Atos 19
Nduudu nʼdai yeⁿʼe Ndyuūs yeⁿʼe cuicateco yeⁿʼe Tepeuxila (CUXNT) vs NAA
1 Taachí canéé Apolos miiⁿ yáāⁿ Corinto, Pablo miiⁿ ch'íínú cheⁿ'e sa yáⁿ'āa yeⁿ'e distrito cuaaⁿ niiⁿnuúⁿ ní ndaa sá yáāⁿ Efeso. Ní nndaaca sá n'dúúví saⁿ'ā chi i'téénu yā Cristo.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 Ní caⁿ'a sa: ¿'Áá diiⁿ di recibir Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs taachí chí'teenu di? Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ miiⁿ ní caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ n'giindiveeⁿ 'nū chi vɛ́ɛ́ Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs.
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Tuu'mi ní caⁿ'a sa: ¿Du'u chɛɛdinuūⁿnīⁿ dii? 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cāⁿ'a yā: Chɛɛdinúūⁿniⁿ 'nū cucáávā nduudu Juan.
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Pablo miiⁿ ní caⁿ'a sa: Juan miiⁿ chɛɛdínúuⁿnīⁿ sa chi cuɛɛdínúuⁿníⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē chi indaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yā, ní Juan ngaⁿ'a sa ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ chi cu'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ chi cuchii yā cuaaⁿ dáámí sá. 'Iiⁿ'yāⁿ 'cúū chi Cristo Jesús miiⁿ.
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Taachí ch'iindiveéⁿ yā chuū chɛɛdinúūⁿniⁿ yā ndúúcū chi duuchi Señor Jesús miiⁿ.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Taachí Pablo sn'duuⁿ ta'á yā vmnaaⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tuu'mi ní ndaá vmnaaⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs. Ní caⁿ'a yā davaacu chi n̄'dááⁿ ní caⁿ'a yā chiiⁿ chi Dendyuūs yaa'vi yā.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Saⁿ'ā s'eeⁿ ní ngii sa tan'dúúcā ndiichúúví sá.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Sndáá Pablo miiⁿ na yaācū sinagoga miiⁿ ní caⁿ'a cuaacú sá taandúú cuuví 'iiⁿnuⁿ 'iiyū, nguɛ́ɛ́ ndúúcū vaadī 'va'a. Ní n'cueeⁿ sa ní ngaⁿ'a sa ndíí neⁿ'e sa chi cu'téénu yā yeⁿ'ē chi Dendyuūs ngaⁿ'a yā ntiiⁿnyuⁿ.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Naatí diīⁿ chɛɛchí náⁿ'a yā na staava yeⁿ'é yā ní nguɛ́ɛ́ chi'téénu yā. Nguɛ́ɛ́ caⁿ'a yā n'daacā yeⁿ'e yúúní yeⁿ'e Dendyuūs miiⁿ nanaaⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ndaacadaamí Pablo yeⁿ'é yā ní snee vi'i sa 'iiⁿ'yāⁿ chi i'teenú yā Cristo. Ngi'cueeⁿ sá nguuvi nguuvi ná escuela chi nguuvi Tiranno.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Canéé sá taanduu 'úúvi nduūyū. 'Tíícā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáⁿ'āa Asia, 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'ē Señor Jesús.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Dendyuūs miiⁿ diíⁿ yā vaadī n'giinu ch'ɛɛtɛ n'dai cáávā ta'a Pablo miiⁿ.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Manera chi 'tíícā sta'á yā paños ndúúcū delantales chi tuu'vi cuerpo yeⁿ'e Pablo ní candɛ́ɛ yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ngiita. 'Iicu ndiivíī ca'ai yeⁿ'é yā ndúúcū 'yúúné s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā yeⁿ'é yááⁿn'guiinūuⁿ.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Tuu'mi ní náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi ngiicá yā ndíí miiⁿ ndíí 'muuⁿ chí ngaⁿ'a yā ndúúcū espíritu chi nguɛ́ɛ́ n'daacā yeⁿ'ē yááⁿn'guiinūuⁿ neⁿ'é yā caaⁿ'máⁿ yā chi yeⁿ'ē Jesús miiⁿ. Ní ngaⁿ'á yā: 'Úú ní caacá cáávā Jesús miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'a Pablo yeⁿ'ē chi can'daā na cuerpo miiⁿ.
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 'Áámá saⁿ'ā chi nguuvi Esceva vɛ́ɛ́ ndɛɛ̄chɛ̄ daiya sa chi saⁿ'ā s'eeⁿ. Saⁿ'ā miiⁿ ní saⁿ'ā Israel ní saⁿ'ā chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e chiiduú s'eeⁿ yeⁿ'ē Israel. Ní daiya sa diíⁿ yā chuū.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā espíritu chi nguɛ́ɛ́ n'daacā yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní caⁿ'á yā: 'Úú ní n'diīchi Jesús miiⁿ ní deenú ntúūⁿ du'ū chi Pablo. Ndís'tiī, ¿du'u ndís'tiī?
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Ní 'iicu saⁿ'ā chi canee sa ndúúcu espíritu chi nguɛ́ɛ́ n'daacā cúⁿ'u sá ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, ní chíchɛɛ sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní diiⁿ ca sá ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní chéénu yā yeⁿ'é va'āī miiⁿ. 'Āā ntɛ́ɛ́ snúúⁿ yā catecai vmnáaⁿ yā ní nca'áí yā.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Chuū chicadiinúúⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi snee na yáāⁿ Efeso, tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ 'tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel. Ní nducyaaca yā dii'yá yā chii. Ní chíí ch'ɛɛtɛ ca Señor Jesús miiⁿ.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Neené 'yaaⁿ yā chi s'téénu yā ní ndaá yā. Ní caⁿ'a yā chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'ēeⁿ yā cosas magias ndɛ́ɛ yā libros yeⁿ'é yā ní chicyáⁿ'a yā nanááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ntun'dáa yā cuenta yeⁿ'e libros ní chicadiinúúⁿ yā chí ngíí 'uūvī ngɛɛcu ndiichi mil tuūmī yeⁿ'e 'dííⁿnguɛɛ.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 'Tíícā chiī 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi chi'teenu nduudu yeⁿ'e Señor 'iivú Dendyuūs miiⁿ. Ní 'áámá canéé chiichi yā nduudú Dendyuūs miiⁿ.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Cho'ōo chúū ní Pablo miiⁿ nacadiinu sa na staava yeⁿ'ē sa chi cho'ō sa na yáⁿ'āa Macedonia ndúúcū yáⁿ'āa Acaya ní cuayiivi caⁿ'ā sa na yáāⁿ Jerusalén. Ní ngaⁿ'ā sa: Cuayiivi chí 'āā cheⁿ'é yáāⁿ s'eeⁿ canee chi n'diichí ntúūⁿ yáāⁿ Roma.
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Ní dicho'o na yáⁿ'āa Macedonia 'uūvī saⁿ'a, Timoteo ndúúcū Erasto chi cunnée yā 'iiⁿ'yāⁿ. Pablo miiⁿ canee sa 'áámá tiempo na yáⁿ'āa Asia.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Tiempo miiⁿ ch'iīndī 'áámá vaadī 'caa'va ch'ɛɛtɛ yeⁿ'ē yúúní yeⁿ'e Dendyuūs miiⁿ.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Caati cunee 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi sa Demetrio chi din'dái sa yaācū n'gaiyáā yeⁿ'e imagen chi nguuvi Diana. Dámaāⁿ 'diiⁿnguɛɛ din'dái sa. Ní diiⁿ sa ganar n'deee taaví tuūmī yeⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē sa ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ chidin'dái yā yaācū n'gaiyáā s'eeⁿ.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Demetrio mííⁿ ní diiⁿ sa chí nduuvidaamá saⁿ'ā s'eeⁿ chi idiiⁿ ntííⁿnyuⁿ miiⁿ. Caⁿ'a Demetrio: Ndís'tiī saⁿ'ā, déénu nī chi vɛ́ɛ́ tuumī yeⁿ'ē yú yeⁿ'ē ntiiⁿnyúⁿ 'cūū.
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Naati inaáⁿ nī ní n'giindiveéⁿ nī chi Pablo 'cūū taanduvɛ́ɛ́ diiⁿ sa chi neené n'dai 'iiⁿ'yāⁿ s'téénu yā. Nguɛ́ɛ́ dámaaⁿ yáāⁿ Efeso ti nuuⁿmaⁿ yáⁿ'āa Asia. Ní ngaⁿ'ā sa chi nguɛ́ɛ́ dendyuūs s'eeⁿ chi din'dái yā ndúúcū ta'á yā.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Nguɛɛ dámaāⁿ negocio yeⁿ'ē yú chi vɛ́ɛ́ peligro yeⁿ'ē chi 'aa ntɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ. 'Tiicá ntúūⁿ yáacū yeⁿ'ē imagen Diana chi ch'ɛɛtɛ mííⁿ, mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ neⁿ'e yā. Ní tuca'á yā natuuví yā chi ch'ɛɛtɛ yeⁿ'ē Diana miiⁿ chi i'teenu nuuⁿmaⁿ nación yeⁿ'e yáⁿ'āa Asia ndúúcū núúⁿmáⁿ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Taachí ch'iindiveéⁿ yā chuū nduuvi taáⁿ yā ní 'cai yā, ngaⁿ'a yā: Ch'ɛɛtɛ n'dai tá táⁿ'ā imagen Diana yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ Efeso.
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 'Iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ chiīdáánā yeⁿ'é yā. Ní sta'á yā saⁿ'ā chi nguuvi Gayo ndúúcū saⁿ'ā chi nguuvi Aristarco ní candɛ́ɛ yā saⁿ'ā s'eeⁿ na teatro. Saⁿ'ā miiⁿ ní yeⁿ'ē yáⁿ'āa Macedonia ní compañeros yeⁿ'e Pablo.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Pablo miiⁿ neⁿ'e sa can'dáa sa nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ naati 'iiⁿ'yāⁿ s'uúⁿ chi i'téénu yā Cristo nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ yā.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Dendú'ū náⁿ'a 'iiⁿntyéⁿ'ē saⁿ'ā yeⁿ'e yáⁿ'āa Asia, saⁿ'ā chi amigo yeⁿ'ē Pablo dichó'o yā caaca yeⁿ'ē chí ngaⁿ'á yā chi nguɛ́ɛ́ caⁿ'ā sa na teatro.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Náⁿ'a yā n'gaí yā 'áámá cosa, náⁿ'a yā táámá cosa ti ngiidáánā yeⁿ'é yā. Náⁿ'a yā miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ déénú yā dɛ'ɛ̄ cáávā nduuvidaamá yā.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel tun'dáa yā Alejandro nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi n'deee n'dáí. 'Iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ingúúndaí yā saⁿ'ā. Tuu'mi ní Alejandro mííⁿ ca'a sa ndúúcū ta'a sa chi cunee 'diiíⁿ. Neⁿ'e sa caaⁿ'maⁿ sa yeⁿ'ē maaⁿ sa nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Taachí tuumicadiinúúⁿ yā chi saⁿ'a Israel saⁿ'a miiⁿ nducyáácá yā 'caī yā taanduu 'uuvī hora: Ch'ɛɛtɛ n'dai imagen ndyuūs Diana yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Efeso.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Tuu'mi ní saⁿ'ā 'iiⁿntyéⁿ'ē chi idingúūⁿ diiⁿ sa chí 'caadií nducyaaca yā cheendi yā ní caⁿ'a sá: Ndís'tiī saⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Efeso, ¿du'u saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ deenu sa chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Efeso diiⁿ yā cuidado yaācū yeⁿ'e táⁿ'ā ch'ɛɛtɛ n'dai chi imagen Diana ní imagen yeⁿ'ē tá chí ndaā yeⁿ'e nanguuvi?
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Deenu yú chuū chí mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā contra yeⁿ'e chuū. Ndís'tiī canéé chi 'cuɛɛtinéé 'diíⁿ nī ní inadacadiinúúⁿ nī. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī dɛ'ɛ̄ vɛɛ.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Naatí candɛ́ɛ nī saⁿ'ā s'eeⁿ ti nguɛ́ɛ́ diīⁿ duucú sá 'áámá cosa yeⁿ'ē yáacū ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ngaⁿ'a rá yā chi nguɛɛ n'daaca lado yeⁿ'e imagen dendyuūs n'daataá yeⁿ'e yú.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Nduuti chi Demetrio miiⁿ ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ vɛ́ɛ́ vaadī 'caa'va ndúúcu sa o dendú'ū contra 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní, can'dɛ́ɛ yā saⁿ'ā vaacuyáāⁿ ní vɛ́ɛ́ saⁿ'a 'iiⁿntyéⁿ'ē. Mííⁿ ní cuuvi caaⁿ'maⁿ 'áámá yā táámá yā.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Ndúúti chi ngiicá nī yeⁿ'ē táámá naaⁿ dendu'ū 'iiⁿntyéⁿ'ē s'eeⁿ cuuví cāāⁿ'maⁿ yā chɛ́ɛ́ chí cuaacu.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Tí cáándá yeⁿ'e yú chi caaca nuuⁿndí yā yeⁿ'e yú ní cadiinúúⁿ yā yeⁿ'ē chí 'caī yú 'maaⁿ. Nguɛ́ɛ́ mar 'áámá nduudu chi caaⁿ'maⁿ yú yeⁿ'é chuū.
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Taachí caⁿ'á yā chuū ní diíⁿ yā despedir nducyaaca yā.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.