Atos 13
El Nuevo Testamento (CYA) vs NVT
1 Se'en ndiyo' ti'in jun quichen Antioquía, can' ndi'in yu nu nxiycui' Ndiose 'in lo'o yu nu ndlo'o 'in jun: Yu Bernabé, yu Simón nu nchcui' ne' lo'o lca Niger, Lucio nu mdo'o se'en lca Cirene, lo'o Manaén, yu nu m'ni co'o ne' 'in sca se'en ti lo'o Herode tetrarca, a cunta lo'o yu Saulo.
1 Entre os profetas e mestres da igreja de Antioquia da Síria estavam Barnabé e Simeão, chamado Negro, Lúcio de Cirene, Manaém, que tinha sido criado com o rei Herodes Antipas, e Saulo.
2 Lja ngui'ni tnu yu can' 'in Ñi X'nan na, ngui'ni yu ayuna, xacan' ycui' Espíritu nu Luhui 'in Ndiose lo'o yu: Lyo ton um 'in yu Bernabé lo'o yu Saulo, si'yana cu'ni yu tñan 'ñan.
2 Certo dia, enquanto adoravam o Senhor e jejuavam, o Espírito Santo disse: “Separem Barnabé e Saulo para realizarem o trabalho para o qual os chamei”.
3 Xa mdyi ycui' lyi'o yu 'in Ndiose nu m'ni yu ayuna, xacan' mdi'in tyaa yu yaa' yu 'in chcuaa yu can', lo' ngua'an tñan jun 'in yu nguiaa yu.
3 Então, depois de mais jejuns e orações, impuseram as mãos sobre eles e os enviaram em sua missão.
4 Si'yana cua' ngua'an tñan Espíritu nu Luhui 'in Ndiose 'in chcuaa yu can', mdiyaa yu quichen Seleucia, can' yten yu sca ni' yca na'an lo' mdijin xi'yu yu xca tso' se'en lca Chipre.
4 Enviados pelo Espírito Santo, eles desceram ao porto de Selêucia, de onde navegaram para a ilha de Chipre.
5 Xa mdo'o ca'an yu can' mdiyaa yu quichen Salamina, can' mdyisnan ycui' yu cha' 'in Ndiose scasca se'en n'ni tnu ne' judio 'in ñi. Lo'o yu Xuhua Marco nda'an nda yaa' 'in yu.
5 Ali, na cidade de Salamina, foram às sinagogas judaicas e pregaram a palavra de Deus. João Marcos os acompanhava como assistente.
6 Xa cua' tyi'o yso yu ña'aan se'en lyi'ya loo Chipre, mdiyaa yu quichen Pafos. Can' mchcua ta'a yu lo'o sca yu judio, nu jlyo ti' nu naan Barjesús, lo' nchcui' yu si'yana Ndiose lca nu nxiycui' 'in yu.
6 Viajaram por toda a ilha até que, por fim, chegaram a Pafos, onde encontraram um feiticeiro judeu, um falso profeta chamado Barjesus.
7 Ngui'ni yu tñan lo'o yu Sergio Paulo nu lca gubierno can', lo' yu gubierno lca yu sca nu tiyaa, lo' msi'ya yu 'in yu Bernabé lo'o yu Saulo si'yana quine 'in yu cha' tsu'hue 'in Ndiose.
7 Ele acompanhava o governador Sérgio Paulo, um homem inteligente que convidou Barnabé e Saulo para visitá-lo, pois desejava ouvir a palavra de Deus.
8 Una yu Elima, yu jlyo ti' can' (si'yana can' cha' nchca ti' chcui' nii yu), ncua ti' yu chcui ndijin yu si'yana a tsa qui'an ti' gubierno can' 'in Jesús.
8 Mas Elimas, o feiticeiro (esse é o significado de seu nome), opôs-se a eles, na tentativa de impedir que o governador viesse a crer.
9 Xacan' yu Saulo can', nu nchcui' ne' lo'o Pablo, mtsa'an yu'hui Espíritu nu Luhui 'in Ndiose 'in yu, mxina'an tsu'hue ca yu 'in yu jlyo ti' can',
9 Cheio do Espírito Santo, Saulo, também conhecido como Paulo, encarou Elimas nos olhos
10 lo' juin yu 'in: Nu'huin lca sñe' laxa'an nu mtsa'an yu'hui cha' cuiñi lo'o nchgaa loo cha' ngunan' 'in, lca sca nu nxcuan tloo cha' tsu'hue 'in Ndiose. ¿La ñi xaa cula' ti' chcui ndijin loo cha' nu ñi 'in Ñi X'nan na Jesús?
10 e disse: “Filho do diabo, cheio de toda espécie de engano e maldade e inimigo de tudo que é certo! Quando deixará de distorcer os caminhos retos do Senhor?
11 Can' cha' cua' ñii, xitijin Ñi X'nan na 'in nu ti'i lo' a ca chcan' 'a 'in sca co' xaa. Cui' ña'an lcaa nguinu tla yta tloo yu, lo' mdyisnan mjnan yaa' yu cha' caja nu ta yaa' 'in yu.
11 Preste atenção, pois o Senhor colocou a mão sobre você para castigá-lo, e você ficará cego, sem conseguir ver a luz do sol por algum tempo”. No mesmo instante, neblina e escuridão cobriram-lhe os olhos e ele começou a tatear, suplicando que alguém o tomasse pela mão e o guiasse.
12 Xa na'an yu gubierno cha' nu yato'o 'in yu can', cui' xaa ya qui'an ti' yu 'in Ñi X'nan na, ndyijyin ya' nduhue ti' yu ña'an nguiaa cha' tsu'hue 'in ñi.
12 Quando o governador viu o que havia acontecido, creu, muito admirado com o ensino a respeito do Senhor.
13 Xacan' mdo'o yu Pablo lo'o ta'a nda'an yu se'en lca quichen Pafos, lo' yten yu ni' sca yca na'an tsaya' mdiyaa yu quichen Perge se'en lyi'ya loo Panfilia. Una yu Xuhua Marco can' mxitucui yu nde Jerusalén.
13 Paulo e seus companheiros saíram de Pafos num navio e foram à Panfília, onde aportaram em Perge. Ali, João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Mdo'o chcuaa yu can' quichen Perge lo' mdiyaa yu quichen Antioquía se'en lyi'ya loo Pisidia. Tsaan nu nxitñan' ne' judio yten yu se'en n'ni tnu ne' 'in Ndiose, can' yten tucua yu.
14 Paulo e Barnabé prosseguiram para o interior, até Antioquia da Pisídia. No sábado, foram à sinagoga.
15 Yu nu ndlo tñan se'en can', xa mdyi ycui' yu quityi se'en ngua'an scua lee, lo'o cha' nu ngua'an scua yu nu mxiycui' Ndiose 'in cua' s'ni, xacan' mñicha' yu 'in chcuaa yu can': 'Un ta'a Judio na, cha' ta nde'en la cha' lyi'ya um tca culo'o um 'in hua.
15 Depois da leitura dos livros da lei e dos profetas, os chefes da sinagoga lhes mandaram um recado: “Irmãos, se vocês têm uma palavra de encorajamento para o povo, podem falar”.
16 Xacan' mdyiton yu Pablo, lo' m'ni yaa' yu si'yana tyisnan chcui' yu, lo' juin yu: 'Un ne' Israel, quine 'in um nchgaa 'un ne' nu n'ni tnu 'in Ndiose.
16 Então Paulo ficou em pé, levantou a mão para pedir silêncio e começou a falar: “Homens de Israel e gentios tementes a Deus, ouçam-me!
17 Ndiose 'in ne' Israel, ñi nu ngulohui 'in nten cula 'in na, m'ni ñi cha' ncua ne' sca quichen tlyu, siya' lca ne' sca ne' mda'an yu'hui ti se'en lca Egipto, lo' ngulyoo ñi 'in ne' se'en can' lo'o sca cha' cuiya' nu tlyu.
17 “O Deus desta nação de Israel escolheu nossos antepassados e fez que se multiplicassem e se fortalecessem durante o tempo em que ficaram no Egito. Então, com braço poderoso, ele os tirou da escravidão.
18 Tsani' tucua yla yjan yu'hui cha' tlyu ti' 'in Ndiose lo'o ne', lja mda'an yu'hui ne' se'en lca yuu ngutyi can'.
18 Ele suportou seu comportamento durante os quarenta anos em que andaram sem rumo pelo deserto.
19 Xacan' ngujlyo ñi tsa cati quichen tnu se'en lyi'ya loo Canaán, se'en nu quinu yuu can' 'in nten cula 'in na.
19 Destruiu sete nações em Canaã e deu seu território a Israel como herança.
20 Xa cua' mdijin jacua ciento tlu'hue yjan, Ndiose mdaa ñi cha' cuiya' si'yana culo ton ne' bse nu culo tñan 'in ne', tsaya' mdiyaa tsaan nu mdo'o ton yu Samuel, yu nu mxiycui' Ndiose 'in.
20 Tudo isso levou cerca de quatrocentos e cinquenta anos. “Depois, Deus lhes deu juízes para governá-los até o tempo do profeta Samuel.
21 Chon' nde'en can' mjñan ne' sca ree nu culo ca tñan 'in ne', xacan' ngulohui Ndiose 'in yu Saul, sñe' yu Cis nu lca ta nten 'in yu Benjamin. Tsani' tucua yla yjan ngulo yu tñan.
21 Então o povo pediu um rei, e ele lhes deu Saul, filho de Quis, homem da tribo de Benjamim, e ele reinou por quarenta anos.
22 Xa cua' ngujui yu Saul, ngulohui Ndiose 'in yu Davi nu ca yu ree, lo' ndeña'an ycui' ñi cha' 'in yu: Davi, sñe' Isaí, nde nu su'hua ña'an lca cusya 'in lo'on, lo' cu'ni yu tsaña'an nu nchca tin'.
22 Mas Deus removeu Saul e colocou em seu lugar Davi, a respeito de quem Deus disse: ‘Davi, filho de Jessé, é um homem segundo o meu coração; fará tudo que for da minha vontade’.
23 Cui' loo ta nten 'in yu Ndiose ngua'an tñan ñi 'in Jesús si'yana culo laa ñi 'in ne' Israel, tsaña'an cha' nu cua' mdi'in tyaa Ndiose lo'o nten cula 'in na ti' s'ni.
23 “E Jesus, um dos descendentes de Davi, é o salvador que Deus concedeu a Israel, conforme sua promessa!
24 Ti' lyijyi tyisnan cu'ni ñi tñan 'in Ndiose, xa cua' mda'an ycui' yu Xuhua lo'o ne' Israel si'yana tyaa ti' ne' 'in Ndiose lo' chcua tya ne'.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou que todo o povo de Israel precisava se arrepender e ser batizado.
25 Xa nu cua' tyii tñan ngui'ni yu Xuhua can', juin yu lo'o nten: ¿Tucui ta lcan nan' ñan ti' um? Si'i ñi nu ñan ti' um can' lcan. Nde chon' re ljyaan sca ñi nu tlyu lati que 'ñan nan', lo' ndyijyin ya' nducui tin' cha' cua na siya' tisnan ti ñi xtin'.
25 Quando João estava concluindo seu trabalho, perguntou: ‘Vocês pensam que eu sou o Cristo? Não sou! Mas ele vem em breve, e não sou digno sequer de desamarrar as correias de suas sandálias’.
26 Nchgaa naan nu lca ta nten 'in Abraham, lo'o nchgaa 'un ne' nu n'ni tnu 'in Ndiose nducua um re, Ndiose ngua'an tñan ñi cha' tsu'hue re 'in um si'yana tca tyi'o laa um.
26 “Irmãos, vocês que são filhos de Abraão e também vocês gentios tementes a Deus, esta mensagem de salvação foi enviada a nós.
27 Ne' ndi'in quichen Jerusalén lo'o yu nu ngu'ya tñan can', a ngu'ya ne' cha' tiyaa tucui ca lca Jesús, siya' nchgaa tsaan nu nxitñan' ne' nchcui' ne' quityi nu ngua'an scua yu nu mxiycui' Ndiose 'in cua' s'ni, yato'o mducua ne' tñan cha' can' xa ngulo qui'ya ne' 'in Jesús.
27 O povo de Jerusalém e seus líderes não reconheceram que Jesus era aquele a respeito de quem os profetas haviam falado. Em vez disso, eles o condenaram e, ao fazê-lo, cumpriram as palavras dos profetas, que são lidas todos os sábados.
28 Siya' a sca qui'ya nguija lyoo 'in ñi, una mjñan ne' 'in Pilato si'yana cujui ne' 'in ñi.
28 Não encontraram motivo legal para executá-lo, mas, ainda assim, pediram a Pilatos que o matasse.
29 Xa cua' yato'o nchgaa cha' nu ngua'an scua nu nchcui' cha' 'in ñi, xacan' mdyi'ya ne' 'in ñi loo cusi lo' ya tsi' ne' 'in ñi,
29 “Depois de cumprirem tudo que as profecias diziam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o colocaram num túmulo,
30 una Ndiose m'ni cha' mdyiqui'o ñi.
30 mas Deus o ressuscitou dos mortos.
31 Tyun 'a tsaan ti' ngulo'o tloo ñi 'in jun nu mdiya lo'o ñi quichen Jerusalén xa mdo'o ñi se'en lca Galilea, can' nu ndaa suun cha' 'in ñi.
31 E, por muitos dias, ele apareceu àqueles que o tinham acompanhado da Galileia para Jerusalém. Agora eles são suas testemunhas diante do povo.
32 Lo'o huare' nda'an ycui' hua cha' tsu'hue 'in ñi lo'o um, cui' cha' nu mdi'in tyaa Ndiose lo'o nten cula 'in na.
32 “Estamos aqui para trazer a vocês esta boa-nova. A promessa foi feita a nossos antepassados,
33 Nchgaa cha' tsu'hue re cua' mdaa Ndiose 'in nare' nu lca sñe' ñi xa m'ni ñi cha' mdyiqui'o Jesús, cui' tsaña'an nchcui' Salmo nu cua' nchca tucua: —Nu'huin lca Sñen', lo' nan' lcan Sti cua' ñii—.
33 e agora Deus a cumpriu para nós, os descendentes deles, ao ressuscitar Jesus. É isto que o segundo salmo diz a respeito dele: ‘Você é meu Filho; hoje eu o gerei’.
34 Nchcui' Salmo si'yana tyiqui'o ñi, a xca 'a tsaan ti' cutso' ti'in cunan' ñi: —In nu'huin qui'ni ca'an nchgaa cha' tsu'hue nu cua' mdi'in tyaan lo'o yu Davi—.
34 Pois Deus havia prometido ressuscitá-lo dos mortos, para que jamais apodrecesse no túmulo. Ele disse: ‘Eu lhes darei as bênçãos sagradas que prometi a Davi’.
35 Can' cha' ndeña'an nchcui' quityi Salmo xca se'en: —A taa um cha' cuiya' si'yana cutso' ti'in cunan' Sñe' um nu cua' ngulohui um—.
35 Em outro salmo, ele explicou de modo mais direto: ‘Não permitirás que o teu Santo apodreça no túmulo’.
36 Cha' ñi si'yana yu Davi ngulo yu tñan tsaña'an nu mdaa Ndiose cha' cuiya' 'in yu, xacan' ngujui yu, sca se'en ti mtsi' yu lo'o nten cula 'in yu, lo' ytso' ti'in cunan' yu.
36 Não se trata de uma referência a Davi, porque, depois que Davi fez a vontade de Deus em sua geração, morreu e foi sepultado com seus antepassados, e seu corpo apodreceu.
37 Una ñi nu m'ni Ndiose cha' mdyiqui'o can', a ytso' ti'in cunan' ñi.
37 É uma referência a outra pessoa, a alguém a quem Deus ressuscitou e cujo corpo não apodreceu.
38 'Un nu lca ta nten 'in na, ca jlyo ti' um cha' re: Si'ya Jesús caja ña'an cu'ni Ndiose cha' tlyu ti' 'in na,
38 “Ouçam, irmãos! Estamos aqui para proclamar que, por meio de Jesus, há perdão para os pecados.
39 si'yana cunta cha' 'in lee nu ngua'an scua Moisé, a ncua xnu luhui na 'in na si'ya qui'ya nducui na, una nchgaa nu tsa qui'an ti' 'in Jesús quinu luhui can' tloo Ndiose.
39 Todo o que nele crê é declarado justo diante de Deus, algo que a lei de Moisés jamais pôde fazer.
40 Can' cha' cua' ñii, xñi um cunta si'yana a caan cha' nu ngua'an scua yu nu mxiycui' Ndiose 'in, lo' nchcui' na:
40 Por isso, tomem cuidado para que não se apliquem a vocês as palavras dos profetas:
41 —Xñi um cunta 'un nu nxcuan tloo 'ñan, lo' chu'hui yuhue ti' um ña'an ntsu'hui cha' caja um, si'yana nan' cu'nin sca cha' nu tnu tloo um, lo' ñi a tsa qui'an ti' um siya' caja nu quitsa' 'in um—.
41 ‘Olhem, zombadores; fiquem admirados e morram! Pois faço algo em seus dias, algo em que vocês não acreditariam mesmo que lhes contassem’”.
42 Xa mdyi'o yu Pablo lo'o yu Bernabé se'en ndiyo' ti'in ne' can', ne' gentil nu ntsu'hui lja can' mjñan ne' cha' tsu'hue 'in yu si'yana ti' chcui' la yu cha' can' ta'a snu' tsaan, cui' tsaan nu nxitñan' ne'.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da sinagoga, o povo pediu que voltassem a falar dessas coisas na semana seguinte.
43 Xa nu cua' msla' ta'a jun, qui'an 'a ne' judio, lo'o nu cua' ntsu'hui ña'an cha' 'in ne', mducui ncha'an ne' 'in yu Pablo lo'o yu Bernabé, xacan' mdyisnan mda cueen yu 'in nten can' ña'an nu ti' tsa quiñan la ne' loo cha' tsu'hue 'in Ndiose.
43 Muitos judeus e gentios devotos convertidos ao judaísmo seguiram Paulo e Barnabé, que insistiam com eles para que continuassem a confiar na graça de Deus.
44 Mda'a snu' tsaan can', la' nchgaa ti nten can' nguio' ti'in ne' se'en nu quine 'in ne' cha' tsu'hue 'in Ndiose.
44 No sábado seguinte, quase toda a cidade compareceu para ouvir a palavra do Senhor.
45 Una xa na'an ne' judio si'yana qui'an 'a nten nguio' ti'in ne', xacan' yten cha' nsin' ti' tiquee ne', lo' mdyisnan ycui' tyijyin ne' lo' mdaja ne' 'in yu Pablo.
45 Quando alguns dos judeus viram as multidões, ficaram com inveja, de modo que difamaram Paulo e contestavam tudo que ele dizia.
46 Yu Pablo lo'o yu Bernabé, a ytsen yu mxcuen yu 'in ne': Lo'o um ntsu'hui cha' chcui' hua cha' tsu'hue re 'in Ndiose culo nducua la, una mscuan tloo um 'in na, a ñan ti' um si'ya cha' re caja chendyu nu a tsa ti 'a 'in um, can' cha' cua' ñii, tsu'hue lati chcui' hua lo'o ne' gentil.
46 Então Paulo e Barnabé se pronunciaram corajosamente, dizendo: “Era necessário que pregássemos a palavra de Deus primeiro a vocês, judeus. Mas, uma vez que vocês a rejeitaram e não se consideraram dignos da vida eterna, agora vamos oferecê-la aos gentios.
47 Si'yana nde tñan ngulo Ñi X'nan na 'in hua, lo' nchcui' ñi: —Nan' mdi'in tyaan 'in si'yana ca sca xaa 'in ne' gentil nu ndi'in sca chcui chendyu, si'yana tyi'o laa ne'—.
47 Pois foi isso que o Senhor nos ordenou quando disse: ‘Fiz de você uma luz para os gentios, para levar a salvação até os lugares mais distantes da terra’”.
48 Xa ngune 'in ne' gentil cha' can', tsu'hue 'a yu'hui tiquee ne', lo' m'ni tnu ne' 'in Ñi X'nan na si'ya ycha' ñi, lo' ya qui'an ti' nchgaa nu cua' mdo'o hui 'in Ndiose, jun nu ntsu'hui cha' caja chendyu nu a tsa ti 'a 'in.
48 Quando ouviram isso, os gentios se alegraram e agradeceram ao Senhor por essa mensagem, e todos que haviam sido escolhidos para a vida eterna creram.
49 Cha' tsu'hue 'in Ñi X'nan na nguine yu'hui na ña'aan sca chcui se'en can'.
49 Assim, a palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Una ne' judio mdyisnan mxo' ti'in ta'a ne' lo'o yu nu lyi'ya tñan quichen can', lo'o ne' cuna'an nu suun lca cha' 'in, msu'hua ne' tiquee nten quichen can', lo' mducui lyi'o ne' 'in yu Pablo lo'o yu Bernabé.
50 Então os judeus, instigando as mulheres religiosas influentes e as autoridades da cidade, provocaram uma multidão contra Paulo e Barnabé e os expulsaram dali.
51 Tu'hua quichen can' mscuin yu yuu quiya' yu, mdo'o yu nguiaa yu nde quichen Iconio.
51 Eles, porém, sacudiram o pó dos pés em sinal de reprovação e foram à cidade de Icônio.
52 Tsalca jun nu cua' ntsu'hui cha' 'in Jesús nu ndi'in quichen Antioquía, tsu'hue 'a ntsu'hui tiquee jun si'yana mtsa'an yu'hui Espíritu nu Luhui 'in Ndiose 'in jun.
52 E os discípulos estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.