Atos 14
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs NTLH
1 Yo, maṉḏany gan ŋunhi Bolyuny ga Bänabatjthuny dhäwuny' lakaraŋal Garraywalaŋuwuynydja ŋunhiliyi wäŋaŋur Goniyamnha, ga balanyayi bili ŋunhiliyi wäŋaŋur maḻŋ'thurryi ŋayaŋu-miḏikumanamirrnydja rom. Ŋurruŋuny ŋathil maṉḏa ŋunhi lakaraŋal ŋunhili Djuw malawal buku-ḻuŋ'maranhamirriŋur buṉbuŋur, ga dharrwaynha gan ŋunhi yolŋuynydja walal ŋäkulnydja bala dhunupan yanan walal gan märr-yuwalkmirriyinan nhanŋu Garraywuny Djesuwnydja, Djuw bäpurru mala yolŋuy walal ga Djan'tayil.
1 A mesma coisa aconteceu na cidade de Icônio. Paulo e Barnabé entraram na sinagoga e falaram de tal maneira, que muitos judeus e não judeus creram.
2 Ga wiripuwurrnydja ŋunhi Djuw mala yolŋu walal yaka ganha märr-yuwalkthinya; walalnydja ŋunhi marin warray djäma maṉḏaŋ, dharrwunuŋala gan Djan'tayilnhan yolŋuny walalany, bala walal gan ŋaramurryinan nhäŋalnydja maṉḏany Bolnhany ga Bänabatjnhany.
2 Mas os judeus que não creram atiçaram os não judeus contra os cristãos.
3 Bala ŋunhiyi Djuy'yunawuynydja maṉḏa Garraywuŋuny nhinanany gan märr-wiyinnha ŋunhiliyiny wäŋaŋur. Ga bitjarra bili maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋalnydja barrarinyamiriwnha dhäwuny' Garraywalaŋuwuynydja, ga God-Waŋarryuny gan djäma maṉḏaŋgalaŋuwurr, ganydjarrnydja gan ŋunhi yindin maḻŋ'thurrnydja, ga ŋuliwitjarryin ŋayi gan God-Waŋarryu milkuŋalnydja, ŋunhi maṉḏa gan lakaraŋalnydja yuwalkkuŋalnha yanan ŋunhi God-Waŋarrwuny latjuny' rom.
3 Os apóstolos ficaram muito tempo em Icônio, falando com coragem a respeito do Senhor Jesus. E o Senhor mostrava que a mensagem deles sobre a sua graça era verdadeira, pois ele dava a eles o poder de fazer milagres e maravilhas.
4 Ga wäŋa-ŋunhiŋuwuyyiny yolŋu walal gan mala-wulkmaranhaminan; wiripuwurrnydja waŋgany-manapara Djuw malawalnha, ga wiripuwurrnydja mala-wulkthurra waŋgany-manapar maṉḏaŋgala Bolwala ga Bänabatjkala, ŋurikalyin maṉḏaŋgal ŋunhi maṉḏany Garraywuŋun Djuy'yunawuy.
4 Os moradores da cidade estavam divididos: alguns apoiavam os judeus, e outros eram a favor dos apóstolos.
5 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhiwurrnydja ŋunhi Djuw malany yolŋu walal ga ḻurrkun' ŋunhi Djan'tayil mala, walalnydja gan ŋunhi waŋgany-manaparnydja ŋurikiwurruŋgala ŋunhi waṉa-gänhamirriwala yolŋuwal walalaŋgal, bala walal gan waŋanhaminan bunharawnha maṉḏaŋ, yurr bumany maṉḏany walal dhu ga ŋunhi guṉḏaynha.
5 Então os não judeus e os judeus, juntos com os seus chefes, resolveram maltratar os apóstolos e matá-los a pedradas.
6 Yurr maṉḏany ŋunhi Bolyuny ga Bänabatjthuny, bili maṉḏany ŋäkul walalany, bala maṉḏa ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala yan marrtjinan balan Litjaralila* wäŋalil, ga Dopilil,* ŋunhiwilin ŋarakalil wäŋalil Läkuniyalila,
6 Quando Paulo e Barnabé souberam disso, fugiram para Listra e Derbe, cidades do distrito da Licaônia, e para as regiões vizinhas.
7 ga ŋuliwitjarryin ŋarakawurrnydja wäŋakurrnydja maṉḏa gan ŋunhi marrtjinany lakaraŋalnydja buku-ḻiw'maraŋalnha dhäwuny' Djesu-Christkalaŋuwuynydja.
7 E ali anunciaram o evangelho .
8 Ga ŋunhal wäŋaŋur yäkuŋur Litjarany, yolŋu gan nhinan bundhurr, yaŋara-nyaḻyuna, yurr nhinanany ŋayi gan ŋunhiyi bundhurrnydja beŋur bili yan ŋunhi ŋayi dhawal-guyaŋan; yakan ŋayi ŋuli ganha dhärra'-dharranhany ga marrtji'-marrtjinyany.
8 Na cidade de Listra havia um homem que estava sempre sentado porque era aleijado dos pés. Ele havia nascido aleijado e nunca tinha andado.
9 Yo, ga ŋunhi ŋayi Bolnydja marrtjin balayiny bala lakaraŋal dhäwuny', ŋayiny ŋuriŋiyiny gan bundhurryuny yolŋuy ŋäkula ŋanya, yurr buthuru-bitjurrnydja ŋayi gan ŋunhi mirithinan. Bala ŋayi Bolyuny dhunupan ŋanya nhäŋala, ŋunhi ŋayi gan yuwalkkuŋal märr-yuwalkthin walŋathinyaraw.
9 Esse homem ouviu as palavras de Paulo, e Paulo viu que ele cria que podia ser curado. Então olhou firmemente para ele
10 Bala Bolyuny waŋanan ŋanya mirithinan bitjarrnha, “Ma', dhärriny dhunupayin yan nhokiyingal nhe ḻukuynydja,” bitjarr. Ga dhunupan yan ŋunhiyiny dhoṯtja ḏirramu rur'yurra, bala gan wapthu'-wapthu'-wapthurra, marrtji'-marrtjinan.
10 e disse em voz alta: — Levante-se e fique de pé! O homem pulou de pé e começou a andar.
11 Ga walal ŋuriŋiwurruynydja yolŋuy walal nhäŋalnha gan ŋanya ŋunhiwiliyi, ŋunhi nhaltjarr ŋayi Bolyu ŋanya ḏukmaraŋal, bala walal gan yatjunminan, wokthurra ŋurikiyin maṉḏaŋ Bolwun ga Bänabatjkun, yurr waŋanany walal gan ŋunhi walalaŋgiyingalaŋuwurra walal dhärukkurrnydja bitjarrnha, “Dhuwandja limurruŋ waŋarrnha maṉḏa muka, marrtjin yarrupthurr räli limurruŋgal, rumbalnydja yolŋun yan maṉḏa,” bitjarr.
11 Quando o povo viu o que Paulo havia feito, começou a gritar na sua própria língua: — Os deuses tomaram a forma de homens e desceram até nós!
12 Bala walal waŋan ŋanya Bänabatjnhany bitjarrnha, “Ŋayiny dhuwandja limurruŋ waŋarrnha muka yäku Diyutjnha.”* Ga bitjarryi bili walal gan ŋunhi Bolnhany yäku-lakaraŋal Yämitj, bili ŋayi gan ŋunhi Bolyuny dhäwuny' lakaraŋal. Yurr maṉḏany ŋunhi Bolnydja ga Bänabatjtja yaka marŋgi nhaltjarr walal gan ŋunhi waŋan.
12 Eles deram o nome de Júpiter a Barnabé e o de Mercúrio a Paulo, porque era Paulo quem falava.
13 Ŋunhiliyiny wäŋaŋur buṉbu gan dhärran, ŋunhi walal gan buku-ŋal'yurr ŋuriki waŋarrwu yäkuw Diyutjku. Ga ŋayiny ŋunhi djirrikaymirriynydja yolŋuy waŋarr-ŋunhiŋumirriyyi märraŋal bulikin ga ŋula nhä wurrkin' mala, bala ŋayi gäŋalnydja balan dhurrwaralila buṉbu-dharrwamirrilila wäŋalil, märr dhu ŋuriŋiwurruyyi yolŋuy walal bukmakthu yan mundhurrnha gurrupan, warrakan'nha bathan ŋurikiyin maṉḏaŋ, buku-ŋal'yunna walal dhu ga maṉḏaŋ.People bringing flowers and oxen|src="CN01964C.tif" size="Span" loc="DC" ref="Acts 14.13"
13 O templo de Júpiter ficava na entrada da cidade, e o sacerdote desse deus trouxe bois e coroas de flores para o portão da cidade. Ele e o povo queriam matar os animais numa cerimônia religiosa e oferecê-los em sacrifício a Barnabé e a Paulo.
14 Ga ŋunhi maṉḏa Bolyu ga Bänabatjthu nhäŋalnydja walalany ŋunhiwiliyi, bala maṉḏa yan dharaŋarnha ŋunhi nhaltjan walal dhu ga ŋuriŋiwurruyyi yolŋuy walal djäma, buku-ŋal'yun dhu ga maṉḏaŋgun, bala maṉḏany ŋunhi mirithinan yan ŋoy-yätjinany ŋuriŋiyi, bala yan maṉḏa marrtjin girrin' barr'-barrmaraŋal maṉḏaŋguwuynha maṉḏa, bala waṉḏinany maṉḏa gan ŋuliwitjarra bala yolŋu'-yulŋuwalaŋuwurra malakurra, yatjurrnydja maṉḏa gan bitjarrnha,
14 Quando os dois apóstolos souberam disso, rasgaram as suas roupas, correram para o meio da multidão e gritaram:
15 “Way walal yolŋu'-yulŋu. Nhaku nhuma dhuwal bitjarrnydja djäma? Dhuwandja linyuny yolŋu muka maṉḏa, balanya bili nhakun nhuma. Linyuny dhuwal marrtjin räli dhipal, gäŋal nhumalaŋ ŋamakurrnha dhäwu, märr nhumany dhu bilyuna dhipuŋuryiny nhäŋiniŋ'ŋurnydja romŋur, ga buku-ŋal'yundja nhuma dhu ga ŋurukun ŋunhi waŋganygun walŋawnha God-Waŋarrwu, ŋurukun ŋunhi ŋayi djäma ŋunha djiwarr', ga dhuwal munatha' ga gapu raypiny, ga dhika nhä malany ŋunhi marrtji ŋorra dhuwal.
15 — Amigos, por que vocês estão fazendo isso? Nós somos apenas seres humanos, como vocês. Estamos aqui anunciando o evangelho a vocês para que abandonem essas coisas que não servem para nada. Convertam-se ao Deus vivo, que fez o céu, a terra, o mar e tudo o que existe neles.
16 Ŋäthilnydja ŋunhi, yolŋuny walal gan bäpurruny mala marrtjin walalaŋgiyingala walal djälyuny, ga ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny walalany ganarrthaŋala ŋunhiwilin walalaŋgiyingalnha romlilnydja malaŋulil.
16 No passado Deus deixou que todos os povos andassem nos seus próprios caminhos.
17 Yurr bitjarr bili ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryuny ŋamakurrnydja malany nhumalaŋ gurrupar, märr nhumany dhu marŋgithirra ŋunhi ŋayiny yuwalk warray waŋarr walŋamirr; gurrupan ŋayi ŋuli waltjaṉ nhumalaŋ beŋur djiwarr'ŋur, ga bitjandhi bili ŋayi ŋuli ŋuthanmaramdhi nhumalaŋ ŋunha ŋathany malany, ga bulu ŋayi ŋuli ga borumgum nhumalaŋ borum malany dhakal, dhunupay yan waluynydja bitjan bili yan dhuŋgarramandhirr. Yo, ŋayi ŋuli ga ŋunhi gurrupan ŋathany mala nhumalaŋ ḻukanharawnydja, ga bulu nhakun ŋayi ŋuli nhumalany ŋunhi ŋayaŋu-djulŋithinyamaramany, märr nhuma dhu marŋgithirr muka nhanŋu, ŋunhi ŋayiny latju' warray dhika mirithirr ga mel-wuyunamirr God-Waŋarrnydja.” Bitjarra maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋalnydja.
17 Mas Deus sempre mostra quem ele é por meio das coisas boas que faz: é ele quem manda as chuvas do céu e as colheitas no tempo certo; é ele quem dá também alimento para vocês e enche o coração de vocês de alegria.
18 Yurr gumurr-ḏäl maṉḏaŋ ŋunhi yulŋuny ḏaḏawmaranharawnydja mukmaranharawnydja ŋurikiwurruŋdhiny yolŋuw walalaŋ; bitjarr bili yan walal gan djämany mirithinan galŋa-ŋuṉḏurr'yurrnydja, walal balaŋ bathanan ŋunhi mundhurrnha ŋurikiyin maṉḏaŋ Garraywalaŋaw Djuy'yunawuywun maṉḏaŋ.
18 Mesmo depois de terem dito isso, os apóstolos tiveram muita dificuldade para evitar que o povo matasse os animais em sacrifício a eles.
19 Ga dhäŋur beŋuryiny wiripuwurr Djuw mala yolŋu walal marrtjin beŋur wäŋaŋur Yandiyukŋur, ga beŋur bala Goniyamŋur, ŋunhiwurr ŋunhi walal gan ŋuyulkthin maṉḏaŋ Bolwu ga Bänabatjku, bala walal yan yätjkurr-lakaraŋalnha maṉḏany wäŋa-ŋunhiŋuwuyyuny yolŋuy walal. Ga yolŋuny walal ŋunhi märr-yuwalkthinany walalaŋgun dhärukku, bala walal yan wapthurrnydja walalaŋgalnha gali'lil, ŋurikiwurruŋgalyin Djuw malawalnha yolŋuwalnydja walalaŋgal. Bala walal yan ŋayathaŋala Bolnhany, bala walal ŋanya gan bumarnydja guṉḏaynha wirriw'-wirriwyurrnydja, ga yan bili ga galkirrin ŋayi, bala walal marrtjin warryu'-warryurra ŋanya beŋuryiny wäŋaŋurnydja dhawaṯmaraŋala, bala yan ganarrthaŋala ŋanya walal ŋunhalnydja warraŋulnydja; ga bitjarrnha walal ŋunhi guyaŋanany ŋanya, yanbi ŋayi ŋunhi dhiŋganhan.
19 Alguns judeus que tinham vindo das cidades de Antioquia e de Icônio conseguiram o apoio da multidão, apedrejaram Paulo e o arrastaram para fora da cidade, porque pensavam que ele tinha morrido.
20 Ga walalnydja ŋunhi märr-yuwalkthinyamirrnydja yolŋu walal Garraywuny ḻuŋ'thurra marrtjin, dhärranany walal ḻiw'maraŋala ŋanyanhany Bolnhany, bala walal gan bukumirriyaŋala nhanŋu. Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi Bolnydja rur'yurra, bala ŋayi marrtjinan balayin roŋiyinan ŋunhiwiliyi bili wäŋalil. Ga wiripuŋuynydja waluy maṉḏa Bolyu ga Bänabatjthu ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala maṉḏa marrtjinan ŋunhawala wäŋalil yäkulil Dopilila.
20 Mas, quando os cristãos se ajuntaram em volta dele, ele se levantou e entrou na cidade de novo. E no dia seguinte Paulo e Barnabé partiram para a cidade de Derbe.
21 Ga ŋunhiliyin Dopiny* wäŋaŋur, maṉḏany gan Bolyuny ga Bänabatjthuny marŋgikuŋalnha, lakaraŋalnha walalaŋgal ŋunhi nhanukalaŋuwuynha dhäwu Garraywalaŋuwuynha, ga ŋula nhämunhan' dharrwan yolŋuny walal gan märr-yuwalkthinany, bala walal gan malthurra nhanŋu Garraywun Djesuwnha. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala maṉḏa ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, ga balayi maṉḏa marrtjin Litjaralilyi* wäŋalil roŋiyindhi. Ga buluny nhakun maṉḏa beŋuryiny balayi marrtjin, buluyi roŋiyindhi Goniyamlil wäŋalil, ga ŋunhi maṉḏa buluny marrtjin Yandiyuklila wäŋalil, ŋunhiwilin ŋarakalil wäŋalil Bitjitiyalila.
21 Paulo e Barnabé anunciaram o evangelho em Derbe, e muitos moradores daquela cidade se tornaram seguidores de Jesus. Depois voltaram para as cidades de Listra, Icônio e Antioquia da Pisídia.
22 Ga bawalamirriŋura wäŋaŋurnydja maṉḏa gan ŋunhi yolŋunhany walalany Garraywalaŋumirrinhany mala ŋayaŋu-rur'maraŋal, nhakun maṉḏa gan ŋunhiyiny walalany ŋayaŋu-marrparaŋguŋalnha waŋan bitjarrnydja gam', “Biyak bili yan gi märr-yuwalkthi Garraywalnydja yuwalkkuŋ. Dhärri yan walal gi birr biyak Garraywal yan romŋurnydja, bili limurrnydja dhuwal Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal baḏak dhu ga yan marrtji marimirriwurrnydja romgurr, ga dhuwalatjandhin limurr dhu ŋunhi gulŋiyirrnydja balany God-Waŋarrwalnydja romlil ga wäŋalil, ga nhinany limurr dhu ga ŋunhi nhanukalnha goŋŋurnydja.” Bitjarrnha maṉḏa gan ŋunhi rom-lakaraŋalnydja marŋgikuŋalnydja yolŋunhany walalany.
22 Eles animavam os cristãos e lhes davam coragem para ficarem firmes na fé. E também ensinavam que era preciso passar por muitos sofrimentos para poder entrar no Reino de Deus .
23 Ga ŋunhili waŋga'-waŋganygal wäŋaŋur malaŋuŋur, maṉḏa gänaŋ'maraŋal yolŋuny walalany beŋur ŋunhi Garraywalaŋumirriwal malaŋur, bala maṉḏa gan waṉa-nhirrpara djägakuŋala walalany, märr walal dhu ga djägan Garraywalaŋumirriwnha ŋunhiliyiny mala wäŋaŋur. Ga dhäŋur beŋuryiny maṉḏa gan bukumirriyaŋala ŋoy-ŋathamiriwnha, bala maṉḏa ŋunhi gurruparnydja ŋunhiny yolŋuny walalany balan nhanukala Garraywalnha goŋlilnydja, ŋurikalyin ŋunhi walal märr-nhirrpanmin nhanukal.
23 Em cada igreja os apóstolos escolhiam presbíteros . Eles oravam, jejuavam e entregavam os presbíteros à proteção do Senhor, em quem estes haviam crido.
24 Bala maṉḏa gan ŋunhi marrtjinany ŋuliwitjarra wäŋakurrnydja makarrkurrnydja Bitjitiyakurra,* yan bili ga bunan maṉḏa Bambiliyan ŋarakaŋur wäŋaŋur,
24 Então Paulo e Barnabé atravessaram o distrito da Pisídia e chegaram até a província da Panfília.
25 ga ŋunhiliyiny muka maṉḏa lakaraŋal dhäwu Bekany* wäŋaŋur. Ga dhäŋur beŋuryiny maṉḏa marrtjin yarrupthurra balan Yataliyalila,
25 Anunciaram a palavra em Perge e depois foram para o porto de Atália.
26 ga ŋunhiliyiny ŋunhi maṉḏa wapthurr marthaŋaylilnydja, bala marrtjinan roŋiyinan, buḏapthurra Yandiyuklila; balayi maṉḏa roŋiyindhi Bol ga Bänabatj, ŋurikiwurruŋgalyi bili yan yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi walal ŋäthil maṉḏany dhayuŋar nhanukal God-Waŋarrwal djägalil ŋurikiyi nhanukalaŋaw mel-wuyunamirriw djämaw, ŋunhiyiny djäma malany, maṉḏa nhakun bilin dhawar'maraŋala.
26 Dali foram de navio para Antioquia da Síria, onde eles haviam sido entregues aos cuidados de Deus, para o trabalho que agora estavam terminando.
27 Yo, ŋunhi maṉḏa bunanany ŋunhiliyiny Yandiyuktja wäŋaŋur, bala maṉḏa gan ŋunhi ḻuŋ'maraŋala Garraywalaŋumirrinhany yolŋuny walalany. Bala walalnydja marrtjin ḻuŋ'thurra maṉḏaŋgal, ga lakaraŋalnydja maṉḏa gan dhäwun' ŋurikiwurruŋ yolŋuwnydja walalaŋ ŋunhi nhaltjarr gan ŋayi God-Waŋarryu djäma maṉḏaŋgalaŋuwurr. Ga bitjarrnha maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋalnydja gam', “God-Waŋarryuny dhuwal yuwalk yan ḻapmaraŋal dhukarr ŋurukuwurruŋguny ŋunhi Djan'tayilwuny yolŋuw walalaŋ, märr dhu walalnydja bitjandhi bili yan märr-yuwalkthirr nhanŋuny Garraywuny.”
27 Quando chegaram lá, reuniram as pessoas da igreja e contaram tudo o que Deus havia feito por meio deles. E contaram como ele tinha aberto o caminho para que os não judeus também cressem.
28 Bala walal gan ŋunhi nhinanany ŋunhiliyiny wäŋaŋur märr-wiyinnha, ŋurikiwurruŋgalyiny ŋunhi märr-yuwalkthinyamirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal.
28 E ficaram muito tempo ali com os seguidores de Jesus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.