Lucas 11
Majepacʉ jʉ̃menijicʉi yávaiye mamaene coyʉitucubo (CUBNT) vs NAA
1 Cũinájãravʉ Jesús jẽniañʉ marejámed̶a jípacʉ Jʉ̃menijicʉque. Aru ʉ̃i jẽniariburu yóboi, cũinácʉ ʉ̃i bueimaracacʉ arejamed̶a ʉ̃́re:
1 Jesus estava orando em certo lugar e, quando terminou, um dos seus discípulos lhe pediu: — Senhor, ensine-nos a orar como também João ensinou os discípulos dele.
2 Aru Jesús arejamed̶a náre:
2 Então Jesus disse:
3 Jíjacʉ ñʉjare jãravʉa coapa ñʉje ãiyeva.
3 o pão nosso de cada dia
4 Aru ãrʉmetejacʉ ñʉje ãmeina teiyede yópe ñʉja máre ñʉje ãrʉmeteiyepe caiye apevʉ ne ãmeina d̶aiyede ñʉjaque. Ñai abujuvai jabocʉi jʉjovajʉroede ñʉjare vainí tʉicõjemejacʉ ñʉjare, ñʉje d̶abenajiyepe ãmenore”, arejamed̶a náre Jesús.
4 perdoa-nos os nossos pecados,
5 — ausente —
5 Jesus disse ainda:
6 — ausente —
6 porque outro amigo meu chegou de viagem e eu não tenho nada para lhe oferecer”;
7 — ausente —
7 e se o outro lhe responder lá de dentro: “Deixe-me em paz! A porta já está fechada, e eu e os meus filhos já estamos deitados. Não posso me levantar para lhe dar os pães”,
8 Coyʉyʉbu mʉjare: Ʉ̃i yóvaiye boje jíbecʉbe ʉ̃́re. Quénora ʉ̃i cãrijovaiye boje, nacajari jícʉyʉme caiye iye jaʉéde ʉ̃́re.
8 digo a vocês que, se ele não se levantar para dar esses pães por ser seu amigo, ele o fará por causa do incômodo e lhe dará tudo de que tiver necessidade.
9 Que baru coyʉyʉbu mʉjare: Jẽniare nʉjara Jʉ̃menijicʉre, aru jícʉyʉme mʉje jẽniainore ʉ̃́re. Vore nʉjara ʉ̃́re, aru earãjaramu. Aru mʉje órejare nʉiyede jedevacobei, Jʉ̃menijicʉ voacacʉyʉme mʉjare.
9 — Por isso, digo a vocês: Peçam e lhes será dado; busquem e acharão; batam, e a porta será aberta para vocês.
10 Que baru caivʉ jẽniaivʉ Jʉ̃menijicʉre cʉvama ne jẽniainore. Aru caivʉ voivʉ ead̶ama ne voimʉre. Aru caivʉ órejaivʉre jedevacobei voaibi, arejamed̶a Jesús, náre bueyʉ.
10 Pois todo o que pede recebe; o que busca encontra; e a quem bate, a porta será aberta.
11 Cojedeca Jesús, yópe arĩ, buedejamed̶a náre:
11 Quem de vocês, sendo pai, daria uma cobra ao filho que lhe pede um peixe?
12 ¿Aru mʉjemacʉ ʉ̃i jẽniaru mʉjare jĩ́dʉre, jíje bárica mʉja ʉ̃́re murine? Nópe d̶abenamu mʉja.
12 Ou daria um escorpião ao filho que lhe pede um ovo?
13 Que baru mʉja ãmena méne cʉvede jíni majiépedeca mʉjemarare, majepacʉ Jʉ̃menijicʉ cavarõ mearocacʉ pʉeno méne cʉvaede jíni majibi mʉja jẽniaivʉre ʉ̃́que. Ʉ̃́vacari darocʉyʉme ñai Espíritu Santore caivʉ jẽniaivʉre ʉ̃́re, arejamed̶a Jesús.
13 Ora, se vocês, que são maus, sabem dar coisas boas aos seus filhos, quanto mais o Pai celeste dará o Espírito Santo aos que lhe pedirem!
14 Dinʉmʉre Jesús jaetovayʉ barejámed̶a abujucʉ yávabecʉre cũinácʉ ʉ̃mʉre jocarĩ. Aru ñai abujucʉ ʉ̃i etarĩburu yóboi, ñai ʉ̃mʉ yávabecʉ bácʉ yávarejamed̶a. Que baru ina põeva jã́ivʉ bácavʉ, pare dápiaivʉ, cuecumarejaimad̶a.
14 Certo dia, Jesus estava expulsando um demônio que era mudo. E aconteceu que, ao sair o demônio, o mudo passou a falar. E as multidões se admiravam.
15 Ʉbenita apevʉ ina põevacavʉ arejaimad̶a:
15 Mas alguns deles diziam: — Ele expulsa os demônios pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
16 Aru apevʉ jʉjovaiyʉrivʉ barejáimad̶a ʉ̃́re, ne majinajiyepe aivʉ jãve ʉ̃i d̶aru ʉ̃i d̶aiyede Jʉ̃menijicʉi parʉéque. Que baru jẽniarejaimad̶a ʉ̃i jã́d̶ovaquiyepe aivʉ põeva ne d̶arĩ majibenore.
16 E outros, tentando-o, pediam dele um sinal vindo do céu.
17 Ʉbenita Jesús coreóvayʉ ne dápiaiyede, “Beelzebú ʉ̃i ĩmamʉ” aivʉre, arejamed̶a náre:
17 Mas Jesus, sabendo o que passava pela mente deles, disse-lhes:
18 Nopedeca bájebu ñai abujuvai jabocʉ, jaetovayʉ baru abujuvai jabocʉre. Ãd̶amateyʉ bájebu ʉ̃i bajuma. Aru jaetovayʉ baru abujuvare, joe parʉcʉ cʉbejebu ʉ̃. “Abujuvai jabocʉi parʉéque jaetovaibi abujuvare”, mʉje aiye boje yʉre, yópe coyʉyʉbu mʉjare:
18 Se também Satanás estiver dividido contra si mesmo, como o seu reino subsistirá? Isto porque vocês dizem que eu expulso os demônios por Belzebu.
19 ¿Ji jaetovaru abujuvare abujuvai jabocʉi parʉéque, ñamei parʉéque jaetovaidi mʉjacavʉ abujuvare? Que baru mʉjacavʉ abujuvare jaetovaivʉ jã́d̶ovad̶ama mʉjare mʉje borocʉede yʉre ʉbenina.
19 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os filhos de vocês os expulsam? Por isso, eles mesmos serão os juízes de vocês.
20 Ʉbenita Jʉ̃menijicʉi parʉéque jaetovayʉbu yʉ abujuvare. Que baru jã́d̶ovaivʉ yʉ Jʉ̃menijicʉ jaboteyʉre mʉjare, arejamed̶a Jesús.
20 Se, porém, eu expulso os demônios pelo dedo de Deus, certamente é chegado o Reino de Deus sobre vocês.
21 Dinʉmʉre Jesús coyʉrejamed̶a náre yo jã́ri dápiarĩ ne d̶arãjiyepe ainore, ne majinajiyepe ayʉ parʉcʉre abujuvai jabocʉ pʉeno.
21 Quando o valente, bem-armado, guarda a sua própria casa, todos os seus bens ficam em segurança.
22 Ʉbenita apecʉ ʉ̃i pʉeno parʉcʉ earĩ, boarĩ́ tatoquemavʉ ʉ̃́re. Ʉ̃i boaiyede, aru ʉ̃i cʉvaede nʉvari, coavaquemavʉ diede apevʉ ʉ̃i yóvaimaraque.
22 Mas, se aparece alguém mais valente do que ele, vence-o, tira-lhe a armadura em que confiava e reparte os seus despojos.
23 Que baru ñai yóvabecʉ maucʉvaibi yʉre. Aru ñai apevʉre yóvare d̶abebi yʉre, náre maucʉvare d̶aibi yʉre, arĩ buedejamed̶a Jesús.
23 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
24 Bedióva cojedeca Jesús buedejamed̶a náre:
24 — Quando o espírito imundo sai de uma pessoa, anda por lugares áridos, procurando repouso. E, não o achando, diz: “Voltarei para a minha casa, de onde saí.”
25 Aru copaini nʉñʉ, eaibi ñai ʉ̃mʉ meacʉre, yópe cʉ̃rami oeni mead̶aiñamipe páyʉre.
25 E, voltando, a encontra varrida e arrumada.
26 Que baru apevʉ siete paivʉ abujuva ʉ̃i pʉeno ãmenare vorĩ earĩ, nʉvaimi ʉ̃́que. Aru ina d̶aicõjeivʉ ñai ʉ̃mʉre, ãmed̶ad̶ama ʉ̃́re pʉeno baju, arĩ buedejamed̶a Jesús.
26 Então vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali. E o último estado daquela pessoa se torna pior do que o primeiro.
27 Jesús ʉ̃i yávaiyedeca, cũináco nomió ina obedivʉ põeva jẽneboi cod̶oboborĩ arejacod̶a ʉ̃́re:
27 Aconteceu que, ao dizer Jesus estas palavras, uma mulher, que estava no meio da multidão, disse a ele, erguendo a voz: — Bem-aventurado o ventre que concebeu você e os seios que o amamentaram!
28 Ʉbenita Jesús arejamed̶a ṍre:
28 Jesus, porém, respondeu:
29 Obedivʉ põeva ne cójijiyede Jesús yebai, yávarĩ bʉ́rejamed̶a náre:
29 Visto que aumentavam as multidões em volta dele, Jesus começou a dizer:
30 Yópe Jʉ̃menijicʉ ʉ̃i jaroiye báquepe Jonás mácʉre, ʉ̃i coyʉcaquiyepe ayʉ ʉ̃i yávaiyede nócavʉ, Nínive ãmicʉriĩmarocavʉ bácavʉre, nopedeca Jʉ̃menijicʉ darorejame yʉre, ʉ̃i daroimʉ mácʉre ʉ̃mʉpe, ji coyʉcaquiyepe ayʉ ʉ̃i yávaiyede ijãravʉcavʉre. Aru yópe Jonás mácʉi cʉe báquepe moacʉ ʉracʉi yapibʉ jívʉi yóbecʉrijãravʉa aru yóbecʉriñamia máre, nopedeca yʉ, Jʉ̃menijicʉi daroimʉ mácʉ ʉ̃mʉpe, cʉcʉyʉmu joborõ jívʉi yóbecʉrijãravʉa aru yóbecʉriñamia máre.
30 Porque, assim como Jonas foi sinal para os ninivitas, o Filho do Homem o será para esta geração.
31 Jʉ̃menijicʉi ñájiovaquijãravʉ baquinóre põevare, ne ãmeina teiye boje, ico jaboco aviá daino cãcopũravʉcaco báco nacajacod̶ome ina põeva ijãravʉcavʉque aru ãmecorocod̶ome náre, ne yʉre jʉ abe boje. Õ máco darejaquemavʉ joarõ joborõre jocarĩ, jápiacod̶o ñai Salomón mácʉi coyʉiye báquede majiéque. Ʉbenita Salomón mácʉi majié pʉeno baju bueyʉbu yʉ.
31 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com os homens desta geração e os condenará, porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E aqui está quem é maior do que Salomão.
32 Aru Jʉ̃menijicʉi ñájiovaquijãravʉ baquinóre põevare, ne ãmeina teiye boje, ina ʉ̃mʉva mácavʉ, Nínivecavʉ bácavʉ, nacajarajarama ijãravʉcavʉque aru ãmecororãjarama náre, ne yʉre jʉ abe boje. Ina Nínivecavʉ bácavʉ chĩori ne ãmeina teiye báquede oatʉvarejaquemavʉ, jápiaivʉ bácavʉ Jonás mácʉi coyʉiye báquede Jʉ̃menijicʉi yávaiyede. Ʉbenita Jonás mácʉi majié pʉeno baju bueyʉbu yʉ, arejamed̶a Jesús.
32 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão, porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E aqui está quem é maior do que Jonas.
33 Cojedeca Jesús buedejamed̶a ina ʉ̃́que cʉrivʉre:
33 — Ninguém, depois de acender uma lamparina, a coloca em lugar escondido, nem debaixo de um cesto, mas num lugar em que ilumina bem, a fim de que os que entram vejam a luz.
34 Põeva ne yacorʉa, pẽoinope, jã́re d̶aivʉ náre, ne memenajiyepe aino aru ne majinajiyepe aino ã́ri ne nʉiyede. Põeva ne yacorʉa ijetedu náre o ne jã́iye bíjaru náre, ye ne memeiyede aru ne nʉiyede máre majibenama. Aru põeva ne ũme, yacorʉape paino, pẽore d̶aivʉ ne dápiaiyede.
34 Os olhos são a lâmpada do corpo. Se os seus olhos forem bons, todo o seu corpo será cheio de luz; mas, se forem maus, o seu corpo ficará em trevas.
35 Que baru põecʉ cainʉmʉa dápiayʉ baru ijãravʉquede, ijetede d̶aibi ʉ̃i ũmene, ʉ̃i dápiabe boje cavarõ mearo Jʉ̃menijicʉi cʉrõquede. Aru ñai põecʉ ʉ̃i ũmene bíjacʉyʉme.
35 Portanto, tenha cuidado para que a luz que está em você não sejam trevas.
36 Que baru põeva ne jã́menu ne yacorʉaque ãmenotamu. Ʉbenita pʉeno ãmenotamu ne ũme ñemino maru, arĩ buedejamed̶a Jesús.
36 Pois, se todo o seu corpo for luminoso, sem ter qualquer parte em trevas, será todo resplandecente como a lamparina quando ilumina você em plena luz.
37 Jesús ʉ̃i yávarĩburu yóboi, cũinácʉ fariseovacacʉ “Ãcʉdajacʉ” ayʉ, órejarejamed̶a ʉ̃́re ʉ̃i cʉ̃rami. Que baru Jesús ecorĩ, dobarejamed̶a tʉoiva yebai.
37 Ao falar Jesus estas palavras, um fariseu o convidou para uma refeição na sua casa. Entrando na casa, Jesus tomou lugar à mesa.
38 Aru ñai fariseo ãmeina jã́rejamed̶a ʉ̃́re, ʉ̃i cojabe boje ʉ̃i ãquiye jipocai.
38 O fariseu admirou-se ao ver que Jesus não tinha se lavado antes de comer.
39 Aru Jesús arejamed̶a ʉ̃́re:
39 Mas o Senhor lhe disse:
40 ¡Ãrʉmevʉ mʉja! Ñai Jʉ̃menijicʉ cʉed̶ayʉ maje baju pʉenocarõre cʉed̶arejaquemavʉ jívʉcarõre, maje ũmene máre.
40 Seus tolos! Quem fez o exterior não é o mesmo que fez o interior?
41 Ʉbenita mʉje cʉvaede jívʉquede jíjarã cõmaje ãrojarivʉre. Nópe d̶aivʉ mearo dápiarĩ cʉrãjaramu mʉja. Que baru mearo baju d̶aivʉbu mʉja.
41 Mas deem como esmola o que está dentro do copo e do prato, e tudo lhes será limpo.
42 ’¡Mʉja, fariseova, ãmeno ñájino cʉvarãjaramu mʉja! Caiye mʉje oteiyoca, quĩ́jiyoca, bojecʉbeyoca, caipʉcapʉrʉape paiyocare cʉvarivʉ, cũináyocare jíyavʉ̃ Jʉ̃menijicʉre. Ʉbenita mearo d̶aivʉre apevʉre aru jecʉéde Jʉ̃menijicʉre máre ãrʉmevʉ mʉja. Caipʉcapʉrʉape paiye mʉje cʉvede jocarĩ, cũinárore Jʉ̃menijicʉre jíye jaʉvʉ mʉjare. Ʉbenita pʉeno baju jaʉvʉ mʉjare mʉje mearo d̶aiye apevʉre aru mʉje jecʉé Jʉ̃menijicʉre máre. Que d̶aru me cojʉquiyebu Jʉ̃menijicʉre.
42 Mas ai de vocês, fariseus! Porque vocês dão o dízimo da hortelã, da arruda e de todas as hortaliças, e desprezam a justiça e o amor de Deus. Vocês deveriam fazer estas coisas, sem omitir aquelas.
43 ’¡Mʉja, fariseova, ãmeno ñájino cʉvarãjaramu mʉja! Mʉje ʉe boje dobae mearoa baji judíovai cójijiñamiare aru mʉje ʉe boje põeva ne jacoyʉiyede mʉjare tãibʉi, ñájinajaramu mʉja. Ñájinajaramu mʉje ʉe boje apevʉre ne dápiaiyede mʉjare mearape apevʉ pʉeno.
43 Ai de vocês, fariseus! Porque gostam da primeira cadeira nas sinagogas e das saudações nas praças.
44 ’¡Ãmeno ñájino cʉvarãjaramu mʉja! Yaivʉ bácavʉ ne jobocobeape paivʉ. Põeva cuivʉbu dicobea pʉenora, jã́mevʉva. Que baru ne cuiyede jarʉvaino pʉenora majibema na. Nopedeca põeva cuivʉbu mʉje yóboi, ʉbenita mʉje ũmene jã́mevʉva. Que baru mʉje ãmeina dápiaiyede majibema na, arejamed̶a Jesús, náre bueyʉ.
44 Ai de vocês que são como as sepulturas invisíveis, sobre as quais as pessoas passam sem perceber!
45 Aru cũinácʉ põecʉ, Jʉ̃menijicʉi d̶aicõjeiyede majicʉ, arejamed̶a Jesúre:
45 Então, tomando a palavra, um dos intérpretes da Lei disse a Jesus: — Mestre, ao dizer estas coisas o senhor está ofendendo também a nós!
46 Aru Jesús arejamed̶a náre:
46 Mas Jesus respondeu:
47 ’¡Ãmeno ñájino cʉvarãjaramu mʉja! Mʉja d̶aivʉbu mead̶amia cʉ̃ramiare ina Jʉ̃menijicʉi yávaiyede coyʉcaipõeva mácavʉ ne jobocobea báque pʉenoi, pued̶arãjivʉ na mácavʉre. Ʉbenita mʉjeñecuva mácavʉ boarĩ́ jarʉvarejaquemavʉ na mácavʉre.
47 Ai de vocês! Porque edificam os túmulos dos profetas que os pais de vocês assassinaram.
48 Mʉje d̶aiyede diñamiare, jã́d̶ovaivʉbu jʉ aivʉre ne ãmeina teiye báquede, ne boarĩ́ jarʉvaiye báquede Jʉ̃menijicʉi yávaiyede coyʉcaipõeva mácavʉre.
48 Assim, são testemunhas e aprovam com cumplicidade as obras dos pais de vocês; porque eles mataram os profetas, e vocês edificam túmulos para eles.
49 ’Que baru Jʉ̃menijicʉ ʉ̃i majiéque arejaquemavʉ yópe: “Jarocʉyʉmu yʉre yávaiyede coyʉcaipõevare aru ji yávaiye méne beorĩ coyʉicõjeimarare máre. Apevʉ ina yʉre yávaiyede coyʉcaipõevacavʉre aru ina ji yávaiye méne beorĩ coyʉicõjeimaracavʉre máre ãmeina d̶arĩ, boarĩ́ jarʉvarãjarama náre”, arejaquemavʉ Jʉ̃menijicʉ.
49 Por isso, também disse a sabedoria de Deus: “Mandarei para eles profetas e apóstolos, e a alguns deles matarão e a outros perseguirão”,
50 Ne nópe d̶aiye boje, Jʉ̃menijicʉ yaicõjecʉyʉme ijãravʉcavʉre ijãravʉre d̶arĩ bʉiyedata.
50 para que desta geração se peçam contas do sangue dos profetas, derramado desde a fundação do mundo,
51 Apecʉ ʉ̃i boarĩ́ jarʉvaiye báque boje ñai Abel bácʉre, aru apevʉ ne boarĩ́ jarʉvaiye báque boje caivʉ Abel bácʉi yóbocavʉ bácavʉre máre pʉ Zacarías bácʉ bajita, ñai ne boarĩ́ jarʉvaimʉ mácʉ Jʉ̃menijicʉi cʉ̃rami tãibʉ coricai, jãve coyʉyʉbu mʉjare: Ijãravʉcavʉ ñájinajarama ne boarĩ́ jarʉvaiye báque boje.
51 desde o sangue de Abel até o sangue de Zacarias, que foi assassinado entre o altar e o santuário. Sim, eu afirmo a vocês que se pedirão contas a esta geração.
52 ’¡Mʉja, Jʉ̃menijicʉi d̶aicõjeiyede majidivʉ, ãmeno ñájino cʉvarãjaramu mʉja! Jʉ̃menijicʉi majiéde bueivʉvacari, coyʉiyʉbevʉbu mʉja apevʉre, ne majibenajiyepe aivʉ. Jãve Jʉ̃menijicʉi majiéde majibevʉ, majidivʉpe teivʉvacari, apevʉre máre majicõjemevʉbu, arĩ buedejamed̶a náre Jesús.
52 Ai de vocês, intérpretes da Lei! Porque vocês pegaram a chave do conhecimento. No entanto, vocês mesmos não entraram e impediram os que estavam entrando.
53 — ausente —
53 Quando Jesus saiu dali, os escribas e fariseus começaram a contestá-lo com veemência, fazendo perguntas a respeito de muitos assuntos,
54 — ausente —
54 com o objetivo de tirar daquilo que ele dizia um motivo para o acusar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.