Lucas 12
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs VC
1 Ga dharrwan ŋunhi yolŋuny walal ŋula nhämunhan' mala marrtjin ḻuŋ'thurrnydja balayiny Djesuwalnydja, ŋapa-ŋal'maranhaminan marrtjin ḏur'-ḏuryunminan. Yurr ŋayipiny ŋathil Djesuny waŋan nhanukiyingalaŋuwnydja ŋayi malthunamirriw walalaŋ bitjarr gam', “Nhumany dhu walal djägan nhumalaŋguwuynydja nhuma, märr nhuma dhu bäyŋu malthun ŋurukuwurruŋguny romgu ŋunhi Baratjiwnydja walalaŋ, bili ŋunhiwurryin ŋunhi yolŋu walal rom gali'-märrma'mirrnydja. Bäyŋun nhumany dhu ga bitjandhi nhakun ŋunhawurryi yolŋu walal.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi ŋula nhä djuḻuḻ'maram dhiyaŋ bala, ga yalalany dhu ŋunhiyi warrpam'nha maḻŋ'thurr, warraŋulthin dhu.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Ga ŋunhi nhe gan ŋula nhaltjarr waŋan buku-munhaŋur, ga yalalany dhu gi ŋunhi boŋguŋ nhuna ŋäkun waŋanhawuynydja walupuynha gaykarraŋŋura. Ga ŋunhi nhuma gan waŋanhamin ŋula gayulnydja yawyawyunminany djinawany' buṉbuŋurnydja dhurrwara-gunganhawuyŋurnydja, ga yalalany walal dhu gi ŋunhi ŋäkun mirithinyawuynha waŋanhawuy yatjunawuynha, ŋunhala garrwarnha ŋapaŋura buṉbuŋur.”
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 “Ḻundu walal ŋarraku, ŋarra nhumalaŋ lakaraman. Yaka walal barrari ŋula yolku yolŋuw ŋunhi ŋayi dhu nhunany buma murrkay'kum; ŋunhiyiny walal nhunany dhu rumbal yan buwayakkum waŋgany, ga bilin.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Yuwalktja nhuma dhu ga ŋunhi barrarirrnydja nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun, bili ŋayipin ga waŋganydhun ŋunhi ganydjarrnydja ŋayatham märrmaw'nha yan ŋurruwnydja, rakunygunharaw bala ŋurrkanharawnha balan ŋunhi dhä-gir'yunamirrilila wäŋalil. Yo. Barrariny gi waŋganygun God-Waŋarrwun yan nhanŋuwuynha ga bilin.”
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 — ausente —
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 — ausente —
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwal lakaramany. Ŋuli nhe dhu ga lakaranhamirr nhunapinya nhe yolŋuwalnydja walalaŋgal bitjanmirrnydja, ‘Ŋarrany dhuwal yolŋu Garraywalaŋumirr,’ bitjandja, bala ŋarrany nhuna dhu Yolŋuynydja Gäthu'mirriŋuy bitjandhi bili yan lakaram ŋurukuwurruŋgalnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja dhäwu-gänhamirriwal walalaŋgal bitjanna, ŋunhi nheny dhuwal ŋarraku warray yolŋu.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Ga ŋuli nhe dhu ga nhunapinya nhe yolŋuwal walalaŋgal lakaranhamirr bitjanmirrnydja, ‘Ŋarrany dhuwal yaka Garraywalaŋumirr,’ bitjandja, bala ŋarrany dhu nhuŋuny ŋunhi biyakiyi bili yan dhumbal'yurr milman yan gumurrŋura ŋurukuwurruŋgala ŋunhi djiwarr'wuywala dhäwu-gänhamirriwala walalaŋgal, bitjanna gam', ‘Dhuwandja yolŋu yaka ŋarraku,’ biyakun.”
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Ga ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yol yolŋu dhä-wiripuŋuyirr waŋa Yolŋuwnydja Gäthu'mirriŋuw, yurr ŋathil ŋayi dhu bilyun beŋuryi nhanukiyingal ŋayi yätjkurruŋur, bala ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhanŋu bäy-lakaraman ŋunhiŋuwuyyiny. Yurr bäyŋuny ŋayi dhu God-Waŋarryu bäy-lakaram ŋurikiyin yolŋuw ŋunhi ŋayi dhu dhä-wiripuŋuyirr waŋa Godkalaŋuwnha Dhuyu-Birrimbirrwun.”
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 “Yo. Yakan nheny wilwilyurr ga warwuyurr ŋunhi walal nhuna dhu gämany balany ŋunhi Djuw malawalnydja buku-ḻuŋ'maranhamirrililnydja buṉbulil, ŋurruḏawalaŋuwalnydja walalaŋgal ga buŋgawawalnydja, märr walal dhu mariny nhuŋu djäma bili nheny dhuwal ŋarrakalaŋumirra. Yaka ŋurru-ḏakthurr ŋunhi nhaltjan nhe dhu ga waŋa,
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 bili ŋayin dhu ŋuriŋin Dhuyu-Birrimbirryun nhunanhany gurrupan dhäruk waŋanharawnydja, balanyamirriy bili yan ŋunhi nhe dhu rur'yun waŋanharaw.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuny waŋan.
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Yo. Dharrwan gan ŋunhi mirithirra yolŋuny walal buthuru-bitjurrnydja nhanŋu Djesuwnydja. Ga ŋayiny bäy waŋgany ḏirramu waŋan nhanŋu Djesuw bitjarr gam', “Wäy Marŋgikunhamirr! Nhämirr nhe dhu marrtji ga waŋa ŋunha wäwa'mirriŋuny ŋarraku, ŋayi dhu mala-wulkmaraman ŋarrakuny ŋula nhä malany, ŋunhi ŋayi bäpa'mirriŋuy linyalaŋgal ganarrthaŋal.”
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Bala ŋayiny Djesuny waŋanan buku-roŋanmaraŋalnydja nhanŋu bitjarra, “Way ḏirramu! Nheny ga nhaltjan dhuwal ŋarranhany guyaŋa, yanbi ŋarrany dhuwal nhä, mala-djarr'yunamirra yolŋu? Bäyŋu warray ŋarraku dhuwali ŋula yolthuny yolŋuy gurrupar djäma mala-wulkmaranharawnydja.”
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Bala ŋayi Djesuny bilyurra, ga waŋan bukmakkun yolŋuw walalaŋ bitjarra, “Guyaŋiny walal gi barrku-ḏakthurra, märr nhumalany dhu yakan garrwi'yun buku-mangunhamirriynydja romdhu. Bäyŋun nhe dhu ŋunhi girri'-dharrwamirriynydja yolŋuy wiyingum nhuŋuwuy nhe walŋany ŋuriŋiny rrupiyaynydja nhokiyingal nhe. Bäydhin nhe dhu gi ŋayathulnydja bukmaktja ŋula nhä malany ŋunhi dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja. Bäydhi mak nhe ŋunhi ŋula ḻukunydjany' yolŋu.”
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesuy dhäwun' lakaraŋal mayali'kurra bitjarra gam', “Waŋganymirrnydja yolŋu gan nhinan ḻukunydja' mirithirr, yurr ŋayi ŋunhiyi yolŋuny ŋatha-lämu-nhirrpanamirr, ga ŋathany ŋunhi nhanukuŋ gan ŋutharnydja manymakthinan ga dharrwathinan.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Bala ŋayi ŋuriŋiyi ḏirramuynydja guyaŋanan bitjarra, ‘Dhuwal ŋarraku buṉbuny ŋathapuynydja nyumukuṉiny' yan? Wanhawala ŋarra dhu dhuwal rulwaŋdhundja ŋathany mala ŋarrakuwuy ŋarra?’
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 Bala ŋayi gan guyaŋana-a-any, bala ŋayi waŋanhaminan bitjanminan, ‘Dhuwal ŋarra dhu dhuwal bili wäŋa wutthun bakmaram, bala ŋarra dhu yindikuman djäma, märr ŋarra dhu ŋathany mala galkan balayin yindilila bala'lilnydja, ga wiripuny ŋarra dhu girri' mala ŋarrakuwuy ŋarra galkan ŋunhiwiliyi bala'lil.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Bala ŋarra dhu ŋunhi waŋanhamirra ŋarranhawuynha ŋarra bitjanmirra: Ŋarrany dhuwal ḻukunydja' mirithirra. Bilin ŋarra gan rulwaŋdhurra ŋathany mala ga ŋula nhäny mala ŋarrakuwuy ŋarra, märr ŋarra dhu ga nhinany yänan. Ga ḻukany ŋarra dhu ga ŋathan yan ga gapun, ga nhinany ŋarra dhu ga goŋmirriyirra mirithirra bitjanna bili yan dhuŋgarra-ŋupanna,’ bitjarr.”
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Yurr ŋayiny God-Waŋarrnydja waŋan ŋurikiyi ḏirramuwnydja bitjarra, ‘Nhä nhe dhuwal yolŋuny, bawa'mirra? Dhuwal nhe dhu dhiyaŋuny bala gäthurnydja dhiŋgaman. Ga yolnha dhika dhu nhokalnydja dharapulŋur ḻukunydja'yirr ŋurikiny ŋunhi nhe gan ŋäthil girri' malany märraŋal nhuŋuwuy nhe?’”
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 Bala ŋayi Djesuny waŋan dhawar'maraŋalnydja bitjarra, “Ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu ḻay-ḻayyun ŋula nhaliynydja malaŋuy munathawuyyuny, bukulilnydja ŋal'maram dhu marrtji ŋula nhä malany nhanŋuwuy ŋayi, ŋunhiyiny nhakun ŋayi balanyayiny yolŋu ḻiya-dhumuknha bawa'mirra, bili ŋunhalnydja ŋayi dhu gi ŋunhi God-Waŋarrwalnydja gumurrŋur boŋguŋ dhärri goŋ-waŋaran, dhäparŋ'nha.”
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan nhanŋuwuy ŋayi malthunamirrinhany walalany bitjarra, “Ga balanyan dhuwal dhäwuny' ŋarra dhu lakaraman nhumalaŋ gam'. Yaka nhuma dhu ga ŋunhi warwuyun mirithirr ŋathawnydja ḻukanharaw maranhuyinyarawnydja, ga nhaltjan nhuma dhu ga nhina walŋa. Ga yakan gi warwuyurr girriwny'tja ŋunhi nhä malany nhe dhu ga gurrukam rumbalyu nhokiyingal nhe;
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 ŋany guyaŋany nhe dhu ga ŋanyapinyan God-Waŋarrnhan yan, ga nhanŋun ŋula nhä malany. Nheny dhuwal yolŋu, ga djäma ŋayi nhuna ŋunhi rumbal yolŋukuŋal yan, märr nheny dhu ga ŋunhi nhina walŋan yänan nhanukala goŋŋurnydja ŋamathaman yan. Yaka ŋayi nhuna ŋunhi djäma ŋathawnydja yan ḻukanharaw ga girriwny'tja dhaṯthunminyaraw, ga bilin. Ŋayiny nhuna ŋunhi djäma manymakku mala yan gämurruw'.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Guyaŋi ŋathil walal ŋunha ŋunhi warrakan'nha wäknha malaŋuny. Yaka walalnydja ŋuli gi ŋunhi munathany' buḻŋu'kuŋ, ga dholkuŋuny marrtji lämu-nhirrpulnydja ŋathany mala maŋutjiny, ga bulu marrtji gulkthurrnydja ŋunhi ŋathanhany, bala yan'thawuŋuny muka bala'lilnydja ŋurukuny wiripuŋuwnydja waluw. Yurr ŋayipi ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarryu maranhu-gurrupandja walalany. Ga nhumany dhuwal yolŋu walal, djuḻkmaraman ga ŋunhayiny ŋunhi warrakan'nhany malaŋuny.
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi warwuyundja yan ga guyaŋa nhe dhu ga bitjandja gam', ‘Ye-e-e, wanha balaŋ ŋarra gi dhuwal walŋan yan wiyinnha nhini dhiyalnydja wäŋaŋur?’ Ga nhaltjanna nhe dhu ga ŋunhi balanyarayyiny guyaŋanharay? Yuwalk muka nhe dhu ga ŋunhi walŋa-wiyindja nhina dhiyalnydja wäŋaŋur?
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Bäyŋu. Yaka nhe dhu ga walŋa nhuŋuwuy nhe wiyingum balanyarayyiny warwuyunaraynydja nhokiyingal nhe. Yaka nhuŋu dhuwal manymak warwuyunaraw, nhe dhu ga warwuyun ŋula nhaku malaŋuw.
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 Ŋunha ŋathil nhäŋuny wurrkiny' mala ya ŋunha ŋuthanawuy. Bäyŋu walalnydja ŋuli gi ŋunha djäma, ga girri' mala walal ŋuli gi bäyŋuyi yan barrtjurr walalaŋguwuy walal. Ga be ŋäthil buŋgawa yäku Djalaman gan nhinan yurr ŋayi ŋunhi ḏirramuny mirithirr ḻukunydja' ga girriny' mala nhanŋu ŋunhi mirithirr yan latju'mirr dhika. Yurr bäydhi ŋayi ŋunhi yolŋu girri'-manymakmirrnydja, yurr wurrkin' mala ŋunhi buluny gal'ŋu latju', djuḻkmaraman ga ŋunhiyiny ŋunhi nhanŋuny Djalamanguny girri' malany.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Bili God-Waŋarryu ŋayipi ŋuli ga ŋunhi mulmunhany mala ŋuthanmaram, ga djägany ŋuli ga manymakkumany, bäydhi ŋuli ga ŋunhi gurririny ŋayi walŋa dhärra, nhakun dhiyaŋ bala ga dhärra walŋa, bala dhu ŋunhi mulmunhany dhuŋgur'yurra räwakkuŋun. Yurr yolŋuny dhuwal mirithirr warray ŋurruŋu God-Waŋarrwalnydja ŋayaŋuŋur, djuḻkmaraman ga mulmunhany, ga yuwalknha ŋayi dhu ga ŋunhi djägany nhumalaŋ manymakkumany. Ga nhä nhumany dhuwal, dhä-märr-yuḻk yan yolŋu walal? Gaŋga yan nhuma ŋuli ga dhuwal märr-nhirrpanmirr God-Waŋarrwalnydja muka?”
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 “Yakan nheny dhu ga ŋunhi warwuyun ŋathawnydja ga gapuwnydja.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Ŋunhiwurrnha dhuwal bäpurru yolŋu walal ŋuli ga mirithirrnydja warwuyun ŋunhi walal dhuŋamirra God-Waŋarrwu. Yo, ŋayiny ŋunhi nhuŋuny Bäpa'mirriŋu marŋgi warray mirithirr nhuŋuny, ŋunhi nhaku mala nhe ga dhuwaliyi djälthirr.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Nheny gi ŋurruŋuyaŋuny God-Waŋarrwun yan romdja ga nhä malany ŋunhi nhanŋun; bala nhä malany ŋunhi bukmaktja dhu nhuŋun.”
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 “Yo. Nhuma dhuwalawurr ŋunhi djamarrkuḻi' ŋarraku ḻurrkun', yaka walal barrariny, bili nhumalaŋgal djiwarr'puyyuny Bäpa'mirriŋuy nhumalany dhu gurrupanna nhanŋuwuynydja ŋayi rom nhumalaŋgun.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Yaka gi ŋayathul baṯ-biyakuny ŋunhi dhuwalaŋuwuynhany munatha'wuynhany ŋula nhä malany; biyakun gurrupula marrtji ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋurruwuykmirriwnydja yolŋuw walalaŋ, märr nheny dhu märram nhuŋuwuynydja nhe ŋunhi yuwalknha, ŋunhaŋuwuynha djiwarr'puynha ŋula nhä malany, ŋunhiyin ŋunhi dhu yakan ŋäthiliŋuyirr ga gararrkararryirr. Märryuny ŋupul gi ŋunhiyin bili yan djiwarr'puynha yan nhä malany. Ŋunhiyiny nhakun nhe dhu ga bukulila ŋal'maram nhuŋuwuy manymakmirr ŋunhaŋuwuynha djiwarr'puynha; ga ŋunhiyiny dhu ga nhä malany bitjanna bili yan ŋorran wiyinŋumirra. Yakan dhu ŋunhiyiny ŋula yolthuny djaw'yun, ga ŋula gälkalyuny dhu gi bäyŋun ḻuki.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Ŋuli nhe dhu ga ḻuŋ'maram buku-mangum munatha'wuynydja yan ŋula nhä malany, ga ŋunhiyiny nhakun nhe dhu ga märr-ŋamathirrnydja dhuwalaŋuwuywun bili yan munatha'wuywun. Ga ŋuli nhe dhu ga guyaŋa ŋunhaŋuwuynydja bili yan djiwarr'puynydja ŋula nhä malany, ŋuriŋiyiny nhuŋu ga maŋutji-lakaram ŋunhiyiny nhakun nhe ga märr-ŋamathirrnydja ŋurikiyin bili wäŋawnydja, nhakun ŋunhiyin nhuŋuny wäŋa.”
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 “Yo. Nhininy gi biyakun bira'yurra, dhaṯthunmirra gi girriyny'tja, ga lanhdhirrany nhuŋu dhu ga nhäran yan; dhärrin gi biyakun girri'-ŋamathin.
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 Dhärriny gi, biyakun nhakun ŋuli ga ŋunhi djämamirr yolŋu dhärra, galkunna ŋayi ŋuli ga nhanukiyingalaŋaw ŋayi buŋgawa'mirriŋuwnha, ŋunhi ŋayi dhu roŋiyirra rälin beŋura buŋgulŋura. Ga ŋunhi ŋayi nhanŋu dhu buŋgawa'mirriŋuny buna, bala ŋayi dhu dhurrwaran wutthu'-wutthun, ga dhunupan nhakun yan ŋayiny dhu ŋuriŋiyiny djämamirriynydja nhanukal dhurrwarany nhanŋu ḻapmaraman.
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Yo. Walalnydja dhu ŋunhiwurryiny ŋunhi djämamirrnydja mala mirithirra galŋa-djulŋithirrnydja, ŋunhi ŋayi dhu buŋgawa'mirriŋuny walalaŋ roŋiyirr ga maḻŋ'maramany walalany girri'-ŋamathinyawuynha ga bira'yunawuynha. Yuwalk yan ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Dhunupan yan ŋayi dhu ŋunhiyiny buŋgawa'mirriŋuny waŋany ŋurr'maraman walalany ŋunhiwiliyin nhanukiyingala ŋayi wäŋalilnydja, bala ŋayi dhu walalaŋ ŋathan djäma.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Yo. Yurr ŋayi dhu mak ŋunhi bunany djeḏa, guwaḻyun munhay, nhä mak ŋayi dhu buna bäy galki djaḏaw'yunaraynha, bala walalnydja dhu ŋunhiwurrnydja djämamirrnydja mala ŋayaŋu-djulŋithirra yänan, ŋuli ŋayi dhu buŋgawa'mirriŋuynydja walalany maḻŋ'maram bira'yunalilnydja ga dhukarr-nhänhalilnydja.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 Guyaŋa nhuma dhu dhuwal ŋunhi gam'. Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi yolŋu wäŋa-waṯaŋu marŋgithirrnydja nhaliy waluy ŋayi dhu ŋunhi manaŋa-ḏumurr yolŋu buna, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu bira'yundja ŋäthil yan, ga nhinany ŋayi dhu ga dhukarr-nhäman, märr ŋayi dhu yakan ŋunhiyiny manaŋa-ḏumurrnydja yolŋu gärri ga djaw'yun ŋula nhäny beŋuryiny wäŋaŋurnydja nhanukal.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Ga bitjandhin nhumany dhu ga ŋunhi nhinany bira'yunna girri'-ŋamathinyawuynha, bili ŋunhiyiny Yolŋuny dhu Gäthu'mirriŋu bunany ŋuriŋiyin waluynydja ŋunhi nhuma gi yakan gatjpu'yurr nhanŋu bunanharawa.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuny waŋan.
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Ga ŋayi Betay dhä-birrka'yurr ŋanya Djesuny bitjarr, “Way Garray, yolku nhe ga dhuwal mayali'kurrnydja dhäwu lakaram? … ŋanapurruŋguwuy yan? … Ŋany yolku, dhiyakuwurruŋ bukmakku muka?”
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Bala ŋayi Djesuynydja lakaraŋal wiripun dhäwu mayali'mirryi yan bitjarr gam', “Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi buŋgawany yolŋu märr-gurku'yun wiripuŋulilnydja wäŋalil, yan nhakun guwarr, ga yolkala goŋlil ŋayi dhu ŋunhi nhirrpan ŋunha ŋunhi wiripuwurrunhany djämamirrinhany mala nhanŋuwuy ŋayi? Yänan ŋayi dhu nhirrpandja walalany ŋurikala bili yan goŋlilnydja ŋunhi ŋayi ŋuli ga djäma yuwalkkum yan, ga malthunayŋu ŋayi; ŋayin dhu ga ŋunhiyin djägany walalaŋ manymakkumany, ga maranhu-gurrupandja ga walalany.
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Ga ŋunhi nhakun ŋayi dhu buŋgawa'mirriŋuny roŋiyirr ga bunany walalaŋ, bala ŋayi dhu ŋunhi maḻŋ'maramany djämamirrinhany yolŋuny ŋayi dhu ga djägany walalaŋ manymakkum yan, bala yan ŋayi dhu ŋunhi buŋgawa'mirriŋuny märr-ŋamathirra nhanŋu wokthunna manapan, ga ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu djämamirrnydja bitjandhi bili yan goŋmirriyirryi.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Yo. Dhuwandja ŋarra ga märr-yuwalknha nhumalaŋ lakaram. Ŋuriŋiyiny buŋgawa'mirriŋuynydja dhu bukmaknha gurrupan nhanukiyinguŋuny ŋayi ŋula nhä malany warrpam'thunna yan ŋurikalyin djämamirriwala yolŋuwal djägalilnydja.
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋuriŋiyi djämamirriy yolŋuy guyaŋa bitjandja gam', ‘Dhika ŋunhi buŋgawa'mirriŋuny ŋarraku ga wiyinnha nhina muka, yakan ŋayi dhu ŋunhi bondiny roŋiyirr,’ bitjandja, bala yan ŋayi dhu ŋuriŋiyiny djägamirriynydja yolŋuy buman ga wiripuwurrunhany djämamirriny walalany, miyalkkurruwurruny ga ḏirramuwurruny, bala ŋayipiny dhu ga ŋunhi ḻay-ḻayyunna ŋathaŋura yan ḻukanhaŋur, ga leŋun ŋayi dhu ga, dhika nhaltjanna.
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Bala ŋayiny dhu ŋunhiyiny buŋgawa'mirriŋuny yolŋuny gumurr-roŋiyirrnydja ŋuriŋi bili yan waluynydja ŋunhi ŋayi gi yaka ŋanya guyaŋi, bili yakan ŋayiny marŋgi nhätha ŋayi dhu ŋunhiyi buŋgawa buna. Ga dhunupan ŋayi dhu ŋunhiyiny buŋgawa'mirriŋuny mirithirra maḏakarritjthirrnydja nhanŋu ŋurikiyiny yolŋuw djämamirriwnydja, bala dhu ŋayi ŋanya ŋunhi dhä-gir'yundja mirithirra yan; bili ŋayi ŋunhi dhäruk-märranhamiriw yolŋu.”
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 “Ga ŋuli ŋayi yolŋu djämamirr marŋginy ŋunhi nhaku ŋayi buŋgawa'mirriŋu nhanŋu djälthin djämaw, ga ŋuli ŋanya ŋayi dhu bäyŋuny dhäruk märram ŋunhiyiny ŋayi dhu ŋuriŋiyiny djämamirriynydja märram dhä-gir'yunawuynydja yindin mirithirra nhanukuŋ.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋuriŋiyi djämamirriy yolŋuy djäma märr djarrpi'kumany, bili yaka ŋayi marŋgi nhaku ŋayi ŋunhi buŋgawa'mirriŋu nhanŋu djälthin djämaw, ŋayiny dhu ŋuriŋiyiny djämamirriy yolŋuy dhä-gir'yunawuynydja märraŋ märr gaŋga yan. Yo. Ga ŋuli nhe ŋuli ga märram dharrwany mirithirrnydja nhanukuŋ God-Waŋarrwuŋuny, ŋayiny ga God-Waŋarrnydja nhuŋu djälthirr, nheny dhu ga ŋunhi balanyayi bili yan dharrwayi yan gurrupan. Ga ŋunhi ŋayi dhu ga God-Waŋarryu gurrupan nhokalnydja djägalil dharrwany mirithirrnydja, ga ŋunhiyiny nheny dhu ga djäma God-Waŋarrwuny mirithirryi yan, bala ŋayi dhu waŋany nhuŋu bitjanna, ‘Nheny dhu ga balanyayi bili yan gurrupan dharrwayi yan mirithirr ŋarrakuny roŋanmaramany.’”
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesu waŋan bitjarra, “Yo. Marrtjinany ŋarra dhuwal räliny dhipalnydja munatha'lilnydja märr ŋarra dhu dhuŋgur'yunna gurthan, ŋunhi ŋayi dhu nhärany bawalamirriwurra wäŋakurrnydja. Ye-e-e, wanha balaŋ ŋayi dhuwal ŋäthil yan nhäranha!
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Galŋa-yätjinany ŋarra dhuwal mirithinan yan galŋa-ŋonuŋdhinan manapar, ga yan bili ga dhawar'yurr dhu boŋguŋ.
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 Nhumany ŋuli ga guyaŋa yanbi ŋarrany ŋunhi marrtjin räliny, yanbi dhu ga ŋunhi yolŋuny walal nhina dhiyal munatha'ŋurnydja mägayan? Bäyŋu warray. Yolŋuny walal dhu ga ŋunhi ŋarrakalnydja yäkuy barrkuwatjkunhamirra. Yakan dhu ga ŋunhi bukmaktja djälthirr ŋarrakalaŋaw galkiwnydja nhinanharaw.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Dhiyaŋuny bala gurruṯumirrnydja walal dhu ga ŋunhi mala-wulkmaranhamirra, ḻurrkun' yolŋu waŋganyŋur gali'ŋur, mak märrmany' dhu ŋunhala bala gali'ŋur, bitjanna dhu ga.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Mak dhu ŋunhi bäpa'mirriŋuny dhiyala gali'ŋur ŋarrakala, ga gäthu'mirriŋuny nhanŋu dhu ŋunhala bala wiripuŋuŋura gali'ŋur. Nhä mak ŋayi dhu gäthu'mirriŋu nhanŋu ŋarrakalnydja gali'ŋur, ga ŋayiny mak dhu bäpa'mirriŋuny nhanŋu ŋunhala bala gali'ŋur, wiripuŋumin. Ga ŋäṉḏi'mirriŋuny dhu ga waŋganyŋur gali'ŋur, ga ŋayiny dhu mak yothuny miyalktja nhanŋu ŋunhala bala wiripuŋuŋura gali'ŋur. Ga ŋayi dhu mukul'mirriŋu waŋganyŋur gali'ŋur, ga ŋayiny dhu gäthu'mirriŋuny ga ŋunhala bala wiripuŋuŋura gali'ŋur. Yo, galkipuynha dhu ga ŋunhi gurruṯumirr walal bitjandhiny barrkuwatjkunhamirr, bili wiripuwurrnydja dhu ga ŋunhi djälthirr ŋarrakun malthunaraw, ga wiripuwurrnydja dhu ŋunhi bäyŋun ŋarraku malthun.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Ga wiripuny ŋayi Djesuy lakaraŋal bitjarra gam', “Ŋunhi nhuma ŋuli nhäma gurrŋan'thinyawuy maŋan dhiyal bala gali'-bärra'ŋur, bala nhuma ŋuli ŋunhi waŋany bitjanna, ‘Way, dhuwandja limurruny dhu dharyunna!’ Ga yuwalknha yan ŋayi ŋuli ŋunhi dharyundja.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Ga wiripuny nhuma ŋuli dhäkay-ŋäma watany, ŋayi ŋuli galkirri beŋur bala gali'-djalathaŋŋur, bala nhuma ŋuli waŋan bitjanna, ‘Wäŋany dhu dhuwal gorrmur'yirra bäy?’ Bala yuwalknha ŋayi ŋuli ŋunhi gorrmuryirra wäŋany.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 Nhumany dhuwal dhä-warku'-ḏilkurr yan yolŋu walal. Ŋunhi nhuma ŋuli nhäma ŋunha djiwarrny'tja wäŋa ga dhuwandja munathany', bala nhuma ŋuli ga lakaranhamirra ga guyaŋany nhuma ŋuli ŋayi dhu ŋula nhän maḻŋ'thun, yanbi nhuma dhuwal ḻiya-djambatjnha mala. Yurr nhä nhuma dhuwal, dhuwal nhuma baḏak yan bambaymirr mala? Bili dhuŋamirr yan nhuma dhuwal, bäyŋu nhuma ga dharaŋan ŋunhi nhä mala marrtji maḻŋ'thunna dhiyaŋuny bala, ga nhä boŋguŋ ŋunhi maḻŋ'thurr yalalaŋumirriy.”
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 “Nhaku nhuma ŋuli gi dhuwal yakany guyaŋi ga mala-djarr'yurr nhä ŋunhi ŋamakurr ga dhunupa nhumalaŋ djämaw?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Ga ŋuli ŋayi nhuna dhu ŋula yolthu marililnydja galkan romgurrnydja, nheny ŋathil ŋurruŋuny nhepi nhanŋu buni, ga waŋanhamirr maṉḏa dhunupayanhamirr ŋunhiyi djarrpi'kunhawuy nhumalaŋguŋ, biyakun ḻundukunhamirra maṉḏa, märr ŋayi dhu yaka muka nhuna gäma ŋärra'lilnydja. Ŋayi ŋuli bäynha nhuna ŋula ŋuriŋin ŋaḻapaḻyun romgu mala-djarr'yunamirriynha yolŋuy waŋi yätjkurr-lakaraŋun, bala ŋayi ŋuli goŋ-gurrupula nhuna balan ŋunhi ŋamakuli'ŋuwala, ga ŋayiny balaŋ nhuna galkurr dharruŋgulila.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Ga ŋunhiliyin nhe dhu ga nhinany dharruŋguŋura, yakan yan nhe dhu ŋunhi beŋuryiny yänayiny dhawaṯthurr, ga bäy ŋathil nhe dhu gurrupul bukmak yan ŋula nhä malany buku-roŋanmaraŋ, yaŋara'-bakmaraŋ walalaŋ.” Bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.