Mateus 13
El Nuevo Testamento (CYA) vs NVT
1 Ticui' tsaan can' mdyi'o Jesús ña'an can', lo' mdiyaa ñi tu'hua tiyo'.
1 Mais tarde, naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e sentou-se à beira-mar.
2 Mdyisnan nguio' ti'in qui'an nten se'en ndlyu ñi, yten tucua ñi ni' sca yca na'an, lo' nten can' ndi'in ne' tu'hua tiyo' can',
2 Logo, uma grande multidão se juntou ao seu redor. Então ele entrou num barco, sentou-se e ensinou o povo que permanecia na praia.
3 ngulo'o ñi scasca cha' lo' nchcui' ñi: Nu ncua sca tsaan mdo'o sca yu nguia yta mti trigo.
3 Jesus contou várias parábolas, como esta: “Um lavrador saiu para semear.
4 Se'en msne yu mti can' nguilo tsachin' na tu'hua tucueen, cui' xaa ti yaan quiñi lo' ycu 'in mti can'.
4 Enquanto espalhava as sementes pelo campo, algumas caíram à beira do caminho, e as aves vieram e as comeram.
5 Tichin' mti can' nguilo na sca se'en nu chin' ti yuu nducua loo quee, lo' cui' xaa mducua na si'yana chin' ti yuu can',
5 Outras sementes caíram em solo rochoso e, não havendo muita terra, germinaram rapidamente,
6 una xa cua' m'ni tique' cuaan 'in na, cui' xaa nguinan' na, lo' si'yana a jui se'en tyi'ya xcua' na, can' cha' ngutyi na.
6 mas as plantas logo murcharam sob o calor do sol e secaram, pois não tinham raízes profundas.
7 Tichin' mti can' nguilo na lja yca quiche', una yca quiche' can' yjui xu'hua na 'in trigo can'.
7 Outras sementes caíram entre espinhos, que cresceram e sufocaram os brotos.
8 Tichin' mti can' nguilo na loo yuu tsu'hue, lo' tsu'hue ncua tñan na: Ntsu'hui juun nu mdo'o sca ciento mti loo, ntsu'hui nu mdo'o snan yla na, a cunta ntsu'hui nu mdo'o cla tyii na 'in.
8 Ainda outras caíram em solo fértil e produziram uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada.
9 Nchgaa nu ndon nscan cha' nu ycuin' re, cu'ni cunta 'in na.
9 Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”.
10 Xacan' yu ta'a nda'an ñi mñicha' yu 'in ñi xca cunta: ¿Ñi cha' scasca cha' ndyi'in tyaa um lo'o nten cua?
10 Os discípulos vieram e lhe perguntaram: “Por que o senhor usa parábolas quando fala ao povo?”.
11 Mxcuen ñi 'in yu: 'Un cua' mdaa Ndiose cha' cuiya' ca cuiya' ti' um scasca cha' nu yu'hui cutsi' 'in ñi, tsaña'an ntsu'hui cha' culo ñi tñan 'in um, una tso' nu 'in ne' cua, a mdaa ñi cha' cuiya' qui'ya ne' cunta cha' re.
11 Ele respondeu: “A vocês é permitido entender os segredos do reino dos céus, mas a outros não.
12 Nu cua' ntsu'hui cha' 'in Ndiose ni' cusya 'in, nde taa la ñi cha' tiyaa 'in can', lo' ñi a tsa lyijyi na 'in, una tsalca nu a ntsu'hui cha' re ni' cusya 'in, nde caja nu lyoo tsachin' cha' nu cua' ngune 'in.
12 Pois ao que tem, mais lhe será dado, e terá em grande quantia; mas do que nada tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Can' cha' ndyi'in tyaan scasca cha' lo'o ne', ña'an ca si'yana siya' lyee la ña'an ne' lo' a ca chcan' 'in ne', siya' lyee la ton nscan ne' lo' a quine 'in ne', lo' ñi a qui'ya ne' cha' tiyaa.
13 É por isso que uso parábolas: eles olham, mas não veem; escutam, mas não ouvem nem entendem.
14 Tsato'o 'in ne' ña'an mxiycui' Ndiose 'in yu Isaía xa juin yu: —Ñi lyee la quine 'in um, lo' a qui'ya um cha' tiyaa, siya' lyee la ña'an um, lo' a ca chcan' 'in um.
14 “Cumpre-se, desse modo, a profecia de Isaías que diz: ‘Quando ouvirem o que digo, não entenderão. Quando virem o que faço, não compreenderão.
15 Si'yana nten re ncua tla cusya 'in ne', cua' mxiya' ti' ne' ne 'in ne', mducun ne' quiloo ne', ña'an ca si'yana a ca chcan' 'in ne', ñi a quine 'in ne', ñi a qui'ya ne' cha' tiyaa, ñi a quia nan ne' 'ñan se'en nu cu'nin chcan 'in ne'—.
15 Pois o coração deste povo está endurecido; ouvem com dificuldade e têm os olhos fechados, de modo que seus olhos não veem, e seus ouvidos não ouvem, e seu coração não entende, e não se voltam para mim, nem permitem que eu os cure’.
16 Una tsu'hue ca xu'hue um si'yana tsu'hue xaa quiloo um, lo' xaa tunscan um.
16 “Felizes, porém, são seus olhos, pois eles veem; e seus ouvidos, pois eles ouvem.
17 Chcuin' sca cha' nu ñi lo'o um: Qui'an yu nu mxiycui' Ndiose 'in cua' s'ni, lo'o yu nu m'ni tñan tsu'hue, ncua lca tiquee yu ña'an yu cha' nu na'an um cua' ñii, una a na'an yu 'in na, ñi a ngune 'in yu cha' nu ne 'in um cua' ñii.
17 Eu lhes digo a verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês têm visto e ouvir o que vocês têm ouvido, mas não puderam.
18 Qui'ya um cunta ña'an nguiaa cha' 'in yu nu ntya mti trigo:
18 “Agora, ouçam a explicação da parábola sobre o lavrador que saiu para semear.
19 Sca nten nu ne 'in cha' tsu'hue 'in Ndiose, lo' a ndyi'ya ne' cunta cha' can', cui' xaa ndyi'an laxa'an lo' ndlyoo cha' tsu'hue nu cua' nguita ni' cusya 'in ne'. Can' nu nguiaa cha' 'in tsaña'an nguiaa cha' 'in mti nu nguilo tu'hua tucueen can'.
19 As sementes que caíram à beira do caminho representam os que ouvem a mensagem sobre o reino e não a entendem. Então o maligno vem e arranca a semente que foi lançada em seu coração.
20 Mti nu nguilo se'en chin' ti yuu nducua loo quee can', nguiaa cha' 'in na tsaña'an nguiaa cha' 'in nten nu ne 'in cha' tsu'hue 'in Ndiose, lo' ticui' xaa nducuan xu'hue ne' cha' can', tsu'hue ntsu'hui tiquee ne'.
20 As que caíram no solo rochoso representam aqueles que ouvem a mensagem e, sem demora, a recebem com alegria.
21 Lo' si'yana a ndyi'ya xcua' tsu'hue na ni' cusya 'in ne', chin' ti xaa ndon lo'o ne' cha' can', si'ya scasca cha' nu ndyijyin ne' si'ya cha' tsu'hue 'in Ndiose, cui' xaa ndyi'o tso' ne'.
21 Contudo, uma vez que não têm raízes profundas, não duram muito. Assim que enfrentam problemas ou são perseguidos por causa da mensagem, cedo desanimam.
22 Mti nu nguilo se'en nducua yca quiche' can', nguiaa cha' 'in na tsaña'an nguiaa cha' 'in nten nu ne 'in cha' tsu'hue 'in Ndiose, una si'ya scasca cha' nu nchca loo chendyu re, uta si'ya cha' cuilyiya' nu ñilyi'o 'in ne', can' nu ndujui xu'hua cha' tsu'hue nu cua' nguita ni' cusya 'in ne', lo' a ndyijyi ña'an cuton na.
22 As que caíram entre os espinhos representam outros que ouvem a mensagem, mas logo ela é sufocada pelas preocupações desta vida e pela sedução da riqueza, de modo que não produzem fruto.
23 Una mti nguilo loo yuu nu tsu'hue can', nguiaa cha' 'in na tsaña'an nguiaa cha' 'in nten nu ne 'in cha' tsu'hue 'in Ndiose, tsu'hue ndyi'ya ne' cunta cha' can', nchca chcan' loo chendyu 'in ne' tsaña'an nguiaa cha' 'in juun trigo nu ndaa sca ciento mti loo, ta snan yla na, uta cla tyii na scaa loo juun.
23 E as que caíram em solo fértil representam os que ouvem e entendem a mensagem e produzem uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada”.
24 Ycui' ñi xca cha' lo' juin ñi: Tsaña'an ndlo Ndiose tñan 'in nten, nguiaa cha' 'in na tsaña'an nguiaa cha' 'in sca nten nu msne mti trigo nu tsu'hue lati loo jyaan 'in,
24 Esta foi outra parábola que Jesus contou: “O reino dos céus é como um agricultor que semeou boas sementes em seu campo.
25 una tla xa lja' ne' yaa ta'a cusuun ne', msne mti nu a tsu'hue lja trigo can', xacan' mdo'o nguiaa.
25 Enquanto os servos dormiam, seu inimigo veio, semeou joio no meio do trigo e foi embora.
26 Tsatlyu mdo'o tucua na, una xa mdyisnan mducua juun na, la xacan' ncua chcan' loo na si'yana si'i chacui' trigo nducua can'.
26 Quando a plantação começou a crescer, o joio também cresceu.
27 Tucua snan yu nguso ya ytsa' yu 'in x'nan tñan can', lo' juin yu: 'Un nu lca x'nan hua, ¿ta si'i mti nu cua' mdo'o hui yta um loo x'ñan um? Lo' xca loo mti can', ¿la mdo'o na xacan'?
27 “Os servos do agricultor vieram e disseram: ‘O campo em que o senhor semeou as boas sementes está cheio de joio. De onde ele veio?’.
28 Xacan' mxcuen x'nan tñan can' 'in yu: Nde'en la ta'a cusuun na ya y'ni tñan cua. Lo' juin yu nguso can': ¿Ta nchca ti' um lo' xton hua 'in na?
28 “‘Um inimigo fez isso’, respondeu o agricultor. “‘Devemos arrancar o joio?’, perguntaram os servos.
29 Mxcuen x'nan yu 'in yu: A quiton na, ña'an tu' lo'o trigo cua xton um.
29 “‘Não’, respondeu ele. ‘Se tirarem o joio, pode acontecer de arrancarem também o trigo.
30 Tyaa um ya' culo na tsatlyu lo' cula tucua na, lo' xa quio' na chcuin' lo'o yu nguso can': Xo' um culo nducua la quixin' nu a tsu'hue can', scan' yni um 'in na lo' squin na, xacan' xo' um mti trigo can' lo' tyi'in se'en na.
30 Deixem os dois crescerem juntos até a colheita. Então, direi aos ceifeiros que separem o joio, amarrem-no em feixes e queimem-no e, depois, guardem o trigo no celeiro’”.
31 Nde xca cha' nu ycui' Jesús: Tsaña'an nu ndlo Ndiose tñan 'in nten, nguiaa cha' 'in na tsaña'an nguiaa cha' 'in mti mostaza nu yta sca yu qui'yu loo x'ñan yu.
31 Então Jesus contou outra parábola: “O reino dos céus é como a semente de mostarda que alguém semeia num campo.
32 Cha' ñi si'yana lca na sca mti nu suhue lati que 'in nchgaa loo mti, una tnu la ndlyo na que 'in nchgaa loo quixin', ndlyo na tsaña'an nchca ti' sca yca, lo' hasta quiñi nsu'hua ten 'in lja stan' na.
32 É a menor de todas as sementes, mas se torna a maior das hortaliças; cresce até se transformar em árvore, e vêm as aves e fazem ninho em seus galhos”.
33 Nde xca cha' nu ycui' ñi: Tsaña'an nu ndlo Ndiose tñan 'in nten, nguiaa cha' 'in na tsaña'an nguiaa cha' 'in suun jaslya nu mxitiya' ne' lo'o snan cuiya' quita, lo' tsatlyu mchcuen na xacan'.
33 Jesus também contou a seguinte parábola: “O reino dos céus é como o fermento usado por uma mulher para fazer pão. Embora ela coloque apenas uma pequena quantidade de fermento em três medidas de farinha, toda a massa fica fermentada”.
34 Nchgaa cha' re ycui' nchcun Jesús lo'o nten, lo' a ncua nu a chcui' nchcun ñi lo'o ne',
34 Jesus sempre usava histórias e comparações como essas quando falava às multidões. Na verdade, nunca lhes falava sem usar parábolas.
35 cui' si'yana chcua cha' nu mxiycui' Ndiose 'in nguso 'in ñi xa juin yu: —Chacui' cha' nu ntsu'hui nchcun chcuin' lo'o nten, culyo scua lan cha' nu ntsu'hui cutsi' 'in Ndiose ti' xa mtñan ñi chendyu—.
35 Cumpriu-se, desse modo, o que foi dito por meio do profeta: “Eu lhes falarei por meio de parábolas; explicarei coisas escondidas desde a criação do mundo”.
36 Xa msla' ta'a Jesús lo'o nten can' yten ñi ña'an can', lo' yu ta'a nda'an ñi yaa yu cui' la se'en ndon ñi, lo' juin yu 'in ñi: Cu'ni um cha' tsu'hue quitsa' la um 'in hua ñi cha' nchca ti' chcui' cha' 'in quixin' nu mducua lja trigo can'.
36 Em seguida, deixando as multidões do lado de fora, Jesus entrou em casa. Seus discípulos lhe pediram: “Por favor, explique-nos a história do joio no campo”.
37 Mxcuen ñi 'in yu: Yu nu ntya mti nu tsu'hue can' lca Yu Qui'yu nu Mdo'o nde ni' Cuaan.
37 Jesus respondeu: “O Filho do Homem é o agricultor que planta as boas sementes.
38 Yuu se'en nguita na lca na chendyu re, lo' nchgaa nu lca sñe' Ndiose lca mti nu tsu'hue can', lo' mti nu a tsu'hue can' lca sñe' laxa'an.
38 O campo é o mundo, e as boas sementes são o povo do reino. O joio são as pessoas que pertencem ao maligno,
39 Laxa'an can' lca ta'a cusuun x'nan tñan can', cui' nu ya sne mti can', lo' xa quio' na nchca ti' chcui' xa tsatii cha' nu nchca loo chendyu re, lo' nu ntsu'hui cha' xo' 'in na lca angujle.
39 e o inimigo que plantou o joio no meio do trigo é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 Cui' ña'an nguiton quixin' nu nducua lja trigo can' lo' ndiquin na, cuaña'an tsato'o tiyaa xaa xa tsatii cha' nu nchca loo chendyu re.
40 “Da mesma forma que o joio é separado e queimado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Yu Qui'yu nu Mdo'o nde ni' Cuaan ca'an tñan angujle 'in se'en ndlo tñan, xo' ti'in can' 'in nchgaa nu nchcui ndijin lo'o nchgaa nu ngui'ni qui'ya,
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, e eles removerão do reino tudo que produz pecado e todos que praticam o mal
42 lo' su'hua 'in can' loo quii' tnu, can' xi'ya yja cueen loo nu lyee tyijyin nu ti'i.
42 e os lançarão numa fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Xacan' tsaña'an luhui xaa 'in cucha, cuaña'an tyi'o scua la cha' 'in nchgaa nu ñi ndi'in cha' 'in se'en ndlo Ndiose tñan. Nchgaa nu ndon nscan cha' nu ycuin' re, cu'ni cunta 'in na.
43 Então os justos brilharão como o sol no reino de seu Pai. Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”
44 Ti' juin la ñi: Tsaña'an nu ndlo Ndiose tñan 'in nten, ticui' cuaña'an nguiaa cha' 'in na tsaña'an nguiaa cha' 'in tñi nu ntsu'hui cutsi' ni' yuu, lo' nguija lyoo na 'in sca nten, una msu'hua cutsi' ne' 'in na xiya'. Loo nu tsu'hue ntsu'hui tiquee ne' yjui' ne' nchgaa na nu ndi'in 'in ne' lo' msi'i ne' yuu can'.
44 “O reino dos céus é como um tesouro escondido que um homem descobriu num campo. Em seu entusiasmo, ele o escondeu novamente, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou aquele campo.”
45 A cunta nde xca cha' nu tca qui'ya um cha' tiyaa tsaña'an nu ndlo Ndiose tñan 'in nten, nguiaa cha' 'in na tsaña'an ndi'in cha' 'in sca yu nu ndujui' na, lo' nan yu chacui' perla nu tsu'hue la,
45 “O reino dos céus também é como um negociante que procurava pérolas da melhor qualidade.
46 lo' xa nguija lyoo yu sca perla nu ndyi'ya la can', xacan' yjui' yu nchgaa na nu ndi'in 'in yu lo' msi'i yu 'in na.
46 Quando descobriu uma pérola de grande valor, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou a tal pérola.”
47 Ti' juin la ñi: Tsaña'an nu ndlo Ndiose tñan 'in nten, nguiaa cha' can' tsaña'an nguiaa cha' 'in quitan nu nduguun ne' loo tyi'a, lo' nguinu cuati loo cula,
47 “O reino dos céus é, ainda, como uma rede de pesca que foi lançada ao mar e pegou peixes de todo tipo.
48 lo' xa cua' nguinu 'in, ndlyoo ne' 'in na nde tu'hua tyi'a, xacan' nchcua lyohui ne' cula can', nu tsu'hue can' nxu'hua se'en ne', lo' nxcuan ne' nu a tsu'hue can'.
48 Quando a rede estava cheia, os pescadores a arrastaram até a praia, sentaram-se e juntaram os peixes bons em cestos, jogando fora os ruins.
49 Cuaña'an tsato'o xa tsatii cha' nu nchca loo chendyu re, caan angujle lo' culo tso' 'in nten nu nducun' lja nten nu ñi ndi'in cha' 'in,
49 Assim será no fim dos tempos. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 lo' su'hua 'in can' loo quii' tnu, can' xi'ya yja cueen loo nu lyee tyijyin nu ti'i.
50 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Lo' juin Jesús 'in yu ta'a nda'an ñi: ¿Ta ngu'ya um cha' tiyaa cha' re? Mxcuen yu 'in ñi: Ngu'ya hua cha' tiyaa Ñi X'nan hua.
51 Vocês entendem todas essas coisas?” “Sim”, responderam eles.
52 Xacan' juin ñi 'in yu: Sca yu nu tsu'hue ndyi'ya cunta ña'an ndi'in cha' 'in Ndiose, nguiaa cha' 'in yu tsaña'an nguiaa cha' 'in sca nten nu ntsu'hui cunta sca na'an, si'yana loo na nu ntsu'hui se'en can' 'in, ndlyoo na nu cui ti lo'o na nu cula.
52 Então ele acrescentou: “Todo mestre da lei que se torna discípulo no reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro verdades preciosas, tanto novas como velhas”.
53 Xa mdyi ycui' Jesús scasca cha' can', mdo'o ñi nguiaa ñi,
53 Quando Jesus terminou de contar essas parábolas, deixou aquela região
54 nguila ñi quichen se'en mdi'in ñi, lo' mdyisnan ngulo'o ñi 'in nten se'en n'ni tnu ne' 'in Ndiose, lo' nten can' lyee 'a yuhue ti' ne' 'in ñi lo' nchcui' ne': ¿La ngulo yu re cha' tiyaa tsaña'an nu nchcui' yu lo' n'ni yu cha' nu tnu?
54 e voltou para Nazaré, cidade onde tinha morado. Enquanto ensinava na sinagoga, todos se admiravam e perguntavam: “De onde lhe vêm a sabedoria e o poder para realizar milagres?
55 ¿Ta si'i sñe' yu cuityi yca ca lca yu re? ¿Ta si'i jyi'an yu lca María, lo' ta'a ngula yu lca Jacobo, lo'o yu See, yu Simón lo'o yu Juda?
55 Não é esse o filho do carpinteiro? Conhecemos Maria, sua mãe, e também seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas.
56 ¿Ta si'i nchgaa nu cuna'an ta'a ngula yu ndi'in lo'o na quichen re? ¿La ta ngulo yu nchgaa cha' re?
56 Todas as suas irmãs moram aqui, entre nós. Onde ele aprendeu todas essas coisas?”.
57 Si'ya cha' can' yten cha' tucua ti' ni' cusya 'in ne' lo'o ñi. Una juin Jesús lo'o ne': Sca yu nu nxiycui' Ndiose 'in ndyijyi nu nducuan xu'hue 'in yu xca se'en, una si'i quichen tyi yu uta lja ta nten 'in yu.
57 E sentiam-se muito ofendidos. Então Jesus lhes disse: “Um profeta recebe honra em toda parte, menos em sua cidade e entre sua própria família”.
58 A m'ni ñi qui'an la cha' nu tnu quichen tyi ñi, si'ya cha' nu a ya qui'an ti' ne' 'in ñi.
58 E, por causa da incredulidade deles, realizou ali apenas uns poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.