Lucas 14
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs NVT
1 Waŋganydhu Nhinanhamirriy waluy, yolŋuy ŋurruḏawalaŋuy Baratjiy garr'yurr Djesuny nhanukiyingal ŋayi wäŋalil ŋathaw ḻukanharaw. Bala walalnydja gan wiripuwurrnydja yolŋu walal rukitjthinan nhanŋu Djesuw, yanbi balaŋ ŋayi djäma ŋula nhä yätjkurr.
1 Certo sábado, Jesus foi comer na casa de um líder fariseu, onde o observavam atentamente.
2 Bala ŋayiny waŋganynha yolŋu marrtjin rerrimirra nhanukal Djesuwal, waṉa-ḏulmuŋgurr'yunan ga yaŋara-ḏulmuŋgurr'yunna, rumbal-manapar ŋayi gan ŋunhi rirrikthurrnydja.
2 Estava ali um homem com o corpo muito inchado.
3 Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan dhä-birrka'yurra ŋunhiwurrunhan ḏilkurruwurrunhan rom-marŋgikunhamirrinhan walalany ga Baratjinhan mala bitjarra, “Nhaltjan ga limurruŋguny rom waŋa? Muka manymak ŋunhi ŋarra dhu ga dhiyaŋuny ŋunhi waluy nhinanhamirriynydja ḏukmaram yolŋuny walalany? Ŋany nhä? … yakan muka?”
3 Jesus perguntou aos fariseus e aos especialistas da lei: “A lei permite ou não curar no sábado?”.
4 Bala walalnydja marrtjin yänan ŋunhi ḏäpthurr muŋamuŋan dhärukmiriwnha. Bala yan ŋayiny Djesuynydja waṉan ŋayathaŋal ŋunhi yolŋunhan rerrimirrinhany, bala ŋanya ŋayi walŋakuŋalnha. Ga dhunupan yan ŋayi ŋanya djuy'yurra wäŋalila.
4 Eles nada responderam, e Jesus tocou no homem enfermo, o curou e o mandou embora.
5 Ga ŋayiny Djesuny waŋan walalaŋguny ŋurikiwurruŋguny ḏilkurruwurruŋguny bitjarrnha, “Ŋuli balaŋ nhumalaŋ yothu nhä mak bulikiny gulŋiyi maŋutjilil gapulilnydja balanyaraynydja ŋunhi Nhinanhamirriynydja waluy, yakan balaŋ nhumany ŋunhi warryurr ŋanya dhawaṯmaraŋuny walŋakuŋuny, bäydhi ŋunhi dhuyuynydja waluy?” Ga bitjarrnha ŋayi ŋunhi Djesuny waŋan walalaŋ.
5 Depois, perguntou a eles: “Qual de vocês, se seu filho ou seu boi cair num buraco, não se apressará em tirá-lo de lá, mesmo que seja sábado?”.
6 Bala walalnydja gan ŋunhi mukthurra yan nhinanany, waŋanhamiriwnha, bäyŋun walal ŋula dhäruktja maḻŋ'thuna waŋanha balany nhanŋuny buku-bakmaranha.
6 Mais uma vez, não puderam responder.
7 Bala ŋayi Djesuynydja nhäŋalnha walalany ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany, ŋunhi walal marrtjin ŋunhiwiliyi wäŋalil ŋathaw ḻukanharaw. Walal marrtjin mala-djarr'yurr wäŋan mala nhinanharawnha, ga ŋunhi nhakun walal nhinanany ŋurikalnha yänan galkin wäŋa-waṯaŋuwalnha yolŋuwalnydja, ŋunhiwiliyi dharapullil ŋunhi ŋayi wäŋa-waṯaŋuy gänaŋ'maraŋal ŋula yolku balanyarawnha nhakun ŋurruŋuwnha yolŋuw. Bala ŋayiny Djesuny waŋan walalaŋgal bitjarrnha,
7 Quando Jesus observou que os convidados para o jantar procuravam ocupar os lugares de honra à mesa, deu-lhes este conselho:
8 “Way walal, ŋuli balaŋ nhumalany dhu yolŋuynydja garr'yun ŋathawnydja ḻukanharaw, yaka nhini balany ŋunhi ŋurruŋuwalnydja yolŋuwal walalaŋgal dharapul-djaw'yurr. Ŋayi ŋuli bäynha ŋula marrtji ŋunhi ŋurruŋun yolŋu, ŋunhi ŋayi ga djuḻkmaraman nhunanhany,
8 “Quando você for convidado para um banquete de casamento, não ocupe o lugar de honra. E se chegar algum convidado mais importante que você?
9 bala ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu wäŋa-waṯaŋuny marrtjin, bala waŋany ŋayi dhu nhuna bitjanna, ‘Way, rur'yurra dhipuŋurnydja, ŋunhal bala nhini, bili dhuwandja wäŋa dharapul dhiyak yan yolŋuw ŋurruŋuw,’ bitjanna. Bala nheny dhu ŋunhi goran, bala nhe dhu dhathar'yunna, ga nhinany nhe dhu ŋunhala bala gali'ŋur.
9 O anfitrião virá e dirá: ‘Dê o seu lugar a esta pessoa’, e você, envergonhado, terá de sentar-se no último lugar da mesa.
10 Yo. Ga ŋunhi nhe dhu gulŋiyirrnydja, yan nhe dhu marrtjiny nhinany ŋunhala bala gali'ŋurnydja wiripuŋumin, bala ŋayi dhu ŋunhi wäŋa-waṯaŋuny yolŋu marrtjin nhokal, ga waŋany ŋayi nhuna dhu bitjanna, ‘Way ḻundu rur'yurra, bala marrtjin biyakun bala, ŋurruŋuwala yolŋuwal dharapullilnydja nhini.’ Bala yurrnha dhu ŋunhi yolŋuynydja walal bukmakthuny nhämany nhuna dharaŋandja, bala dhu walal manymak-lakaraman nhuŋu.
10 “Em vez disso, ocupe o lugar menos importante à mesa. Assim, quando o anfitrião o vir, dirá: ‘Amigo, temos um lugar melhor para você!’. Então você será honrado diante de todos os convidados.
11 Bili ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi ŋayi dhu ga garrwarkunhamirr ŋanyapinya ŋayi, God-Waŋarryuny ŋanya dhu ŋunhi nyilŋ'maraman ŋunhan ŋunhi ŋayaŋuny nhanŋu. Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi yolŋu nyilŋ'maranhamirrnydja ŋanyapinya ŋayi, God-Waŋarryuny ŋanya dhu ŋunhiyiny yolŋuny rur'maraman garrwarkuman, bala dhu nhirrpanna ŋanya ŋunhawalnha ŋunhi garrwarlila.” Bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
11 Pois os que se exaltam serão humilhados, e os que se humilham serão exaltados”.
12 Bala ŋayi Djesuny bilyurra, ga waŋan ŋunhi wäŋa-waṯaŋunhan yolŋuny bitjarrnha, “Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋäthilmirriyamany ŋathany ga ŋula nhäny mala, yaka märraŋ yolŋunhany gurruṯumirrinhany yan nhuŋuwuy nhe, ga ŋula yolnhany yolŋuny ḻundu'mirriŋunhany nhuŋuwuy nhe, ga ŋunhi girri'-dharrwamirrinhany yolŋuny walalany; yaka walalany garr'yurr ŋunhiwiliyi, bili walalnydja dhu ŋunhi yalalany nhunanhany bitjandhi bili märram ŋathaw nyaŋ'thunaraw walalaŋgiyingalnydja wäŋalil. Ga bitjandhi bili dhu ŋunhi nhuŋuny yaŋara'-bakmaram walalnydja.
12 Então Jesus se voltou para o anfitrião e disse: “Quando oferecer um banquete ou jantar, não convide amigos, irmãos, parentes e vizinhos ricos. Eles poderão retribuir o convite, e essa será sua única recompensa.
13 Yo. Ŋunhi nhe dhu ŋäthilmirriyam ŋathany, marrtjiny nhe dhu ŋunhi, bala gaḏaymandja ŋunhiwurruny rerrimirrinhan ga bundhurrnhan malany yolŋu'-yulŋunhany, ga bambaymirrinhan, ga ŋurruwuykmirrinhan.
13 Em vez disso, convide os pobres, os aleijados, os mancos e os cegos.
14 Maranhu-gurrupulnydja gi ŋunhiwurrunydhi yolŋunhany walalany, yolŋumiriwnhan malany ga djägamiriwnhan, bala nhepiny dhu galŋa-djulŋithirra. Bili ŋuriŋiwurruyyiny dhu yolŋuy walal yaka nhuŋuny yaŋara'-bakmaram. Yurr God-Waŋarryun dhu nhuŋuny ŋunhi buku-roŋanmaraŋ, balanyamirriynha waluy ŋunhi dhu gi dhuwurr-ŋamakuliny' yolŋu walal walŋathiny beŋur moluŋurnydja.”
14 Assim, na ressurreição dos justos, você será recompensado por ter convidado aqueles que não podiam lhe retribuir”.
15 Ga ŋayi waŋganydhu yolŋuy ŋanya Djesuny ŋäkul ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan lakaraŋal walalaŋgal ŋunhiliyi ŋatha-ḻukanhamirriŋur bala'palaŋur. Ga waŋanany ŋayi nhanŋu Djesuwnydja bitjarrnha, “Ŋunhiwurrnydja yolŋu ŋunhi walal boŋguŋ ŋatha ḻuki ŋunhal God-Waŋarrwal wäŋaŋur, ŋunhiwurryin dhu ga mirithirrnydja ŋoy-djulŋithirr.”
15 Ao ouvir isso, um homem que estava à mesa com Jesus exclamou: “Feliz será aquele que participar do banquete no reino de Deus!”.
16 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋala waŋanan dhärukthu mayali'mirriynha bitjarra, “Waŋganydhu yolŋuy guyaŋan ŋayi dhu ŋatha ŋäthilmirriyam djäma bukmakku yan yolŋuw walalaŋ. Bala ŋayi dhäwumirrinhan djuy'yurr wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ garr'yunarawnha, yurr ŋula nhämunhany' ŋunhi malany, walal dhu marrtji yalala ŋunhiwiliyi ŋuriki ŋathaw ḻukanharaw.
16 Jesus respondeu com a seguinte parábola: “Certo homem preparou um grande banquete e enviou muitos convites.
17 Bala walal marrtjin djäman, ŋäthilmirriyaŋala ŋunhi ŋathan mala. Ga bulu nhakun ŋayi ŋuriŋiyi ḏirramuy djuy'yurr nhanŋuwuy ŋayi yolŋuny djämamirriny walalany ŋayi dhu marrtji ŋurukuwurruŋdhi bili yan yolŋuw walalaŋ ŋunhi ŋayi walalany ŋäthil gaḏaymar. Bala ŋayi ŋunhiyi djämamirrnydja yolŋu marrtjinan, ga waŋanany ŋayi bitjarrnha, ‘Go, ḻaw'yurra walal! Bili ŋunha ŋathany nhumalaŋ bilin ŋamaŋamayunawuynha ŋäthilmirriyanhawuynha ŋorran marrtji!’ bitjarr.”
17 Quando estava tudo pronto, mandou seu servo dizer aos convidados: ‘Venham, o banquete está pronto’.
18 “Bala ŋunhiwurryiny yolŋuny walal bukmaknha waŋanany buku-bakmaraŋalnydja ŋurikiny djämamirriwnydja wiripun wiripun dhäruktja. Waŋganydja yolŋu waŋan yaka'yurr nhanŋu bitjarr, ‘Way marrkapmirr, bäydhi mak! Yakan ŋarrany dhu marrtji, bili ŋarra dhuwal märraŋalnydja rrupiyay manymaknha yan wäŋany ŋarakany. Dhuwandja ŋarra dhu marrtjin nhäman ŋunhan ŋunhi wäŋan ŋarrakuwuy ŋarra.’”
18 Mas todos eles deram desculpas. Um disse: ‘Acabei de comprar um campo e preciso inspecioná-lo. Peço que me desculpe’.
19 “Ga wiripuny yolŋu waŋan bitjarr, ‘Bäy-lakaraŋ ŋarraku? Yakan ŋarra dhu dhuwal marrtji, bili ŋarra ŋunha buliki' mala bäyim ŋarrakuwuy ŋarra gäthur, ŋarra dhu ga ŋunha djäman munathan' buḻŋu'kuman. Ŋarrany dhu marrtjin ga birrka'yunna ŋunhiyi bulikiny mala djämawnha.’”
19 Outro disse: ‘Acabei de comprar cinco juntas de bois e quero experimentá-las. Sinto muito’.
20 “Ga wiripuny yolŋu waŋan bitjarr, ‘Ŋarrany barpuru dhuwal miyalk märram, ga dhiyaŋiyin ŋarra ga dhuwal ḻay-ḻayyundja,’ bitjarr.”
20 Ainda outro disse: ‘Acabei de me casar e não posso ir’.
21 “Bala ŋayiny ŋunhi djämamirrnydja yolŋu roŋiyinan, bala lakaraŋalnydja ŋurikin buŋgawa'mirriŋuwnydja yolŋuw bitjarrnha, ‘Ḻay-ḻayyunna walal ga ŋunha wiripuŋuynha wiripuŋuynha ŋula nhaliynha malaŋuy. Yakan walal dhu ŋunha marrtji räliny dhiyakuny ŋathawnydja ḻukanharaw ŋunhi nhe djäma ŋäthilmirriyaŋal walalaŋ.’ Bala ŋayiny ŋunhiyiny wäŋa-waṯaŋuny mirithinan ŋoy-dhärran, bala ŋayi waŋanan bitjarra, ‘Gatjuynha, dhipuŋurnydja nhe dhu marrtjin bondin yänan, ga garr'yurr ŋunhi bundhurrnhan malaŋuny yolŋuny walalany, ga ŋurruwuykmirrinhan, ga bambaymirrinhan yolŋu'-yulŋuny. Marrtjiny gi dhukarrkurrnydja bawalamirriwurr yan wäŋakurrnydja; ḻuŋ'maraŋuny marrtji ŋunhiwurrunhan bili yan yolŋunhany walalany ŋunhi walal ga nhina goŋ-gäna mala; walalnha dhu marrtjiny räliny dhiyakuny ŋathawnydja ḻukanharaw.’”
21 “O servo voltou e informou a seu senhor o que tinham dito. Ele ficou furioso e ordenou: ‘Vá depressa pelas ruas e becos da cidade e convide os pobres, os aleijados, os cegos e os mancos’.
22 “Marrtjinany ŋayi ŋunhi djämamirrnydja yolŋu, bala ḻuŋ'maraŋala marrtjin ŋunhin ŋurruwuykmirrinhan yolŋuny walalany dharrwanhan. Ga dhäŋur beŋuryiny nhakun ŋayi waŋan ŋurikin buŋgawawnha bitjarr, ‘Dharrwanhan ŋarra gan dhuwal yolŋunhany walalany ḻuŋ'maraŋalnydja, yurr dhuwal wiripuny dhaḻakarr ga dhärra bäynha bala bäythinyawuynydja.’”
22 Depois de cumprir essa ordem, o servo informou: ‘Ainda há lugar para mais gente’.
23 “Ga bulu ŋayi ŋuriŋi buŋgawa'mirriŋuy djuy'yurr ŋanya ŋunhiyi djämamirriny nhanŋuwuy ŋayi bitjarr, ‘Gatjuy marrtjin bala yan wiripuŋulila ga wiripuŋulila wäŋalilnydja, mirithin yan waŋiny gaḏaymulnydja gi biyak bili yan gali'puynhan yolŋunhany walalany, walal dhu bukmaknha yan marrtjiny räli, ga bäy dhu dhuwal wäŋa ŋarraku dhaŋaŋdhirr yolŋuynha walal.’
23 Então o senhor disse: ‘Vá pelas estradas do campo e junto às cercas entre as videiras e insista com todos que encontrar para que venham, de modo que minha casa fique cheia.
24 Yo. Yuwalk muka ŋarra nhumalaŋ ga lakaramany dhuwal. Ŋunhiwurrnydja ŋäthiliŋuny ŋarrakuŋ garr'yunawuy yolŋu walal dhu yakan gulŋiyi ŋunhawalnydja ŋarrakalnydja wäŋalil; bäyŋun dhu waŋganydhuny beŋuryi malaŋur ŋatha ḻuki ŋarrakalnydja.” Ga bitjarrnha ŋayi gan Djesuny dhawar'maraŋalnydja waŋan.
24 Pois nenhum dos que antes foram convidados provará do meu banquete’”.
25 Dhäŋur beŋurnydja ŋunhi ŋayi gan Djesu marrtjin räli dhukarr-ŋupar, yolŋu walal marrtjin dharrwa mirithirr malthurr nhanŋu. Bala ŋayi bilyurra ga waŋan bitjarra,
25 Uma grande multidão seguia Jesus, que se voltou para ela e disse:
26 “Ŋuli nhe ŋula yol yuwalktja gi djälthi ŋarrakuny malthunaraw, nheny dhu ŋathil ŋunhiyiny ŋurruŋu-nhirrpandja ŋarrany, nhakun nhe dhu ŋunhiyiny ḏiltji-bilyuna ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja ga bäpa'mirriŋuwnydja nhokiyingalaŋaw nhe, ga galay'mirriŋuwnydja ga djamarrkuḻiwny'tja, wäwa'mirriŋuwnydja ga yapa'mirriŋuwnydja walalaŋ, ga bitjandhi bili nhe dhu ŋunhi ganandhi nhuŋuwuy nhe guyaŋanhawuynydja ŋunhi djälnydja. Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi ŋurruŋuny dhäruk märram nhuŋuwuy nhe gurruṯumirrinhany walalany, ga malthun nhe dhu ga ŋunhi nhuŋuwuynydja yan nhe djälwu, ŋunhiyiny nhakun nhe yakan ŋarrakuny malthunamirr.
26 “Se alguém que me segue amar pai e mãe, esposa e filhos, irmãos e irmãs, e até mesmo a própria vida, mais que a mim, não pode ser meu discípulo.
27 Yo. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi bäyŋuny ganan nhuŋuwuy nhe djälnha, ga bäyŋuny nhe dhu ḻaw'maram dharpa nhuŋuwuy nhe mälakmaranhawuynydja, ga ŋuli nhe dhu ŋunhi yakany ga dhärukku malthun ŋarrakuny, ŋunhiyiny nhakun nhe balanyayiny yolŋu yakan yuwalktja ŋarrakuny malthunamirr.”
27 E, se não tomar sua cruz e me seguir, não pode ser meu discípulo.
28 “Ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋuy guyaŋa bitjandja, ŋayi dhu djäma wäŋa nhanŋuwuy ŋayi, ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu ga nhina, bala bothurrun ŋayi dhu nhanŋuwuy ŋayi rrupiyan, nhämunha' nhanŋu ga rrupiya ŋorra, nhä gana' ga ŋorra, wo bäyŋu. Bitjandhi ŋathil ŋayi ŋuli ŋunhi ŋurruŋuny guyaŋa ŋuriŋiyiny yolŋuynydja, yurrnha ŋayi dhu ŋunhi ŋurruyirr'yundja dhuḻ'yundja, märr ŋayi dhu dhawar'maramany ŋunhiyi buṉbuny, ga yaka ŋula gandarrŋurnydja gulyun.
28 “Quem começa a construir uma torre sem antes calcular o custo e ver se possui dinheiro suficiente para terminá-la?
29 Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋurruŋuny waŋgany yan ḻukuny nhirrpan, bala beŋuryiny nhanŋu dhu rrupiyany dhawar'yunna, bala walal dhu bukmakthuny yolŋuy walal nhäman ŋunhiyi, bala walalnydja dhu gitkitthunmirra nhanŋu, ga bitjanna walal dhu ŋunhi waŋany nhanŋu,
29 Pois, se completar apenas os alicerces e ficar sem dinheiro, todos rirão dele,
30 ‘Dhiyaŋuny muka ŋunhi yolŋuy ŋurruyirr'yurr wäŋaw dhuḻ'yunaraw, yurr yakan ŋayi dhu ŋunhiyi dhawar'maramany. Wanhan dhika be nhanŋu wäŋany manymaktja yuṯany?’”
30 dizendo: ‘Esse aí começou a construir, mas não conseguiu terminar!’.
31 “Yo. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋuriŋiyi buŋgawaynydja ŋurruḏawalaŋuynydja ŋämany wiripuŋunhany buŋgawany, ŋunhi ŋayi dhu ga marrtji räli dharrwamirr dhika mirithirr ŋapa-miriŋumirr, ga ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu ŋunhiyi buŋgawany nhina, ga mala-djarr'yun, ga bothurru' nhanŋuwuy ŋayi miriŋuny malany.
31 “Ou que rei iria à guerra sem antes avaliar se seu exército de dez mil poderia derrotar os vinte mil que vêm contra ele?
32 Ga ŋuli ŋayi dhu maḻŋ'maram nhanŋuwuynydja ŋayi malany märr ḻurrkun'tja, ŋunhiyiny mak ŋayi dhu ga yakan marrtji balany marililnydja; gulyunna ŋayi dhu. Yan ŋayi dhu djuy'yunna dhäwumirrinhan ŋurukuny bala ŋunhi wiripuŋuwnydja buŋgawaw balanyarawyiny bili ŋapa-malamirriw, ŋunhi ŋayiny be muka banydji yan ḏapthun ga baḏak, bala ŋayi dhu ŋunhi bitjanna dhäruk-gurrupanmirrnydja, ‘Wäy, ŋali ḻundukunhamirra ŋani? Yakan ŋaliny dhu ga bunhamirr,’ bitjanna.”
32 E, se concluir que não, o rei enviará uma delegação para negociar um acordo de paz enquanto o inimigo está longe.
33 Bala ŋayi Djesuy bitjarrnha dhawar'maraŋalnydja lakaraŋal, “Yo. Yaka balaŋ nhuma ŋarraku ŋunhi malthuna guyaŋanhamiriwnydja. Guyaŋi ŋathil gi mala-djarr'yurr, märr nhe dhu ŋunhi malthundja ŋarraku, ga yakan ḏaḏawyundja ŋula gandarrŋurnydja. Ŋuli nhe dhu bäyŋuny ganan ŋunhi bukmak nhä malany ŋunhi nhe ga ŋayatham, ŋunhiyiny nhe nhakun yakan ŋarrakuny yuwalktja malthunamirr.”
33 Da mesma forma, ninguém pode se tornar meu discípulo sem abrir mão de tudo que possui.
34 “Yo. Dje'lany dhuwal manymak mirithirr, dhiyaŋuny ŋuli ga ŋunhi ŋathanhan dhäkay-manymakkum. Ga ŋuli dhu ŋunhi dje'lany dhäkaymiriwyirr, ga ŋunhiyiny ŋula nhä nhakun yätjkurra, makinynha, yakan dhu ŋula yolthu buluny dhäkaymirriyam ŋunhiyi, ŋunhi ŋayi dhu dhäkaynydja ŋula winya'yun.
34 “O sal é bom para temperar, mas, se perder o sabor, como torná-lo salgado outra vez?
35 Yo, dje'lany ŋunhi ŋayi dhu dhäkaymiriwyirra, ŋunhiny nhäŋiniŋ'nha. Bäyŋun mak dhu yolŋuy märram ga rulwaŋdhun gätnililnydja miniwa'kumany; yänan bala ŋayi dhu djalkthuna. Ŋäkuny ŋamathaŋun ŋuli balaŋ nhe buthurumirrnydja, ga maḻŋ'maraŋuny ŋunha djinawa'wuynha ŋunhi mayaliny'.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
35 O sal sem sabor não serve nem para o solo nem para adubo; é jogado fora. Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.