1 Samuel 17
Digo (DIG) vs NTLH
1 Afilisti akusanya majeshi gao hiko Soko, mudzi wa Juda, ili gapigane na Iziraeli. Akpwendachita kambi yao kahi-kahi ya Soko na Azeka, badaye achiphiya kpwendapiga kambi Efesi-Damimu.
1 Os filisteus se reuniram para lutar em Socó, uma cidade de Judá. Acamparam num lugar chamado “Fronteira Sangrenta”, entre Socó e Azeca.
2 Sauli na Aiziraeli nao achikusanyika, achichita kambi yao kpwenye Dete ra Ela, ili apigane na hinyo Afilisti.
2 Saul e os israelitas se juntaram, acamparam no vale do Carvalho e se prepararam para lutar contra os filisteus.
3 Afilisti aima dzulu ya mwango uphande huno na Aiziraeli nao achiima dzulu ya mwango uphande hura na ro dete richikala ri kahi-kahi yao.
3 Os filisteus pararam no monte que ficava de um lado do vale, e os israelitas ficaram no monte do outro lado.
4 Ndipho achituluka sujaa kula kambi ya Afilisti, ariyeihwa Goliathi, kula mudzi wa Gathi, ambaye kala anachimo cha zaidi ya mita tahu.
4 Um homem chamado Golias, da cidade de Gate, saiu do acampamento filisteu para desafiar os israelitas. Ele tinha quase três metros de altura
5 Wavwala kofiya ya shaba mwakpwe chitswani na chisibao cha shaba chifuwani. Uziho wa hicho chisibao cha shaba wakala ni kilo mirongo mitsano na sabaa.
5 e usava um capacete de bronze e uma armadura também de bronze, que pesava uns sessenta quilos.
6 Mwakpwe maguluni kala akavwala mabamba ga shaba na mafuzini kala akatsukula fumo ra shaba.
6 As pernas estavam protegidas por caneleiras de bronze, e ele carregava nos ombros um dardo , também de bronze.
7 Mphini wa fumore wakala dza chuma cha mfumi wa nguwo na chitswa cha hiro fumo chakala na uziho wa kama kilo sabaa za chuma. Mutu wa kumtsukurira ngaoye kala a mbereze.
7 A lança dele era enorme, muito grossa e pesada; a ponta era de ferro e pesava mais ou menos sete quilos. Na frente dele ia um soldado carregando o seu escudo .
8 Hiye Goliathi waima achipigira kululu majeshi ga Iziraeli achigaambira, “Mbona mkatuluka kpwedzadzipanga ili mpige viha? Mimi ni sujaa wa Chifilisti na mwi si mu atumishi a Sauli. Dzitsamburireni mutu mmwenga atserere edze apigane nami.
8 Golias veio, parou e gritou para os israelitas: — Por que é que vocês estão aí, em posição de combate? Eu sou filisteu, e vocês são escravos de Saul! Escolham um dos seus homens para lutar comigo.
9 Ichikala andaweza kupigana nami hata aniolage, phahi swiswi hundakala atumwa enu, ela nchimushinda na kumuolaga, mwimwi mundakala atumwa ehu.”
9 Se ele vencer e me matar, nós seremos escravos de vocês; mas, se eu vencer e matá-lo, vocês serão nossos escravos.
10 Chisha ye Mfilisti achiamba, “Rero nagahendera chibako majeshi ga Iziraeli! Niphani mutu nipigane naye.”
10 Eu desafio agora o exército israelita. Mandem alguém para lutar comigo!
11 Sauli na Aiziraeli osi ariphosikira higo maneno gago ga Goliathi, Mfilisti, amenywa ni wasiwasi na wuoga munji sana.
11 Quando Saul e os seus soldados ouviram isso, ficaram apavorados.
12 Phahi Daudi kala ni mwana wa Jese, wa mryango wa Efuratha wa hiko Bethilehemu ya tsi ya Juda. Jese kala ana ana a ne a chilume. Wakati siku za Sauli kala anatawala Jese mwenye kala ni mtumia tsona wa miaka minji.
12 Davi era filho de Jessé, do povoado de Efrata, que ficava perto de Belém de Judá. Jessé tinha oito filhos. No tempo em que Saul era rei, Jessé já estava bem idoso.
13 Ana a hahu avyere a Jese kala akalungana na Sauli kuphiya vihani nao madzina gao ni higa; Eliabu ndiye wa kpwandza, wa phiri ni Abinadabu na wa hahu ni Shama.
13 Os seus três filhos mais velhos tinham ido com Saul para a guerra. O primeiro se chamava Eliabe, o segundo, Abinadabe, e o terceiro, Simeia.
14 Daudi ndiye ariyekala chiziyanda wa ana osi a Jese. Na hinyo ahahu ariokala avyere alungana na Sauli kuphiya vihani.
14 Davi era o filho mais novo. Enquanto os seus três irmãos mais velhos ficavam com Saul,
15 Ela Daudi kala achiphiya kpwa Sauli na kuuya Bethilehemu ili akarise mangʼondzi ga ise.
15 Davi ia ao acampamento de Saul e voltava a Belém para tomar conta das ovelhas do seu pai.
16 Hiye Mfilisti kala achidzituluza ligundzu na dziloni kpwa siku mirongo mine.
16 Durante quarenta dias Golias desafiou os israelitas todas as manhãs e todas as tardes.
17 Siku mwenga Jese wamuambira mwanawe Daudi, “Haya upesi hala hichi chipweto cha ndodore na hino mikahe kumi, uaphirikire enenu hiko kpwao kambini.
17 Um dia Jessé disse a Davi: — Pegue dez quilos de trigo torrado e estes dez pães e vá depressa levar para os seus irmãos no acampamento.
18 Piya tsukula na higa magande kumi ga maziya umphirikire mkpwulu wao wa elufu, ukaalole enenu hali zao chisha unirehere ujumbe nimanye aendereravyo.
18 Leve também estes dez queijos ao comandante. Veja como os seus irmãos estão passando e traga uma prova de que você os viu e de que eles estão bem.
19 Sauli, nyo nduguze Daudi na jeshi rosi ra Aiziraeli osi kala a hiko Dete ra Ela anapigana na Afilisti.”
19 Os seus irmãos, o rei Saul e todos os outros soldados israelitas estão no vale do Carvalho, lutando contra os filisteus.
20 Daudi wauka ligundzu chiti, nago mangʼondzi warigarichira mrisa wanjina. Achihala hicho chakurya na achiuka, kama Jese arivyomuhuma. Wafika phenye kambi wakati hiro jeshi kala rinatuluka kpwendadzipanga kuno anapiga zumo ra viha.
20 Na manhã seguinte Davi se levantou cedo, deixou alguém encarregado das ovelhas, pegou os mantimentos e foi, como Jessé havia mandado. Ele chegou ao acampamento justamente na hora em que os israelitas, soltando o seu grito de guerra, estavam saindo a fim de se alinhar para a batalha.
21 Phahi majeshi ga Aiziraeli na Afilisti gadzipanga, gachikala ganalolana.
21 O exército dos filisteus e o exército dos israelitas tomaram posição de combate, um de frente para o outro.
22 Phahi Daudi waricha hivyo vituvye kpwa mutu wa kutundza mizigo, achizorera kpwenye jeshi ra Iziraeli kpwendalamusana na nduguze.
22 Davi deixou as coisas com o oficial encarregado da bagagem e correu para a frente de batalha. Chegou perto dos seus irmãos e perguntou se estavam bem.
23 Ariphokala anagomba nao, Goliathi, Mfilisti kula mudzi wa Gathi, wadzitulukiza kuno anagomba manenoge gago higo ga kudzikarya naye Daudi achigasikira.
23 Enquanto Davi estava falando com eles, Golias avançou e desafiou os israelitas, como já havia feito antes. E Davi escutou.
24 Go majeshi ga Aiziraeli gariphomuona hiye mutu, osi gamuogopha sana na gachichimbira.
24 Quando os israelitas viram Golias, fugiram apavorados.
25 Nao kala achiamba, “Dze! Mnamuona hiyu mutu anayedzituluza chila mara kuhendera chibako Iziraeli? Phahi mutu ndiyemuolaga mfalume andamupha utajiri munji. Andamlóza mwana mchetu wa mfalume na nyumbaye taindatozwa kodi tsona Iziraeli.”
25 Eles diziam: — Olhem para ele! Escutem o seu desafio! Quem matar esse filisteu receberá uma grande recompensa: o rei lhe dará muitas riquezas, lhe dará sua filha em casamento, e a família do seu pai nunca mais vai ter de pagar nenhum imposto.
26 Daudi wauza atu ariokala aimire phephi naye achiamba, “Ye mutu ndiyemuolaga hiyu Mfilisti na kuausira Aiziraeli waibu mukaamba andahewani? Kpwani Mfilisti hiyu asiyedekpwa ni ani hata ahendere chibako majeshi ga Mlungu ariye moyo?”
26 Então Davi perguntou aos soldados que estavam perto dele: — O que ganhará o homem que matar esse filisteu e livrar Israel desta vergonha? Afinal de contas, quem é esse filisteu pagão para desafiar o exército do Deus vivo?
27 Nao atu amjibu achiuyira vira ndivyohenderwa hiye mutu ndiyemuolaga Goliathi.
27 Aí eles lhe contaram o que ganharia quem matasse Golias.
28 Eliabu mvyere wa Daudi, wamsikira hipho ariphokala anagomba na atu. Naye wamdemurira Daudi achiamba, “Ukedzahendani kuno? Na higo mangʼondzi machache ukagaricha na ani hiko weruni? Mino nakumanya u mutu wa kudzikarya na una moyo mui ndiyo mana ukedza lola viha.”
28 Eliabe, o irmão mais velho de Davi, ouviu-o conversando com os soldados. Então ficou zangado e disse: — O que é que você está fazendo aqui? Quem é que está tomando conta das suas ovelhas no deserto? Seu convencido! Você veio aqui só para ver a batalha!
29 Daudi naye wamjibu, “Kpwani nkahenda kosa rani? Kpwani ni vii kuuza?”
29 — O que foi que eu fiz agora? — perguntou Davi. — Será que não posso nem fazer uma pergunta?
30 Naye wagelukira mutu wanjina achimuuza dzambo hiro-hiro naye wajibiwa dza vyo arivyojibiwa pho mwandzo.
30 Então Davi fez a mesma pergunta a outro soldado. E ouviu a mesma resposta.
31 Go maneno garigogombwa ni Daudi gariphosikirwa, atu akpwendagaambira Sauli, naye wahuma mutu kpwendamuiha.
31 Alguns soldados ouviram o que Davi tinha dito e contaram a Saul. Então ele mandou chamar Davi.
32 Daudi ariphofika kpwa Sauli, wakpwendamuamba, “Mfilisti yuyatu asiogofyere mutu yeyesi, mimi mtumishio naphiya nkapigane naye.”
32 Davi chegou e disse a Saul: — Meu senhor, ninguém deve ficar com medo desse filisteu! Eu vou lutar contra ele.
33 Sauli achimjibu Daudi achimuamba, “Kundaweza kpwendapigana na Mfilisti hiyu mana we u mwanache tu, ela ye ni mutu wa viha hangu wanachewe.”
33 Mas Saul respondeu: — Você não pode lutar contra esse filisteu. Você não passa de um rapazinho, e ele tem sido soldado a vida inteira!
34 Daudi achimuambira Sauli, “Mino mtumishio nkurisa mangʼondzi ga baba. Simba au dubu edzapho kumgbwira mwana ngʼondzi wa hicho chaa,
34 — Meu senhor, — disse Davi — eu tomo conta das ovelhas do meu pai. Quando um leão ou um urso carrega uma ovelha,
35 mino nkutuluka nikamlunga, nikamfuta kula mwakpwe mromoni na achiniurukira, nkumgbwira madzoya ga cheruche, nkampiga na kumuolaga.
35 eu vou atrás dele, ataco e tomo a ovelha. Se o leão ou o urso me ataca, eu o agarro pelo pescoço e o golpeio até matá-lo.
36 Mtumishio naajaliwa kuolaga simba na dubu na hiyu Mfilisti asiyedekpwa andakala dza mmwenga wao, kpwa sababu akalaphiza majeshi ga Mlungu ariye moyo.
36 Tenho matado leões e ursos e vou fazer o mesmo com esse filisteu pagão, que desafiou o exército do Deus vivo.
37 Mwenyezi Mlungu ariyenitivya na kombe za simba na za dubu, andanitivya na mkpwono wa Mfilisti hiyu.” Sauli achimuambira Daudi, “Phiya naye Mwenyezi Mlungu akale phamwenga nawe.”
37 O Senhor Deus me salvou dos leões e dos ursos e me salvará também desse filisteu. — Pois bem! — respondeu Saul. — Vá, e que o
38 Chisha Sauli achihala mavwazige ga viha achimvwika Daudi. Wamvwika kofiya ya shaba chitswani na chisibao cha shaba.
38 Então deu a sua própria armadura para Davi usar. Pôs um capacete de bronze na cabeça dele e lhe deu uma couraça para vestir.
39 Daudi wadzifunga upanga dzulu ya higo mavwazi achijeza kunyendeka mana kala kadzangbwegabara. Chisha achimuambira Sauli, “Mino siweza kuphiya na vitu hivi, mana sidzangbwevibara.” Phahi Daudi wavivula,
39 Davi prendeu a espada de Saul num cinto sobre a armadura e tentou andar. Mas não conseguiu porque não estava acostumado a usar essas coisas. Aí disse a Saul: — Não consigo andar com tudo isto, pois não estou acostumado. Então Davi tirou tudo.
40 achihala ndataye ya marisani mkpwononi, achendatsambula ngedye tsano kula chidzuhoni, achizitiya kpwenye mkpwobawe wa marisani ariokala nao. Phahi Daudi wahala teroye achimsengerera hiye Mfilisti.
40 Pegou o seu bastão, escolheu cinco pedras lisas no ribeirão e pôs na sua sacola. Pegou também a sua funda e saiu para enfrentar Golias.
41 Ye Mfilisti naye wamsengerera Daudi kuno mutuwe wa kumtsukurira ngaoye kala akatsupa mbere.
41 Golias, o filisteu, começou a caminhar na direção de Davi. O ajudante que carregava as suas armas ia na frente. Quando chegou perto de Davi,
42 Kpwa hivyo iye Mfilisti ariphomuona Daudi wamʼbera, mana kala ni barobaro tu wa kundu, mwenye sura nono.
42 Golias olhou bem para ele e começou a caçoar porque Davi não passava de um rapaz bonito e de boa aparência.
43 Achimuambira Daudi, “Kpwani mino ni diya hata unanilunga na ndata?” Chisha achimlani Daudi na milungu ya Chifilisti
43 Aí disse a Davi: — Para que é esse bastão? Você pensa que eu sou algum cachorro? Em seguida rogou a maldição dos seus deuses sobre Davi
44 achiamba, “We ndzo tu nami nyamazo ndazipha nyama a mapha na nyama a tsakani.”
44 e o desafiou, dizendo: — Venha, que eu darei o seu corpo para as aves e os animais comerem.
45 Ndipho Daudi achimuambira hiye Mfilisti, “Uwe uredza upigane nami na upanga, fumo na mkuki, ela mino nredza nipigane nawe kpwa dzina ra Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi, Mlungu wa majeshi ga Iziraeli ambaye ukamlaphiza.
45 Davi respondeu: — Você vem contra mim com espada, lança e
46 Vivi rero Mwenyezi Mlungu andakutiya mwangu mkpwononi, nami ndakupiga na chitswacho ndachikata. Nami, vi rero nyufu za majeshi ga Afilisti ndazipha nyama a mapha na nyama a tsakani, ili dunia ndzima imanye kukala Iziraeli kuna Mlungu.
46 Hoje mesmo o Senhor Deus entregará você nas minhas mãos; eu o vencerei e cortarei a sua cabeça. E darei os corpos dos soldados filisteus para as aves e os animais comerem. Então o mundo inteiro saberá que o povo de Israel tem um Deus,
47 Na atu osi ariokusanyika hipha amanye kukala Mwenyezi Mlungu kativya kuhumira silaha dza za panga au mafumo. Mana viha hivi ni vya Mwenyezi Mlungu naye andakutiyani mwehu mikononi.”
47 e todos aqui verão que ele não precisa de espadas ou de lanças para salvar o seu povo. Ele é vitorioso na batalha e entregará todos vocês nas nossas mãos.
48 Ye Mfilisti ariphokala anasengera phephi ili apigane na Daudi, ndipho Daudi naye achirizorera jeshi ili akutane na hiye Mfilisti.
48 Então Golias começou novamente a caminhar na direção de Davi, e Davi correu rápido na direção da linha de batalha dos filisteus, para lutar contra ele.
49 Daudi achitiya mkpwonowe mwakpwe mkpwobani, achituluza ngedye mwenga, achiivugurita kuhumira teroye nayo yaphiya mwenga kpwa mwenga ichendampiga hiye Mfilisti chilanguni, hata ichimuinjira ndani, naye achidzibwaga chimabumabu.
49 Enfiou a mão na sua sacola, pegou uma pedra e com a funda a atirou em Golias. A pedra entrou na testa de Golias, e ele caiu de cara no chão. Então Davi correu, ficou de pé sobre Golias, tirou a espada dele da bainha e o matou, cortando com ela a cabeça dele. E assim Davi venceu Golias e o matou apenas com uma pedra. Quando os filisteus viram que o seu herói estava morto, fugiram.
50 Phahi Daudi wamshinda hiye Mfilisti na achimuolaga kpwa kumpiga kpwa kuhumira tero na ngedye, ela kala kana upanga mwakpwe mkpwononi.
50 — ausente —
51 Phahi Daudi wazola achendaima dzulu ya ye Mfilisti. Wahala upanga wa iye Mfilisti achiutuluza chowani, achimkata nao chitswa, achimuolaga. Afilisti ariphoona kukala sujaa wao akafwa, achimbira.
51 — ausente —
52 Ndipho atu a Iziraeli na Juda aunuka, achipiga zumo ra viha na achiazoresa hinyo Afilisti hadi mudzi wa Gathi na maryango ga mudzi wa Ekironi. Njira ya Shaaraimu yagota miri ya Afilisti hadi Gathi na Ekironi.
52 Aí os soldados de Israel e de Judá correram atrás deles, gritando, e os perseguiram até a cidade de Gate e até os portões de Ecrom. Os filisteus caíram feridos pela estrada de Saaraim, até Gate e Ecrom.
53 Aiziraeli ariphouya kula kuazoresa Afilisti, akpwedzahala zewe kambi yao.
53 Os israelitas voltaram da perseguição aos filisteus e levaram as coisas do acampamento deles.
54 Daudi wahala chira chitswa cha Goliathi na achichiphirika Jerusalemu, ela silahaze waziika ndani ya hemare.
54 Davi pegou a cabeça de Golias e a levou para Jerusalém. Porém as armas de Golias ele guardou na sua própria barraca.
55 Phahi Sauli hipho ariphomuona Daudi anatuluka ili akapigane na hiye Mfilisti, wamuuza Abineri, mkpwulu wa jeshi, “Abineri! Yuya barobaro ni mwana wa ani?” Abineri wamjibu, “Dza uwe mfalume urivyo moyo, mimi simanya.”
55 Quando Saul viu Davi saindo para lutar com Golias, perguntou a Abner, o comandante do seu exército: — Abner, quem é aquele rapaz? — Meu senhor, juro pela sua vida que não sei! — respondeu Abner.
56 Ye mfalume achiamba, “Phahi uzira-uzira umanye barobaro yuya ni mwana wa ani.”
56 — Então vá e procure saber! — disse Saul.
57 Daudi ariphouya tu kula hiko arikokpwendapigana na hiye Mfilisti, Abineri wamuhala, achimreha kpwa Sauli, kuno hicho chitswa cha hiye Mfilisti bado akachigbwiririra mwakpwe mkpwononi.
57 Assim, quando Davi voltou para o acampamento, depois de matar Golias, Abner o levou a Saul. Davi ainda estava carregando a cabeça de Golias.
58 Ndipho Sauli achimuuza, “We barobaro, u mwana wa ani?” Naye Daudi wamjibu, “Mino ni mwana wa mtumishio Jese, mutu wa Bethilehemu.”
58 Saul perguntou: — Rapaz, quem é você? — Sou filho do seu criado Jessé, da cidade de Belém! — respondeu Davi.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.