Daniel 4
Bibulu Jinmiire ni (DYI) vs NAA
1 «Mi Nebukanezari mìla pye ma cɛn yɛyinŋge na konaa ma pye fɛrɛwɛ na wa na wunluwɔ go ki ni.
1 O rei Nabucodonosor às pessoas de todos os povos, nações e línguas, que habitam em toda a terra: “Que a paz lhes seja multiplicada!
2 Pilige ka yembinɛ la ni, a mì si wɔɔnrɔ wɔnlɔ. A ki wɔɔnrɔ tì si fyɛrɛ wa na na fɔ jɛŋgɛ. Jatere ŋa wìla pan na yeri konaa yariyanra nda mìla yan tìla na sunndo wi kɔn na na fɔ jɛŋgɛ.
2 Pareceu-me bem tornar conhecidos os sinais e as maravilhas que Deus, o Altíssimo, tem feito para comigo.”
3 Kì kaa pye ma, a mì si konɔ kan ma yo pe sa Babilɔni tara kajɛnmbɛlɛ pe ni fuun pe yeri pe pan laga na yeri, jaŋgo pe pan panla wɔɔnrɔ ti kɔrɔ wi yo na kan.
3 “Como são grandes os seus sinais, e como são poderosas as suas maravilhas! O seu reino é um reino eterno, e o seu domínio se estende de geração em geração.”
4 Kona, a jɛlɛfɛnnɛ, naa kajɛnmɛ pyefɛnnɛ, naa jɛnfɛnnɛ konaa kacɛn kagala jɛnfɛnnɛ pè si pan. A mì silan wɔɔnrɔ ti yɛgɛ yo pe kan, ɛɛn fɔ pe sila ya mberi kɔrɔ wi yo na kan.
4 — Eu, Nabucodonosor, estava tranquilo em minha casa e feliz no meu palácio.
5 Ko puŋgo na, Daniyɛli ŋa pe yinri Bɛlitishazari, ki mɛgɛ ŋga ki yɛn na yarisunŋgo ka mɛgɛ, a wì si pan fun ma yere na yɛgɛ sɔgɔwɔ. Mìla ki jɛn ma yo Yɛnŋɛlɛ na kpoyi li yinnɛ li yɛn wi ni. A mì silan wɔɔnrɔ ti yɛgɛ yo wi kan, mɛɛ wi pye fɔ:
5 Tive um sonho que me espantou. Quando eu estava na minha cama, os pensamentos e as visões que passaram diante dos meus olhos me perturbaram.
6 ‹Bɛlitishazari, mboro ŋa ma yɛn jɛlɛfɛnnɛ pe to, mìgi jɛn ma yo Yɛnŋɛlɛ na kpoyi li yinnɛ li yɛn ma ni, fɔ ŋgundo kala lo la kpɛ woro ma lara ma na. Yariyanra nda mì yan wa na wɔɔnrɔ ti na, ti logo, mari kɔrɔ wi yo na kan.›
6 Por isso, expedi um decreto, ordenando que fossem trazidos à minha presença todos os sábios da Babilônia, para que me revelassem a interpretação do sonho.
7 «Mala ta mìla pye na wɔnlɔ, yariyanra nda mìla yan ti nda. Mìla pye na wele, yaraga ŋga mìla yan ki ŋga:
7 Então vieram os magos, os encantadores, os caldeus e os feiticeiros. Eu lhes contei o sonho, mas eles não puderam me revelar a sua interpretação.
8 Ki tige kìla yiri ma gbɔgɔ jɛŋgɛ, ma fanŋga ta, fɔ a ki numaga kila jiinri wa yɛnŋɛlɛ na.
8 Por fim, apresentou-se Daniel, que é chamado de Beltessazar, em honra ao nome do meu deus. Ele tem o espírito dos santos deuses, e eu lhe contei o sonho, dizendo:
9 Ki wɛrɛ tìla pye ma yɔn, a ki pire tì lɛgɛ fɔ jɛŋgɛ.
9 “Beltessazar, chefe dos magos, eu sei que você tem o espírito dos santos deuses e que não há mistério que você não possa explicar. Vou lhe contar o sonho que eu tive, para que você me diga o que ele significa.
10 «Mala ta mìla pye na wɔnlɔ bere, wa wɔɔnrɔ ti na, a mì si mɛrɛgɛ wa yan, wo ŋa wi yɛn kpoyi, wì yiri wa yɛnŋɛlɛ na na tinri.
10 Estas foram as visões que passaram diante dos meus olhos quando eu estava deitado na minha cama: eu estava olhando e vi uma árvore no meio da terra, cuja altura era enorme.
11 A wì si para ŋgbanga ma yo fɔ:
11 A árvore cresceu e se tornou forte, de maneira que a sua altura chegou até o céu; ela podia ser vista desde os confins da terra.
12 Ɛɛn fɔ, yege yuŋgɔngɔ konaa ki ninde ti ni ti yaga wa tara.
12 A sua folhagem era bela, o seu fruto era abundante, e nela havia sustento para todos. Debaixo dela os animais selvagens achavam sombra, e as aves do céu faziam morada nos seus ramos; e todos os seres vivos se alimentavam dela.
13 Sɛnwee jatere ŋa wi yɛn wa wi kotogo na, wo mbe wɔ wa, yaayogo jatere mbe ye wi ni.
13 No meu sonho, quando eu estava na minha cama, vi um vigilante, um santo, que descia do céu,
14 « ‹Ki kakɔnndɛgɛlɛ li yɛn mɛrɛgɛye kpoyi poro katɛɛgɛ, jaŋgo mbele fuun pe yɛn yinwege na, pege jɛn pe yo fɔ Yɛnŋɛlɛ na yaara ti ni fuun ti go na li yɛn ma cɛn sɛnwee piile pe wunluwɔ pyew pi go na. Ki kali ndanla li wunluwɔ pi kan lere o lere yeri, li maa kan wo yeri. Li yɛrɛ ma lere ŋa paa la jate leele pe ni wi tɛgɛ wunluwɔ.
14 gritando em alta voz: ‘Derrubem a árvore, cortem os seus ramos, arranquem as folhas e espalhem os seus frutos. Espantem os animais que estão debaixo dela e as aves que fazem morada nos seus ramos.
15 « ‹Kì pye ma, mi wunlunaŋa Nebukanezari, wɔɔnrɔ nda mì wɔnlɔ tori yɛɛn. Mboro Bɛlitishazari, mari kɔrɔ wi yo na kan, katugu na wunluwɔ tara kajɛnmbɛlɛ wa kpɛ se ya mberi kɔrɔ wi yo na kan. Mboro wo na, ma mbe ya, katugu Yɛnŋɛlɛ na kpoyi li yinnɛ li yɛn ma ni.› »
15 Mas o toco, com as raízes, deixem na terra, amarrado com correntes de ferro e de bronze, em meio à erva do campo. Que esse toco seja molhado pelo orvalho do céu, e que a parte que lhe cabe seja a erva da terra, junto com os animais.
16 Kona, Daniyɛli, wo ŋa pe yinri Bɛlitishazari, naa wìla kaa ki sɛnrɛ ti logo, a kì si to wi yɔn na, a wi jatere wì piri wi na, fɔ wii ya mbe para ki wagati wi ni. A wunlunaŋa wì suu pye naa fɔ: «Bɛlitishazari, maga ka ti ki wɔɔnrɔ nda to naa ti kɔrɔ yowo pi ni, tɔɔn jatere wi piri ma na.»
16 Que o coração dele seja mudado, para que não seja mais coração humano, e lhe seja dado coração de animal; e passem sobre ele sete tempos.
17 Tige ŋga mà yan, kìla yiri ma gbɔgɔ ma pye fanŋga ni, fɔ a ki numaga kila jiinri wa yɛnŋɛlɛ na. Leele pàa pye naga yaan dunruya wi lagapyew ki ni.
17 Esta sentença é por decreto dos vigilantes, e esta ordem é por mandado dos santos, para que os que vivem saibam que o Altíssimo tem domínio sobre o reino dos homens. Ele dá esse reino a quem quer, e põe sobre ele até o mais humilde dos homens.’”
18 Ki tige ki wɛrɛ tìla pye ma yɔn, a ki pire tì lɛgɛ fɔ jɛŋgɛ, fɔ lere pyew wìla pye na yaakara taa wa ki ni. Yanyaara tìla pye na paan na sinlɛlɛ wa ki yinmɛ pi ni, a sannjɛrɛ tila paan na ti sere ti poo wa ki njere ti ni.
18 — Este foi o sonho que eu, rei Nabucodonosor, tive. Você, Beltessazar, diga a interpretação, porque todos os sábios do meu reino não puderam me revelar a interpretação. Mas eu sei que você pode, porque você tem o espírito dos santos deuses.
19 Wunlunaŋa, ki tige ye, mboro wi. Mà pye legbɔɔ naa fanŋga fɔ. Mà gbɔgɔ fɔ ma saa gbɔn wa yɛnŋɛlɛ na, fɔ a ma wunluwɔ fanŋga kì gbɔn dunruya wi lagapyew ki ni.
19 Então Daniel, cujo nome era Beltessazar, ficou perplexo por algum tempo, e os seus pensamentos o perturbavam. Então o rei lhe disse: — Beltessazar, não deixe que o sonho ou a sua interpretação o perturbem. Beltessazar respondeu: — Meu senhor, quem dera o sonho fosse a respeito daqueles que o odeiam, e a sua interpretação se aplicasse aos seus inimigos!
20 «Ko puŋgo na, wunlunaŋa, a mà si mɛrɛgɛ kpoyi wa yan wì yiri wa yɛnŋɛlɛ na, ma tigi ma pan, ma yo fɔ: ‹Ye tige ki kɔn yege jan, yege jɔgɔ pew, ɛɛn fɔ yege yuŋgɔngɔ konaa ki ninde ti ni ti yaga wa tara ti ni, ye tugurɔn yɔngɔwɔ naa tuguyɛnrɛ yɔngɔwɔ pɔ wi na, yoo yaga wa yan ki sɔgɔwɔ. Fɔɔngɔ kila wuun wi na mbaa wi yinŋgi. Wo naa yanyaara ti ni, ti pyelɔmɔ pi pye ja fɔ sa gbɔn yɛlɛ kɔlɔshyɛn.›
20 A árvore que o senhor viu, que cresceu e se tornou forte, cuja altura chegou até o céu, que foi vista por toda a terra,
21 Wunlunaŋa, ki sɛnrɛ ti kɔrɔ wowi ŋa yɛɛn. Yɛnŋɛlɛ na yaara ti ni fuun ti go na, ŋga lì kɔn ma tɛgɛ ma yo ki yaa pye wunlunaŋa, na tafɔ ma na, koyi ŋga yɛɛn.
21 cuja folhagem era bela, cujo fruto era abundante, na qual havia sustento para todos, debaixo da qual os animais selvagens achavam sombra, e em cujos ramos as aves do céu faziam morada,
22 Pe yaa kɔɔn purɔ mbɔɔn wɔ leele pe sɔgɔwɔ. Ma yaa ka sa cɛn wa woŋgaala pe ni. Ma yaa kaa yan ki kaa paa nɛgɛ yɛn. Fɔɔngɔ ki yaa kaa wuun ma na mbaa ma yinŋgi. Ma yaa yɛlɛ kɔlɔshyɛn lo pye wa ki cɛnlɔmɔ pi ni, fɔ ma ka saga jɛn fɔ Yɛnŋɛlɛ na yaara ti ni fuun ti go na, li yɛn sɛnwee piile pe wunluwɔ pyew pi go na, fɔ ki kali ndanla li wunluwɔ pi kan lere o lere yeri, li maa kan wo yeri.
22 aquela árvore é o senhor, ó rei, que cresceu e veio a ser forte. A sua grandeza, ó rei, cresceu e chega até o céu, e o seu domínio se estende até a extremidade da terra.
23 Ɛɛn fɔ, ŋga kì yo fɔ tige ki yuŋgɔngɔ konaa ki ninde ti ni, ti koro wa, ko kɔrɔ wo yɛn, fɔ na ma ka kaga jɛn mbe yo fɔ Yɛnŋɛlɛ na wa naayeri, lo li yɛn wunluwɔ we, pa ma wunluwɔ pi yaa sɔngɔrɔ ma na.
23 Quanto ao vigilante ou santo que o rei viu, que descia do céu e que dizia: “Cortem e destruam a árvore, mas deixem o toco com as raízes na terra, amarrado com correntes de ferro e de bronze, em meio à erva do campo; que esse toco seja molhado pelo orvalho do céu, e que a parte que lhe cabe seja com os animais selvagens, até que passem sobre ele sete tempos”,
24 Ki kala na, wunlunaŋa, ki yaga ma yɛnlɛ na yɛrɛwɛ sɛnrɛ ti na, ma kapere pyege ki yaga maa kasinŋge piin, mɔɔ tipere ti yaga maa fyɔnwɔ fɛnnɛ pe yinriwɛ taa. Ki ka pye ma, pa ma yaa yɛyinŋge ta.»
24 esta é a interpretação, ó rei, e este é o decreto do Altíssimo, que virá contra meu senhor, o rei:
25 Kì pye ma, Daniyɛli wìla ŋga yo, ki kagala ke ni fuun kàa wunlunaŋa Nebukanezari wi ta.
25 o senhor será expulso do meio das pessoas, e a sua morada será com os animais selvagens; o senhor comerá capim como os bois, e será molhado pelo orvalho do céu; e passarão sete tempos, até que o senhor, ó rei, reconheça que o Altíssimo tem domínio sobre os reinos do mundo e os dá a quem ele quer.
26 Yeŋge kɛ ma yiri shyɛn toroŋgɔlɔ, Daniyɛli sɛnyoro ti puŋgo na, pilige ka, ma wunlunaŋa wi ta wìla pye na yanriyanri wa wunluwɔ go ki biri wi go na, wa Babilɔni ca,
26 Quanto ao que foi dito, que se deixasse o toco da árvore com as suas raízes, isto significa que o seu reino voltará a ser seu, depois que o senhor tiver reconhecido que o Céu domina.
27 a wì si para ma yo fɔ: «Cagbɔgɔ Babilɔni ko ma ŋga yɛɛn! Mi Nebukanezari, muwi mìgi kan na yɛɛra fanŋga ki ni, maga pye na wunluwɔ ca, konaa mbanla gbɔgɔwɔ pi naga.»
27 Portanto, ó rei, aceite o meu conselho: abandone os seus pecados, praticando a justiça, e acabe com as suas iniquidades, usando de misericórdia para com os pobres; assim talvez a sua tranquilidade se prolongue.
28 Ma wunlunaŋa wi ta wìla pye na to yuun ma, a magala là si yiri wa yɛnŋɛlɛ na ma yo fɔ: «Wunlunaŋa Nebukanezari, ŋga ki yɛn na yuun ma kan ki logo, ma wunluwɔ pì shɔ ma yeri.
28 Tudo isso, de fato, aconteceu com o rei Nabucodonosor.
29 Pe yaa ma purɔ mbɔɔn wɔ laga sɛnwee piile pe sɔgɔwɔ. Pa ma yaa sa cɛn wa yanyaara ti sɔgɔwɔ. Ma yaa la yan ki kaa paa nɛgɛ yɛn. Ma yaa yɛlɛ kɔlɔshyɛn lo pye wa ki cɛnlɔmɔ pi ni, fɔ ma ka saga jɛn fɔ Yɛnŋɛlɛ na yaara ti ni fuun ti go na, li yɛn sɛnwee piile pe wunluwɔ pyew pi go na, fɔ ki kali ndanla li wunluwɔ pi kan lere o lere yeri, li maa kan wo yeri.»
29 Passados doze meses, quando estava passeando no terraço do palácio real da cidade da Babilônia,
30 Le ki yɔngɔlɔ nuŋgba ke ni, a ki sɛnrɛ ti kala lì si pye Nebukanezari wi na. Pàa wi purɔ maa wɔ sɛnwee piile pe sɔgɔwɔ. A wi nɛɛ yan ki kaa paa nɛrɛ ti yɛn. Fɔɔngɔ kìla pye na wuun wi na naa yinŋgi. A wi yinzire tì kaa tɔnlɔndɔnlɔ paa yɔn kanwiga sire yɛn. A wi yombɛkɔɔrɔ tì tɔnlɔndɔnlɔ paa sannjɛrɛ woro yɛn.
30 o rei disse: — Não é esta a grande Babilônia que eu construí para a casa real, com o meu grandioso poder e para glória da minha majestade?
31 Wagati ŋa wìla kɔn ma tɛgɛ, naa wìla kaa wi yɛɛ yɔn fili, mi Nebukanezari, a mì silan yɛgɛ ki yirige ma wele wa naayeri, a na jatere wì si sɔngɔrɔ ma cɛn na na. A mì si Yɛnŋɛlɛ na yaara ti ni fuun ti go na li shari. Lo na li yɛn yinwege wolo fɔ sanga pyew, lo na li tegere ti yɛn kɔsaga fu woro, a li wunluwɔ pi yɛn wa sanga pyew fɔ tetete, a mì sili sɔn mali gbɔgɔ.
31 Enquanto o rei ainda falava, veio uma voz do céu, que disse: — A você, rei Nabucodonosor, se anuncia o seguinte: Este reino lhe foi tirado.
32 Dunruya woolo pe ni fuun pe woro li yɛgɛ na yaraga ka. Ŋga kìli ndanla, ko li ma pye yaara yɛnwere nda wa yɛnŋɛlɛ na ti na konaa leele mbele laga tara na pe na. Lere se ya mbeli fanŋga ki yerege, nakoma mbeli pye mbe yo fɔ: «Yiŋgi maa piin yɛɛn?»
32 Você será expulso do meio das pessoas, e a sua morada será com os animais selvagens; você comerá capim como os bois, e passarão sete tempos, até que você reconheça que o Altíssimo tem domínio sobre os reinos do mundo e os dá a quem ele quer.
33 Kì pye ma, ki wagati wi ni, a na jatere wì si sɔngɔrɔ ma cɛn na na. A na wunluwɔ pi gbɔgɔwɔ, naa na sɔnmɔ konaa na mɛgbɔgɔ ki ni, tì si sɔngɔrɔ ma kan na yeri. Na yɛrifɛnnɛ naa na tara legbɔɔlɔ, a pè silan yeri mbe pan naa. A mì sɔngɔrɔ ma cɛn wa na wunluwɔ pi na naa. A ka nɛɛ tari na gbɔgɔwɔ pi na naa na kee.
33 No mesmo instante, se cumpriu a palavra sobre Nabucodonosor. Ele foi expulso do meio das pessoas e começou a comer capim como os bois. O seu corpo foi molhado pelo orvalho do céu, até que lhe cresceram os cabelos como as penas da águia, e as suas unhas, como as garras das aves.
34 Koni, mi Nebukanezari, mi yɛn na naayeri wunluwɔ wi sɔnni, na wi mɛgɛ ki yinrigi, konaa naa gbogo. Wi kapyere ti ni fuun ti yɛn ma yala. Wi koŋgolo ke yɛn ma sin. Mbele pe maa pe yɛɛ gbogo, wo wi mbe ya mbe pe tirige.
34 — Mas ao fim daqueles dias, eu, Nabucodonosor, levantei os olhos ao céu, e recuperei o entendimento. Então eu bendisse o Altíssimo, e louvei e glorifiquei aquele que vive para sempre: “O seu domínio é eterno, e o seu reino se estende de geração em geração.
35 — ausente —
35 Todos os moradores da terra são considerados como nada, e o Altíssimo faz o que quer com o exército do céu e com os moradores da terra. Não há quem possa deter a sua mão, nem questionar o que ele faz.”
36 — ausente —
36 — Nesse tempo, recuperei o entendimento e, para a dignidade do meu reino, recuperei também a minha majestade e o meu resplendor. Os meus conselheiros e os homens importantes vieram me procurar, fui restabelecido no meu reino, e a minha grandeza se tornou ainda maior.
37 — ausente —
37 Agora eu, Nabucodonosor, louvo, engrandeço e glorifico o Rei do céu, porque todas as suas obras são verdadeiras, e os seus caminhos são justos. Ele tem poder para humilhar os orgulhosos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 4, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.