2 Reis 17
Bibulu Jinmiire ni (DYI) vs NTLH
1 Zhuda tara wunlunaŋa Ahazi wi wunluwɔ pi yɛlɛ kɛ ma yiri shyɛn wolo li ni, a Ela pinambyɔ Oze wì si cɛn wunluwɔ pi na Izirayɛli tara ti go na. Wìla pye ma cɛn wa Samari ca. Yɛlɛ kɔlɔjɛrɛ wìla pye wunluwɔ pi na.
1 No ano doze do reinado de Acaz, de Judá, Oseias, filho de Elá, se tornou rei de Israel e governou nove anos em Samaria.
2 Ŋga ki yɛn kapege Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ na, ko wìla pye. Ɛɛn fɔ, konaa ki ni fuun wi kapege ki sila Izirayɛli tara wunlumbolo mbele pàa keli ma toro wi na pe kapere ti bɔ.
2 Ele fez coisas erradas, que não agradam a Deus, o Senhor , porém não tanto quanto os reis que governaram Israel antes dele.
3 A Asiri tara wunlunaŋa Salimanazari wì si pan ma to Oze wi na ma malaga gbɔn wi ni. A Oze wì si go sogo maa kan, na nizara woo wi yeri.
3 O rei Salmaneser, da Assíria, fez guerra contra ele; Oseias foi dominado por Salmaneser e lhe pagava um imposto todos os anos.
4 Ɛɛn fɔ, a Asiri tara wunlunaŋa wì si kaa ki yan fɔ Oze wì yɔn le wi na ma pitunmbolo torogo wa Ezhipiti tara wunlunaŋa So wi yeri ma yo wuu saga; katugu wìla je wi sila kaa na nizara wi woo naa Asiri tara wunlunaŋa wi yeri yɛlɛ pyew. Naa Asiri tara wunlunaŋa wìla kaa ki wogo ki jɛn ma, a wì si Oze wi yigi maa le kaso.
4 Mas certo ano Oseias mandou alguns mensageiros a Sô, rei do Egito, pedindo a sua ajuda, e parou de pagar o imposto anual à Assíria. Quando Salmaneser soube dessa revolta, mandou prender Oseias e colocá-lo na prisão.
5 Ko puŋgo na, a Asiri tara wunlunaŋa wì si pan ma Izirayɛli tara ti ni fuun ti yanri, mɛɛ kari ma saa maliŋgbɔɔnlɔ cɛnsaga kan wa Samari ca ki tanla maga yɔn tɔn, fɔ ma saa gbɔn yɛlɛ taanri, mbe malaga gbɔn ki ni.
5 Então Salmaneser invadiu Israel e cercou a cidade de Samaria. No terceiro ano do cerco,
6 Oze wi wunluwɔ pi yɛlɛ kɔlɔjɛrɛ wolo li ni, a Asiri tara wunlunaŋa wì si Samari ca ki shɔ maga ta, mɛɛ Izirayɛli woolo pe koli ma kari pe ni wa Asiri tara. A wì si ti a pèle saa cɛn wa Hala ca, a pèle saa cɛn wa Habɔri gbaan wi yɔn na, wa Gozan tara, konaa wa Medi tara cara ti ni.
6 que era o nono ano do reinado de Oseias, o rei da Assíria conquistou a cidade de Samaria e levou os israelitas para a Assíria como prisioneiros. Ele mandou que alguns fossem morar na cidade de Hala, outros, perto do rio Habor, que fica no distrito de Gozã, e ainda outros, nas cidades da Média.
7 Ki jɔlɔgɔ kagala ŋgele kàa gbɔn Izirayɛli woolo pe na, katugu pàa kapege pye Yawe Yɛnŋɛlɛ, pe Yɛnŋɛlɛ li na, lo na làa pe yirige wa Ezhipiti tara ti ni, ma pe shɔ Ezhipiti tara wunlunaŋa Farawɔn wi jɔlɔgɔ ki kɛɛ. Mbe taga wa ko na, pàa pye na yarisunndo gbogo fun.
7 A cidade de Samaria foi conquistada porque os israelitas pecaram contra o Senhor , seu Deus, que os havia livrado de Faraó, rei do Egito, e os havia tirado para fora daquele país. Eles adoraram outros deuses,
8 Cɛngɛlɛ ŋgele Yawe Yɛnŋɛlɛ làa ke purɔ ma ke yirige wa Izirayɛli woolo pe yɛgɛ, ke kalɛgɛlɛ koro pàa pye na tanri ke na konaa koŋgolo ŋgele Izirayɛli wunlumbolo pàa tɛgɛ ke ni.
8 seguiram os costumes dos povos que o Senhor havia expulsado conforme eles avançavam e seguiram também os costumes adotados pelos reis de Israel.
9 Izirayɛli woolo pàa kagala kele pye larawa Yawe Yɛnŋɛlɛ li na, ŋgele ke sila daga pyewe ni. Pàa sunzara kan wa tinndiye pe na pe cara ti ni fuun ti ni, maga lɛ kapire ti na fɔ ma saa ki wa pe cara nda pàa malaga sigemboro kan mari maga ti na.
9 Os israelitas fizeram coisas que o Senhor , seu Deus, não aprova. Eles construíram lugares pagãos de adoração em todas as suas cidades, desde o menor povoado até a maior cidade.
10 Pàa sinndɛɛrɛ titɔɔnrɔ yerege yerege, ma tiyagala kankan tinndiye pe ni fuun pe go na konaa tire tipiire ti ni fuun ti nɔgɔ yarisunŋgo jɛlɛ Ashera ki kan.
10 Em todos os morros e debaixo de todas as árvores que dão sombra, eles levantaram colunas do deus Baal e postes da deusa Aserá .
11 Sunzara nda tìla pye wa tinndiye pe na, pàa wusuna nuwɔ taan sogo wa ti ni fuun ti na paa cɛngɛlɛ ŋgele Yawe Yɛnŋɛlɛ làa ke purɔ ma ke yirige wa pe yɛgɛ ke yɛn. Pàa kafaara pye fɔ ma Yawe Yɛnŋɛlɛ li nawa pi ŋgban.
11 E também queimaram incenso em todos os altares pagãos, seguindo o costume dos povos que o Senhor havia expulsado da Terra Prometida . Eles provocaram a ira de Deus, o Senhor , com todas as coisas más que fizeram;
12 Pàa pye na yarisunndo gbogo, ma si yala Yawe Yɛnŋɛlɛ làa ki yo pe kan ma yo paga kaa ki piin.
12 e adoraram ídolos, coisa que o Senhor havia proibido.
13 Yawe Yɛnŋɛlɛ làa Izirayɛli woolo naa Zhuda tara fɛnnɛ pe yɛri ŋgbanga li yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ pe ni fuun naa yariyanra yanfɛnnɛ pe ni fuun pe yɔn, ma yo fɔ: «Ye ye koŋgolo tipegele ke wa, yaa tanri na ŋgasegele naa na kondɛgɛŋgɛlɛ ke na, ki lasiri sɛnrɛ nda fuun mì kan ye tɛlɛye pe yeri konaa mari yo na tunmbyeele Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ pe kan, a pèri yo ye kan we.»
13 O Senhor Deus havia mandado mensageiros e profetas darem o seguinte aviso a Israel e a Judá: “Abandonem os seus maus caminhos e obedeçam aos meus mandamentos, que estão na Lei que eu dei aos seus antepassados e que entreguei a vocês por meio dos meus servos , os profetas.”
14 Ɛɛn fɔ pe sila logo li yeri, pàa pe nuŋgbogolo ke ŋgban paa pe tɛlɛye pe yɛn, poro mbele pe sila taga Yawe Yɛnŋɛlɛ, pe Yɛnŋɛlɛ li na we.
14 Mas os israelitas do Reino do Norte não quiseram obedecer; foram teimosos como os seus antepassados, que não confiaram no Senhor , o Deus deles.
15 Pàa je Yɛnŋɛlɛ li kondɛgɛŋgɛlɛ ke na. Yɔn finliwɛ mba làa le pe ni, pàa pi jɔgɔ. Yɛrɛwɛ sɛnrɛ nda làa yo ma ŋgban pe ni, pe sila ti lɛ. Pàa taga yarisunndo nda ti yɛn kayɔngɔ fu to na, fɔ a poro yɛrɛ jate pè kanŋga ma pye kayɔngɔ fu. Cɛngɛlɛ ŋgele ke yɛn ma pe maga ke kalɛgɛlɛ koro pàa pye na tanri ke na, ma si yala Yawe Yɛnŋɛlɛ làa ki yo pe kan ma yo paga kaa ki cɛngɛlɛ ke kapyere ti fɔrɔgi.
15 Eles não quiseram obedecer aos seus ensinamentos e não guardaram a aliança que ele tinha feito com os seus antepassados e desprezaram os avisos dele. Adoraram ídolos sem valor e desse modo eles mesmos ficaram sem valor. Seguiram os costumes das nações vizinhas, desobedecendo à ordem que o Senhor tinha dado para que não as imitassem.
16 Pàa je Yawe Yɛnŋɛlɛ, pe Yɛnŋɛlɛ li ŋgasegele ke na. Pàa tugurɔn yan ma napire yanlɛrɛ shyɛn gbegele pe yɛɛ kan nari gbogo. Pàa tiyagala kan yarisunŋgo jɛlɛ Ashera ki mɛgɛ ni naga gbogo. Pàa pye na fɔli yanwa yirigeyaara nda fuun ti yɛn wa yɛnŋɛlɛ na ti yɛgɛ sɔgɔwɔ nari gbogo, konaa na yarisunŋgo Baali ki gbogo.
16 Eles desobedeceram a todas as leis do Senhor , seu Deus, e fizeram dois touros de metal para adorar. Também fizeram um poste da deusa Aserá , adoraram as estrelas e serviram o deus Baal.
17 Pàa pe pinambiile naa pe sumborombiile pe kan a pè pe sogo ma pe pye saraga yarisunndo yeri. Pàa pye na jɛɛrɛ piin konaa na lekara piin, ma pe yɛɛ kan kapege pyewe pi yeri Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ na, jaŋgo mbeli nawa pi ŋgban.
17 Queimaram os seus filhos e filhas como sacrifício a deuses pagãos, consultaram médiuns e adivinhos e só fizeram coisas erradas, que o Senhor não aprova, e por isso ele ficou irado com eles.
18 Ko kì ti Yawe Yɛnŋɛlɛ lì nawa ŋgban Izirayɛli woolo pe ni fɔ jɛŋgɛ, ma pe purɔ ma pe yirige wa li yɛɛ yɛgɛ sɔgɔwɔ, kaawɔ Zhuda cɛnlɛ woolo poro cɛ pàa koro wa pe tara.
18 O Senhor ficou tão irado, que os expulsou da sua presença, deixando somente o Reino de Judá.
19 Ɛɛn fɔ ali Zhuda tara woolo poro fun pe sila Yawe Yɛnŋɛlɛ, pe Yɛnŋɛlɛ li ŋgasegele ke lɛ mbaa tanri ke na. Izirayɛli woolo pe kondɛgɛŋgɛlɛ koro Zhuda tara woolo pàa pye na tanri ke na fun.
19 Mas mesmo o povo de Judá não obedeceu às leis do Senhor , seu Deus; eles imitaram os costumes adotados pelo povo de Israel.
20 Ko kala kì ti Yawe Yɛnŋɛlɛ lì je Izirayɛli setirige piile pe ni fuun pe na, ma pe tifaga, ma pe le beŋganri pyefɛnnɛ pe kɛɛ, fɔ ma pe purɔ ma pe yirige li yɛɛ yɛgɛ sɔgɔwɔ ma pe wa lege.
20 Por isso, o Senhor rejeitou todos os descendentes de Israel; ele os castigou, entregando-os a inimigos cruéis, e no fim os expulsou da sua presença.
21 Yawe Yɛnŋɛlɛ làa Izirayɛli woolo pe laga Davidi go woolo pe na sanga ŋa ni, Nebati pinambyɔ Yerobowamu wo Izirayɛli woolo pàa wɔ maa tɛgɛ wunluwɔ pe yɛɛ go na. Wo wìla Izirayɛli woolo pe puŋgo ma pe laga Yawe Yɛnŋɛlɛ li na, ma ti a pè kapegbɔgɔ pye.
21 Depois que o Senhor Deus separou Israel de Judá, os israelitas colocaram Jeroboão, filho de Nebate, como seu rei. Jeroboão os fez abandonar o Senhor e os levou a cometer um terrível pecado.
22 Kapere nda fuun Yerobowamu wìla pye, Izirayɛli woolo pàa pe yɛɛ kan ki kapere cɛnlɛ nuŋgba ti yeri nari piin. Pe sila laga ti na,
22 Os israelitas seguiram Jeroboão e continuaram a praticar todos os pecados que ele havia cometido,
23 fɔ a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì kaa Izirayɛli woolo pe purɔ ma pe yirige wa li yɛɛ yɛgɛ sɔgɔwɔ ma pe wa lege, paa yɛgɛ ŋga na làa ki yo li tunmbyeele mbele pe yɛn li yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ pe kan, a pèri yo we. Pàa Izirayɛli woolo pe koli wa pe tara ma kari pe ni lege kulowo ni wa Asiri tara. Pe yɛn wa fɔ ma pan ma gbɔn nala.
23 até que finalmente o Senhor os expulsou da sua presença, como havia avisado por meio dos seus servos, os profetas. E assim o povo de Israel foi levado para o cativeiro na Assíria, onde eles moram até hoje .
24 Kona, a Asiri tara wunlunaŋa wì si ti a leele pèle yiri wa Babilɔni ca, naa Kuta ca, naa Ava ca, naa Hamati ca konaa wa Sefarivayimu ca ki ni, ma pan ma cɛn wa Samari tara cara ti ni, wa Izirayɛli woolo pe yɔnlɔ. Pàa Samari tara ti shɔ mari ta mɛɛ cɛn wa cara ti ni.
24 O rei da Assíria trouxe gente das cidades de Babilônia, Cutá, Iva, Hamate e Sefarvaim e os fez morar nas cidades de Samaria , em lugar dos israelitas que haviam sido levados como prisioneiros. Esses assírios tomaram posse daquelas cidades e ficaram morando ali.
25 Naa pàa kaa ki lɛ na cɛɛn wa ki cara ti ni, pe sila pye na fyɛ Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ. A Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si jaraye yirige ma pe wa pe na, a poro na pe kuun.
25 Quando foram morar lá, eles não adoravam a Deus, o Senhor , e por isso ele mandou leões, que mataram alguns deles.
26 A pè si saa ki yo Asiri tara wunlunaŋa wi kan fɔ: «Leele mbele ma koli ma saa pe tɛgɛ wa Samari tara cara ti ni, pee ki tara ti yɛnŋɛlɛ na pe maa gbogo li gbɔgɔlɔmɔ pi jɛn. Ki kala na, ki tara ti yɛnŋɛlɛ lì jaraye yirige ma pe wa pe na, a paa pe kuun, katugu leele pee ki tara ti yɛnŋɛlɛ na pe maa gbogo li gbɔgɔlɔmɔ pi jɛn.»
26 O rei da Assíria ficou sabendo que as pessoas que ele havia mandado morar nas cidades de Samaria não conheciam a lei do deus daquela terra, e por isso esse deus havia mandado leões, que estavam matando aquelas pessoas.
27 Ki sɛnrɛ ti logoŋgɔlɔ, a Asiri tara wunlunaŋa wì sigi konɔ kan ma yo fɔ: «Leele mbele yè koli ma yiri wa ki tara ti ni, ye ti ki saraga wɔfɔ wa mbe sɔngɔrɔ wi kari wi sa cɛn wa, wila leele pe nari tara ti yɛnŋɛlɛ na pe maa gbogo li gbɔgɔlɔmɔ pi ni.»
27 Então o rei deu a seguinte ordem: “Mandem de volta um dos sacerdotes que nós trouxemos como prisioneiros. Façam com que ele volte e fique morando lá, para ensinar ao povo a lei do deus daquela terra.”
28 Kì kaa pye ma, saraga wɔfɛnnɛ mbele pàa koli ma yiri wa Samari tara, a nuŋgba si sɔngɔrɔ ma saa cɛn wa Betɛli ca na leele pe nari yɛgɛ ŋga na pe daga mbaa Yawe Yɛnŋɛlɛ li gbogo.
28 Então um sacerdote israelita que havia sido levado da cidade de Samaria foi e ficou morando em Betel, onde ensinava ao povo como adorar a Deus, o Senhor .
29 Ɛɛn fɔ ki cɛngɛlɛ ke ni fuun nuŋgba nuŋgba, a kè si ke tara yarisunndo gbegele ke yɛɛ kan. Ki cɛngɛlɛ kàa pye ma cɛn ca nuŋgba nuŋgba ŋga fuun ni, yinrɛ nda Samari tara fɛnnɛ pàa kankan wa sunzara nda tìla pye wa tinndiye pe na ti na, a pè sigi yarisunndo ti tɛgɛtɛgɛ wa ki yinrɛ ti ni.
29 Mas o povo que ficou morando no território de Samaria continuou a fazer os seus próprios ídolos e os colocou nos santuários que os samaritanos haviam construído. Cada povo, nas cidades onde estava morando, fez os seus próprios ídolos:
30 Mbele pàa yiri wa Babilɔni ca poro la yarisunŋgo ŋga pe yinri Sukɔti Benɔti ki gbegele. Mbele pàa yiri wa Kuti ca, poro la yarisunŋgo ŋga pe yinri Nɛrigali ki gbegele. Mbele pàa yiri wa Hamati ca, poro la yarisunŋgo ŋga pe yinri Ashima ki gbegele.
30 isto é, o povo de Babilônia fez imagens do deus Sucote-Benote; o povo de Cutá, imagens de Nergal; o povo de Hamate, imagens de Asima;
31 Mbele pàa yiri wa Ava ca poro la yarisunndo nda pe yinri Nibihazi naa Taritaki ti gbegele. Mbele pàa yiri wa Sefarivayimu ca poro la pye na pe pinambiile pe sori na pe woo saraga pe yarisunndo Adiramelɛki naa Anamelɛki ti yeri nari gbogo. To tìla pye Sefarivayimu ca fɛnnɛ pe yarisunndo re.
31 o povo de Iva, imagens de Nibaz e Tartaque; e o povo de Sefarvaim queimava os seus filhos em sacrifício aos seus deuses Adrameleque e Anameleque.
32 Pàa pye na Yawe Yɛnŋɛlɛ li gbogo fun. Konaa ki ni fuun, poro jate pàa saraga wɔfɛnnɛ pele wɔ tara ti lagapyew ma pe tɛgɛ pe yɛɛ kan, a paa saara woo pe yɛɛ kan wa sunzara nda tìla pye wa tinndiye pe na ti na. Ki saraga wɔfɛnnɛ pàa pye na saraga wɔgɔtunŋgo ki piin wa sunzara nda tìla pye wa tinndiye pe na ti yinrɛ ti ni.
32 Esses povos também adoravam a Deus, o Senhor , mas ao mesmo tempo escolhiam no meio deles todos os tipos de pessoas para servirem como sacerdotes nos lugares pagãos de adoração e para oferecerem sacrifícios por eles naqueles lugares.
33 Kì pye ma, pàa pye na Yawe Yɛnŋɛlɛ li gbogo konaa na pe yɛɛra yarisunndo ti gbogo fun, ma yala pàa pe koli ma yiri tara nda ni ti kalɛgɛlɛ ke ni.
33 E assim eles adoravam o Senhor , mas também adoravam os seus próprios deuses, de acordo com os costumes dos países de onde tinham vindo.
34 Ki cɛngɛlɛ ke yɛn na tanri bere pe kalɛgɛlɛ ke na, ali ma pan ma gbɔn nala. Ke woro na fyɛ Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ. Ke woro na tanri koro jate ke kondɛgɛŋgɛlɛ naa ke kakɔnndɛgɛŋgɛlɛ ke na. Yawe Yɛnŋɛlɛ làa lasiri naa ŋgasegele konaa sɛnrɛ nda fuun yo Zhakɔbu setirige piile pe kan, wo ŋa làa wi mɛgɛ taga naa yinri Izirayɛli, ki cɛngɛlɛ ke sila pye naga koŋgolo ke tanri.
34 Até hoje eles continuam com os seus antigos costumes. Eles não adoram a Deus, o Senhor , nem obedecem às leis e aos mandamentos que ele deu aos descendentes de Jacó, a quem tinha dado o nome de Israel.
35 Yawe Yɛnŋɛlɛ làa yɔn finliwɛ le Izirayɛli woolo pe ni ma yo fɔ: «Yaga kaa yarisunndo gbogo, yaga kaa fɔli ti yɛgɛ sɔgɔwɔ mbaa ti gbogo, yaga kaa tunŋgo piin ti kan, yaga si kaa saara woo ti yeri.
35 O Senhor havia feito uma aliança com eles e havia ordenado o seguinte: “Não adorem outros deuses; não se ajoelhem diante deles, não os sirvam, nem ofereçam sacrifícios a eles.
36 Ɛɛn fɔ yaa fyɛ mi ŋa Yawe Yɛnŋɛlɛ na yɛgɛ. Mi ŋa mì ye yirige wa Ezhipiti tara yawa gbɔɔ naa fanŋga gbɔgɔ ni. Mi nuŋgba ye daga mbaa fɔli na yɛgɛ sɔgɔwɔ mbaa na gbogo konaa mbaa saara woo na yeri.
36 Obedeçam a mim, o Senhor , que tirei vocês do Egito com grande poder e força; ajoelhem-se diante de mim e ofereçam sacrifícios a mim.
37 Kondɛgɛŋgɛlɛ, naa kakɔnndɛgɛŋgɛlɛ, naa lasiri koŋgolo konaa ŋgasegele ŋgele mì yɔnlɔgɔ ye kan, ye ke yigi yaa tanri ke na pilige pyew. Yaga kaa yarisunndo ta yɛgɛ gbogo.
37 Obedeçam sempre às leis e aos mandamentos que escrevi para vocês. Não adorem outros deuses,
38 Yɔn finliwɛ mba mì le ye ni, yaga ka fɛgɛ pi na. Yaga kaa yarisunndo ta yɛgɛ gbogo.
38 nem esqueçam a aliança que fiz com vocês.
39 Ɛɛn fɔ yaa fyɛ mi ŋa Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ na yɛgɛ, pa kona mi yaa ye shɔ ye juguye pe ni fuun pe kɛɛ.»
39 Adorem a mim, o Senhor , o Deus de vocês, e eu os livrarei de todos os seus inimigos.”
40 Ɛɛn fɔ ki cɛngɛlɛ ke sila yɛnlɛ mbe logo. Pe kalɛgɛlɛ koro pàa koro ma mara ke na.
40 Mas esses povos não atenderam e continuaram a seguir os seus velhos costumes.
41 Ki cɛngɛlɛ kàa pye na Yawe Yɛnŋɛlɛ li gbogo konaa na pe yarisunndo ti gbogo fun. Pe pinambiile poro naa pe pishyɛnwoolo pe ni, pa pe yɛn na tanri ma ali ma pan ma gbɔn nala, paa yɛgɛ ŋga na pe tɛlɛye pàa pye na tanri we.
41 E assim eles adoravam a Deus, o Senhor , mas também adoravam os seus ídolos; e até hoje os seus descendentes continuam a fazer a mesma coisa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.