Daniel 5
Bibulu Jinmiire ni (DYI) vs NTLH
1 Naa Bɛlishazari wìla kaa cɛn wunluwɔ pi na, pilige ka, a wì si sɔgɔlɔ gbɔlɔ sɔgɔ wi tara legbɔɔlɔ pe kan. Pe mbaa lere waga kele (1 000) yɔn ko tin. A wunlunaŋa wì si pinlɛ na duvɛn wi woo wi legbɔɔlɔ pe ni.
1 Certa noite, o rei Belsazar, da Babilônia, deu um banquete, convidou mil autoridades do país e começou a beber vinho com os convidados.
2 Naa duvɛn wìla kaa Bɛlishazari wi yigi, wi to Nebukanezari wìla tɛ naa warifuwe yaapire nda koli ma yiri ti ni wa shɛrigo gbɔgɔ ki ni, wa Zheruzalɛmu ca, a wì si konɔ kan ma yo pe sari lɛ pe pan ti ni, jaŋgo wo naa wi legbɔɔlɔ pe ni, naa wi japɔrimbɔlɔ konaa wi cɛnfɛnnɛ pe ni, pe duvɛn wi wɔ wa ti ni.
2 Depois de beber bastante, mandou que trouxessem os copos de ouro e de prata que Nabucodonosor, o seu pai, havia tirado do Templo de Jerusalém. Belsazar queria os copos para que ele, os seus convidados de honra, as suas mulheres e as suas concubinas os usassem para beber vinho.
3 Kì pye ma, ki yaapire nda pàa koli ma yiri ti ni wa Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki ni, wa Zheruzalɛmu ca, a pè si pan ti ni. A wunlunaŋa wo naa wi legbɔɔlɔ pe ni, naa wi japɔrimbɔlɔ konaa wi cɛnfɛnnɛ pe ni, pè si duvɛn wi wɔ wa ti ni.
3 Trouxeram os copos de ouro e todos começaram a beber vinho neles
4 Naa pàa kaa duvɛn wi wɔ ma tin sanga ŋa ni, a pe nɛɛ pe yarisunndo nda ti yɛn tɛ woro, naa warifuwe woro, naa tuguyɛnrɛ woro, naa tugurɔn woro, naa tige woro konaa sinndɛɛrɛ woro ti sɔnni.
4 e a louvar os deuses de ouro, de prata, de bronze, de ferro, de madeira e de pedra.
5 Kona, le ki wagati nuŋgba wi ni, a sɛnwee kɛɛ kà si fo ma yiri le fitanladaga wi yɛgɛ, nɛɛ yɔɔnrɔ ta yɔnlɔgi wa wunlunaŋa wi go mbogo fige ki na. A wunlunaŋa wì si kɛɛ ŋga kìla pye na yɔnlɔgi ki yan.
5 De repente, apareceu a mão de um homem e ela começou a escrever na parede branca do salão do banquete, num lugar iluminado pela luz do candelabro . Ao ver a mão, o rei
6 Kona, a wunlunaŋa wi yɛgɛ cɛnwɛ pì si kanŋga fyɛrɛ ti na. A wi jatere wi piri wi na maa sunndo wi kɔn wi na. A wi wire tì fanla. A wi kanŋguuro tila seri nari yɛɛ gbɔɔn.
6 não sabia o que pensar; ficou pálido de medo e começou a tremer da cabeça aos pés.
7 A wì si para ŋgbanga ma konɔ kan ma yo pe pan kajɛnmɛ pyefɛnnɛ, naa kacɛn kagala jɛnfɛnnɛ konaa jɛlɛfɛnnɛ pe ni wi kan. Naa pàa kaa pan, a wì si sɛnrɛ ti lɛ, mɛɛ ki Babilɔni tara kajɛnmbɛlɛ pe pye fɔ: «Ye ni, lere ŋa fuun ka ya mbege yɔɔnrɔ nda ti kara mberi kɔrɔ wi yo na kan, wunluwɔ yaripɔrɔ yɛnrɛ yaa le wi kan, mbe tɛ yɔngɔwɔ le wa wi yɔlɔgɔ konaa mboo pye wunluwɔ tara ti to taanri woo.»
7 Depois, gritando, ordenou que chamassem os adivinhos, os sábios e os astrólogos. Logo que eles chegaram, Belsazar disse: — Aquele que ler o que está escrito na parede e me explicar o que quer dizer será vestido com roupas de
8 A wunlunaŋa wi kajɛnmbɛlɛ pe ni fuun pè si ye ma yɔɔnrɔ ti wele, ɛɛn fɔ wa kpɛ sila ya mbege yɔɔnrɔ ti kara pe ni konaa mberi kɔrɔ wi yo wunlunaŋa wi kan.
8 Todos os sábios entraram no salão, mas nenhum deles pôde ler o que estava escrito na parede, nem explicar ao rei o que aquilo queria dizer.
9 Kì pye ma, a wunlunaŋa Bɛlishazari wi sunndo wì si kɔn wi na naa fɔ jɛŋgɛ. A wi yɛgɛ cɛnwɛ pì kanŋga naa ma serege. A wi tara legbɔɔlɔ pe ni fuun pe wire tì si fanla pe na.
9 O rei se assustou ainda mais, e o seu rosto ficou mais pálido ainda. E nenhuma das altas autoridades sabia o que fazer.
10 Naa wunlunaŋa wi nɔ wìla kaa wunlunaŋa wo naa wi legbɔɔlɔ pe sɛnyoro ti logo, a wì si ye pe kɔrɔgɔ wa liwɛn lisaga, mɛɛ yo fɔ: «Wunlunaŋa, Yɛnŋɛlɛ sa yinwetɔnlɔgɔ kan ma yeri! Maga ka ti ma jatere wi piri ma na, ma yɛgɛ cɛnwɛ pi kanŋga.
10 Então a rainha-mãe, que tinha ouvido os gritos do rei e dos seus convidados de honra, entrou no salão e disse ao rei: — Que o rei viva para sempre! Não se assuste, nem fique pálido assim,
11 Naŋa wa yɛn laga ma wunluwɔ tara ti ni, Yɛnŋɛlɛ na kpoyi li yinnɛ li yɛn wi ni. Ma to wi wunluwɔ wagati wi na, pàa kagala kɔrɔ jɛnmɛ, naa tijinliwɛ konaa kajɛnmɛ ta wi yeri paa yɛgɛ ŋga na Yɛnŋɛlɛ na kpoyi li kajɛnmɛ pi yɛn. Ki kala na, ma to we, wunlunaŋa Nebukanezari we, ko naŋa wo wìla tɛgɛ jɛlɛfɛnnɛ, naa jɛnfɛnnɛ, naa kajɛnmɛ pyefɛnnɛ konaa kacɛn kagala jɛnfɛnnɛ pe go na;
11 pois aqui no seu reino há um homem que tem o espírito dos santos deuses. Quando Nabucodonosor, o seu pai, era rei, esse homem provou que era ajuizado, inteligente e sábio, tão sábio como os deuses. E o rei Nabucodonosor pôs esse homem como chefe dos sábios, adivinhos, feiticeiros e astrólogos.
12 katugu ki naŋa we, ki Daniyɛli ŋa ma to wìla wi mɛgɛ taga naa yinri Bɛlitishazari, wi jatere wì gbɔgɔ ma wɛ, kajɛnmɛ naa tijinliwɛ yɛn wi ni mbe ya mbaa wɔɔnrɔ ti kɔrɔ wi yuun, mbaa ŋgundo kagala ke yɛgɛ nari konaa mbaa yɔn sogowo kaan yewige ŋga fuun kì ŋgban ki na. Ye sa Daniyɛli wi yeri wi pan, wi yaa pan mbe yɔɔnrɔ ti kɔrɔ wi yo.»
12 Pois Daniel, esse homem a quem o rei deu o nome de Beltessazar, pensa com muita clareza; ele é sábio e inteligente e pode interpretar sonhos, explicar coisas misteriosas e resolver assuntos difíceis. Portanto, chame Daniel, e ele explicará o que está escrito na parede.
13 Kì pye ma, a pè si saa Daniyɛli wi yeri ma pan wi ni wa wunlunaŋa wi yeri. A wunlunaŋa wì suu yewe ma yo fɔ: «Zhuda tara woolo mbele wunlunaŋa, na to we, wìla saa koli ma pan pe ni, Daniyɛli mɛgɛ fɔ ŋa wìla pye pe ni, wowi mboro le?
13 Levaram Daniel até a presença do rei, e este perguntou: — Você é mesmo aquele Daniel, um dos judeus que o meu pai, o rei Nabucodonosor, trouxe de Judá como prisioneiros?
14 Mɔ̀ɔ sɛnrɛ logo fɔ Yɛnŋɛlɛ na kpoyi li yinnɛ li yɛn ma ni, fɔ leele pe maa kagala kɔrɔ jɛnmɛ, naa tijinliwɛ konaa kajɛnmɛ taa ma yeri, kajɛnmɛ mba pi yɔngɔ woro.
14 Já me disseram que o espírito dos deuses está em você e que você pensa com muita clareza e é muito inteligente e sábio.
15 Pè pan kajɛnmbɛlɛ naa kajɛnmɛ pyefɛnnɛ pe ni laga na yeri, jaŋgo pe ki yɔɔnrɔ nda ti kara peri kɔrɔ wi yo na kan, ɛɛn fɔ wa kpɛ si ya mberi kɔrɔ wi yo na kan.
15 Há pouco, estiveram aqui os sábios e os astrólogos, que eu mandei chamar para que lessem as palavras que estão escritas na parede e me explicassem o que elas querem dizer. Porém eles não puderam dar nenhuma explicação.
16 Mì logo ma yo fɔ ma ma ya na ŋgundo kagala ke kɔrɔ yuun, konaa na kaŋgbangala ke yɛgɛ woo. Koni, na maga ya mbege yɔɔnrɔ nda ti kara mberi kɔrɔ wi yo na kan, wunluwɔ yaripɔrɔ yɛnrɛ yaa le ma kan, mbe tɛ yɔngɔwɔ le wa ma yɔlɔgɔ. Ma yaa pye wunluwɔ tara ti to taanri woo.»
16 Mas alguém me disse que você pode explicar mistérios e resolver assuntos difíceis. Portanto, se você puder ler o que está escrito e me explicar o que quer dizer, você será vestido com roupas de púrpura , receberá uma corrente de ouro para pôr no pescoço e será a terceira autoridade mais importante do meu reino.
17 A Daniyɛli wì si wunlunaŋa wi yɔn sogo ma yo fɔ: «Wunlunaŋa, ma yarikanra ti yaga wa nakoma mari kan lere wa yɛgɛ yeri. Mi wo na, mi yaa yɔɔnrɔ ti kara mberi kɔrɔ wi yo ma kan.
17 Daniel respondeu: — O senhor pode ficar com os seus presentes ou então dá-los a outra pessoa. Mesmo assim, eu vou ler as palavras que estão escritas na parede e vou explicar ao senhor o que elas querem dizer.
18 Wunlunaŋa, Yɛnŋɛlɛ na yaara ti ni fuun ti go na, làa wunluwɔ, naa mɛgbɔgɔ, naa sɔnmɔ, konaa gbɔgɔwɔ pi kan ma to Nebukanezari wi yeri.
18 Ó rei, o Deus Altíssimo deu o reino ao seu pai, o rei Nabucodonosor, e lhe deu também poder, glória e majestade.
19 Ki mɛgbɔgɔ ŋga kì kan wi yeri ki kala na, tara pyew ti woolo, naa cɛngɛlɛ ke ni fuun konaa sɛnrɛ pyew ti woolo pàa pye na fyɛ wi yɛgɛ fɔ na seri. Na wi kaa jaa pe leele mbele gbo, pe ma poro gbo. Na wi kaa jaa pe mbele yaga go na, pe ma poro yaga go na. Na wi kaa jaa mbe ŋa yirige mboo gbɔgɔ, wi ma wo yirige maa gbɔgɔ. Na wi kaa jaa mbe ŋa tirige, wi ma wo tirige.
19 O poder que Deus lhe deu era tão grande, que todos os povos do mundo tremiam de medo na presença dele. Se ele queria, matava uma pessoa; ou, se queria, deixava que vivesse. Elevava uns e rebaixava outros.
20 Ɛɛn fɔ, naa yɛɛ gbɔgɔwɔ la kaa ye wa wi kotogo na, a wi kotogo kì ŋgban wi na, fɔ a wila wi yɛɛ nari, a Yɛnŋɛlɛ lì suu laga wa wunluwɔ pi na, maa gbɔgɔwɔ pi shɔ wi yeri.
20 Mas ele ficou tão vaidoso, tão teimoso e tão cheio de si, que foi derrubado do poder e perdeu toda a sua glória.
21 A pè suu purɔ maa wɔ sɛnwee piile pe sɔgɔwɔ. A wi jatere wì si kanŋga paa yaayoro woo yɛn. A wì si saa cɛn wa yan sofilele pe ni, na yan ki kaa paa nɛgɛ yɛn. A fɔɔngɔ kì wo wi na maa yinŋgi, fɔ ma saa gbɔn pilige ŋga wìla kaa ki jɛn ma yo Yɛnŋɛlɛ na yaara ti ni fuun ti go na, li yɛn sɛnwee piile pe wunluwɔ pyew pi go na, fɔ lere ŋa kali ndanla, li ma wunluwɔ pi kan wo yeri.
21 Foi expulso do meio dos seres humanos, perdeu o juízo e agia como um animal. Morava com jumentos selvagens, comia capim como os bois e dormia ao ar livre, ficando molhado pelo sereno. Isso durou até que ele reconheceu que o Deus Altíssimo domina todos os reinos do mundo e coloca como rei quem ele quer.
22 «Koni, mboro Bɛlishazari, mboro ŋa ma yɛn wi pinambyɔ, mà ki kagala ke jɛn, konaa ki ni fuun, mɛɛ yɛnlɛ mbɔɔn yɛɛ tirige.
22 — E o senhor, ó rei Belsazar, filho de Nabucodonosor, sabia de tudo isso, mas mesmo assim não tem sido humilde.
23 Ɛɛn fɔ mɔ̀ɔ yɛɛ gbɔgɔ Yɛnŋɛlɛ na wa naayeri li na. Mà ti a pè pan li shɛrigo gbɔgɔ yaapire ti ni ma kan, a mboro naa ma legbɔɔlɔ pe ni, naa ma japɔrimbɔlɔ konaa ma cɛnfɛnnɛ pe ni, yè duvɛn wi wɔ wa ti ni. A mɔ̀ɔ yarisunndo nda ti yɛn warifuwe woro, naa tɛ woro, naa tuguyɛnrɛ woro, naa tugurɔn woro, naa tige woro konaa sinndɛɛrɛ woro ti sɔn, ki yarisunndo tila la yaan, tila la nuru, tii si kala la jɛn. Ma si yala ma, yinwege naa ma kala li ni fuun li ni, ti yɛn Yɛnŋɛlɛ na kɛɛ, mɛɛ lo gbɔgɔ.
23 Pelo contrário, o senhor desafiou o Rei do céu e mandou trazer os copos que foram tirados do Templo dele, a fim de que o senhor, os seus convidados de honra, as suas mulheres e as suas concubinas bebessem vinho neles. Além disso, o senhor deu louvores a deuses de prata, de ouro, de bronze, de ferro, de madeira e de pedra, que não veem, não ouvem e não sabem nada. Mas o senhor não deu glória a Deus, aquele que tem o poder de matar ou de deixar viver e que decide tudo o que acontece com o senhor.
24 Ko kì ti, lì ki kɛɛ ki torogo, a kì pan maga yɔɔnrɔ ti yɔnlɔgɔ.
24 É por isso que ele mandou essa mão escrever na parede estas palavras:
25 Yɔɔnrɔ nda tì yɔnlɔgɔ tori nda yɛɛn fɔ: ‹Mene, mene, tekɛli, parisin.›
25 “ Mene , Mene , Tequel e Parsim ”.
26 Koni, ki sɛnrɛ ti kɔrɔ wi ŋa. ‹Mene› ko kɔrɔ wo yɛn fɔ ‹jiri.› Yɛnŋɛlɛ lɔ̀ɔn wunluwɔ piliye yi jiri, ki piliye yɔn kì kɔ.
26 — E agora a explicação. Mene quer dizer que Deus contou o número dos dias do reinado do senhor e resolveu terminá-lo.
27 ‹Tekɛli› ko kɔrɔ wo yɛn fɔ ‹Taanla.› Yɛnŋɛlɛ lɔ̀ɔn taanla culo na màga yan fɔ mà tifaga.
27 Tequel quer dizer que o senhor foi pesado na balança e pesou muito pouco.
28 ‹Parisin› ko kɔrɔ wo yɛn fɔ ‹kɔn shyɛn.› Yɛnŋɛlɛ lɔ̀ɔn wunluwɔ pi kɔn shyɛn maa kan Medi tara fɛnnɛ naa Pɛrisi tara fɛnnɛ pe yeri.»
28 Peres quer dizer que o seu reino será dividido e entregue aos medos e aos persas .
29 Le ki yɔngɔlɔ nuŋgba ke ni, a wunlunaŋa Bɛlishazari wì si konɔ kan ma yo pe wunluwɔ yaripɔrɔ le Daniyɛli wi kan, pe tɛ yɔngɔwɔ le wa wi yɔlɔgɔ. A pè sigi yari lagapyew fɔ Daniyɛli wo wì pye wunluwɔ tara ti to taanri woo we.
29 Aí o rei Belsazar mandou que vestissem Daniel com roupas de púrpura, pusessem uma corrente de ouro no seu pescoço e anunciassem que dali em diante ele seria a terceira autoridade mais importante do Reino da Babilônia.
30 Ki pilige nuŋgba ki yembinɛ li ni, a pè si Kalide tara fɛnnɛ wunlunaŋa Bɛlishazari wi gbo.
30 Naquela mesma noite, Belsazar, o rei da Babilônia, foi morto,
31 — ausente —
31 e Dario, o rei do país da Média, que tinha sessenta e dois anos de idade, começou a reinar no seu lugar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.