Lucas 7
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs AAI
1 Yo. Ga ŋunhi ŋayi Djesu dhawar'yurrnydja marŋgikunhaŋurnydja yolŋuwalnydja walalaŋgal, bala ŋayi marrtjinan Gapuniyamlila wäŋalil.
1 Jesu tur etei eo binan sabuw hinowar in sasawar ufunamaim na Capernaum tit.
2 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋur yolŋu gan nhinan ŋunhi ŋayi ŋurru-warryunayŋu miriŋuw malaŋuw. Ga ŋuriŋiyi gan yolŋuy buŋgaway ŋayathaŋal djämamirriny nhanŋuwuy ŋayi, ga mirithin yan ŋayi gan ŋunhi ŋunhiyiny buŋgawany märr-ŋamathin nhanŋu ŋunhi djämamirriwnydja yolŋuw nhanŋuwuy ŋayi, yurr ŋayi gan ŋunhi djämamirrnydja yolŋu rirrikthurrnydja mirithinan; galki balaŋ ŋayi ŋunhi dhiŋganhan.
2 Nati’imaim Roman baiyowayan orot ukwarin ana akirwairafin isan biyabow kwanekwan i sawow gagamin bai morobomih biwa’an.
3 Bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawaynydja ŋäkula ŋanya Djesunhany, bala yan ŋayi djuy'yurra Djuw-nhan yolŋuny walalany ŋaḻapaḻmirrinhan balayin Djesuwnha garr'yunaraw, märr ŋayi dhu marrtji bala ḏukmaraman ŋunhiyin yolŋuny djämamirrinhan.
3 Baise Jesu na nati’imaim titit ana tur nonowar ana maramaim, Jew hai orot gagamih iyunih hin Jesu biyan hitit ana akir wairafin baiyawasin isan Jesu hifefeyan.
4 Bala walal ŋunhi dhäwumirrnydja mala marrtjinan ga burnha bunan nhanŋu Djesuwnydja, ga waŋan walal bitjarr, “Wäy, marrkapmirr, buku-djulŋi, nhämirr nhe dhu marrtji ga guŋga'yun ŋanya ŋunha Rawumbuynha buŋgawany,” bitjarr. “Ŋamakurr yan ŋayi ŋunha yolŋuny, ŋunhiyiny buŋgawany.
4 Basit Jew hai orot gagamih hina Jesu biyan hitit turobe’emaim hifefeyan hio, “Iti orot ana yababan i ekokok kwanekwan o baibais initin ana akir wairafin iniyawas.
5 Ga mirithirr yan ŋayi ga märr-ŋamathirrnydja ŋilimurruŋguny Djuw-malawnydja, ga bitjarryi bili ŋayi buṉbuny dhuḻ'yurryi ŋilimurruŋ buku-ḻuŋ'thunamirrnydja.” Ga bitjarra walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhanukal.
5 Anayabin ata sabuw isah i yabow, aki ai Kou’ay Bar wowab.”
6 Bala ŋayiny Djesuny malthurra yan walalaŋ.
6 Basit bairi hin, naatu hina bar hibiyubin auman, baiyowayan orot ana ofonah afa iyunih hin Jesu biyan hitit hio, “Regah aki ai of iti na’atube eo, Aisim inan a nababan, anayabin ayu men orot gagamu boro inan au bar inatit.
7 Ga guyaŋanhamirr ŋarra ga dhuwal ŋunhi ŋarrapiny dhuwal yakayi yan gana' ŋarra dhu ŋarrapiny gänany marrtji guwatjmandja nhuna. Yaka ŋarra nhuna dhu ga dhuwal ŋuyulkkumany, ŋany yänan biyakun dhäruknha gurrupanmirr nhunapinya nhe, bala ŋarraku dhu ŋunhayi djämamirrnydja yolŋu walŋathirra.
7 Na’atube ayu auman taiyuwu ai’itu ayu men orot gewasu boro anan nanamaim anatit, baise akokok turawat nao au akir wairafin boro nayawas.
8 Ŋarrany dhuwal ŋurruŋu yolŋu waṉa-nhirrpanawuy ŋurukuŋun ŋunhi yindiwuŋun ŋurruḏawalaŋuwuŋ yolŋuwuŋ; bitjan bili ŋarra ŋuli ga dhuwal dhäruktja ŋanya märram yan ŋunhiyiny yolŋuny ŋarrakuwuynydja ŋarra buŋgawa'mirriŋuny. Ga ŋarrapiny dhuwal buŋgawayi muka ŋurukun yolŋuw walalaŋ ŋunhi miriŋuwnha malaŋuw. Ga dhäruktja ŋarrany walal ŋuli ga ŋuruŋurruydhiny märram yan. Ŋunhi ŋarra ŋuli waŋa ŋula yolku waŋganyguny yolŋuw bitjandja, ‘Gatjuy marrtjin,’ bitjandja, ŋayiny ŋuli marrtjin yan. Ga ŋunhi ŋarra ŋuli wiripuŋuw yolŋuw waŋa bitjan, ‘Go marrtjin rälin,’ bitjandja ga ŋayiny ŋuli dhunupan marrtjin yan guwatjmanna ŋarrany. Ga ŋunhi ŋarra ŋuli waŋa ŋarrakuwuy ŋarra ḏapmaranhawuynha yolŋuny bitjandja gam', ‘Ma', biyakun djäman,’ bala ŋayiny ŋuli djäman yänan. Ga nheny dhu bitjandhiyin dhäruknha yan waŋganynha gurrupanmirr, bala ŋayiny dhu ŋunhi rerrimirrnydja yolŋu ŋunhalnydja ḏukthunna.”
8 Anayabin ayu auman baiyowayah orot isah, au fair ema’am, orot ta aniyun anao, ‘Ni’imaim kwen.’ I boro nan, naatu orot ta isan anao, ‘Iti’imaim kuna.’ I boro nan, naatu au akir wairafin orot ta isan anao, ‘Iti kusinaf.’ I boro nasinaf.”
9 Bala ŋayiny ŋunhi Djesuynydja ŋäkulnydja ṉirr'yurra ŋunhiyi dhäruktja ŋanya balanyawuyyiny waŋanhawuy, bala ŋayi bilyurra, ga waŋan ŋayi ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi walal gan malthurr nhanŋu bitjarra, “Way, ŋuruŋuny dhuwal mulkuruynydja ḏirramuy ŋarrany mirithin warray märr-yuwalkthin, ŋunhi ŋayiny yaka warray Djuw mala. Ga yaka ŋarra maḻŋ'maranha balanyayi märr-nhirrpanminyawuy ŋula yolkal waŋganygal yolŋuwal Yitjuralpuywal ŋäthilnydja; bäyŋun ŋula waŋgany ŋarrakuwuynydja mala märr-nhirrpanminya ŋuli ganha bitjanayi.”
9 Jesu iti orot ana tur nonowar ifofofor men kafaita, naatu tatabir sabuw hi’ufunun bairi hinan iuwih eo, “Anababatun a tur ao’owen Israel wanawananamaim ama areremor, men kafa’imo orot ta ana baitumatum iti na’atube aitinimih.”
10 Bala ŋunhi dhäwumirrnydja yolŋu walal roŋiyinan balayin ŋurikalyin buŋgawa'mirriŋuwala wäŋalil, ga maḻŋ'maraŋalnydja walal ŋunhi djämamirrinhany yolŋuny manymaknha, nhinanan gan ḏäwalan, bilin walŋathinan beŋuryiny ŋunhi rerriŋurnydja.
10 Imaibo orot kob nayah himatabir maiye hin bar hititit, akir wairafin yawas ma’am hi’itin.
11 Ga wiripuŋuynydja waluy ŋayi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjinan balan wäŋalil yäkulil Nayinlila, ga wiripuwurrnydja yolŋu walal malthurryi marrtjin nhanŋu Djesuw ŋula nhämunha' mala.
11 Nati ufunamaim sabuw rau’ay gagamin na’in, naatu Jesu ana bai’ufununayah bairi hin bar merar wabin Nain imaim hitit.
12 Wäŋgaŋalnydja walal marrtjin bala-a-a, ga ŋunhiliny wäŋaŋur ṉapuŋgany', bala walal gumurr-bunanhaminan wiripuwurrnha yolŋu walal, gäŋal walal marrtjin yolŋuny rakunynha, dhawaṯmaraŋala rälin beŋura wäŋaŋura. Ga ŋayiny marrtjin miyalktja ŋäthin bala malthurr walalaŋ. Yurr ŋayi ŋunhiyi miyalktja ḻunin buku-gurthapuynha, ga ŋunhiyi ḏirramunhany walal marrtjin dhiŋganhawuynhany gäŋal, ŋurikiyin miyalkkun buku-gurthapuywun waku'mirriŋuny, yurr ŋunhin bili yan waŋganynha nhanŋu ŋunhi waku'mirriŋuny, ga bilin. Ga walalnydja marrtjin dharrwany yolŋu walal malthurryi nhanŋu ŋurikiyi miyalkkuny.
12 Jesu na bar merar ana fur awan titit auman, kwafur babin natun orot ta’imonamo morob, sabuw rau’ay gagamin na’in kwafur babin hibai hirerey auman natun hi’abar hititit bairi hitar.
13 Ga ŋunhi nhakun ŋayi Djesuy nhäŋalnydja ŋunhiyi ŋäṉḏi'mirriŋunhany ŋäthinyawuynydja, bala yan ŋayi wuyurra nhanŋu, ga waŋan ŋayi bitjarr, “Way miyalk, yaka ŋäthi!” bitjarr.
13 Jesu nuw kwafur babin i’itin ana maramaim dogoron wanawanan yababan awankaratan naatu kwafur isan eo, “Babin men inarerey.”
14 Bala ŋayi Djesuny marrtjinan bala yan ŋayathaŋala ŋunhi bathin yolŋumirra, ga walalnydja ŋunhi yolŋu walal ŋunhi walal marrtjin gäŋal ŋunhiyi dhiŋganhawuynha yolŋuny gulyurra yan, bala gan dhärra'-dharranan dharraḏan. Bala ŋayi Djesuny dhunupan waŋanan ŋurikiyiny dhiŋganhawuyguny yolŋuw bitjarra, “Way ḏirramu, dhuwal ŋarra nhuŋu dhu waŋan. Go rur'yurra!”
14 Imaibo na sabuw biyah tit eof ir sum butubun, sabuw orot hi’abar hinan hinutanub hibat, Jesu orot murubin isan eo, “Orot boubun kumisirimih ayu ao!”
15 Ga dhunupan ŋayi ŋunhiyi dhiŋganhawuynydja ḏirramu rur'yurra, bala ŋayi yan waŋanan. Bala ŋayi Djesuynydja roŋanmaraŋala ŋanya ŋunhiyi ḏirramunhany balayin ŋäṉḏi'mirriŋuwala nhanukalaŋuwal.
15 Orot murubin inu’in yawas misir mare ma tur eo. Jesu nawiy hairi hin hinah itin.
16 Ga bukmaknha gan ŋunhi yolŋuny walal märr-maŋmaŋdhurra, bala walal gan wokthurrnydja God-Waŋarrwuny bitjarra gam', “Dhuwandja ŋanapurruŋgal maḻŋ'thurr ŋunhiyin muka God-Waŋarrwun djawarrkmirr.” Ga wiripuwurruynydja gan yolŋuy walal lakaraŋal ŋanya bitjarra, “Dhuwandja ŋayipin God-Waŋarrnha muka yarrupthurr walŋakunharawnha nhanukiyingalaŋawnha ŋayi yolŋu'-yulŋuw!”
16 Sabuw etei orot murubin yawas mimisir hi’itin hai bir ra’at baise God ana merar hiyi wabin hibora’ara’ah hio, “Dinab orot fairin anababatun wanawanatamaim tit! God ana sabuw baiyawasih isan na!”
17 Ga dhäwuny' gan ŋunhi nhanukalaŋuwuynydja Djesuwalaŋuwuynydja ḻatjuwarr'yurra bukmaklila wäŋalil, ga bukmaknha gan ŋunhi yolŋuny walal lakaranhaminan ŋunhiŋuwuyyiny manymakpuynydja rombuy, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan Djesuy djäma.
17 Jesu iti sisinaf ana tur ra’at tafaram Judea wanawanan hima’am etei hinowar na’atube tafaram nati sisibinamaim hima’am auman hinowar.
18 Yo, ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu Djondja gan gulŋiyinan dharruŋguŋura, yurr walalnha gan ŋunhi malthunamirriynha mala nhanukal Djongal lakaraŋalnydja dhäwuny' nhanŋuny Djonguny Djesuwalaŋuwuynydja, nhaltjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuy djäma.
18 — ausente —
19 Bala yan ŋayi Djondhuny djuy'yurra märrma'nhan malthunamirriny maṉḏany nhanŋuwuy ŋayi, ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi maṉḏaŋgal bitjarra, “Gatjuy marrtjin maṉḏa balan Djesuwala, ga dhä-birrka'yun nhuma dhu ŋanya bitjan, ‘Yol dhuwal nheny yolŋu? Nheny dhuwal ŋunhiyin yolŋu muka? … ŋunhi God-Waŋarrwuŋun wäwungunhawuy? Ŋany dhika ŋanapurr dhu ga wiripuŋuw yolŋuw galkun?’” Bitjarr.
19 — ausente —
20 Bala maṉḏa yan dhunupan marrtjinan, ga dhä-birrka'yurrnydja maṉḏa ŋanya ŋunhi Djesunhany ŋanyapinyan Djonnhan dhäruktja wanaŋguŋal bitjarra, “Yol dhuwal nhe yolŋuny? Nheny dhuwal ŋunhiyi muka God-Waŋarrwuŋ wäwungunhawuy? … ŋunhi ŋanapurr ga dhuwal galkunna gatjpu'yunna nhanŋu? Ŋany yol nhe dhuwal yulŋuny? … Wo dhika ŋanapurr dhu ga baḏak yan galkun ŋula wiripuŋuw yolŋuw?”
20 Iti na’atube eo imaibo hina Jesu biyan hitit ana tur hi’owen hio, “Aki John Baptist o baibatiyimih iyafari ana, imih akokok inao ananowar, John o isa eo anonowar o iti ina, o aki boro orot ta isan anama anakaif.”
21 Ga balanyamirriyyiny waluy ŋayiny gan ŋunhi Djesuynydja ḏukmaraŋala yolŋunhany walalany rerriŋurnydja, ga wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋayi gan dhawaṯmaraŋal yätjkurrunhan birrimbirrnha mala, ga bulu ŋayi gan yolŋuny walalany maŋutjimirriyaŋal mel-bambaymirriny. Yurr ŋayi gan ŋunhi Djesuynydja djämany ŋula nhäny mala djalkthurr milman ŋurikalyiny maṉḏaŋgal märrma'wala ḏirramuwal, maṉḏany ŋanya gan nhäŋala ŋunhiwiliyiny djämalil.
21 Nati ana veya’amaim Jesu sabuw maumurih na’in hai sawow yumatah ta ta, naatu demon kauh hiyen hima hibiwawa’anih etei biyawasih. Naatu sabuw moumurih na’in matah fim iwa’an matah higewasin hinuwanuw.
22 Bala ŋayi Djesuny waŋanan balany buku-roŋanmaraŋal ŋurikalyiny maṉḏaŋgal dhäwu-gänhamirriwalnydja yolŋuwal maṉḏaŋgal, ŋunhi ŋayi Djondhu maṉḏany djuy'yurr nhanukal Djesuwal, ga bitjarra, “Gatjuy roŋiyin maṉḏa ga lakaraŋun nhanukal Djongalnydja ŋunhi bili yan, nhä nhuma nhäŋal ga ŋäkul dhiyal. Bili bambaymirriynydja ga dhuwal nhäman, ga bundhurrnydja ga yolŋu walal marrtjin, ga burrunhdhiya'mirrnydja yolŋu walal gan ḏukthurra, ga buthuru-dhumukmirriynydja ga ŋäman, ga dhiŋganhawuynydja mala yolŋu walal gan walŋathinan, ga ŋurruwuykmirriynydja ga yolŋuy walal märraman manymaktja dhäwu.
22 Imih Jesu John ana bai’ufununayah iyafutih eo, “Kwamatabir kwan abisa kwa’i’itah John ana tur kwa’owen. Sabuw matah fim higewasin tinuwanuw, ah kafikafirih higewasin hibat tereremor, kokom ani’anih biyah igewasin, tainih gugurih higewasin tur tenonowar, naatu sabuw morobone abiyawasih, tur gewasin i yababan sabuw isah abibinan.
23 Ŋunhiyin yolŋu ŋuli ga dhuwal ŋayaŋu-djulŋithirrnydja nhina ŋunhi ŋayi ŋuli gi yakan märr-dhumbal'yurr ŋarraku. Maṉḏa bitjan nhuma dhu ŋunhi lakaramany nhanukal Djongalnydja.” Bitjarra ŋayi Djesu dhäruk-gurrupanminany maṉḏaŋgal.
23 Sabuw iyab erekasiy auman ayu tibitutumu i boro men baigegewasin hinab!”
24 Bala yan maṉḏa ŋuriŋiyi yolŋuynydja maṉḏa dhäwumirriynydja maṉḏa ganarrthaŋala Djesunhany, ga ŋayiny beŋuryiny Djesuny bilyurra ga waŋan ŋunhi yolŋunhan walalany, lakaraŋala ŋayi gan Djonnhan bitjarra, “Nhäthinya nhuma ŋunhiyiny yolŋuny nhäŋal ŋunhi nhuma marrtjinany nhanukal balayiny nharaŋlilnydja wäŋalil? Nhäthiny ŋayi ŋunhi yulŋuny, balany nhakun gupa-wiyin mulmu gupa-nyaḻwaŋ'thurr gan wäŋiwuŋ boy'yunawuy?
24 Kob nayah himatabir John isan hinan ufut, Jesu tatabir sabuw rau’ay gagamin hina hima’am ibatiyih eo, “Arar yan John abisa sisinaf itinamih kwatit kwan? Kotar wadar bi’inuwas itinamih kwan?
25 Nhäthinyaraw yolŋu nhuma maŋutji-ḏukṯukmirriyinany nhänharawnydja? Nhä ŋayi be yolŋuny girri' manymakmirr ga latju'kunhamirr ŋayi ŋuli ga dhaṯthunmirrnydja? Balanyayiny dhuwal yolŋu walal girri' manymakmirrnydja mala ga wäŋa manymakmirrnydja mala ŋuli ga ŋal'yunmirr ŋunhan buŋgawawala gal'ŋu yindiŋura wäŋaŋur.
25 Abisa itinamih kwatit kwan? Orot sawar wairafin e’abur gewas ma’am itinamih kwan? En anayabin sabuw hai abur gewasin i bar gewasihimaim tema’am.
26 Yolku bili nhuma ŋunhi nhänharawnydja marrtjin. Nhä bili ŋayi ŋunhi yolŋuny djawarrkmirr muka? Ŋe yuwalk warray ŋayi ŋunhi djawarrkmirrnydja yolŋu! Ŋarra nhumalaŋ lakaraman, yaka yan ŋayi ŋunhi djawarrkmirrnydja.
26 Imih kwao anowar. Abisa itinamih kwan? Dinab orot? Turobe, baise a tur ana’owen, iti orot i dinab oro’orot etei tafahimaim.
27 Ŋunha ŋäthiliŋuŋurnydja djorra'ŋur God-Waŋarryuny ŋanya ŋunhi Djonnhany bitjarr lakaraŋal ŋunhi ŋayi nhanŋu dhäwu-gänhamirr, ga bitjarr ŋayi ŋanya ŋunhi lakaraŋalnydja gam', ‘Ŋurruŋuny ŋathil ŋarra dhu ŋunhi djuy'yun ŋarrakuwuy ŋarra yolŋuny dhäwu-gänhamirriny, ŋayi dhu ŋäthilmirriyaman dhukarrnha yäkthun nhuŋun.’”
27 Anayabin John isan, God iti na’atube eo Buk Atamaninamaim hikirum,
28 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr, “Yo, Djondhuny ga ŋunhi djuḻkmaram nhämunharany' yolŋuny walalany dhiyal munatha'ŋur. Yurr ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga ŋäman ŋarrany dhäruknha, ga nhinan ŋayi dhu ga God-Waŋarrwala yan romŋur, ŋuriŋiyin dhu yolŋuy djuḻkmaram ŋanyanhany Djonnhany, bäydhi ŋayi ŋunhiyi yolŋu ŋula gali'puynydja, nhä mak wakinŋuny.” Bitjarra ŋayi Djesu waŋanany.
28 Jesu iban eo maiye, “‘Tur anababatun a tur ao’owen, baibin hitatoub wanawanahimaim, orot men yait ta John natabirimih. Baise orot ta God ana aiwobomaim taiyuwin bikafai i John natabir.”
29 “Yo. Ga bukmakthun gan ŋunhi yolŋuynydja walal ŋäkula dhäwuny' ŋunhi ŋayi gan Djondhuny lakaraŋal. Ga walalnydja gan ŋunhi rrupiya-märranhamirriynydja yolŋuy mala, ga wiripuwurruynydja ŋunhi yolŋuy walal gali'puyyuny mala dhäruk-märraŋal warray, bala gan ḻiya-gulinybunhaminan bala gan bilyurra God-Waŋarrwala, ŋunhiwilin dhuwurr-dhunupalila romlil, ga dhunupan yan ŋayiny gan walalany Djondhuny ḻiya-ḻupmaraŋala.
29 Sabuw etei, kabay o’onayah auman tur hinonowar ana maramaim, hiorereb God ana ef i turobe mutufurin, anayabin iti sabuw etei’imak i John bapataito itih.
30 Yurr walalnydja gan ŋunhi ḏilkurruwurruynydja Baratjiynydja mala ga rom-marŋgikunhamirriynydja yolŋuy walal, ŋapay-ŋurrkaŋal ŋunhiyi dhäwu; yaka walal gan djälthin ŋurikiyi romgu ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu nhirrpar walalaŋ. Bala ŋayi Djondhuny yakan ganha ḻiya-ḻupmaranhany walalany.”
30 Baise Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah God abisa sinafumih kokok i hikwahir men hisinaf naatu John ana bapataito hikwahir.
31 Ga bulu ŋayi Djesuy marŋgikuŋal walalany bitjarr gam', “Ga nhumany ŋunhi dhuwalawurrnydja, dhuwal nhuma ga nhina dhiyaŋ bala,
31 “Imih sabuw iti boun tema’am hai itin boro abisa’amaim anayai anao? Hai itinin i mi’itube?
32 balanyan nhumany dhuwal nhakun ŋunhi djamarrkuḻi' ŋunha dhukarrŋur, ŋunhi walal ŋuli ga ŋuyulkthirr, yaka walal ŋuli gi djälthi buḻ'yunaraw. Ga walal wiripuwurr djamarrkuḻi' ŋuli ga waŋa walalaŋ bitjan ŋurukuwurruŋdhi, ‘Nhaku nhuma ga dhuwal djälthirrnydja? Napurrnydja gan buḻ'yurr yiḏakiy ga biḻmay, galŋa-djulŋithinyamaraŋal nhumalany, yurr nhumany yaka warray rur'yunna giritjinyaraw. Ga wiripuny ŋanapurr gan ḏar'ṯaryurr manikay mokuywal bäpurrulil, ŋäthin manapar, ga nhumany yaka warray ŋanapurruŋgal mala-manapanna ga ŋäthinyaminya,’ bitjanna. Nhän nhumany dhuwal yolŋu'-yulŋuny, nhakun ŋunhiwurryin muka djamarrkuḻin'?
32 Sabuw hai itinin i Kek gidigidih urababan tefafafow na’atube. Kek turih boro turahinah isah hio, ‘Aki tabin ana douduf arabirab baise kwa men kwabenabenamih. Naatu aki morob ana ew atatabor, baise kwa men kwarerereyamih.’
33 Ŋunhi ŋayi Djondja bunan dhiyalnydja, ŋayiny ŋuli ganha nhinanha galŋa-yätjinya, ŋoy-ŋathamiriw warray, ga ŋänitji-ḻukanhamiriw, bala nhumany ŋuli ganha lakaranhany ŋanya bitjana warray? ‘Ŋunhany nhanukal ga wakinŋun birrimbirr gulŋiyirr,’ bitjanan.
33 John Baptist nan ana veya’amaim yohar bay, harew fokarih men eaa tomatom, naatu kwa kwao, ‘Iti orot i demon kaun hiyen!’
34 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋarrany Yolŋuny Gäthu'mirriŋu marrtjin räli, ga ḻukanany ŋarra gan ŋunhi ŋathany ga gapuny yolŋuwalnydja walalaŋgal, galŋa-djulŋithinany manapar walalaŋ, ga nhumany ŋarranhany ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirr bitjanmirra, ‘Nhäŋu walal ŋunha yolŋuny! Ŋunhi ŋatha-dharrwamirriny ga ŋänitji-ḻukanhamirriny! Ga ḻundun ŋayi ŋunha yindin mirithirra ŋurukuwurruŋguny ŋunhi rrupiya-märranhamirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ga dhuwurr-djarrpi'mirriwnydja.’ Ga bitjanmirra nhuma ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirrnydja, nhakun nhuma ŋuli gi ŋunhiyiny yakan yuwalkkuŋuny djälthi linyalaŋgun, ŋarrakun ga Djongun.”
34 Baise Orot Natun na bay harew eaa tomatom kwa kwao, ‘Iti orot i ana bay aa naatu ana harew tom kakafin, kabay o’onayah naatu sabuw bowabow kakafih sinafuyah hai begon!’
35 “Yo. Yurr waŋany nhuma ŋuli ga ŋunhi bitjandhiyiny, bili yaka nhuma ŋuli gi ŋunhi yuwalkkuŋuny dharaŋul. Ga ŋunhiyiny yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga märr-yuwalkthirr God-Waŋarrwuny, walalnydja ŋunhiwurryiny marŋgin ŋunhi ŋayiny God-Waŋarrnydja gaḏaman warray mirithirr, ga marŋgi walal ŋunhi nhanŋuny rom märr-yuwalk warray.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuny waŋan.
35 Baise God ana ukwar rerekab i sabuw iyab hikok tebaib isah ebiturobe.”
36 Wiripuny yolŋu marrtjin Baratjin yäku Djäymannha, bala yan ŋayi Djesunhany garr'yurra wäŋalila nhanukiyingal ŋayi ŋathawnha ḻukanharaw. Bala yan ŋayi Djesuny marrtjinan.
36 Pharisee orot ta wabin Simon Jesu ifefeyan na ana baremaim hairi bay aa isan, basit Jesu na orot ana bar run hairi hima bay hi’aa.
37 Ga ŋunhiliyi bili wäŋaŋur waŋgany miyalk gan nhinan, yurr ŋayi ŋunhiyi miyalktja dhuwurr-yätjkurr galŋa-marramba'mirr balanya; dhayuŋanminya ŋayi ŋuli ganha ŋanyapinya ŋayi ḏirramurruŋgala rrupiyaw. Bala ŋayi ŋuriŋiyi miyalkthuny ŋäkula ŋanya Djesunhany Djäymangala wäŋalilnydja, ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi märraŋalnydja buŋgan bäw'nha wiyikan' manymakmirra yan banikin'mirrnydja.
37 Babin ta bowabow kakafin wairafin nati bar meraramaim ma’am, Jesu Pharisee ana baremaim ma bay eaa ana tur nowar, basit re kibub wabin alabaster kabayamaim hikwak biya rarouw yamurin gewasin hisuwai batabat bai na
38 Gärrinany ŋayi ŋunhi miyalktja ga dhärranany ŋayi ḏiltjiŋurnydja nhanukala Garraywala, galkin yänan ḻukuŋura nhanukal. Yurr ŋayi gan ŋunhi dhärranany ŋäthinan manapar ga milkarriny nhanŋu gan ŋunhi djuḻ'yurrnydja balan Djesuwala ḻukulilnydja. Bala ŋayi ŋuriŋiyi miyalkthuny ḻukuny ŋanya Garraynhany mulka'kuŋalnydja marwatthun nhanukiyingal ŋayi, bala ŋayi ŋanya ḻukuny wälkuŋala, bala wiyikan' nhanukal ŋayi rarryurr ḻukulilnydja.
38 Jesu ufunane bat, anamaim rerey maturin re an hihuruf, naatu kwafure aribunamaim Jesu an sasam naatu an mamay. Imaibo raiy bai Jesu anamaim isuwai re.
39 Ga ŋunhi ŋayi Djäymandhu nhäŋalnydja ŋanya ŋunhiyi miyalknhany, ŋuriŋiyiny yolŋuy bala'-waṯaŋuynydja, bala ŋayi gan ŋunhi gayulnha waŋanhaminany bitjanminan, “Way! Ŋuli balaŋ ŋayi dhuwal ḏirramu yuwalktja be God-Waŋarrwuŋuny djawarrkmirr, ŋayiny balaŋ yan marŋgithinyan nhanŋu dhiyakuny gay'yi miyalkku ŋunhi ŋayi ga ŋayatham ŋanya, bala ŋayi balaŋ djuy'yunan ŋanya, bili yätjkurra ŋayi dhuwandja miyalk mirithirra.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi guyaŋanany murrŋan Djäymandhuny.
39 Iti na’atube sisinaf Pharisee orot i’itin ana maramaim, nuhinamaim not eo, “Iti orot dinab mowan na’at iti babin ebubutubun boro taso’ob, naatu boro taso’ob iti babin i yait, anayabin iti babin i bowabow kakafin wairafin!”
40 Bala ŋayi Djesuny bilyurra ga waŋanany ŋayi Djäymangalnydja bitjarra, “Djäyman, ŋarra nhuŋu lakaraman.”
40 Naatu Jesu eo, “Simon, ayu tur ta anao inanowar.” “Bo i aisim bai’obaiyenayan. Kuo anowar.”
41 Bala ŋayi Djesuynydja dhäwun' nhanŋu Djäymanguny lakaraŋal mayali'kurra bitjarra gam', “Waŋganymirrnydja waluy märrmay' ḏirramuy maṉḏa gombuŋal rrupiya waŋganynha ḏirramuny yolŋuny buŋgawany, yurr maṉḏa gan ŋunhi dhukarrarrayurr ŋanya; waŋganydhuny ŋanya dhukarrarrayurr 500 namba rrupiya, ga wiripuŋuynydja ḏirramuy dhukarrarrayurr ŋanya ga 50 namba rrupiya.
41 Jesu eo, “Orot rou’ab hin orot ta kabay wairafin biyan kabay isan hifefeyan, basit orot 500 kina bai orot ta itin naatu 50 kina bai orot ta itin.
42 Yurr maṉḏa gan ŋunhi ŋuriŋiyi ḏirramuynydja maṉḏa bäyŋun rrupiyany ŋayathaŋal ŋula yaŋara'-bakmaranharawnydja gurrupanaraw balany roŋanmaranharawnydja. Bala ŋayipiny ŋuriŋiyi buŋgawaynydja bäy-lakaraŋala maṉḏaŋ bukmakpuynha yan ŋunhiŋuwuyyiny rrupiyapuy. Ga ŋunhiyi ḏirramu maṉḏa märrma', yurr yolnha nhakun gan mirithinany märr-ŋamathin ŋuriki buŋgawawnydja yolŋuw? Ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi ŋanya ŋäŋ'thurr yindi rrupiya 500, ŋany yol? Ŋunhi ḏirramu ŋunhi ŋayi ŋanya gombuŋal märr nyumukuṉiny' rrupiya, 50 yan?” Ga bitjarr ŋayi Djesuynydja ŋäŋ'thurr ŋanya ŋunhi Baratjinhany yäkuny Djäymannhany.
42 Baise ana maramaim orot hairi aurih men karam boro orot kabay wairafin ana kabay wan hitay, imih orot kabay matuwan turan hairi’ika wabih bosairen. Imih orot menatan isan i ana yabow ra’at?”
43 Ga ŋayiny ŋuriŋiyi Baratjiynydja buku-bakmaraŋal nhanŋuny Djesuwnydja bitjarra gam', “Yaka! Ŋunhiyi yolŋu ŋunhi ŋanya ŋayi yindi rrupiya dhukarrarrayurr. Ŋayin nhakun gan ŋunhiyin yolŋu mirithinany märr-ŋamathin ŋurikiny buŋgawawnydja, bili ŋayi nhakun bäy-lakaraŋala nhanŋu ŋunhiŋuwuyyin yindipuynha rrupiyawuy, 5,000-buynha.”
43 Simon Jesu iya’afut eo, “Anotanot orot nati kabay gagamin baibine.” Imaibo Jesu Simon iu, “Nati kuo i turobe.”
44 Bala ŋayi Djesuny dhunupan bilyurra ŋurikalyin miyalkkala, bala ŋayi waŋanan nhanŋu bitjarra, “Djäyman, nhäma nhe ga dhuwal miyalknha? Ŋarrany ŋunhi marrtjin räliny nhokalnydja wäŋalil, nheny bäyŋu warray ŋarraku gurrupana gapu ḻukuwnydja ḻupthunaraw. Ga ŋayin dhiyaŋun gay'yi miyalkthu ḻukuny ŋarrany ḻupmaraŋal milkarriynha nhanukiyingal ŋayi, ga bulu ŋayi ŋarrany mulka'kuŋalnydja muka ḻukuny marwatthuny nhanukiyingal ŋayi.
44 Imaibo Jesu tatabir babin isan Simon iu, “Iti babin i’itin? Ayu ana o a bar atit o men au sauwin isan harew iyai’imih, baise iti babin maturinamaim au sauw naatu aribunamaim au sasam.
45 Ga bulu nhe ŋarrany bäyŋu wälkunha ŋunhi ŋarra nhuŋu bunanany, ga ŋayiny ŋarrany dhiyaŋuny gay'yi miyalkthu ḻukuny wälkuŋal märr-wiyin warray, beŋur bili ŋunhi ŋarra bunan dhiyal, ga dhuwal baḏak.”
45 O men au merar iyi imamayu’umih, baise iti babin a bar aruruka busuruf au mamay men ihamiyimih.
46 “Limurruŋguny ŋunhi Djuw malawnydja rom balanya gam'. Ŋunhi dhu ŋurruḏawalaŋuny yolŋu buna dhiyalnydja ŋunhi limurruŋgalnydja wäŋaŋur, limurrnydja ŋathil dhu wiyika' rarryun ḻiyalil nhanukal. Ga ŋunhiyiny rom nhakun limurr dhu gumurr-ŋamathirra nhanŋu. Yurr bäyŋu warray nheny rarryuna ŋarrakalnydja ḻiyalil wiyika' ŋunhi ŋarra gärrinany räli. Ga dhiyaŋun ŋunhi miyalkthun ŋarrakal ḻukulilnydja rarryurr buŋgan bäwny'tja.
46 O men olive iroro’onamaim aribu isuwei’imih, baise iti babin raiy yamurin gewasin au’umaim isuwai re.
47 Dharr guyaŋin. Dhuwal ŋarra dhu lakaraman nhuŋu, Djäyman. Bilin ŋarra nhanŋu ŋunhi dhiyakuny miyalkku dhuwurr-yätjkurrnydja mala bäy-lakaraŋala, ga ŋayiny ŋunhi mirithinan yan ŋarrakuny märr-ŋamathin ŋunhiŋuwuyyiny. Ga nhokalnydja ga dhuwal Djäyman dhuwurr-yätjkurrnydja rom ŋorra yan, yurr bäyŋu nhe gi ŋula nhänhamirr nhunapinya nhe manymakkunhamirr, ga lakaranhamirr nhe gi ŋula ŋäŋ'thurr ŋarrany bäy-lakaranharaw bäyŋu. Nheny ŋuli ga dhuwal bäy-lakaranhawuynydja dhäkay-ŋäma gaŋgan ga yurrnha nhakun nhe ga dhuwal ŋarrakuny gaŋgany märr-ŋamathirr.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja nhanŋu Djäymanguny.
47 Imih anababatun a tur ao’owen, iti babin ana bowabow kakafin maumurih na’in etei’imak anotanot tawiyen, anayabin ana yabow gagamin na’in ayu itu. Baise orot yait ana bowabow kakafin kikimin anotanotawiyen i ana yabow kikimin.”
48 Bala ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikalyiny miyalkkalnydja bitjarra, “Nhuŋu dhuwurr-yätjkurrnydja dhuwal bilin bäy-lakaranhawuynha ŋarrakuŋuny,” bitjarr.
48 Imaibo Jesu babin isan eo, “A bowabow kakafih etei i anotanotawiyen.”
49 Ga walalnydja ŋuriŋiwurruynydja yolŋu'-yulŋuy ŋunhi walal marrtjin nhina'-nhinan galki Djesuwal, ŋäkula walal ŋanya gan, bala waŋanhaminany walal bitjanminan gam', “Yol dhuwal ŋayi yolŋuny? … ŋunhi ŋayi ŋuli ga bäy-lakaramany yätjkurruwnydja malaŋuw?”
49 Sabuw afa bairi hima bay hi’aau, hibusuruf taiyuwih hibabatiyih, “Iti i abi’orot bowabow kakafih notawiyenayan.”
50 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra ŋurikiyiny miyalkkuny, “Bilin nhe dhuwal walŋathinan dhuwalatjarra ŋunhi nhe märr-yuwalkmirriyinan ŋarraku. Gatjuy marrtjin bala yan ŋoy-yal'yunan,” bitjarr.
50 Baise Jesu babin isan eo, “O a baitumatumamaim iyawasi tufuwamaim inatit inan.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.