Mateus 26
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs ARA
1 Ŋunhi ŋayi Djesu dhawar'yurrnydja marŋgi-gurrupanaŋurnydja walalaŋgal, bala ŋayi yan waŋanan nhanukalaŋuwal malthunamirriwalnydja walalaŋgal bitjarra gam',
1 Tendo Jesus acabado todos estes ensinamentos, disse a seus discípulos:
2 “Marŋgi muka nhuma dhuwal, ŋunhi ga dhuwal märrman' yan buluny walu ŋorra bala dhu ŋunhiyiny walu yäku Ḻäy-Djuḻkmaranhamirrnydjabunan. Ga balanyamirriynha walal dhu ŋanya ŋunhi Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny dhayuŋulnydja balany ŋunhi miriŋuwalnydja goŋlil bala yan walal dhu ŋanya dhuḻ'yurra dharpalila mälakmaranhawuylila.”
2 Sabeis que, daqui a dois dias, celebrar-se-á a Páscoa; e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Ga balanyamirriyyi bili yan waluy walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja mala ga ŋurru-warryunayŋuny mala, ga rom-marŋgikunhamirrnydja mala ŋurikiyiny wäŋaw malaŋuw, gan dhäruknha-bakmaraŋal waŋanhaminan ŋunhiliyin nhanukalnha ŋurruḏawalaŋu djirrikaymirriwala yolŋuwal Gäyapatjkala wäŋaŋur.
3 Então, os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás;
4 Bala walal gan ŋunhi ḻarruŋala dhukarrwun, wanhawitjan walal dhu ŋunhi dhukarrkurr ŋayatham ŋanya Djesuny, bala yan dhu buman ŋanya murrkay'kuman.
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 Ga bitjarra walal gan ŋunhi waŋanhaminany gam', “Yaka limurr dhu ŋanya yänayiny ḏapmaram, bili dhuwal Ḻäy-djuḻkmaranhamirra waluny, walal balaŋ bäynha yolŋun walal maḏakarritjthi limurruŋgun, bala yan buŋun marrtji limurrunhany,” bitjarr.
5 Mas diziam: Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 Ga balanyamirriynydja ŋayiny gan ŋunhi Djesuny nhinan ŋunhalnha Bithinin wäŋaŋur, yolŋuwal yäkuwal Djäymangal, ŋurikalyin yolŋuwal ŋunhi ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu gan ŋäthilnydja nhinan burrunhdhiya'mirr yan. Ga ŋunhi ŋayi gan Djesuy ḻukanany ŋathany,
6 Ora, estando Jesus em Betânia, em casa de Simão, o leproso,
7 bala ŋayiny bäy miyalk gulŋiyin goŋ-buthuḻumirr ŋunhiwiliyi guwatjmar ŋanya, ga gäŋalnydja ŋayi marrtjin ŋunhi buŋgan-bäw buthuḻumirr, yurr buŋgan-bäwny'tja ŋunhi rrupiya yindimirra dhika. Ga dhunupan bala yan ŋayi ŋunhi rarryurra ŋunhiyiny buŋgan-bäwny'tja wiyika muḻkurrlila nhanukal Djesuwalnha.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um vaso de alabastro cheio de precioso bálsamo, que lhe derramou sobre a cabeça, estando ele à mesa.
8 Yurr ŋunhi walal malthunamirriynydja mala nhanukal nhäŋalnydja ŋunhiyi, bala walal yan maḏakarritjthinan nhanŋu ŋurikiyiny miyalkkuny, ga bitjarra walal ŋunhi waŋanany gam', “Nhaku ŋayi ga ŋunha buŋgan-bäwny'tja djalkthun?
8 Vendo isto, indignaram-se os discípulos e disseram: Para que este desperdício?
9 Ŋayi balaŋ ŋunha djalimnha rrupiyawnha yindiwnha, märr balaŋ ŋayi ŋunhi rrupiyany gurrupanna ŋunha ŋurruwuykmirriwnha yolŋuw walalaŋ.”
9 Pois este perfume podia ser vendido por muito dinheiro e dar-se aos pobres.
10 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuny marŋgithin, ŋunhi nhaltjarr walal gan guyaŋan, bala yan ŋayi walalaŋ waŋanany bitjarrnha, “Ganarrthul walal ŋanya. Nhaku nhuma ga dhuwal ḻay-ḻaymaramany dhuwali miyalknhany? Dhuwandja ŋayi bitjarryiny djäma ŋarraku, ŋunhiny latjun' mirithirra.
10 Mas Jesus, sabendo disto, disse-lhes: Por que molestais esta mulher? Ela praticou boa ação para comigo.
11 Ŋunhany ŋunhi ŋurruwuykmirrnydja yolŋu walal dhu gi nhina yan nhumalaŋgal biyak bili, yurr ŋarrany ga dhuwal gurririn yan nhina nhumalaŋgal.
11 Porque os pobres, sempre os tendes convosco, mas a mim nem sempre me tendes;
12 Ŋunhi ŋayi ŋuruŋ miyalkthuny wiyikany' rarryurr buŋgan-bäwny'tja ŋarrakal rumbalilnydja, ŋunhiyiny nhakun ŋayi ŋäthilmirriŋala ŋamaŋamayurra ŋarrany ŋurukun ŋunhi moluwnha.
12 pois, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Ŋunhi walal dhu yolŋu'-yulŋuynydja ŋäkuny dhuwal dhäwuny buku-ḻiw'maraŋuny wäŋakurrnydja mala, bala walal dhu guyaŋin dhuwal miyalknhany, ŋunhi nhä ŋayi ŋarraku djäma,” bitjarra ŋayi Djesuy walalaŋgal lakaraŋalnydja.
13 Em verdade vos digo: Onde for pregado em todo o mundo este evangelho, será também contado o que ela fez, para memória sua.
14 Ga ŋayiny Djudatj-Gariyattja ŋunhi ŋayi beŋuryi malaŋur 12-kalnydja, marrtjinan balan ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriwalnha malaŋuwal.
14 Então, um dos doze, chamado Judas Iscariotes, indo ter com os principais sacerdotes, propôs:
15 Ga bitjarr ŋayi ŋunhi waŋanany walalaŋgal, “Wäy, ŋarrany dhu dhuwal Djesunhany goŋ-gurrupanna nhumalaŋgala goŋlil, nhän nhuma dhu ŋarranhany gurrupan,” bitjarr. Bala walal yan wuŋiḻi'yurra ŋanya 30-y mel-wiḏi'mirriy guṉḏay mala.
15 Que me quereis dar, e eu vo-lo entregarei? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur ŋayi gan Djudatjthuny dhukarrnha maḻŋ'maraŋal wanhawitjan ŋayi dhu Djesuny gurrupan goŋlil walalaŋgal.
16 E, desse momento em diante, buscava ele uma boa ocasião para o entregar.
17 Ga balanyanyaray bili waluy ŋurruyirr'yunamirriy, ŋunhi walal ŋuli Djuw malay ŋathan ḻukanha ḏambamiriwnha, bala walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu Djesuwnydja marrtjinan guwatjmara ŋanya, bala walal bitjarra waŋan gam', “Wanhawal dhika nhe ŋanapurruŋ djälnydja ŋäthilmirriyanharaw wäŋawnydja, märr nhe dhu ḻukan ŋunhiny ŋatha Ḻäy-djuḻkmaranhamirra.”
17 No primeiro dia da Festa dos Pães Asmos, vieram os discípulos a Jesus e lhe perguntaram: Onde queres que te façamos os preparativos para comeres a Páscoa?
18 Bala ŋayi Djesuny bitjarra walalaŋ waŋan, “Balan nhuma dhu marrtjiny yindilila wäŋalil, ga ŋunhili nhuma dhu maḻŋ'maram waŋganynha yolŋuny, bala nhuma dhu bitjanna nhanŋu waŋany. Bitjarr ŋunha ŋanapurruŋ Marŋgikunhamirrnydja waŋan gam', ‘Ŋarraku waluny dhuwal bilin bunanan! Djälnha ŋarra dhuwal, ŋarra dhu ḻukan ŋunhiny ŋatha Ḻäy-djuḻkmaranhamirrnydja, ŋanapurr ŋarrakal malthunamirriy mala. Dhiyaliyin ŋunhi nhokala wäŋaŋurnydja.’”
18 E ele lhes respondeu: Ide à cidade ter com certo homem e dizei-lhe: O Mestre manda dizer: O meu tempo está próximo; em tua casa celebrarei a Páscoa com os meus discípulos.
19 Bala yan walal dhunupan djäman ŋunhi nhaltjarr ŋayi Djesuy walalaŋ gan lakaraŋal, bala walal yan ŋäthilmirriyaŋala ŋamaŋamayurra ŋunhiyiny ŋatha yäku Ḻäy-djuḻkmaranhamirrnydja.
19 E eles fizeram como Jesus lhes ordenara e prepararam a Páscoa.
20 — ausente —
20 Chegada a tarde, pôs-se ele à mesa com os doze discípulos.
21 — ausente —
21 E, enquanto comiam, declarou Jesus: Em verdade vos digo que um dentre vós me trairá.
22 Bala walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu mirithinan dhika galŋa-miḏikinany ŋuriŋiyiny dhärukthuny nhanukal, bala walal yan waŋga'-waŋganydhuny gan Djesunhan dhä-birrka'yurr bitjarra gam', “Wäy, Garray yol way! Muka ŋarra?”
22 E eles, muitíssimo contristados, começaram um por um a perguntar-lhe: Porventura, sou eu, Senhor?
23 Ga ŋayiny Djesuny walalaŋ buku-bakmaraŋal bitjarr, “Waŋganydhuny dhu dhipuŋur malaŋur nhumalaŋal ŋathan ḻupmaram banikin'lila rrambaŋin linyu. Ŋunhiyin ŋunhi yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋarrany dhu goŋ-gurrupandja.
23 E ele respondeu: O que mete comigo a mão no prato, esse me trairá.
24 Ŋayiny dhu ŋunhi Yolŋuny Gäthu'mirriŋu rakunydhirr, bitjan yan bili nhakun ŋunha ga ŋäthiliŋuŋur djorra'ŋur dhärra wukirriwuy. Yurr ŋurikiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋarrany dhu goŋ-gurrupandja, ŋurikiyiny dhu mirithirra ŋoy-gärrinyamirra rom maḻŋ'thurr. Ga manymaktja nhanŋu ŋurikiyiny yolŋuw, ŋayi balaŋ ŋunhi yakan yan dhawal-guyaŋanha.”
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito, mas ai daquele por intermédio de quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor lhe fora não haver nascido!
25 Bala ŋayiny yan Djudatjtja waŋan bitjarra, “Way! Marŋgikunhamirr, muka ŋarrany nhe ga dhuwal lakaramany?”
25 Então, Judas, que o traía, perguntou: Acaso, sou eu, Mestre? Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste.
26 Yo baḏak yan walal marrtjin ŋunhi ŋathany ḻukan, bala ŋayi Djesuynydja märraŋala ŋathany bala buku-gurrpara God-Waŋarrnhany bala bakmaraŋala, bala marrtjin gurru'-gurrupara nhanukalaŋuwal malthunamirriwala walalaŋgal. Ga bitjarra ŋayi marrtjin waŋanany gam', “Ŋay'! Märraŋ ga ḻuki. Dhuwandja ŋarra rumbalnha.”
26 Enquanto comiam, tomou Jesus um pão, e, abençoando-o, o partiu, e o deu aos discípulos, dizendo: Tomai, comei; isto é o meu corpo.
27 Ga bitjarryi bili ŋayi märraŋal banikin' wiyika'mirr ga buku-gurrpar God-Waŋarrnha, bala gurrupara marrtjin walalany, ga bitjarra ŋayi waŋanany gam', “Bukmakthu yan nhuma dhu ḻukany dhipuŋuryi.”
27 A seguir, tomou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos discípulos, dizendo: Bebei dele todos;
28 Ga waŋan ŋayi Djesu bitjarr, “Dhuwandja ŋarraku maŋgun', ŋunhi ŋayi dhuwal gumurrkunhaminyawuy rom God-Waŋarrwuŋun gurrupanawuy, bili ŋarrakuny dhu ŋunhi gulaŋ-waṉḏirr bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ, buwayakkunharaw walalaŋ dhuwurr-yätjkurruwnydja romgu.”
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da [nova] aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 “Yurr, dhipuŋurnydja dhurrwaraŋur, ŋarrany dhu ŋunhi bäyŋun buluny ḻuka dhuwaliyiny wiyika' borum, ga yan bili-i-i, ga balanyamirriynha waluy ŋarra dhu buluny ḻuki ŋunhala ŋunhi Bäpa'mirriŋuwalnha ŋarrakalaŋuwal romŋur, ŋunhiyin ŋunhi yuṯan wiyika' borum limurra rrambaŋin.”
29 E digo-vos que, desta hora em diante, não beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que o hei de beber, novo, convosco no reino de meu Pai.
30 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala walal manikaynha ḏar'ṯaryurr, bala yan walal marrtjinan bukulila yäkulil Woliplila.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Yo, wäŋgaŋala walal marrtjin bala dhukarr-ŋupara, Djesu ga ḻundu'mirriŋu mala nhanŋu. Bala ŋayi ŋunhiliyiny dhukarrŋurnydja Djesuny waŋanan bitjarra, “Gäthurnydja munhawu, nhumany dhu ŋarrany dhiyaŋuwurruynydja ganana, bukmakthu yan, bili ŋäthil yan walal ŋunhi wukirriny dhäwuny, ŋunhi ŋayi ga waŋa bitjan gam' ‘Ŋarrany dhu wutthuna ŋunhi djägamirrinhany yolŋuny, bala dhu ŋunhi warrakan'tja bimbiny mala nhanŋu ḻatjuwarr'yunna barrkuwatjthirra.’
31 Então, Jesus lhes disse: Esta noite, todos vós vos escandalizareis comigo; porque está escrito:
32 Ga ŋunhi ŋarrany dhu God-Waŋarryu walŋakuŋuny dhiŋganhaŋurnydja, bala ŋarra boŋguŋ marrtjiny ŋäthila Galalilila.”
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vós para a Galileia.
33 Ga ŋayiny Betany waŋan bitjarra, “Ŋarrany boŋguŋ nhuna bäyŋu yan ganarrthul. Dhiyaŋuwurruy mak nhuna dhu ganarrthulnydja, ŋarrany dhu yaka warray nhuna ganarrthul.”
33 Disse-lhe Pedro: Ainda que venhas a ser um tropeço para todos, nunca o serás para mim.
34 Ga ŋayiny Djesuny waŋan Betawnydja bitjarra, “Märr-yuwalk ŋarra nhuŋu dhu dhuwal lakaramany. Dhiyaŋuny bala munhawu yalalany, nheny dhu buku-ḻurrkun'mirr ŋarraku dhumbal'yun, ga yorrnha ŋayi dhu ŋunhi guḻawurrnydja waŋa.”
34 Replicou-lhe Jesus: Em verdade te digo que, nesta mesma noite, antes que o galo cante, tu me negarás três vezes.
35 Yurr ŋayiny Betany bulu waŋan bitjarr, “Yakan dhu dhuwal ŋarrany nhuŋu dhumbal'yun. Bäydhi ŋunhi walal ŋarrany dhu bumany, yurr ŋarrany dhu dhiŋgam yan nhuŋu ŋalin rrambaŋin.”
35 Disse-lhe Pedro: Ainda que me seja necessário morrer contigo, de nenhum modo te negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Bala ŋayi Djesuny marrtjinan walal rrambaŋin malthunamirra mala nhanŋu balayin ŋunhi wäŋalil yäkulil Githtjamanilila. Ga ŋunhi walal bunanany ŋunhiliyiny wäŋaŋurnydja, bala ŋayi Djesuynydja walalany waŋanan bitjarra, “Nhini walal dhiyal, ŋarra dhu bala bitjan marrtji bukumirriyanharaw,” bitjarr.
36 Em seguida, foi Jesus com eles a um lugar chamado Getsêmani e disse a seus discípulos: Assentai-vos aqui, enquanto eu vou ali orar;
37 Ga garr'yundja ŋayi Betanhan ga märrmany' gäthu'mirriŋuny maṉḏany Djibidiw, bala walal marrtjinan, wäŋgaman balan bitjanna.
37 e, levando consigo a Pedro e aos dois filhos de Zebedeu, começou a entristecer-se e a angustiar-se.
38 bala ŋayi waŋan lakaranhamirra walalaŋgal bitjanmirra, “Walal ŋayaŋuny ŋarraku dhuwal mirithinan yan ŋonuŋdhinany, nhakun ŋarra dhu dhuwal dhiŋgaman. Nhini walal dhiyal, … yurr bira'yurr gi, … limurr muka rrambaŋi,” bitjarr.
38 Então, lhes disse: A minha alma está profundamente triste até à morte; ficai aqui e vigiai comigo.
39 Bala ŋayi Djesuny buluyi marrtjin bala bitjarr märr barrkulil, ga ŋunhiliny bala ŋayi yan ŋurrkanhaminan bukuny munatha'lila, bala yan ŋayi bukumirriyaman bitjanna gam', “Bäpa ŋarraku marrkapmirr, nheny dhu ŋunhi djäman bala yan, djaw'yurra ŋarrakal dhuwandja ŋunhi galŋa-rirrikthunamirrnydja rom. Märr ŋarra dhu yakan ḻuka dhuwal dhaŋga-ḏirrmirrnydja rom dhiyakumirrnydja banikin'mirr. Yurr ŋarrapiny dhu ga dhuwal nhuŋuwuynha yan märrwuny malthun yakan ŋarrakuwuynydja,” bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesu bukumirriyaŋalnydja.
39 Adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo: Meu Pai, se possível, passe de mim este cálice! Todavia, não seja como eu quero, e sim como tu queres.
40 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi marrtjin balayi roŋiyindhi malthunamirriwal mala nhanukalaŋuwal, ga maḻŋ'maraŋalnydja ŋayi walalany yakurrnhan. Ga waŋan ŋayi Betawal bitjarr, “Bäyŋu nhuma gi dhuwal ŋula bira'yurrnydja muka? Yän ŋula märr gurririny ŋarrakalnydja manapul?
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo; e disse a Pedro: Então, nem uma hora pudestes vós vigiar comigo?
41 Biyak walal bira'yurr yulŋuny, ga bukumirriyaŋ muka gi, märr nhumalany dhu yaka muka ŋula nhaliynydja dharrwunum. Bili ŋayaŋuny nhuŋu ga dhuwaliyi djälthirr nhe dhu ga dhärra ḏäl yan ŋarrakal, yurr galŋany nhuŋu dhuwaliyi ganydjarrmiriwyinan yalŋgithinan,” bitjarr ŋayi.
41 Vigiai e orai, para que não entreis em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 Ga buluyi ŋayi Djesu balayi bili roŋiyindhi bukumirriyanharaw, bala ŋayi yan bitjarra waŋanany gam', “Bäpa ŋarraku marrkapmirr, ŋuli ŋayi gi bäyŋuny wiripu dhukarr ŋorri, ŋarrany dhu ŋunhi märraman yanan, ŋunhiyiny ŋunhi rom dhaŋga-ḏirryunamirrnydja. Bala ŋarra dhu djäman yan ŋunhi nhaku nhe ŋarraku ga djälthirr.”
42 Tornando a retirar-se, orou de novo, dizendo: Meu Pai, se não é possível passar de mim este cálice sem que eu o beba, faça-se a tua vontade.
43 Ga roŋiyirryi ŋayi Djesu beŋur bukumirriyanhaŋur ga maḻŋ'maram ŋayi walalany yakurrlil, yakurryun walalany yindiynha dhurrparam.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os seus olhos estavam pesados.
44 Ga buluyi ŋayi ganarrthaŋal walalany, ga buluyi bukumirriyaŋal bitjarryi yan bili nhakun ŋunhi ŋäthil.
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 Ga ŋunhi ŋayi buluny roŋiyirr balayi malthunamirriwal mala nhanukalaŋuwal, bala yan ŋayi ŋunhiyiny bitjarra waŋan gam', “Baḏak yan nhuma ga dhuwal ŋorra'-ŋurra muka ŋaraka galkunmirr? Bilin dhuwal waluny bunanan, ŋunhi ŋayi dhu ŋuriŋiyiny ḏirramuy goŋ-gurrupanna ŋanya Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny dhuwurr-yätjkurrumirriwala romlil.
45 Então, voltou para os discípulos e lhes disse: Ainda dormis e repousais! Eis que é chegada a hora, e o Filho do Homem está sendo entregue nas mãos de pecadores.
46 Rur'yurra walal, dhiyaŋun bala ma! Limurr marrtjin. Nhäŋun walal, dhuwanna ŋayi ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi ŋayi dhu moṉuŋuyirrnydja, bilin ŋayi bunanan,” bitjarra ŋayi Djesu waŋanany.
46 Levantai-vos, vamos! Eis que o traidor se aproxima.
47 Ga baḏak yan ŋayiny gan ŋunhi Djesuny waŋan, bala ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramu gali'-märrmany' Djudatjtja yäku bunanan nhanŋu, ŋunhi ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramu ŋuliŋuryin muka malaŋur 12-gala, malthunamirra nhanŋun Djesuwnha. Ga dharrwan gan ŋunhi yolŋuny mala malthurrnydja nhanŋu, gäŋalnydja walal gan ŋunhi yikin mala ga birkun' mala. Ga djuy'yurrnydja walalany gan ŋunhi ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋuriŋiwurruynha ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynha mala ga ŋurru-warryunayŋuynha mala ga rom-djägamirriynha mala.Jesus arrested by the soldiers|src="CN1814B.pcx" size="Span" loc="DC" ref="Mathuyu 26.47"
47 Falava ele ainda, e eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande turba com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Yurr ŋayiny ŋunhi Djudatjthuny ŋäthil walalany waŋan bitjarr gam', “Nhämany nhuma dhu ŋarrany balanyalil gam', ŋunhi ŋarra dhu marrtji, ga wälkum ŋarra ŋanya dhu dhakal, ŋunhiyiny ŋarra dhu ŋanya lakaraman nhumalaŋgala. Bala nhumany dhu yan ŋanya ŋayathaman,” bitjarr.
48 Ora, o traidor lhes tinha dado este sinal: Aquele a quem eu beijar, é esse; prendei-o.
49 Ga dhunupan bala yan ŋayi Djudatjtja marrtjinan bala yan dhärranan nhanukal Djesuwalnydja galkin, bala ŋayi bitjarra waŋanany nhanŋu, “Nhämirr Marŋgikunhamirr?” Bala yan ŋayi ŋanya wälkuŋala.
49 E logo, aproximando-se de Jesus, lhe disse: Salve, Mestre! E o beijou.
50 Ga ŋayiny Djesuny nhanŋu buku-bakmaraŋal bitjarr, “Ḻundu ŋarraku, nhaku nhe dhuwal räliny marrtjin.” Bala yan walalnydja ŋanya ŋayathaŋala Djesunhany rambuŋala, bala yan ḏapmaraŋala ŋanya.
50 Jesus, porém, lhe disse: Amigo, para que vieste? Nisto, aproximando-se eles, deitaram as mãos em Jesus e o prenderam.
51 Ga ŋunhi walal gan dhärra'-dharranany ŋunhiliyiny ga ŋayiny nhakun waŋganydhuny yolŋuy dhawaṯmaraŋal yikin nhanŋuwuy ŋayi, bala djatthurra waŋganynhany ḏirramuny, gulkmaraŋala ŋanya buthurun. Ŋunhiyiny djämamirr ŋurikiyin ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwnha djirrikaymirriw yolŋuw.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 Yurr ŋayiny Djesuny bitjarr warray waŋan nhanŋu gam', “Mandjawak dhuwali nhuŋuwuy nhe rulwaŋdhurr. Ŋuli nhe mari-ḏumurrnydja yolŋu nheny dhu ŋunhi rakunydhirr ŋunhilin bili yan mariŋura nhokiyingal nhe.
52 Então, Jesus lhe disse: Embainha a tua espada; pois todos os que lançam mão da espada à espada perecerão.
53 Yaka yan nhuma dhuwal marŋginy, ŋarra balaŋ dhuwal waŋi ŋarrakuwuy ŋarra Bäpa'mirriŋuny, ga dhunupan bala yan ŋayiny ŋunhi djuy'yurr nhanŋuwuy ŋayi dhäwu-gänhamirrinhany mala ŋula nhämunhan yan dharrwan dhika mirithirra guŋga'yunarawnydja ŋarraku?
53 Acaso, pensas que não posso rogar a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 Yurr bäydhi, märr ŋayi dhu ŋunhi dhäruk mala ŋunha ŋäthiliŋuŋur dhuyuŋur djorra'ŋur, maḻŋ'thun yan yuwalkthirr!”
54 Como, pois, se cumpririam as Escrituras, segundo as quais assim deve suceder?
55 Bala ŋayi Djesuny yan waŋanan walalaŋ ŋurikiwurruŋguny ŋunhi yolŋu'-yulŋuwnydja bitjarra gam', “Nhaku muka nhuma dhuwal räliny marrtjin birku'mirrnydja ga galiwaŋmirrnydja ga yikimirrnydja, ga ḏapmaranharawnydja ŋarraku, nhakun ŋarrany ŋula nhän rom-bakmaranhamirra yolŋu? Ga ŋunhi ŋarra ŋuli ganha bitjana bili walu-ŋupana nhinanha ŋunhalnydja ŋunhi buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur marŋgikuŋalnydja gan yolŋunhany walalany, ga yaka warray nhumany ŋunhi balanyamirriynydja ŋarrany ḏapmaranha?
55 Naquele momento, disse Jesus às multidões: Saístes com espadas e porretes para prender-me, como a um salteador? Todos os dias, no templo, eu me assentava [convosco] ensinando, e não me prendestes.
56 Yurr bäydhi ŋayi dhuwali bitjarryiny maḻŋ'thurr, märr ŋayi dhu ŋunhi djawarrkmirriwuŋuny walalaŋguŋ wukirripuynydja maḻŋ'thunna yuwalkthirra.”
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então, os discípulos todos, deixando-o, fugiram.
57 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur ŋunhi walal Djesuny ḏapmaraŋalnydja, bala walal yan balan ŋanya ŋunhi gämany wäŋalilnydja ŋurikalyin ŋurruḏawalaŋuwala djirrikaymirriwala yolŋuwalnydja yäkuwal Gäyapatjkala, ga bukmak ŋunhi ŋurru-warryunayŋu mala, ga Rom-marŋgikunhamirr mala, ŋunhi walal ŋuli ga Mawtjitjku rom marŋgikum, ḻuŋ'thurra marrtjin walal balayin, dhärukkun bakmaranharaw. Jesus before the council|src="CN01822b.pcx" size="Span" loc="DC" ref="Mathuyu 26.57"
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Yurr ŋayiny gan ŋunhi Betany marrtjin dhuḏikurr, yurr märr-barrku, munguyurryi ŋanya marrtjin bala. Bala ŋayi ŋunhi Betany gulŋiyinan ŋunhiwiliyiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwala djirrikaymirriwal ŋärra'lil yurr märr warraŋul yan. Bala ŋayi dhunupan marrtjinan, dhutnha nhinan miriŋuwala mala, märr ŋayi dhu ga nhäma galkiŋur nhä mala dhu ga maḻŋ'thun.
58 Mas Pedro o seguia de longe até ao pátio do sumo sacerdote e, tendo entrado, assentou-se entre os serventuários, para ver o fim.
59 Ga ŋunhalnydja ŋunhi djinawany' buṉbuŋurnydja walalnydja gan ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja mala ga bukmak ŋunhi rom-djägamirrnydja mala buku-manapanminan, bala walal gan ŋunhi djälthinany walal dhu Djesunhany dhiŋganhamaraman yan. Ga yolŋuny walal gan dhabi-dhä-birrka'yurr, märr walal dhu ga ŋula dhäwu lakaram nyäḻ nhanukalaŋawuy Djesuwalaŋawuy ŋunhal ŋunhi ŋärra'ŋur.
59 Ora, os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 Yurr bäyŋun walal ŋula waŋganynha yolŋuny maḻŋ'maranha, ŋayi balaŋ nyäḻ'yuna dhäwu lakaranha nhanukalaŋawuy Djesuwalaŋawuy, bäydhi ŋunhi dharrwany gan nhakun yolŋu mala marrtjin balayiny, ga wiripuwurruynydja gan nyäḻyurra dhäwu lakaraŋal nhanukalaŋawuy ŋunhili djinawa' ŋärra'ŋur.
60 E não acharam, apesar de se terem apresentado muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 “Dhiyaŋuny gan ḏirramuy lakaraŋal yanbi ŋayi dhu ḻarrmaraŋ ŋunha ŋunhi God-Waŋarrwu buku-ŋal'yunamirr buṉbu, ga buluyi ŋayi dhu dhuḻyurr, bäy dhu ḻurrkun' munha djuḻkthurr.”
61 Este disse: Posso destruir o santuário de Deus e reedificá-lo em três dias.
62 Bala ŋayiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny djirrikaymirr dhärranany bala dhä-birrka'yurra ŋanya Djesunhany bitjarra gam', “Muka ŋula nhe dhu waŋa gunganhamirr nhunapinya nhe ŋurukuny dhäwuw, wo bäyŋun? Dharaŋan muka nhe ga dhuwal yulŋuny ŋunhany dhäwu?”
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: Nada respondes ao que estes depõem contra ti?
63 Yurr ŋayipiny gan ŋunhi Djesuny mukthurra dhärran yan. Bala yan ŋayiny ŋuriŋiyi ŋurruḏawalaŋuynydja djirrikaymirriy ŋanya bitjarra gam', “Ŋarrany nhuna dhu nhunany dhuwal buku-guykthuna bili ŋayi ga dhuwal walŋaynydja God-Waŋarryu nhäman nhuna, nhe dhu yuwalknha yan dhäwuny lakaram. Go! Mak lakaraŋun napurruŋgal, muka nhe dhuwal ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja yolŋu, Gäthu'mirriŋu God-Waŋarrwuny?”
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: Eu te conjuro pelo Deus vivo que nos digas se tu és o Cristo, o Filho de Deus.
64 “Nhokal ga dhuwaliyiny matha dhawaṯthun.” Bitjarr warray ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal. Ga bulu ŋayi bitjarrnydja muka waŋan gam', “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal bukmakku yan lakaramany, galki nhuma dhu nhäman ŋanya Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny, ŋayi dhu ga nhinan ŋunhala dhunupa'ŋuŋura gali'ŋunydja nhanukalnha God-Waŋarrwalnha ŋunhi ŋayi Bukmak Yan Ganydjarr-Ḏumurr. Ga yarrupthurrnydja ŋayi dhu marrtji räliny maŋandhun beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja.”
64 Respondeu-lhe Jesus: Tu o disseste; entretanto, eu vos declaro que, desde agora, vereis o Filho do Homem assentado à direita do Todo-Poderoso e vindo sobre as nuvens do céu.
65 Bala ŋayiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny djirrikaymirr yolŋu mirithinan yan maḏakarritjthinany, bala marrtjin girrin' nhanŋuwuy ŋayi barr'parrmaraŋal, bala yan ŋayi waŋanany bitjarra, “Dhuwandja ḏirramu ga God-Waŋarrkunhamirra. Bilin, yakan limurr dhu buluny yolŋuwuŋ ŋäma dhäwu nhanukalaŋawuy? Bilin nhuma ŋanya ŋäkula dhäruktja waŋanhawuynydja.
65 Então, o sumo sacerdote rasgou as suas vestes, dizendo: Blasfemou! Que necessidade mais temos de testemunhas? Eis que ouvistes agora a blasfêmia!
66 Nhaltjanna nhuma ga guyaŋany?” bitjarr.
66 Que vos parece? Responderam eles: É réu de morte.
67 Bala marrtjin ŋunhi yolŋuynydja walal Djesunhany dhupthurra bukun, bala gan bumara bartjunmaraŋala, ga djäkurrun ŋanya goŋdhun walalaŋgiyingal walal.
67 Então, uns cuspiram-lhe no rosto e lhe davam murros, e outros o esbofeteavam, dizendo:
68 Ga waŋanany walal gan nhanŋu bitjarra, “Ma lakaraŋ yolthu nhuna wutthurrnydja, be muka nhe dhuwal Maŋutji-dhunupayanhawuy yolŋu?”
68 Profetiza-nos, ó Cristo, quem é que te bateu!
69 Ga ŋunhiliyi warraŋulnha ŋärra'ŋur ŋayiny gan ŋunhi Betany nhinan, ga ŋayiny bäy waŋgany miyalk djämamirr marrtjin bala nhäŋala ŋanya ŋunhiwiliyi, bala ŋayi waŋanan ŋanya dhä-birrka'yurra bitjarra, “Way, nhe dhuwal wiripuny muka, ŋunhi nhuma gan malthurr nhanŋu Djesuw? … ŋurikiyi ŋunhi wäŋa Galalipuywu?”
69 Ora, estava Pedro assentado fora no pátio; e, aproximando-se uma criada, lhe disse: Também tu estavas com Jesus, o galileu.
70 Yurr ŋayiny Betany milma yan bukmakkal yolŋuwal walalaŋgal bitjarr warray waŋan gam', “Nyäḻnydja bay! Yaka ŋarra marŋgi nhäpuy nhuma ga dhuwaliyi waŋa.”
70 Ele, porém, o negou diante de todos, dizendo: Não sei o que dizes.
71 Ga ŋunhi ŋayi Beta dhawaṯthurrnydja bala dhurrwaralilnydja, ga wiripuynydja muka djämamirriy miyalkthu ŋanya nhäŋal bala waŋanan wiripuwurruŋgala yolŋu'-yulŋuwal, ŋunhi walal marrtjin dhärra'-dharran' ŋunhili bitjarra, “Dhuwal ŋunhi waŋganydja ḏirramu, ŋunhi ŋayi gan malthurr nhanŋu Djesuw wäŋa-Nätjuritjpuywu.”
71 E, saindo para o alpendre, foi ele visto por outra criada, a qual disse aos que ali estavam: Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Ga ŋayiny Betany bulu dhumbal'yurr, yurr dhiyaŋuny bala ŋayi märr ḏälnha dhäruk waŋan bitjarra, “Märr-yuwalk! Yaka ŋarra nhanŋu dhuwal marŋgi!”
72 E ele negou outra vez, com juramento: Não conheço tal homem.
73 Ga yaka wiyin ga wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal gan dhärra'-dharran ŋunhili, marrtjin nhanukal Betawal ga waŋan nhanŋu bitjarr, “Marŋgi napurr dhuwal, ŋunhi nhe dhuwal waŋganydja beŋuryi malaŋur. Bili nhe dhuwali gandany ga dhäruktja ga waŋa nhakun ŋunhaŋuwuynha wäŋa-Galilipuynha.”
73 Logo depois, aproximando-se os que ali estavam, disseram a Pedro: Verdadeiramente, és também um deles, porque o teu modo de falar o denuncia.
74 Bala ŋayiny ŋunhi Betany mirithinan yan waŋan gumurr-dhar'yunminan ŋanyapinya ŋayi ḏälyun dhärukthuny dhika bitjarra gam', “God-Waŋarrnha dhuwal ŋarrakuny marŋgi, ŋunhi ŋarrany dhuwal dhuŋan ŋurikiyiny ḏirramuw, yolnha nhuma ga dhuwali lakaram?” Ga ŋunhi ŋayi ga bitjandhiny waŋa, bala dhunupan ŋunhi gurrwawuny ŋäthin.
74 Então, começou ele a praguejar e a jurar: Não conheço esse homem! E imediatamente cantou o galo.
75 Bala yan ŋayi guyaŋan ŋunhi nhaltjan nhanŋu Djesu waŋa bitjan, “Ga yorrnha ŋayi dhu ŋunhi gurrwawuny waŋa buku-märrma'mirrnydja, nheny ŋathil ŋarraku dhu dhumbal'yun buku-ḻurrkun'mirr.” Bala yan ŋayi Betany dhawaṯthurrnydja, bala yan ŋäthinan dhika murruy'-murruyyurra.
75 Então, Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe dissera: Antes que o galo cante, tu me negarás três vezes. E, saindo dali, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.