Atos 17
Nduudu nʼdai yeⁿʼe Ndyuūs yeⁿʼe cuicateco yeⁿʼe Tepeuxila (CUXNT) vs NAA
1 Cho'ó yā yáāⁿ Anfípolis, cho'ó yā yáāⁿ Apolonia ní ndaá yā na yáāⁿ Tesalónica. Naachi vɛ́ɛ́ 'áámá yaācū sinagoga yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, Paulo e Silas chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Ní Pablo miiⁿ ti 'āā ndii nííⁿnuⁿ yā chēⁿ'e yā naachi snéé 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'iiⁿnuⁿ sábado chi ntaavi'tuunúuⁿ yā, caⁿ'a yā ndúúcū nducyaaca yā nduudú yeⁿ'e Dendyuūs.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, discutiu com eles a respeito das Escrituras,
3 Chi'cueeⁿ sá ní caⁿ'a sa yeⁿ'ē chi neené nguūⁿ na Escrituras. Ngaⁿ'ā sa chi canéé chi Cristo 'cuūvi yā ní nnduuchí yā nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní Jesús yeⁿ'e chi 'úú chi ngaⁿ'á, Jesús miiⁿ chi Cristo chi Ndyuūs dɛɛvɛ yā.
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dos mortos. Paulo dizia: — Este Jesus, que eu anuncio a vocês, é o Cristo.
4 Náⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ s'téénu yā ní nduuvidaamá yā ndúúcū Pablo ndúúcū Silas ndúúcū n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel chi 'iiⁿ'yāⁿ n'dai taavi, ndúúcū n'deee n'dáí n'daataá chi n'dáí taavi, nguɛ́ɛ́ duu'ví yā.
4 Alguns deles foram persuadidos e se juntaram a Paulo e Silas. O mesmo aconteceu com numerosa multidão de gregos piedosos e muitas mulheres importantes.
5 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā ní ngueé yā sta'á yā náⁿ'ā saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā saⁿ'ā chi 'daān'dī. Ní n'deeé nduuvidaamá yā ní nduuvi taáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ ní ndaa staⁿ'a vaadicadiinuuⁿ yeⁿ'é yā. Ní sta'á yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e vaacu Jasón. Ní neⁿ'é yā tun'dáa yā Pablo ndúúcū Silas nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, reuniram uma multidão e provocaram um tumulto na cidade. E, atacando de surpresa a casa de Jasom, procuravam trazer Paulo e Silas para o meio do povo.
6 Naati nguɛ́ɛ́ nindaāca yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Candɛ́ɛ yā Jasón ndúúcū náⁿ'ā hermanos nanááⁿ 'iiⁿntyeⁿ'ē yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ. Ní 'cai yiicú yā: Sáⁿ'ā s'ūūⁿ nidi'vaachi sā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē núúⁿmáⁿ iⁿ'yeēⁿdī ní ndaa sa ndii 'múúⁿ.
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos diante das autoridades, gritando: — Estes que promovem tumulto em todo o mundo chegaram também aqui,
7 Ní Jasón miiⁿ snée yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ na vaacu sa. Ní nducyaaca yā nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā César. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'á yā ti vɛ́ɛ́ táámá rey chi Jesús.
7 e Jasom os hospedou na casa dele. Todos estes agem contra os decretos de César, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'e yáaⁿ 'cūū nduuvi taáⁿ yā taachí ch'iindiveéⁿ yā chuū.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvir estas palavras.
9 Tuu'mi ní sta'á yā tuumi yeⁿ'ē Jasón ndúúcū náⁿ'a yā ní n'dɛɛchi yā 'iiⁿ'yāⁿ.
9 Porém, depois de terem recebido deles a fiança estipulada, as autoridades soltaram Jasom e os outros.
10 Tuu'mí nūuⁿ hermanos dichó'o yā Pablo ndúúcū Silas ndii yáāⁿ Berea. Ní taachí ndaá yā miiⁿ ní sndaa yā na yaacū sinagoga yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia. Ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 'Iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ n'daacá yā nanááⁿ Dendyuūs nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yaāⁿ Tesalónica. Sta'á yā nduudu miiⁿ ndúúcū vaadī yeenú ní ch'eeⁿ yā nguuvi nguuvi Escrituras. Neⁿ'é yā n'diichí yā, ¿'áá cuaacu chi 'tíícā?
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres do que os de Tessalônica, pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Neené 'yaaⁿ yā s'téénu yā, n'daataá chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel chi táⁿ'ā n'dai taavi ndúúcū nééné 'yaaⁿ saⁿ'ā.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição social e muitos homens.
13 Taachi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Tesalónica chicadíínuuⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Berea 'aa deenú ntúuⁿ yā yeⁿ'ē nduudu yeⁿ'e Dendyuūs cáávā chi ngaⁿ'a Pablo, tuu'mi ní cheⁿ'é yā miiⁿ. 'Tíícá ntúūⁿ ca'á yā vaadī 'caa'va 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá agitar e perturbar o povo.
14 Hora mííⁿ nūuⁿ hermanos dichó'o yā Pablo ndíí na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Ní Silas ndúúcū Timoteo ch'ɛɛtinée yā miiⁿ.
14 Então os irmãos fizeram com que Paulo fosse imediatamente para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram em Bereia.
15 'Iiⁿ'yāⁿ chí cánéé chi can'dáa yā Pablo, candɛ́ɛ yā saⁿ'a miiⁿ na yáāⁿ Atenas. Ní Pablo ca'a sa orden 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi dichó'o yā Silas ndúúcū Timoteo naachí cunée sa chinúúⁿ cueⁿ'é 'nūūⁿ. Ní cueⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que fossem encontrá-lo o mais depressa possível.
16 Pablo miiⁿ canee ngiinu sa 'iiⁿ'yāⁿ na yáāⁿ Atenas. Ní neené ndaachi ndíí espíritu yeⁿ'ē sa taachí n'diichi sa nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ chi nééné i'téénu yā ídolos.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Caⁿ'a yā n'deee n'dáí ná yaācū sinagoga ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā chi maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel. Ní nguuvi nguuvi caⁿ'a ntuúⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi sneé yā nii'vɛ̄ɛ̄.
17 Por isso, falava na sinagoga com os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, com os que se encontravam ali.
18 Ní náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'eēⁿ chi neené n'dáí tiīiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ epicúreos, yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ estoicos ní n'gɛɛcú cheendí yā ndúúcu yā. Ní n'dúúví 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā: ¿Dɛ'ɛ neⁿ'é caaⁿ'maⁿ sáⁿ'a 'cūū chí tá'tiī n'deēé ngaⁿ'ā sá? Ní náⁿ'a yā ní caⁿ'a yā: Ngaⁿ'ā sa tan'dúúcā chi 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yeⁿ'é ndyuūs ngai. Pablo miiⁿ caⁿ'a yā yeⁿ'ē evangelio chi ndúúdú ngai yeⁿ'ē Jesucristo ní yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chí nnduuchí yā nguaaⁿ tináⁿ'ā.
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos discutiam com ele, havendo quem perguntasse: — Que quer dizer esse tagarela? Outros diziam: — Parece pregador de deuses estranhos. Diziam isso porque Paulo pregava Jesus e a ressurreição.
19 Ní sta'á yā saⁿ'ā ní ndaá yā nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē ndúúcu sa yiīcū chi nguuvi Areópago. Ní caⁿ'a yā: ¿'Áá cuuvi cádíínuuⁿ 'nū dɛ'ɛ̄ chi ca'cueéⁿ nī chí ngai chí ngaⁿ'a nī?
19 Então, tomando-o consigo, levaram-no ao Areópago, dizendo: — Podemos saber que nova doutrina é essa que você ensina?
20 Ngaⁿ'a nī dendu'ū chi n̄'daaⁿ ní neⁿ'é 'nū cadiinuuⁿ 'nū dɛ'ɛ neⁿ'e caaⁿ'māⁿ chuū.
20 Pois você nos traz aos ouvidos coisas estranhas e queremos saber o que vem a ser isso.
21 (Naati 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Atenas ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snúuⁿ yúúní chi snée yā miiⁿ, nguɛ́ɛ́ tuumicadíínuuⁿ yā yeⁿ'ē taama naaⁿ, caati dámaāⁿ neⁿ'e yā 'caandiveéⁿ yā ní caaⁿ'maⁿ yā cosa chí ngai.)
21 Acontece que todos os de Atenas e os estrangeiros residentes não se ocupavam com outra coisa senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Tuu'mi ní Pablo mííⁿ chééndii sa náávtaⁿ'ā 'iiⁿntyéⁿ'ē yiīcū chi nguuvi Areópago, ní caⁿ'a sa: Ndís'tiī saⁿ'a yeⁿ'e yaāⁿ Atenas, 'úú tuumicadiinúúⁿ yeⁿ'e nī chí neené i'téénu nī ndyuūs s'eeⁿ.
22 Então Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: — Senhores atenienses! Percebo que em tudo vocês são bastante religiosos,
23 Cho'ó ní n'diichí lugar naachi cu'téénu nī ndyuūs s'eeⁿ yeⁿ'é nī. Ndaacá 'áámá na santo naachi canéé nguūⁿ nduudu 'cūū, NDYUŪS CHI NGUƐ́Ɛ́ N'DIICHI YÚ. Ndyuūs chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ n'diichí nī ní i'téénu nī, Ndyuūs miiⁿ chi 'úú ní ngaⁿ'á.
23 porque, andando pela cidade e observando os objetos de culto que vocês têm, encontrei também um altar no qual aparece a seguinte inscrição: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse que vocês adoram sem conhecer é precisamente aquele que eu lhes anuncio.
24 Ndyuūs chi din'dái yā iⁿ'yeeⁿdī ndúúcū tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeēⁿdī, Señor miiⁿ chí yeⁿ'é yā nanguuvi ndúúcū yeⁿ'ē na yáⁿ'āa miiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ canúuⁿ yā yaācū chi nín'dai ta'ā 'iiⁿ'yāⁿ.
24 — O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas;
25 Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú chí neⁿ'é yā dɛ'ɛ̄ vɛɛ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ caati 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní ca'a yā vida nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e íⁿ'yeeⁿdī ndúúcū 'yúúné chi yíícú yā ndúúcū tanducuéⁿ'ē dendu'ū.
25 nem é servido por mãos humanas, como se precisasse de alguma coisa, pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais.
26 Ndyuūs diiⁿ yā chi 'áámá ndaata nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuɛɛtinée yā vmnaaⁿ yáⁿ'āa. Ní vmnááⁿ vmnaaⁿ diíⁿ yā señalar yáⁿ'āa naachi 'cuɛɛtinée yā ndúúcū tiempo chí 'cuɛɛtinée yā na yáⁿ'āa.
26 De um só homem fez todas as nações para habitarem sobre a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Dendyuūs s'neéⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ na yáⁿ'āa chi n'nuúⁿ yā Dendyuūs miiⁿ ndúúti chi cuuvi ndaā niiⁿnúⁿ yā níícú ndaacá yā 'iiⁿ'yāⁿ, 'áárá chi cuaacu nííⁿnyúⁿ nguɛ́ɛ́ yaⁿ'ai canée yā yeⁿ'e ca'áámá ca'áámá s'uūuⁿ.
27 para buscarem Deus se, porventura, tateando, o possam achar, ainda que não esteja longe de cada um de nós;
28 Ní cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canduuchi yú ní inuⁿ'u yú ndúúcu yā ní s'uuúⁿ 'cuɛɛtinée yú ndúúcu yā. Tan'dúúcā chi caⁿ'a tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ poetas yeⁿ'é nī: Tí ndáátá yeⁿ'ē Ndyuūs s'uuúⁿ.
28 pois nele vivemos, nos movemos e existimos, como alguns dos poetas de vocês disseram: “Porque dele também somos geração.”
29 Canee yú na ndaata yeⁿ'é Dendyuūs. Nguɛ́ɛ́ cánéé chi nadacadíínuuⁿ yú chi Dendyuūs miiⁿ tan'dúúcā 'dííⁿnguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, tan'dúúcā 'dííⁿnguɛɛ 'iiⁿ'yāⁿ, tan'dúúcā tuūú 'iiⁿ'yāⁿ, tan'dúúcā chi saⁿ'ā din'dái ndúúcū vaadi cadiinūuⁿ yeⁿ'ē sa.
29 Portanto, visto que somos geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 Tuu'mi ní Dendyuūs nguɛ́ɛ́ diíⁿ cuenta yeⁿ'ē tiempo yeⁿ'e vaadī tonto yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. Maaⁿ ní Ndyuūs ca'á yā orden nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ nducuéⁿ'ē cuaaⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ ndaacadáámí yā yeⁿ'ē nuuⁿndí yeⁿ'é yā.
30 Deus não levou em conta os tempos da ignorância, mas agora ele ordena a todas as pessoas, em todos os lugares, que se arrependam.
31 Cáávā chuū Dendyuūs 'cuuⁿ'miⁿ yā 'áámá nguuvi chi diíⁿ yā juzgar 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdī ndúúcū justicia cucáávā saⁿ'ā miiⁿ chí ndɛɛvɛ. Cáávā saⁿ'ā miiⁿ Dendyuūs diíⁿ yā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ deenú yā chi cuaacu chi Dendyuūs nadacuéeⁿ yā saⁿ'ā nguaaⁿ tináⁿ'ā.
31 Porque Deus estabeleceu um dia em que julgará o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu certeza disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Taachí ch'iindiveéⁿ yā chi nnduuchi yā nguaaⁿ tináⁿ'ā, náⁿ'ā yā diīⁿ duuchí yā 'iiⁿ'yāⁿ. Níícú náⁿ'a yā caⁿ'a yā: 'Āā 'caandiveeⁿ ntúuⁿ 'nū yeⁿ'é nī ndii táámá.
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns zombaram, e outros disseram: — A respeito disso ouviremos você em outra ocasião.
33 Pablo miiⁿ nan'daa sa naavtaⁿ'ā yeⁿ'é yā.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Náⁿ'a yā chi'téénu yā ní nduuvidaamá yā ndúúcū Pablo miiⁿ. Nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canee 'áámá saⁿ'ā Dionisio yeⁿ'ē 'iiⁿntyéⁿ'ē concilio chi nduuvidaamá yā na lugar Areópago ndúúcū 'áámá n'daataá chí nguuvi tá Dámaris, ndúúcū táámá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ.
34 Houve, porém, alguns homens que se juntaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, mais algumas pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.