1 Reis 2
Bibulu Jinmiire ni (DYI) vs NVI
1 Naa Davidi wi kusanga wila kaa na yɔngɔ, a wì sigi sɛnrɛ nda ti yo wi pinambyɔ Salomɔ wi kan ma yo fɔ:
1 Quando se aproximava o dia de sua morte, Davi deu instruções ao seu filho Salomão:
2 «Mi wo na, sanni jɛnri mi yaa kari wa we ni fuun karisaga ki ni. Koni kotogo le ma yɛɛ ni, ma pye lenaŋa.
2 "Estou para seguir o caminho de toda a terra. Por isso, seja forte e seja homem.
3 Yawe Yɛnŋɛlɛ, ma Yɛnŋɛlɛ li sɛnyoro ti yigi, maa tanri li koŋgolo ke na, mali kondɛgɛŋgɛlɛ, naa li ŋgasegele, naa li kakɔnndɛgɛŋgɛlɛ, naa li nagawa sɛnrɛ ti yigi maa tanri ti na, paa yɛgɛ ŋga na ti yɛn ma yɔnlɔgɔ wa Moyisi lasiri sɛwɛ wi ni we. Pa kona laga o laga ma mbe kari, ma kapyegele ke ni fuun ke yaa la yɔngɔ.
3 Obedeça ao que o Senhor, o seu Deus, exige: Ande nos seus caminhos e obedeça aos seus decretos, aos seus mandamentos, às suas ordenanças e aos seus testemunhos, conforme se acham escritos na Lei de Moisés; assim você prosperará em tudo o que fizer e por onde quer que for,
4 Na ki ka pye ma, Yawe Yɛnŋɛlɛ làa sɛnrɛ nda yo na kanŋgɔlɔ, li yaa ti yɔn fili. Làa ki yo na kan fɔ: ‹Na ma setirige piile pe kaa pe tangalɔmɔ pi kɔrɔsi, mbe pye tagawa ni na yɛgɛ sɔgɔwɔ pe kotogo ki ni fuun ni, naa pe nawa pi ni fuun ni, kona leele yaa kaa taa wa ma setirige piile pe ni mbaa cɛɛn Izirayɛli tara wunluwɔ pi na fɔ sanga pyew.›
4 e o Senhor manterá a promessa que me fez: ‘Se os seus descendentes cuidarem de sua conduta, e se me seguirem fielmente de todo o coração e de toda a alma, você jamais ficará sem descendente no trono de Israel’.
5 «Kala na Zeruya pinambyɔ Zhowabu wìla pye na na, màli jɛn. Ŋga wìla pye Izirayɛli tara maliŋgbɔɔnlɔ teele shyɛn, Nɛri pinambyɔ Abinɛri naa Yetɛri pinambyɔ Amasa pe na, màga jɛn. Wìla pe gbo yɛyinŋge sanga ni ma mbe yo malaga gbɔnsanga wi. Wìla pe gbogo ki go kala li lɛ wi yɛ.
5 "Você sabe muito bem o que Joabe, filho de Zeruia, me fez; o que fez com os dois comandantes dos exércitos de Israel, Abner, filho de Ner, e Amasa, filho de Jéter. Ele os matou, derramando sangue em tempos de paz; agiu como se estivesse em guerra, e com aquele sangue manchou o seu cinto e as suas sandálias.
6 Ma wi kala li yɛgɛ wɔ ma yala ma tijinliwɛ pi ni. Maa kaa yaga wi ku yɛyinŋge na wa wi lelɛwɛ pi ni.
6 Proceda com a sabedoria que você tem, e não o deixe envelhecer e descer em paz à sepultura.
7 «Barizilayi ŋa wì yiri wa Galaadi tara, ma kajɛŋgɛ pye wi pinambiile pe kan. Leele mbele pe yaa kaa nii wa ma tabali wi na, pe yaa ka pye pe ni; katugu sanga ŋa ni mìla pye na fee mbe shɔ ma ndɔ Abisalɔmu wi yeri, pàa kajɛŋgɛ pye na kan.
7 "Mas seja bondoso com os filhos de Barzilai, de Gileade, admita-os entre os que comem à mesa com você, pois eles me apoiaram quando fugi do seu irmão Absalão.
8 «Bɛnzhamɛ cɛnlɛ woolo naŋa Gera ŋa wì yiri wa Bahurimu ca, maga ka fɛgɛ wi pinambyɔ Shimeyi wi na. Pilige ŋga ni mìla pye na kee sa karafa wa Mahanayimu ca, wo wìla yiri na kɔrɔgɔ ma daŋga sɛnrɛ yo ma wa na na. Ɛɛn fɔ na sɔngɔrɔsaga, wìla pan mala fili wa Zhuridɛn gbaan wi yɔn na. A mì si wugu maa kan Yawe Yɛnŋɛlɛ li mɛgɛ ki na ma yo mi soo gbo tokobi ni.
8 "Saiba que também está com você Simei, filho de Gera, o benjamita de Baurim. Ele lançou terríveis maldições contra mim no dia em que fui a Maanaim. Mas depois desceu ao meu encontro no Jordão e lhe prometi jurando pelo Senhor que não o mataria à espada.
9 Ɛɛn fɔ koni, maga kaa yaga mbajɔlɔwɔ, katugu ma yɛn lere ŋa wi yɛn ma jilige. Ŋga ma daga mbe pye wi na, màga jɛn. Ali mbege ta wì lɛ, ma yaa ka ti poo gbo.»
9 Mas, agora, não o considere inocente. Você é um homem sábio e saberá o que fazer com ele; apesar de ele já ser idoso, faça-o descer ensangüentado à sepultura".
10 Ko puŋgo na, a Davidi wì si ku ma taga wa wi tɛlɛye pe na. A pè suu le wa Davidi wi wunluwɔ ca ki ni.
10 Então Davi descansou com os seus antepassados e foi sepultado na cidade de Davi.
11 Yɛlɛ nafa shyɛn Davidi wìla pye wunluwɔ pi na Izirayɛli woolo pe go na. Wìla yɛlɛ kɔlɔshyɛn pye wa Eburɔn ca, ma yɛlɛ nafa ma yiri kɛ ma yiri taanri pye wa Zheruzalɛmu ca.
11 Ele reinou quarenta anos em Israel: sete anos em Hebrom e trinta e três em Jerusalém.
12 A Salomɔ wì si cɛn wunluwɔ pi na wa wi to Davidi wi yɔnlɔ. A wi wunluwɔ pì si yeresaga ta fɔ jɛŋgɛ.
12 Salomão assentou-se no trono de Davi, seu pai, e o seu reinado foi firmemente estabelecido.
13 Pilige ka, a Hagiti pinambyɔ Adoniya wì si kari wa Salomɔ wi nɔ Batisheba wi yeri. A Batisheba wì suu yewe ma yo fɔ: «Ma pan tanga ni le?»
13 Adonias, o filho de Hagite, foi até Bate-Seba, mãe de Salomão. E esta lhe perguntou: "Você vem em paz? " Ele respondeu: "Sim".
14 A Adoniya wì sho naa fɔ: «Mi yɛn na jaa mbe para ma ni.»
14 E acrescentou: "Tenho algo para lhe dizer". Ela disse: Fale!
15 A Adoniya wì sho fɔ: «Màga jɛn ma yo wunluwɔ pila daga mbe kan mi yeri. Muwi Izirayɛli woolo pe ni fuun pàa pye na wele mbe tɛgɛ wunluwɔ pi na. Ɛɛn fɔ, a wunluwɔ pì si kaa kanŋga ma kan na jɔnlɔ Salomɔ wi yeri, katugu Yawe Yɛnŋɛlɛ lo lùu kan wi yeri.
15 "Você sabe", disse ele, "que o reino era meu. Todo o Israel me via como o seu rei. Mas as circunstâncias mudaram, e o reino foi para o meu irmão; pois o Senhor o concedeu a ele.
16 Koni mi yaa ma yɛnri kala nuŋgba ni, maga ka je li na.»
16 Agora, quero fazer-lhe um pedido e espero que não me seja negado. " Ela disse: "Fale! "
17 A Adoniya wì sho fɔ: «Mi yɛn nɔɔ yɛnri, ma saga yo wunlunaŋa Salomɔ wi kan fɔ wi Abishagi ŋa wì yiri wa Sunɛmu ca wi kan na yeri na jɔ, katugu mì taga ki na ma yo wi se je ma yɛnrɛgɛ ki na.»
17 Então ele prosseguiu: "Peça, por favor, ao rei Salomão que me dê a sunamita Abisague por mulher, pois ele não deixará de atender você".
18 A Batisheba wì sho fɔ: «Mìgi logo. Mi jate mi yaa sɔɔn kala li yɛgɛ yo wunlunaŋa wi kan.»
18 "Está bem", respondeu Bate-Seba, "falarei com o rei em seu favor. "
19 A Batisheba wì si kari wa wunlunaŋa Salomɔ wi yeri mbe sa para wi ni Adoniya wi kanŋgɔlɔ. A wunlunaŋa wì si yiri ma saa wi nɔ wi fili, ma fɔli wi yɛgɛ sɔgɔwɔ maa gbɔgɔ, mɛɛ sɔngɔrɔ ma cɛn wi wunluwɔ jɔngɔ ki na. A wì si ti a pè wunluwɔ jɔngɔ ka tɛgɛ wi nɔ wi kan, a wi nɔ wì si cɛn ki na wa wi kalige kɛɛ ki na.
19 Quando Bate-Seba foi falar ao rei em favor de Adonias, Salomão levantou-se para recebê-la e inclinou-se diante dela. Depois assentou-se no seu trono, mandou que trouxessem um trono para a sua mãe, e ela se assentou à sua direita.
20 A nɔfɔ wì sho fɔ: «Mi yɛn na jaa mbɔɔn yɛnri kala jɛɛlɛ nuŋgba ni, maga ka je li na.»
20 "Tenho um pequeno pedido para lhe fazer", disse ela. "Não deixe de me atender. " O rei respondeu: "Faça o pedido, minha mãe; não deixarei de atendê-lo".
21 A nɔfɔ wì sho naa fɔ: «Ki yaga ma Sunɛmu ca fɛnnɛ jɔ Abishagi wi kan ma ndɔ Adoniya wi yeri wi jɔ.»
21 Então ela disse: "Dê a sunamita Abisague por mulher a seu irmão Adonias".
22 A wunlunaŋa Salomɔ wì suu nɔ wi yɔn sogo ma yo fɔ: «Kì pye mɛlɛ, a ma nɛɛ Sunɛmu ca fɛnnɛ sumboro Abishagi wi yɛnri Adoniya wi kan? Sin ma wunluwɔ po yɛnri wi kan teere ni, katugu Adoniya wi yɛn na ndɔ! Wunluwɔ pi yɛnri teere wo naa saraga wɔfɔ Abiyatari konaa Zeruya pinambyɔ Zhowabu wi ni pe kan.»
22 O rei Salomão perguntou à sua mãe: "Por que você pede somente a sunamita Abisague para Adonias? Peça logo o reino para ele, para o sacerdote Abiatar e para Joabe, filho de Zeruia; afinal ele é o meu irmão mais velho! "
23 Kona, a wunlunaŋa Salomɔ wì si wugu Yawe Yɛnŋɛlɛ li mɛgɛ ki na, ma yo fɔ: «Yɛnŋɛlɛ li jɔlɔgɔ gbɔgɔ wa na na, na mi si ti pe Adoniya wi gbo yɛnrɛgɛ ŋga wi yɛnri na yeri ki kala na.
23 Então o rei Salomão jurou pelo Senhor: "Que Deus me castigue com todo o rigor, se isso que Adonias falou não lhe custar a sua própria vida!
24 Koni mbege ta Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛn yinwege wolo, lo na lìlan tɛgɛ wunluwɔ pi na na to Davidi wi yɔnlɔ, ma yeresaga kan na wunluwɔ pi yeri, konaa ma wunluwɔ pi kan mi naa na setirige piile we yeri, ma yala yɔn fɔlɔ na làa kɔn li ni, mì wugu li mɛgɛ ki na fɔ pe yaa Adoniya wi gbo nala yɛrɛ.»
24 E agora eu juro pelo nome do Senhor, que me estabeleceu no trono de meu pai Davi, e, conforme prometeu, fundou uma dinastia para mim, que hoje mesmo Adonias será morto! "
25 A wunlunaŋa Salomɔ wì si Yehoyada pinambyɔ Benaya wì tun, a wì saa Adoniya wì gbɔn maa gbo. Pa Adoniya wìla ku yɛɛn.
25 E o rei Salomão deu ordem a Benaia, filho de Joiada, e este feriu e matou Adonias.
26 Ko puŋgo na, a wunlunaŋa wì sigi yo saraga wɔfɔ Abiyatari wi kan ma yo fɔ: «Kari ma sa cɛn wa ma tara laga ki ni, wa Anatɔti ca, mà jɛn mboro fun ma daga mbe ku. Ɛɛn fɔ mi sɔɔn gbo nala, katugu mà we Fɔ, Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɔn finliwɛ kɛsu wi tugo na to Davidi wi yɛgɛ konaa jɔlɔgɔ ŋga fuun wìla jɔlɔ màa koro wi ni.»
26 Ao sacerdote Abiatar o rei ordenou: "Vá para Anatote, para as suas terras! Você merece morrer, mas hoje eu não o matarei, pois você carregou a arca do Soberano Senhor diante de Davi, meu pai, e partilhou de todas as aflições dele".
27 Pa Salomɔ wìla Abiyatari wi laga wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li saraga wɔgɔtunŋgo ki na yɛɛn. Kì pye ma, sɛnrɛ nda Yawe Yɛnŋɛlɛ làa yo wa Silo ca Eli go woolo pe wogo na, a tì si ti yɛɛ yɔn fili.
27 Então Salomão expulsou Abiatar do sacerdócio do Senhor, cumprindo a palavra que o Senhor tinha dito em Siló a respeito da família de Eli.
28 Naa Zhowabu wìla kaa ki sɛnrɛ ti logo, a wì si fe ma kari wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li paraga go ki ni ma saa saraga wɔsaga ki yɛnŋgɛlɛ ke yigi ma karafa Yɛnŋɛlɛ li na, katugu wìla gbogolo Adoniya wi ni, ɛɛn fɔ wi sila gbogolo Abisalɔmu wo ni.
28 Quando a notícia chegou a Joabe, que havia conspirado com Adonias, ainda que não com Absalão, ele fugiu para a Tenda do Senhor e agarrou-se às pontas do altar.
29 A pè si saa ki yo wunlunaŋa Salomɔ wi kan ma yo fɔ Zhowabu wi fe ma kari wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li paraga go ki ni, fɔ wi yɛn ma lara wa saraga wɔsaga ki tanla. Kona, a Salomɔ wì si Yehoyada pinambyɔ Benaya wi tun ma yo fɔ: «Kari ma saa gbɔn maa gbo.»
29 Foi dito ao rei Salomão que Joabe havia se refugiado na Tenda do Senhor e estava ao lado do altar. Então Salomão ordenou a Benaia, filho de Joiada: "Vá matá-lo! "
30 A Baneya wì si kari wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li paraga go ki ni, ma saa Zhowabu wi pye fɔ: «Wunlunaŋa wì yo ma yiri laga ki laga ŋga ki ni.»
30 Então Benaia entrou na Tenda do Senhor e disse a Joabe: "O rei lhe ordena que saia". "Não", respondeu ele, "Vou morrer aqui". Benaia relatou ao rei a resposta de Joabe.
31 A wunlunaŋa wì si Benaya wi pye fɔ: «Ŋga wì yo, kari ma saga pye ma. Kari ma saa gbo, maa le. Ki ka pye ma, leele mbele Zhowabu wì gbo go fu, pa ma yaa ki kapege ki laga mi naa na go woolo we go na.
31 Então o rei ordenou a Benaia: "Faça o que ele diz. Mate-o e sepulte-o, e assim você retirará de mim e da minha família a culpa do sangue inocente que Joabe derramou.
32 Yawe Yɛnŋɛlɛ li yaa wi legbogo ki fɔgɔ tɔn wo jate wi na, katugu wìla nambala shyɛn gbo tokobi ni, mbele pàa pye sinmbele konaa jɛrɛgisaga fu. Pàa pye ma sin ma wɛ wo jate wi na. Ma si yala na to Davidi wi sila pye pe gbokala li jɛnmɛ. Izirayɛli tara maliŋgbɔɔnlɔ to Nɛri wi pinambyɔ Abinɛri naa Zhuda tara maliŋgbɔɔnlɔ to Yetɛri wi pinambyɔ Amasa poro la wɛlɛ.
32 O Senhor fará recair sobre a cabeça dele o sangue que derramou: ele atacou dois homens mais justos e melhores do que ele, sem o conhecimento de meu pai Davi, e os matou à espada. Os dois homens eram Abner, filho de Ner, comandante do exército de Israel, e Amasa, filho de Jéter, comandante do exército de Judá.
33 Zhowabu wo naa wi setirige piile pe ni poro pe yaa ki legbogo ki go kala li lɛ. Ɛɛn fɔ, Yawe Yɛnŋɛlɛ li yaa yɛyinŋge kan Davidi naa wi setirige piile, naa wi go woolo konaa wi wunluwɔ pi yeri fɔ sanga pyew.»
33 Que o sangue deles recaia sobre a cabeça de Joabe e sobre a dos seus descendentes para sempre. Mas que a paz do Senhor esteja para sempre sobre Davi, sobre os seus descendentes, sobre a sua dinastia e sobre o seu trono".
34 Kona, a Yehoyada pinambyɔ Benaya wì si yiri ma kari ma saa Zhowabu wi gbɔn maa gbo. A pè si saa Zhowabu wi le wa wi yɛɛra tara laga ki ni, wa gbinri wi ni.
34 Então Benaia, filho de Joiada, foi e atacou Joabe e o matou, e ele foi sepultado em sua casa no campo.
35 A wunlunaŋa wì si Yehoyada pinambyɔ Benaya wi tɛgɛ maliŋgbɔɔnlɔ to wa Zhowabu wi yɔnlɔ, mɛɛ saraga wɔfɔ Zadɔki wi tɛgɛ wa Abiyatari wi yɔnlɔ.
35 No lugar dele o rei nomeou Benaia, filho de Joiada, no comando do exército, e o sacerdote Zadoque no lugar de Abiatar.
36 Ko puŋgo na, a wunlunaŋa wì si Shimeyi wi yeri maa pye fɔ: «Shimeyi, go ka kan laga Zheruzalɛmu ca ma cɛn wa ki ni. Maga ka yiri mbe kari laga ka kpɛ ni.
36 Depois o rei mandou chamar Simei e lhe ordenou: "Construa para você uma casa em Jerusalém. Você morará nela e não poderá ir para nenhum outro lugar.
37 Ma cɛn ki cɛnwɛ fɔ pilige o pilige maga yiri laga ca ki ni mbe Sedirɔn lafogo ki kɔn mbe yiri, ma yaa ku ki pilige ki ni. Pa kona ma kunwɔ pi yaa pye mboro yɛɛra go kala.»
37 Esteja certo de que no dia em que sair e atravessar o vale de Cedrom, você será morto; e você será responsável por sua própria morte".
38 A Shimeyi wì si wunlunaŋa wi yɔn sogo ma yo fɔ: «Ŋga mà yo mìgi logo. Mi ŋa ma tunmbyee, mi yaa tanga mbe yala wunlunaŋa, na tafɔ ma sɛnyoro ti ni.» A Shimeyi wì si cɛn ma mɔ wa Zheruzalɛmu ca.
38 Simei respondeu ao rei: "A ordem do rei é boa! O teu servo lhe obedecerá". E Simei permaneceu em Jerusalém por muito tempo.
39 Ɛɛn fɔ yɛlɛ taanri toroŋgɔlɔ, a Shimeyi wi kulolo shyɛn si fe wa wi yeri ma kari wa Maaka pinambyɔ Akishi ŋa wìla pye Gati ca wunlunaŋa wi yeri. A pè si saa ki yo Shimeyi wi kan fɔ: «Ma kulolo pe yɛn wa Gati ca.»
39 Mas três anos depois, dois escravos de Simei fugiram para a casa de Aquis, filho de Maaca, rei de Gate. Alguém contou a Simei: "Seus escravos estão em Gate".
40 Kì pye ma, a Shimeyi wì si yiri maa sofile jɔngɔ ki taga wi sofile wi na, mɛɛ kari wa Gati ca, wa Akishi wi yeri ma saa wi kulolo pe lagaja. A wì si sɔngɔrɔ ma pan pe ni wa Zheruzalɛmu ca.
40 Então Simei selou um jumento e foi até Aquis, em Gate, procurar os seus escravos. E de lá Simei trouxe os escravos de volta.
41 A pè si saa ki yo Salomɔ wi kan fɔ Shimeyi wìla yiri wa Zheruzalɛmu ca ma kari wa Gati ca, ma sɔngɔrɔ ma pan.
41 Quando Salomão soube que Simei tinha ido a Gate e voltado a Jerusalém,
42 Kona, a wunlunaŋa wì si Shimeyi wi yeri maa pye fɔ: «Mi sila ti a mà wugu Yawe Yɛnŋɛlɛ li mɛgɛ ki na fɔ ma se yiri laga ca ki ni le? Mi yo mìla ki yo maga ŋgban ma ni ma yo fɔ ma cɛn ki cɛnwɛ fɔ pilige o pilige maga yiri laga ca ki ni, mbe kari laga ka na, ma yaa ku? A màla yɔn sogo ma yo fɔ ŋga mì yo kɔ̀ɔn ndanla, fɔ ma yaa ki pye ma.
42 mandou chamá-lo e lhe perguntou: "Eu não fiz você jurar pelo Senhor e não o adverti: No dia em que você for para qualquer outro lugar, esteja certo que você morrerá? E você me respondeu: ‘Esta ordem é boa! Obedecerei’.
43 Yiŋgi na koni wuguro nda màa wugu Yawe Yɛnŋɛlɛ li mɛgɛ ki na, mɛɛ siri jate? Yiŋgi na sɛnrɛ nda mìla yo ma kan mɛɛ si tanga ti na?»
43 Por que não manteve o juramento ao Senhor e não obedeceu à ordem que lhe dei? "
44 Ko puŋgo na, a wunlunaŋa wì si Shimeyi wi pye fɔ: «Kapege ŋga fuun mà pye na to Davidi wi na màga jɛn, ki si yɛn wa ma nawa. Ki kala na Yawe Yɛnŋɛlɛ li yaa ma tipewe pi fɔgɔ tɔn ma na.
44 E acrescentou: "No seu coração você sabe como você prejudicou o meu pai Davi. Agora o Senhor faz recair sua maldade sobre a sua cabeça.
45 Ɛɛn fɔ, wunlunaŋa Salomɔ wo yaa duwaw ta, Davidi wunluwɔ pi yaa yeresaga ta Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ.»
45 Mas o rei Salomão será abençoado, e o trono de Davi será estabelecido perante o Senhor para sempre".
46 Kì pye ma, a wunlunaŋa wì si konɔ kan Yehoyada pinambyɔ Benaya wi yeri ma yo wi saa gbo. A wo si yiri ma saa Shimeyi wi gbɔn maa gbo.
46 Então o rei deu ordem a Benaia, filho de Joiada, e este atacou Simei e o matou. Assim o reino ficou bem estabelecido nas mãos de Salomão.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.