Atos 27
Nduudu nʼdai yeⁿʼe Ndyuūs yeⁿʼe cuicateco yeⁿʼe Tepeuxila (CUXNT) vs NVT
1 Taachí Festo ca'á yā orden chi cueⁿ'é 'nū na barco na yáⁿ'āa Italia, diíⁿ yā entregar Pablo ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi preso yā capitán chí nguuvi sa Julio. Capitán miiⁿ chí yeⁿ'ē 'áámá taaⁿ soldados chi nguuvi Augusto.
1 Quando chegou a hora, zarpamos para a Itália. Paulo e muitos outros prisioneiros foram colocados sob a guarda de um oficial romano chamado Júlio, capitão do Regimento Imperial.
2 Cueⁿ'ē ntúuⁿ 'nū na 'aama barco yeⁿ'e yáāⁿ Adramitio chi caama cáácá ní caⁿ'ā ná cheendi va'ai s'eeⁿ yeⁿ'ē nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā na yáāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Asia. Sndaá 'nū na barco ní cueⁿ'é 'nū. Ní canée sa ndúúcū nús'uu 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi Aristarco yeⁿ'ē yáⁿ'āa Macedonia chi yeⁿ'ē yáāⁿ Tesalónica.
2 Aristarco, um macedônio de Tessalônica, nos acompanhou. Partimos num navio que tinha vindo do porto de Adramítio, no litoral noroeste da província da Ásia. Estavam previstas diversas paradas em portos ao longo da costa.
3 Táámá nguuvi ndaá 'nū cheendi va'ai yeⁿ'e nuūⁿnī'yáⁿ'ā niiⁿnuúⁿ na yáāⁿ Sidón. Julio miiⁿ diíⁿ yā ndúúcū Pablo miiⁿ tan'dúúcā amigo n'dai. 'Cuúⁿ yā chi cueⁿ'e sa naachi canee amigos yeⁿ'ē sa. Amigos ca'á yā chi neⁿ'ē Pablo miiⁿ. Ní Pablo miiⁿ ntaavi'tuunúúⁿ sa.
3 No dia seguinte, quando ancoramos em Sidom, Júlio demonstrou bondade a Paulo permitindo-lhe que desembarcasse para visitar amigos e receber ajuda material deles.
4 Ní cueⁿ'e ntúuⁿ 'nū na barco ní cho'ó 'nū cuaaⁿ ndiiya lado sur yeⁿ'ē isla Chipre caati 'yúúné ní contra yeⁿ'ē barco miiⁿ.
4 Quando partimos de lá, fomos costeando a ilha de Chipre, devido aos ventos contrários que tornavam difícil manter o rumo.
5 Taachi cho'ōo cuaacú 'nū nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā cueⁿ'é 'nū niiⁿnuúⁿ yáⁿ'āa Cilicia ndii yáⁿ'āa Panfilia. Ndaá 'nū na yáāⁿ Mira chi 'áámá yáāⁿ yeⁿ'ē yáⁿ'āa Licia.
5 Prosseguindo por mar aberto, passamos pelo litoral da Cilícia e da Panfília, chegando a Mirra, na província de Lícia.
6 Ní capitán chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā nndaaca yā 'áámá barco yeⁿ'ē yáāⁿ Alejandría chi naⁿ'ā yáⁿ'āa Italia. Cuchɛɛ́ 'nū na barco miiⁿ ní cuinaⁿ'a 'nū.
6 Ali, o oficial no comando encontrou um navio egípcio de Alexandria que estava de partida para a Itália e nos fez embarcar.
7 Ní ngíínū ngiīnū cueⁿ'é 'nū na barco chi 'nááⁿ taavi n'deēe nguuví. Ní cueⁿ'é 'nū ndúúcū nééné n'deēe peligro na barco niiⁿnuúⁿ ná yaāⁿ Gnido ní 'āā ntɛ́ɛ́ 'cuūⁿ 'yúúné chi caⁿ'á 'nū cuááⁿ vmnaaⁿ. Tuu'mi ní cueⁿ'é 'nū na nduu 'uuvi isla, isla Salmón chi canee niiⁿnuúⁿ ndúúcū isla Creta caati nguɛ́ɛ́ 'yúúné taaⁿ miiⁿ.
7 Navegamos vagarosamente por vários dias e, depois de muita dificuldade, nos aproximamos de Cnido. Por causa dos ventos contrários, atravessamos para Creta, acompanhando o litoral menos exposto da ilha, defronte ao cabo de Salmona.
8 Níícú a fuerza diíⁿ 'nū ndaá 'nū niiⁿnuúⁿ 'áámá yáāⁿ chi nguuvi Buenos Puertos ní niiⁿnuúⁿ yáāⁿ miiⁿ canéé yáāⁿ Lasea.
8 Costeamos a ilha com grande esforço, até que chegamos a Bons Portos, perto da cidade de Laseia.
9 Taachí cho'ōo 'naaⁿ tiempo cueⁿ'é 'nū na barco ndúúcū nééné n'deēe peligro. 'Āā cho'ōo nguuvi yeⁿ'ē 'viicu chi nguɛ́ɛ́ che'é 'nū. Tuu'mi ní Pablo caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ.
9 Havíamos perdido muito tempo. As condições climáticas estavam se tornando perigosas para a navegação, pois se aproximava o fim do outono, e Paulo tratou dessa questão com os oficiais do navio.
10 Ní cāⁿ'a yā: Ndís'tiī saⁿ'ā, 'úú inaáⁿ chi 'āā nééné n'deēe peligro cueⁿ'ē ndúúcu yú chi cuuvi ndaa yú. Nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ carga yeⁿ'ē barco cuuvi ndáí caati ndii s'uuúⁿ cuuvi ndai yú.
10 Disse ele: “Senhores, se prosseguirmos, vejo que teremos problemas adiante. Haverá grande prejuízo para o navio e para a carga, e perigo para nossa vida”.
11 Naati capitán miiⁿ ní n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'ē saⁿ'ā chi ndɛɛ̄ barco ndúúcū saⁿ'ā chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē barco miiⁿ ti 'āā chí caaⁿ'maⁿ 'nūū Pablo miiⁿ.
11 Mas o oficial encarregado dos prisioneiros deu mais ouvidos ao capitão e ao proprietário do navio que a Paulo.
12 N'deee n'dáí ináaⁿ yā chí 'āā ntɛ́ɛ́ n'daacā chi canee barco na cheendi va'āī yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ tiempo chi 'iichɛ. Ní n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ nduuvidaamá yā chí caⁿ'a yā nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā yeⁿ'ē miiⁿ. Ní neⁿ'é yā chi ndaá yā na yáāⁿ Fenice chi 'áámá cheendi va'āī yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā yeⁿ'e isla Creta chi canee cuaaⁿ ndiiya sur, cuaaⁿ naachi n'giiya 'yáⁿ'ā. Ní miiⁿ cánéé tiempo chi 'iichɛ.
12 E, uma vez que Bons Portos era uma enseada aberta, um péssimo lugar para passar o inverno, a maioria da tripulação desejava ir a Fenice, que ficava mais adiante na costa de Creta, e passar o inverno ali. Fenice era um bom porto, com abertura apenas para o sudoeste e o noroeste.
13 Ndaā 'yúúné ngíinu yeⁿ'ē cuaaⁿ ndiiya tan'dúúcā chi nacadiinuuⁿ yā chí n'daāca. Candɛ́ɛ yā anclas cūū chi 'caanu barco miiⁿ ní cueⁿ'é yā canéé diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā niiⁿnúuⁿ isla Creta.
13 Quando um vento leve começou a soprar do sul, os marinheiros pensaram que conseguiriam chegar lá a salvo. Por isso, levantaram âncora e foram costeando Creta.
14 Nguɛ́ɛ́ neé 'naaⁿ ndaā táámá 'yúúné taāⁿ taavi chi nguuvi Euroclidón tan'dúúcā ciclón chi contra yeⁿ'ē barco miiⁿ.
14 Mas o tempo mudou de repente, e um vento com força de furacão, chamado Nordeste, soprou sobre a ilha e nos empurrou para o mar aberto.
15 Taachi 'yúúné mííⁿ diiⁿ chi barco 'āā ntɛ́ɛ́ cuuvi caⁿ'a barco miiⁿ contra yeⁿ'ē 'yúúné, tuu'mí s'neeⁿ maáⁿ 'nū candɛ́ɛ̄ 'yúúné barco miiⁿ naachi neⁿ'ē. Ní nús'uu cueⁿ'é 'nū 'tíícā.
15 Como os marinheiros não conseguiam manobrar o navio para ficar de frente para o vento, desistiram e deixaram que fosse levado pela tempestade.
16 Ndaá 'nū na 'áámá isla chi nguuvi Clauda naachi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ 'yúúné taaⁿ. 'Āā nééné ngíⁿ'īi candɛ́ɛ yā barco 'liiⁿ vmnaaⁿ barco ch'ɛɛtɛ ní dichiichí yā barco 'lííⁿ miiⁿ.
16 Navegamos pelo lado menos exposto de uma pequena ilha chamada Cauda, onde, com muito custo, conseguimos içar para bordo o barco salva-vidas que viajava rebocado.
17 Taachi 'āā chí n'daí yā dichiichí yā barco 'lííⁿ ndúúcū 'ii'yū cuaaⁿ náávtaⁿ'ā, tuu'mi ní 'va'á yā chi ndáa yā Sirte chi 'áámá cuaaⁿ chɛɛti nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā naachi canéé yáⁿ'āa dúúⁿ naachí 'āā ntɛ́ɛ́ cuuvi caaca barco miiⁿ. Tuu'mi di'cua'á yā tíínūuⁿ yeⁿ'e barco miiⁿ. Tuu'mi ní chi 'néeⁿ yā barco miiⁿ chi cueⁿ'e maāⁿ ntúūⁿ.
17 Então os marinheiros amarraram cordas em volta do casco do navio para reforçá-lo. Temiam ser arrastados para os bancos de areia de Sirte, diante do litoral africano, por isso baixaram a âncora flutuante para desacelerar o navio e deixaram que fosse levado pelo vento.
18 Ní diīⁿ 'yúúné miiⁿ chi cueⁿ'ē barco ndúúcū peligro ti 'yúúné tááⁿ. Chidɛɛvɛ táámá nguuvi tucá'a yā ndaavi yaí yā carga yeⁿ'ē barco na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā.
18 No dia seguinte, como ventos com força de vendaval continuavam a castigar o navio, a tripulação começou a lançar a carga ao mar.
19 Ndiichí ndii 'ííⁿnúⁿ nguuvi miiⁿ ndúúcū ta'á yā chií yā nducuéⁿ'ē dendú'ū chi ndɛɛ̄ barco na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā.
19 No terceiro dia, removeram até mesmo parte do equipamento do navio e o jogaram fora.
20 Nguuvi nguuvi s'eeⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ n'diichí 'nū 'yáⁿ'ā ndii nguɛɛ ndúú 'ííⁿnyúⁿ cucáávā 'yúúné tááⁿ mííⁿ chi nuuⁿmaⁿ ndiiví 'nū. Tuu'mí 'āā ntɛ́ɛ́ nacadiinúúⁿ 'nū chi nanguáⁿ'ai 'nū.
20 A tempestade terrível prosseguiu por muitos dias, escondendo o sol e as estrelas, até que perdemos todas as esperanças.
21 'Āā 'nááⁿ nguuvi chi nguɛ́ɛ́ nge'é 'nū. Tuu'mi Pablo miiⁿ cheendii yā naavtaⁿ'ā yeⁿ'é nducyaaca 'nū ní caⁿ'a yā: Ndúúti chi ndís'tiī chí chi'téénu nī yeⁿ'é ní nguɛ́ɛ́ cueⁿ'ē yú na barco yeⁿ'ē isla Creta chi cuta'ā yú peligro miiⁿ ndúúcū dendu'ū chi dindɛɛ̄ yú.
21 Fazia tempo que ninguém comia. Por fim, Paulo reuniu a tripulação e disse: “Os senhores deveriam ter me dado ouvidos no princípio e não ter deixado Bons Portos. Teriam evitado todo este prejuízo e esta perda.
22 Maaⁿ ní cuuví ndis'tiī. Canee cúúⁿmíⁿ nī más cā ánimo caati nguɛ́ɛ́ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi dindaí yā vida yeⁿ'é yā nguaāⁿ yú, dámaāⁿ barco miiⁿ chi cuuvi ndáí.
22 Mas tenham bom ânimo! O navio afundará, mas nenhum de vocês perderá a vida.
23 Caati maaⁿ nguiinú 'cūū canéé ángel yeⁿ'e Dendyuūs nduucú. 'Úú ní yeⁿ'e Dendyuūs 'úú ni 'úú dichii'vɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ.
23 Pois, ontem à noite, um anjo do Deus a quem pertenço e sirvo se pôs ao meu lado
24 Caⁿ'a ángel miiⁿ chii yā 'úú: Pablo, nguɛ́ɛ́ 'va'ā di. Canee chi cuééndii di nanááⁿ César. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā na barco ndúúcu di cunduūchí 'iiⁿ'yāⁿ.
24 e disse: ‘Não tenha medo, Paulo! É preciso que você compareça diante de César. E Deus, em sua bondade, concedeu proteção a todos que navegam com você’.
25 N'diichí nī compañeros. Cunee ngíínú nī ánimo caati 'úú i'teenú Dendyuūs. Canéé chi cuuvi tan'dúúcā chi chīi yā 'úú.
25 Portanto, tenham bom ânimo! Creio em Deus; tudo ocorrerá exatamente como ele disse.
26 Canéé chí ca'ā naaⁿ yú na 'áámá isla.
26 É necessário, porém, que sejamos impulsionados para uma ilha”.
27 Chiī ndiichí cuūuⁿ yaaⁿ níícú tan'dúúcā chi cuchií 'nū na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chi nguuvi Adriático, ní cúchiī ná maⁿ'a yaaⁿ ní saⁿ'ā s'eeⁿ chi diiⁿ manejar barco chí tuumicádíínuuⁿ sa chi 'āā snée 'nū niiⁿnuúⁿ na yáⁿ'āa.
27 Por volta da meia-noite, na décima quarta noite de tempestade, enquanto éramos levados de um lado para o outro no mar Adriático, os marinheiros perceberam que estávamos perto de terra firme.
28 Tuu'mi ní ca'a nuuⁿ sá sonda ní ndaaca sa ngii ndiicú 'ya'āa chí yáánūuⁿ ní cho'ō ca ta'lííⁿ cuaaⁿ vmnaaⁿ nnguɛɛcunée sa ca'a nuuⁿ ntúuⁿ sa sonda. Ndaaca ntuuⁿ sa ndítiiⁿ'yu 'ya'āa chí yáánūuⁿ.
28 Lançaram a sonda e verificaram que a água tinha 37 metros de profundidade. Um pouco depois, lançaram a sonda novamente e encontraram apenas 27 metros.
29 'Va'á yā chi ca'a naáⁿ yā na 'vaachií. Tuu'mi ní ca'ā nuúⁿ ya ná cuūúⁿ ancla cūū yeⁿ'ē cuaaⁿ dáámí, cosa chi cueendii barco miiⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ caaca. Ní snee ngíínú yā chi cúúví dɛɛvɛ.
29 Temiam que, se continuássemos assim, seríamos atirados contra as rochas na praia. Por isso, lançaram quatro âncoras da parte de trás do navio e ansiavam para que o dia chegasse logo.
30 Tuu'mi ní saⁿ'ā chi diíⁿ yā manejar barco ch'ɛɛti yaaⁿ sá chi cáanu sa yeⁿ'ē barco. Ní ca'a nuúⁿ yā barco 'lííⁿ na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Diíⁿ yā tan'dúúcā chi cangúu yā ancla cūū yeⁿ'e cuaaⁿ vmnaaⁿ barco miiⁿ.
30 Dando a entender que iriam lançar as âncoras da parte da frente, os marinheiros baixaram o barco salva-vidas, na tentativa de abandonar o navio.
31 Pablo miiⁿ caⁿ'a yā chii yā capitán: Ndúúti chi saⁿ'ā s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ canee sa na barco miiⁿ ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ cuuvi nanguaⁿ'ai nī.
31 Paulo, então, disse ao oficial no comando e aos soldados: “Se os marinheiros não permanecerem a bordo, vocês não conseguirão se salvar”.
32 Tuu'mi ní soldados ch'iica sa lazo yeⁿ'ē barco 'lííⁿ. Diiⁿ sá chí cueⁿ'e maāaⁿ ní chindai.
32 Então os soldados cortaram as cordas do barco salva-vidas e o deixaram à deriva.
33 Taachí caama chidɛɛvɛ Pablo caⁿ'a yā chii yā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi che'é yā. Ní caⁿ'a yā: Maaⁿ ní ndiichi cuūúⁿ nguuvi chí 'āā ntɛ́ɛ́ ché'e nī ní 'cuɛɛtinée nī ndúúcū cuidado. Ní nguɛ́ɛ́ che'é nī mar 'áámá yuūndū.
33 Enquanto amanhecia, Paulo insistiu que todos comessem. “De tão preocupados, vocês não se alimentam há duas semanas”, disse ele.
34 'Úú ngiicá ndis'tiī chi ché'e nī maaⁿ níícú vɛ́ɛ́ fuerza yeⁿ'é nī ti mar 'áámá yuūdū tiíⁿ nī nguɛ́ɛ́ cuuvi ndai.
34 “Por favor, comam alguma coisa agora, para seu próprio bem. Pois nem um fio de cabelo de sua cabeça se perderá.”
35 Taachí caⁿ'a yā chuū, sta'á yā pan. Ca'á yā gracia Ndyuūs nanááⁿ nducyaaca yā ní taachi n'deé yā pan tucá'a yā che'é yā.
35 Em seguida, tomou um pão, deu graças a Deus na presença de todos, partiu-o em pedaços e comeu.
36 Tuu'mi ní nducyaaca yā canee cúúⁿmíⁿ yā más ca ánimo ní che'é ntuúⁿ yā.
36 Todos se animaram e começaram a comer.
37 Nducyáácá 'nū chi snúuⁿ 'nū na barco tan'dúúcā 'uūvī ciento canéé 'iīⁿnūⁿ ngɛɛcu nditiiⁿ'yu 'áámá 'nū.
37 Havia um total de 276 pessoas a bordo.
38 'Āā nduuví ditiinú yā. Diíⁿ yā chi nan'daa ca'áí barco miiⁿ. 'Canuúⁿ yā trigo chi ndɛ́ɛ̄ barco miiⁿ na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā.
38 Depois de se alimentar, a tripulação aliviou o peso do navio mais um pouco, atirando ao mar toda a carga de trigo.
39 Taachí chidɛɛvɛ táámá nguuvi nguɛ́ɛ́ 'ííntinaáⁿ 'nū tií yáⁿ'āa naachí snée 'nū naati n'diichí 'nū 'áámá lugar naachi vɛɛ 'áámá playa o yáⁿ'āa ndúútīi. Nduuvidáámá 'nū neⁿ'e 'nū cundaa 'nū na playa miiⁿ ndúúcū barco.
39 Ao amanhecer, não reconheceram a terra, mas viram uma enseada com uma praia e cogitaram se seria possível chegar ali e atracar o navio.
40 Ní chiica ntúuⁿ yā 'ii'yu yeⁿ'ē cucáávā chi ancla cūū chi canuúⁿ na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Tuu'mi ní cuaaⁿ dáámí barco miiⁿ nadatíi yā remos chi tan'dúúcā 'áámá tabla chi diiⁿ guiar barco miiⁿ. Ní ch'eeⁿ yā tiīnūuⁿ miiⁿ yeⁿ'é cuaaⁿ vmnaaⁿ barco miiⁿ na 'yúúné ni cueⁿ'é 'nū na playa chi yáⁿ'āa ndúútiī.
40 Então cortaram as âncoras e as deixaram no mar. Depois, afrouxaram as cordas que controlavam os lemes, levantaram a vela da frente e foram rumo à praia,
41 Caⁿ'a 'naaⁿ 'nū naachi 'áámá lugar chí 'uūvī nuūⁿnīⁿ ní diíⁿ yā chi ndaā barco miiⁿ na yáⁿ'āa cuaaⁿ diituú chɛɛti nuūⁿnīⁿ. Diíⁿ yā chi nacan'dáā barco 'iicu cuááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'ē barco miiⁿ chi canúúⁿ ca nguaaⁿ nuūⁿnīⁿ 'āā na yáⁿ'āa canéé chɛɛchi. Chééndii chi 'āā ntɛ́ɛ́ chiīcā 'iicu cuaaⁿ dáámí barco miiⁿ neⁿ'e nda'ai ndúúcū fuerza yeⁿ'ē nuūⁿnīⁿ miiⁿ.
41 mas o navio foi apanhado entre duas correntezas contrárias e encalhou antes do esperado. A parte da frente se encravou e ficou imóvel, enquanto a parte de trás, atingida pela força das ondas, começou a se partir.
42 Tuu'mi ní soldado s'eeⁿ caⁿ'a yā chi 'caaⁿ'nuⁿ yā preso s'uuⁿ níícú mar 'áámá yā nguɛ́ɛ́ cuuvi cáaⁿ'yuuⁿ yā nuūⁿnīⁿ níícú cunaⁿ'a yā na yáⁿ'āa.
42 Os soldados queriam matar os prisioneiros para que não nadassem até a praia e depois fugissem.
43 Naati capitán miiⁿ neⁿ'e sa dinguáⁿ'ai sa Pablo miiⁿ. Tuu'mí chícataáⁿ yā chí neⁿ'e soldado s'uuⁿ. Tuu'mi ní capitán chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ caⁿ'á sa chi nducyáácá yā chi cuuvi 'caaⁿ'yuuⁿ yā nuūⁿnīⁿ níícú chi cun'daa yā vmnaāaⁿ nuūⁿnīⁿ ní 'caaⁿ'yuuⁿ yā ní nandaá yā na yáⁿ'āa ní nnguaⁿ'áí yā.
43 O oficial no comando, porém, desejava poupar a vida de Paulo e não permitiu que executassem seu plano. Ordenou aos que sabiam nadar que saltassem ao mar primeiro e fossem em direção a terra.
44 Níícú tanáⁿ'a yā ní na tablas yeⁿ'ē barco ndúúcū yáⁿ'á yeⁿ'ē barco cuuví nacan'dáa yā. 'Tíícā chiī nducyááca yā nanguáⁿ'ai yā nandáa yā na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ.
44 Os outros se agarraram a tábuas ou pedaços do navio destruído. Assim, todos chegaram à praia em segurança.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.