Marcos 12
Djesuwuŋ ŋuwakurru dhäwu Mäkkuŋ wukirriwuy (DHG) vs AAI
1 Ga dhurrwaraŋuru bewaḻiyam nhan Djesu biyapulya bitjuwayiŋ garruwan bayikuḻ banha ŋurruŋu-ḏalkarramiwuḻ ga rom-marŋgikunhamiwuḻ ga Djuwwuḻ ŋurru-warrundayŋuwuḻ warrawuḻ. Ga bitjan nhan banha dhäwum rakaran mayaliꞌmiŋganam gamꞌ, “Waŋganymiyu waluyu ŋirrima-waṯaŋu yolŋu ḏukṯukmiyin nhän ŋarru borum, wuḻuymuŋꞌtjinya lämu-nhinathuŋgan. Yo, ŋurruŋum nhan ŋatjil ḻerrꞌyuwan ŋirrimany gaykarraŋguwan, ḏarpa gulkthuwan, bala ḻoḻun botjan. Ga balaꞌpala nhan djäma yaŋaraꞌ garramatḻi milꞌŋuwun djägamiwun nyenanharawu. Ga banikinꞌ nhan murrukay nhinathuŋgan bayikuya borumgun bitjuwaŋ wiyikaꞌwun. Bala nhan yolŋunhan warrany warraṯthuwan djägaminhan warrany, mä dhanal ŋarru gayŋa djäga bayikuya borumgu. Ga yalala ŋarru banha borumma borumdji bala dhanal ŋarru bärrkuwaḻyumana nhangum bayikuyam ŋirrima-waṯaŋuwum. Manymak, bala nhan banha ŋirrima-waṯaŋum ŋarranan bärrkuḻin waŋgalaḻi.
1 Imaibo Jesu oroubonamaim sabuw i’obaiyih eo, “Orot ana masaw bo ai ro’on tanum fur ear ituwafut, naatu wine bunubunuw ana hub bai, kaifenayan ana bar wowab sawar naatu sabuw afa tubunih hima masaw hikaif, masaw matuwan bainanawanamih in.
2 Ga banha nhan walum galitjin borumgum gulkthundawu bala nhan bayiŋuya ŋirrima-waṯaŋuyum yänguwanan nhanguway djämaminhan, mä nhan ŋarru balayan bitjuwayiŋ ŋarra banha borum-djägamiwuḻin warrawuḻ dhanal ŋarru nhangum borum mala gänaŋꞌthumana bewaḻiyam gätniŋuru.
2 Grape iyamur bairuhin ana veya, ana akir orot iyafar na masaw kaifenayah biyah tit ibo aunowan bairuhin isan.
3 Ga dhanalim banha yolŋuyum warrayu nhäŋal nhanany bala barkan warruwan bala guwatharanan, bala ḏupthuwanan nhanany warraŋulḻin goŋ-waŋaranhan.
3 Baise masaw kaifenayah akir orot hibai hirab uman en hiyafar matabir in.
4 Ga biyapul nhan banha bayiŋuya ŋirrima-waṯaŋuyu yänguwan waripuny djämaminy. Ga dhanalim banha borum-djägamiyum warrayu muḻkurrnha nhanany gayŋan djuḏulꞌyuwan maŋguꞌ-burrwurrꞌyumanan ga baya nhan djetji guḻkumiyin. Bala dhanal nhanany dhawaṯthumanan bewaḻiyam goŋ-waŋaranhan.
4 Naatu masaw matuwan ibanak akir orot ta iyafar maiye na. Masaw kaifenayah akir orot hibai ukwarin hitut hi’a’afiy erebiya’ohow matabir.
5 Ga biyapul nhan bitjuwayiŋ yänguwan waripunham djämaminy. Ga dhanalim banha guwatharan nhanany murrkayꞌkuwanan. Ga mä-waŋganynha gayŋan banha bilanyayam bitjuwayiŋ maḻŋꞌthuwan. Waripuny dhanal djämaminy guwatharan yana, ga waripunham dhanal guwatharan rakunyguwanan.
5 Masaw matuwan akir orot tabo iyafar maiye nan hibai hirab morob, naatu akir wairafih moumurih maiyow biyafarih afa hibow hirouw afa hibow hi’asbunubunuw himorob.
6 Yo, ga waŋganynha gayŋan banha yolŋum bitjuwayŋ nyenan, gäthu'miŋun nhangu, ḏirramun, banha nhan gayŋan mariminan nhangu mä-ŋuwatjin. Ga bitjanan nhan gayŋa banha mori'miŋuyum guyaŋin, ‘Banha ŋaya ŋarru gäthu'miŋunham nyäkuway yängum, dhanalim ŋarru banha nhangun bitjuwayiŋ makmakthunma bala mäkiri-witjuna nhangu.’
6 “Orot ta’imonamo ihamiy ma’am i masaw matuwan natun ana yabow akisinamo, uftoro’ot iyafar not eo, ‘Natu boro hinakakafiy.’
7 Bala nhan yänguwanan nhanguway gäthuꞌmiŋunham balayan. Ga dhanalim banha borum-djägamiyum warrayu nhäŋal banhaya gäthuꞌmiŋunham bala dhanal garrunminan, ‘Way, waraparra nhäŋa warra dhaŋu! Dhaŋum nhan gäthuꞌmiŋunhan moriꞌmiŋuyum yänguwan. Ga yalalaŋumi ŋarru banha moriꞌmiŋum waŋayi bala barkthu banha nhännha djinaŋun bukmakma nhä malany warraṯthu nhangum. Gu, ŋalma guwatharaman waŋayumana nhangu gäthuꞌmiŋunham, mä ŋarru banha bukmakma nhäm mala ŋalmaliŋgun’
7 “Baise masaw kaifenayah orot natun nan hi’itin taiyuwih hio, ‘Masaw matuwan natunaban iti, kwana ta’asabun, saise sawar tanab it ninowat.’
8 Bala dhanal ŋayathanan nhanany, ga guwatharanam dhanal nhanany murrkayꞌkuwanan, waŋayumanan yana. Bala dhanal nhangu rumbalma ḏupthuwan warraŋulḻin, ḏiltji-duwaṯthumanan bayikuya ḻoḻuwum borummiwum.”
8 Imih himisir kek hibai hirab morob naatu biyan hibai hisaroun masaw ufunane ra’iy.
9 Bala nhan Djesuyum dhä-wirrꞌkayuwanan banha ŋaḻapaḻminham bitjanan, “Nhalpiyana nhumam gayŋa guyaŋi? Nhalpiyana nhan ŋarru bayiŋuya ŋirrima-waṯaŋuyum yolŋuyu guyaŋi ŋunha borum-djägaminham warrany? Banham nhan ŋarru ŋarran yana bala guwatharaman rakunguman banha borum-djägaminham warrany. Bala nhan ŋarru banhayam ŋirrima borummim guŋan waripuwuḻin yolŋuwuḻ warrawuḻ djägawu.
9 “Masaw matuwan iti tur nanonowar boro mi’itube nasinaf? Orot boro nan masaw kaifenayah nabow narouw hinamorob naatu masaw boro nab sabuw afa nitih hinama hinakaif.
10 Ḻinygu mu nhuma dhaŋu marŋgimi banha ŋunha God-Waŋarrwuram Djorraꞌŋa gayŋa bitjan djingaryun,
10 Buk iti na’atube hikikirum kwaiyab kwa’itin,
11 Ga God-Waŋarryum nhanbayim banha warraṯthuwan bala ŋuwakurru-rakaranan.
11 Iti i Regah sinaf matar
12 Ga dhanalim banha ŋaḻapaḻmiyum dharaŋganan yana banha nhan Djesuyum gayŋan dhanalinhan bitjuwayiŋ waywayyuwan bayiŋuyam dhäwuyu. Dhanalim banha banhayam ŋaḻapaḻmim bilanyan bitjuwayiŋ banha borum-djägamin warra. Ga mariminan dhanal banha ŋayaŋu-barrakinydjinam. Ga djälmiyinam dhanal gayŋan banha Djesuwum ŋayathandawun, dhanal ŋarru nhanany dharruŋguḻin dhethuŋgan. Ŋarru dhanal gayŋan banha yolŋuwun warrawu biyaṉiyinam, bala yana dhanal martjmartjuwanan.
12 Basit Jew ukwarih hikok Jesu hitab hitarab, anayabin iti oroubon eo’o ana naniyan hibaib i isah eo, baise rou’ay gagamin isan hibir, imih Jesu hihamiy in.
13 Ga dhurrwaraŋuru bewaḻiyam Djuwwuru ŋurru-warrundayŋuyu ḻuŋꞌthuman yolŋuny warrany bewaḻi bala Baratjiny yolŋuny warrany ga Geŋ Yaritku ḻunduꞌmiŋuny warrany. Bala dhanal yänguwanan banhayam yolŋuny warrany balan Djesuwun mayaliꞌ-wilkthundawun, mä nhan ŋarru be nhalpiyan barrakinydjuman garrun, mä dhanalim ŋarru mari-waythuna nhangu.
13 Pharisee afa naatu Herod ana kou’ay sabuw afa auman hiyafarih hin Jesu biyan hitit baibatemaim baikubibiruwin isan.
14 Bala dhanal garruwanan nhangu Djesuwum bitjanan, “Marŋgikunhami, bukmak ŋanapu dhaŋu marŋgi nhuŋgum, nhunum bayiŋ gayŋa dhaŋu ŋuwakurru yana djäma, ga garrun nhunu bayiŋ gayŋa gulitjtjuman yana dhuṉḏay. Ga dhuṉḏay yana nhunu mala-djarrꞌyundami yolŋu, ḻinygu nhunu bayiŋ gayŋa djäma rrambaŋiyuman bukmakku yana, ŋaḻapaḻwu ga yaka ŋaḻapaḻwu. Ga God-Waŋarrwum yän nhunu bayiŋ gayŋa gulitjtjuman yana marŋgi-wuŋan. Gu rakaraŋan ŋanapiliŋgu, nhä banha dhuṉḏay ŋalmaliŋgu Djuwwum bäpurruwu ŋalma ŋarru gayŋa rrupiya ḏämbu-ḏirruman Rawumbuywum gapmangu yäku tax-ma, banha dhanal buŋgawan bitjuwayiŋ bayikuyan ŋirrimawu ŋarakawu?”
14 Hina biyan hitit naatu hio, “Bai’obaiyenayan aki aso’ob o abisa kuo’o i turobe, sabuw abisa tisisinaf isan men kunotanot, naatu sabuw hai not o men kui’itin, baise turobe God ana kok abisa sabuw kubi’obaiyih. Kuo anowar Caesar isan kabay ana bibaiyan boro ata ofafar ana astu’ub ai en?
15 Ga nhanmam banha Djesum marŋgiyin dhanaliŋgu ŋayaŋuwu. Ga banha nhan warri bitjarram garruwarra, ‘Ŋangawul dhuwan ŋuwakurru, nhuma ŋarru wuŋiḻiꞌyun dhanaliny banha tax rrupiya,’ bitjarram, nhanmam warri banha mariḻin gulŋiyarra Rawumanguḻin gapmanguḻ warrawuḻ. Ga banha nhan warri yorarram bitjarram, ‘Yuw, wuŋiḻiꞌyuwan warra djinaŋuyam rrupiyayu,’ bitjarram, ga banham nhan mariḻi dhethuŋganmin Djuwwuḻin yolŋuwuḻ warrawuḻ, ḻinygu ŋangawul dhanal gayŋan ḏukṯukmiyin dhanal ŋarru gayŋa Rawumbuy buŋgawa warra dhanaliŋgu buŋgawayi. Bala nhan Djesum bitjanan garruwan, “Ŋangawul nhänany warra mayaliꞌ-wilkthuwa. Rrupiya warra nyäkuḻ guŋa ŋaya wilak nhäma.”
15 Imih kabay anayai ai en?” Baise Jesu hai baifuwen itin naatu eo, “Aisim ayu kwabikubibiruwu? Kabay kwabai kwana kwai’obaiyu aitin.”
16 Bala dhanal guŋanan nhanguḻ Djesuwuḻim waŋganynha ŋaraka. Ga nhäŋal nhan, bala garruwan bitjanan, “Yol dhaŋum wuŋiḻi ga yäku djinalaŋam rrupiyaŋa ŋarakaŋa?”
16 Kabay hibai hina hitin naatu ibatiyih, “Yait ana yumat naatu wabin?”
17 Bala nhan Djesum bitjanan garruwan, “Gatjuy, ḏirruman warra guŋa nhä malany nhangum bayikuyam Rawumbuywum gapmangu. Ga nhä malany banha nhangu God-Waŋarrwu, bitjaya ḻinygu nhangum ḏirrunmaraŋ guŋa.”
17 Imaibo Jesu iuwih eo, “Abisa Caesar nowan Caesar kwanitin, abisa God nowan God kwanitin.”
18 Ga waripu ŋurruk yolŋu warra yäku Djatutji banha dhanal bayiŋ gayŋa marŋgikum yolŋuny warrany, banha barkthu gayŋi ŋangawul be yolŋu warra rakunyŋuru wälŋayi. Ga bilanyamiyu dhanal birrkaꞌyuwan mayaliꞌ-wilkthuwan Djesuny. Ga bitjan dhanal banha nhangu garruwanam,
18 Imaibo Sadducee morobone misir maiye isan men tibitumatum hina Jesu biyan hitit hibatiy.
19 “Marŋgikunhami, bitjan ŋunha Mawtjitjthum wukirri God-Waŋarrwum romnha, gamꞌ: Banha ŋarru yolŋuyu baṯaminy warraṯthun, ga waŋayin nhan ŋarru bitjuwayiŋ walkurnharra yana, bala nhanguru yukuyukuꞌmiŋuyun ŋarru banha baṯaminham warraṯthun. Ga yalŋuwa dhupal ŋarru banha yothum bitjuwayiŋ maḻŋꞌthuman, nhangun bayikuyan rakunygun ḏirramuwum.
19 “Bai’obaiyenayan Moses aki isai ofafar iti kirum, ‘Orot natabin natun en namomorob na’at, kwafur i boro orot ta ni’aawan saise kek hinatufuw tuwah momorob efanin.’
20 Ga nhämi dhaŋum, gayꞌ? Guḻku dhanal gayŋan banha nyenanam, djabin wäwaꞌmanydji warra. Ga nhän ŋatjil ŋaḻapaḻyu wäwaꞌmiŋuyu warraṯthuwan baṯaminy bala waŋayinan, ga ŋangawul nhan banha bayiŋuya baṯamiyum ŋunhuŋ yothum nhangu gutjparruwan.
20 Imih marasika orot ain uf nah etei seven hima’am, basit orot ain tabin natun en morob.
21 Bala banha malpurayun warraṯhuwan banhaya baṯaminham yana bayiŋ romgun bitjuwayiŋ malthuwan. Bala nhan banha ḏirramum waŋayinan, walkurnharra yana.
21 Naatu orot ufunamaim tuwah ana kwafur i’aawan, ibo na’atube kek en morob. Ef ta’imon matar orot founamaim,
22 Ga bitjanan ḻinygun gayŋan banha bilanyayam maḻŋꞌthuwan bukmakkun yana dhanaliŋgu wäwaꞌmanydjiwum warrawu. Ga bukmak dhanal gayŋan banha bitjuwayiŋ romgum malthuwan, ga bukmakthu dhanal banha warraṯthuwanam banhayanham baṯaminy. Ga bukmak yana dhanal banha waŋayinam yothunharra yana. Ga dhä-yurputjnha nhanmam banhaya baṯamim bitjuwayiŋ waŋayin.
22 naatu etei’imak nah seven babin hi’aawan aurih kek en himumurub, uftoro’ot babin morob.
23 Ga djinakun ŋanapu ŋarru nhunany dhaŋu dhä-wirrkaꞌyunma, gayꞌ: Banha ŋarru barkthu God-Waŋarryu yolŋunham warrany wälŋayumu rakunyŋurum ŋunhalam djiwarrꞌŋam, ga banha barkthu banhaya wäwaꞌmanydji warra ga banhaya baṯami bitjuwayiŋ rakunyŋurum wälŋayi, ga yolkun nhan barkthu banha baṯamim, ḻinygu bukmakkuḻ yana dhanaliŋguḻ nhan gayŋan banha bitjuwayiŋ nyenanam?”
23 Morobone hina mimisir ana veya babin i boro orot menatan ni’aawan? Anayabin nah seven etei babin ta’imon hi’aawan.”
24 Ga nhanmam Djesum garruwan bitjanan, “Bukmak yana nhuma dhaŋu djarrpiꞌmi. Ŋangawul yana nhuma dhaŋu God-Waŋarrwurum yängu gulitjma marŋgi, ga ŋangawul nhuma marŋgi nhangu ganydjarrwu.
24 Jesu iyafutih eo, “Kwa i anot hikwaris! Anayabin kwa Buk Atamanin hikikirum men kwaiyab naatu God ana fair auman men kwaso’ob?
25 Ga banha barkthu yolŋum warra wälŋayi rakunyŋurum, banhayam dhanal barkthu bilanyan bitjuwayiŋ God-Waŋarrwun dhäwumi mala, djiwarrꞌwuynha yolŋu warra. Dhanalim ŋarru barkthu gayŋi banha ŋangawulnha warraṯthunmi ŋunhalam. Bukmakma yolŋu warra ŋunhalam djiwarrꞌŋam barkthu waŋganynha yana mala. Ŋangawulnha barkthu gayŋi banha yolŋu warra dhawuꞌ nhinathuŋganmi baṯaminy ga biyapul gayŋi barkthu warraṯthunmi.
25 Morobone misir maiye ufunamaim tabin men ema’am, sabuw etei boro mar ana tounamatar na’atube hinama.
26 Nhumam gayŋa dhaŋu bitjan guyaŋi yana warri barkthu ŋangawulnha gayŋi yolŋum warra wälŋayi rakunyŋurum. Guyaŋiya warra banha dhäwu Mawtjitjkuruy ŋunhal God-Waŋarrwura dhuyuŋa djorraꞌŋa: banha nhan nhäŋal ŋorrtja ḏarpaŋa, ga God-Waŋarr gayŋan garruwan nhanguḻ bitjan, ‘Ŋayam dhaŋu God-Waŋarr dhanaliŋgu Yipurayimgu ga Yitjakku ga Djaykupku.’
26 Naatu morobone misir maiye isan Moses ana buk kutor wairaf ea’arah isan nati’imaim kikirum kwaiyab kwa’itin? God iti na’atube eo, ‘Ayu i Abraham ana God, Isaac ana God naatu Jacob ana God.’
27 Ŋangawul nhan bitjan garruwan banha nhan bayinyamiyu yana waluyu dhanaliŋgu God-Waŋarr. Banham nhan bitjan garruwan, ḻinygu nhan God-Waŋarr dhanaliŋgu djinakun bala waluyu, ḻinygu dhanal banhayam yolŋu warra wälŋan gayŋa nyena God-Waŋarrwuran, ŋangawul dhanal rakunymi. Ḻinygu wälŋami yolŋu warra bayiŋ gayŋa banha God-Waŋarrwum buku-ŋalthun ŋangawul rakunymi. Werra nhumaliŋguŋ dhuwan guyaŋinyaram.”
27 I men murubih hai Godamih, baise yawasih hai God, kwa i anababatun ef kwasa’ir!”
28 Ga ŋunhalaya gayŋan nyenan waŋgany rom-marŋgikunharami yolŋu, mäkiriꞌ-witjuwan nhan gayŋan Djesuwu. Ga bitjan nhan gayŋan banha guyaŋinam: banha nhan Djesuyum bitjuwayiŋ ŋuwakurrun yana dhanaliŋgu yänma ḏämbu-ḏirrunmaran Djatutiwum warrawu. Bala nhan ŋäŋꞌthuwanan nhanany Djesunham bitjanan, “Nhä dhaŋu ŋurruŋum marimim walꞌŋu God-Waŋarrwum Rom?”
28 Ofafar bai’ubaiyenayan ta nati’imaim ma tur nonowar Jesu tur gewasin Sadducee biya’afut itin, na Jesu ibatiy. “Ofafar tur etei wanawanahimaim tur menatan i gagamin?”
29 Ga nhanmam Djesum ḏämbu-ganitjuman bitjanan, “Dhaŋu banha ŋurruŋum walꞌŋu rom ŋunha God-Waŋarrwurum djorraꞌyu gayŋa rakaram bitjan gamꞌ,
29 Jesu iya’afut eo, “Ofafar tur gagamin i iti, kwananowar Israel sabuw, Regah ata God akisinamo ata Regah.
30 Ga mä-ŋuwatjim ŋarru gayŋa dhaŋu djinakum God-Waŋarrwu ŋuwatjuman yana, ŋangawul ḏämbuyu-djinꞌkayŋuyu.
30 Regah a God isan iniyabow, dogor tutufin etei, ayub tutufin etei, a not tutufin etei naatu a fair tutufin etei.
31 Ga dhaŋu nhan banha waripum rom bilanya ḻinygu nhawun ŋunha ŋurruŋu rom, dhaŋun gamꞌ:
31 Naatu ofafar gagamin bairou’abin i iti, ‘taituwa isah iniyabow o taiyuw isa kubiyabow na’atube.’ Ofafar iti rou’ab i gagamih ofafar etei hinatabirih.”
32 Bala nhan banha rom-marŋgikunhamim yolŋu bitjanan garruwan, “Gulitj dhuwaniyam! God-Waŋarr yana dhaŋu nhanbay ŋalmaliŋgum ŋurruŋu buŋgawa. Dhuṉḏay yana nhunu dhuwan bitjanam garruwan banha ‘Ŋangawul dhaŋu ŋunhuŋ waripu God-Waŋarr,... nhanbayin yana waŋganynha, ga ḻinygun!’
32 Orot eo, “Abisa kuo i turobe bai’obaiyenayan, Regah akisinamo i God men god afa.
33 Dhika ŋalma ŋarru gayŋa ŋuwatjuman yana nhangu God-Waŋarrwum mä-ŋuwatji, ŋangawul ḏämbu-djinbum. Gulitjuman yana ŋalma ŋarru gayŋa nhangu mä-ŋuwatjim ŋunhuŋ yana djinawaꞌyu ŋalmaliŋguwaywuru ŋayaŋuyu. Ga bitjanya ḻinygu ŋalma ŋarru nhangu mä-ŋuwatji ŋalmaliŋguru dhäki-ŋänhayum, ga guyaŋinyarayum, bitjan ŋalma bayiŋ warrꞌ-warrun guyaŋi ŋunhuŋ nhä. Ga bitjan nhangu mä-ŋuwatji ganydjarryu ŋalmaliŋguwaywuru nhawun bayiŋ ŋalma ganydjarr-ḻawꞌyuman ŋunhuŋ nhäwu djämawu. Ga bitjanya ḻinygu ŋalma ŋarru gayŋa banha waripuwum yolŋuwu mä-ŋuwatji, bitjuwayiŋ ŋalma bayiŋ nyin ŋalmaliŋguway mä-ŋuwatji. Dhuwaniyan banha rom wulanynha ŋurruŋum bitjuwayiŋ ŋalmaliŋgu. Yo, djuḻkthumana nhan gayŋa djinaŋum romdhu, dhaŋum banha waripunham mala romnha, banha bilaŋ nhä ŋalma bayiŋ gayŋa mundhurr-wuŋan, wo guwaruman bayiŋ bäwarraṉꞌ mundhurr-guŋandawu.”
33 Imih dogor tutufin etei, a not tutufin etei naatu a fair tutufin etei a God isan iniyabow naatu taituwa isah inabiyabow o isa kubiyabow na’atube, iti ofafar rou’ab i gagamih men for kwarouw sibor kwa’a’afusar na’atube naatu men sibor afa God isan kwaya’ay na’atube’emih.”
34 Ga banha nhan Djesuyu nhanany bilanyawuyma ŋäkul banha nhan djambatjthum yändhu garruwan banhayam ḏirramu, bala nhan bitjanan nhangu ḏämbu-ḏirrumanam, “Ḻinygun nhunu dhaŋu bitjuwayiŋ dharaŋganan, dhaŋu nhunu bitjanan bitjuwayiŋ nhunu gayŋa guyaꞌ-guyaŋin nhunu ŋarru God-Waŋarrnham buŋgawayumana nhuŋguwaywuru wälŋayum.”
34 Jesu orot ana baiya’afot i’itin i so’ob, iti orot i not wairafin, imih eo, “God ana aiwobomaim o men yokaika kuma’am.” Nati ufunamaim men yait ta Jesu isan baibat afa bow na ibaitiyimih.
35 Ga bilanyamiyum nhan gayŋan Djesuyum baḏak dhanaliny marŋgikuwanan yolŋunham warrany banhalayan God-Waŋarrwuran Dharrpalŋan Buṉbuŋam. Ga bitjan nhan rakaranam, “Marŋgi mu nhuma dhaŋu banha Daybitma gayŋan nyenan be wala baman'ŋätjil yana. Ga dhanalim gayŋa dhaŋu nhumaliŋgurum rom-marŋgikunhamiyu rakaran, be warri banha God-Waŋarrwum Maŋutji-yunupayumanda barkthu maḻŋ'thu nhanguran Daybitkuran yarraṯaŋuru, be nhä'miŋu, nhanguran barkthu yarraṯaŋuru maḻŋ'thu.
35 Jesu Tafaror Baremaim ma bi’obaibiyih basit ibatiyih, “Aisim Ofafar bai’obaiyenayah Keriso isan i David ana agirane na hirouw teo’o?
36 Yo, ŋätjil nhan banha God-Waŋarrwuru Dhuyu-Birrimbirryu yän-wuŋan Daybitkuḻ dhäwuꞌwu wukirriwu bitjan:
36 David Anun Kakafiyin biwan ana veya iti na’atube eorereb,
37 — ausente —
37 David taiyuwin Keriso isan i ana ‘Regah’ rouw eo, naatu mi’itube boro Keriso David ana agirane nan?”
38 Ga baḏak nhan gayŋan banha Djesuyum bitjuwayiŋ marŋgikuwan yolŋunham warrany, bala nhan bitjanan garruwan, “Wäy, djäga warra ŋay, ŋunhukum rom-marŋgikunhamiwum warrawu! Dhaŋu dhanal bayiŋ gayŋa murrukaykunharami, ga girrimꞌ dhanal bayiŋ nhinathuŋgan wikarran be marimin, mä ŋarru yolŋuyum warrayu nhäma dhanaliny bala wokthuna dhanaliŋgu ga bitjana garrun, ‘Yo, nhämi way yolŋu,’ bitjana, banha dhanal bayiŋ doꞌḻim ŋarra.
38 Jesu ma bi’obaibiyih eo, “Mata toniwa’an Ofafar bai’obaiyenayah isah, i hai kok faifuw manimanih hina’osen hinaremor naatu ahar efanamaim sabuw merarayow hinitih,
39 Ga banha dhanal bayiŋ biryamiḻim buṉbuḻi ŋarra buku-ŋalthundawum, wo ŋathamiḻim ŋirrimaḻi, dhanalim bayiŋ ŋuwakurruwun yana nyenanharamiwum rangam, mä ŋarru gayŋa yolŋuyu warrayu nhäma dhanaliny banhambal.
39 Kou’ay Baremaim urama’ama yayasairen i tebowabow naatu hiyuw ana veya efan gewasih tebowabow.
40 Ŋarru dhanal bayiŋ gayŋa banha bawa'-guŋan ŋunha ḏämbu-ŋorrtjawuynham baṯaminy warrany bala ŋarra manaŋin buṉbuṉ mala dhanaliŋgu. Ga dhurrwaraŋuru bewaḻiyam bala dhanal bayiŋ ŋarran ŋunha biryamiḻin buṉbuḻi bala nyin bukumiŋgana, djaka'-ŋupana be, mä ŋarru yolŋuyum warrayu dhanaliny ŋuwakurru-rakaraman. Ŋarru nhanmam barkthu dhanaliny banha God-Waŋarryum marimin yana dhä-gir'yum barrakinybuyma.”
40 Kwafukwafur baibin tifufuwih hai sawar tebowabow naatu hai itinin baigewasin isan yoyoban manimanih teyoyoyoban, imih hai baimakiy kakafin anababatun boro hinab!”
41 Ga bewaḻiyam nhan gayŋan Djesum gumurrma nyenan balayan ḻinygu banha ŋalaŋa gayŋan banikinꞌ rrupiyawuy djingaryuwan ŋunhal banha God-Waŋarrwura Dharrpalŋa Buṉbuŋa. Ga nhäŋal nhan gayŋan yolŋuny warrany waripuny waripuny dhanal ŋarran rrupiya bitjuwayiŋ rarrꞌyuwan balaya rupaꞌḻi. Ga ṉukunydjaꞌyu yolŋuyu warrayu ŋarran rarrꞌyuwan murrukay rrupiya.
41 Jesu Tafaror Bar ana kabay teya’ay sisibinamaim mare ma sabuw itih hai siwar hiya’ay. Sabuw totobuyoy wairafih kabay gagaminaka hiya.
42 Ga biyapulma banha ŋurruwuyknha baṯami waythuwan, ga gunhanam nhan banha burrpar yutjuwaḻnha marimin ŋaraka rrupiya, ŋangawulnha murrukay.
42 Baise kwafur babin yababan wairafin na ana kabay gidigidih rou’ab tew wanawanan iwan ana fofonin one toea na’atube.
43 Bala nhan Djesum guykuyyuwanan nhanguru guyurrꞌmiŋuwun warrawu bitjanan, “Dhaŋum ŋaya ŋarru dhuṉḏay nhumaliŋgu rakaram: Djinaŋum gayꞌ baṯamiyu guŋan warrpamꞌthuwanan, djuḻkthumana gayŋa ŋunha bukmakku nukunydjaꞌwu warrawu mundhurr-guŋanda.
43 Jesu ana bai’ufununayah eaf ayuwih hina hai tur eowen eo, “Anababatun a tur ao’owen, iti kwafur babin ana siwar tew biwan i gagamin na’in sabuw etei hiya’iy natabirih.
44 Djinaŋum ṉukunydjaꞌyu yolŋuyu warrayu guyaŋin yana warri dhanal guḻku gunhan. Ga ŋunha ŋirrimaŋam dhanaliŋgu ŋarra guḻku yana rrupiya ŋalthunmi. Ga nhanmam djinaŋum baṯamiyu warrpamꞌthuwanan guŋan, ŋangawulnha ŋunhuŋ dhurpuꞌyuman rrupiya nhanguwayma nhan ŋathawu.”
44 Afa hiya’aya i aurih karam turin hiyai turin hibotan, baise kwafur babin yababan wairafin abisa biyan ma’am etei’imak bai na yai.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.