Mateus 26
I T’an Dios (CTUBL) vs NTLH
1 Che' bʌ tsa' ujti Jesús i sub pejtel jini t'an, tsi' sube xcʌnt'añob i cha'an:
1 Quando Jesus acabou de ensinar essas coisas, disse aos discípulos:
2 La' wujil uxi i q'uiñilelix Pascua. I Yalobil Winic mi caj i yʌjq'uel ti' c'ʌb jini mu' bʌ i ch'ijob ti cruz, che'en.
2 — Vocês sabem que daqui a dois dias vai ser comemorada a
3 Jini ñuc bʌ motomajob yic'ot sts'ijbayajob yic'ot xñoxob año' bʌ i ye'tel ti tejclum tsi' tempayob i bʌ ti' pam i yotot jini ñuc bʌ motomaj i c'aba' Caifás.
3 Os chefes dos sacerdotes e os líderes judeus se reuniram no palácio de Caifás, o Grande Sacerdote ,
4 Tsi' temeyob i t'an cha'an mi' chucob Jesús ti mucul cha'an mi' tsʌnsañob.
4 e fizeram um plano para prender Jesus em segredo e matá-lo.
5 Tsi' yʌlʌyob: Mach ti' yorajlelic q'uiñijel ame tejchicob ti cabʌl a'leya winicob x'ixicob, che'ob.
5 Eles diziam: — Não vamos fazer isso durante a festa, para não haver uma revolta no meio do povo.
6 Che' ya'an Jesús ti Betania ti' yotot jini Simón tsa' bʌ lajmesʌbenti leco bʌ i tsoy,
6 — ausente —
7 tsa' tili juntiquil x'ixic ba'an Jesús. An i limetej melbil bʌ ti xajlel but'ul ti xojocña bʌ ts'ac, wen letsem bʌ i tojol. Tsi' mulbe ti' jol Jesús che' buchul ti' t'ejl mesa.
7 — ausente —
8 Che' bʌ tsi' q'ueleyob xcʌnt'añob i cha'an, tsa' cajiyob ti mich'ajel. Tsi' yʌlʌyob: ¿Chuqui i ye'tel tsi' lon jisa jini ts'ac?
8 Ao verem aquilo, os discípulos ficaram zangados e disseram: — Que desperdício!
9 Come letsem i tojol. Tsa'ic i choño jini ts'ac tsa' mejli i yʌq'uen p'ump'uño' bʌ, che'ob.
9 Esse perfume poderia ter sido vendido por uma fortuna, e o dinheiro, dado aos pobres.
10 Ña'tʌbilix i cha'an Jesús chuqui tsi' yʌlʌyob. Tsi' subeyob: ¿Chucoch mi la' techben i ch'ijiyemlel i pusic'al jini x'ixic? I t'ojol jax chuqui tsi' melbeyon.
10 Mas Jesus, sabendo o que eles diziam, disse:
11 Come ti pejtelel ora an jini p'ump'uño' bʌ la' wic'ot, pero mach ti pejtelelic ora wʌ' añon la' wic'ot.
11 Pois os pobres estarão sempre com vocês, mas eu não.
12 Come tsi' mulu jini ts'ac tic bʌc'tal cha'an mi' chajpan c bʌc'tal cha'an mic mujquel.
12 O que ela fez foi perfumar o meu corpo para o meu sepultamento.
13 Isujm mic subeñetla, baqui jach mi' sujbel jini wen t'an ti pejtelel pañimil, muq'uix i sujbel ja'el jini tsa' bʌ i mele jini x'ixic, cha'an mi' ña'tʌntel, che'en Jesús.
13 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: em qualquer lugar do mundo onde o
14 Juntiquil i pi'ʌl jini junlujuntiquil, i c'aba' Judas Iscariote, tsa' majli ba'an ñuc bʌ motomajob.
14 Então um dos doze discípulos, chamado Judas Iscariotes, foi falar com os chefes dos sacerdotes.
15 Tsi' subeyob: ¿Chuqui mi caj la' wʌq'ueñon cha'an mi cʌc' Jesús ti la' c'ʌb? che'en. Tsi' tojoyob lujump'ejl i cha'c'al sʌsʌc taq'uin.
15 Ele disse: — Quanto vocês me pagam para eu lhes entregar Jesus? E eles lhe pagaram trinta moedas de prata.
16 Ti jim bʌ ora Judas Iscariote tsa' caji i chajpan i bʌ cha'an mi' yʌc' Jesús.
16 E daí em diante Judas ficou procurando uma oportunidade para entregar Jesus.
17 Ti jini ñaxan bʌ q'uin che' ti' q'uiñilel che' mi' c'uxob caxlan waj mach bʌ anic i levadurajlel, jini xcʌnt'añob tsa' tiliyob ba'an Jesús. Tsi' yʌlʌyob: ¿Baqui a wom mic chajpan lojon cha'an ma' c'ux we'elʌl che' ti Pascua? che'ob.
17 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento , os discípulos chegaram perto de Jesus e perguntaram: — Onde é que o senhor quer que a gente prepare o jantar da
18 Jesús tsi' yʌlʌ: Cucula ti tejclum ba' mi caj la' q'uel juntiquil winic. Subenla: “Lac Maestro woli' yʌl: I yorajlelix mic majlel. Muq'uix c cha'len Pascua ti a wotot yic'ot xcʌnt'añob c cha'an”. Che' yom mi la' suben, che'en Jesús.
18 Ele respondeu:
19 Jini xcʌnt'añob tsi' jac'beyob i t'an Jesús. Tsi' chajpayob Pascua.
19 Os discípulos fizeram como Jesus havia mandado e prepararam o jantar da Páscoa.
20 Che' wolix i yic'an, tsa' buchle Jesús yic'ot jini lajchʌntiquil xcʌnt'añob ti' t'ejl mesa.
20 Quando anoiteceu, Jesus e os doze discípulos sentaram para comer.
21 Che' woli' c'uxob we'elʌl, Jesús tsi' yʌlʌ: Isujm mic subeñetla, juntiquil ti la' tojlel mi caj i yʌc'on ti' c'ʌb j contra, che'en.
21 Durante o jantar Jesus disse:
22 Wen ch'ijiyem i pusic'al tsa' caji i yubiñob. Quepecña tsa' caji' yʌlob ti junjuntiquil: C Yum, ¿joñon ba? che'ob.
22 Eles ficaram muito tristes e, um por um, começaram a perguntar: — O senhor não está achando que sou eu; está?
23 Jesús tsi' subeyob: Jini tsa' bʌ i yotsa i c'ʌb ti latu quic'ot mi caj i yʌc'on ti' c'ʌb j contra.
23 Jesus respondeu:
24 I Yalobil Winic mi caj i majlel che' bajche' ts'ijbubil. Mi caj i taj wocol jini winic mu' bʌ i yʌc' i Yalobil Winic ti' c'ʌb i contra. Uts'at machic tsi' yila pañimil jini winic, che'en.
24 Pois o
25 Jini Judas, tsa' bʌ i yʌc'ʌ Jesús ti' c'ʌb i contra, tsi' yʌlʌ: Maestro, ¿joñon ba? che'en. Jesús tsi' sube: Jatet cu, che'en.
25 Então Judas, o traidor, perguntou: — Mestre, o senhor não está achando que sou eu; está? Jesus respondeu:
26 Che' bʌ woliyob ti we'el, Jesús tsi' ch'ʌmʌ waj. Tsi' cha'le oración. Tsi' xet'e. Tsi' yʌq'ue xcʌnt'añob i cha'an. Tsi' yʌlʌ: Ch'ʌmʌla. C'uxula. Jiñʌch c bʌc'tal, che'en.
26 Enquanto estavam comendo, Jesus pegou o pão e deu graças a Deus. Depois partiu o pão e o deu aos discípulos, dizendo:
27 Che' ja'el tsi' ch'ʌmʌ vaso. Che' bʌ tsi' sube Dios wocolix i yʌlʌ, tsi' yʌq'ueyob. Tsi' yʌlʌ: Japʌla ti pejteletla.
27 Em seguida, pegou o cálice de vinho e agradeceu a Deus. Depois passou o cálice aos discípulos, dizendo:
28 Jiñʌch c ch'ich'el cha'an jini xuc'ul bʌ t'an mu' bʌ i bejq'uel cha'an cabʌlob cha'an i ñusʌntel mulil.
28 porque isto é o meu sangue, que é derramado em favor de muitos para o perdão dos pecados, o sangue que garante a
29 Pero mic subeñetla, ma'anix mic chʌn jap i ya'lel ts'usub jinto che' temel quic'otetla mic jap jini tsiji' bʌ ti' yumʌntel c Tat, che'en Jesús.
29 Eu afirmo a vocês que nunca mais beberei deste vinho até o dia em que beber com vocês um vinho novo no
30 Che' bʌ tsa' ujti i c'ʌyiñob jump'ejl c'ay, tsa' majliyob ti Olivo wits.
30 Então eles cantaram canções de louvor e foram para o monte das Oliveiras.
31 Jesús tsi' subeyob: Ti ili ac'ʌlel mi' caj ti tejchel tile bixel bʌ la' pusic'al ti la' pejtelel cha'an chuqui mi caj c tumbentel, come ts'ijbubil: “Mi caj c low xcʌnta tiñʌme'. Jini tiñʌme' mi caj i pam pujquel”.
31 E Jesus disse aos discípulos:
32 Che' tejchemoñix ch'ojyel, mic majlel c pijtañetla ti Galilea, che'en Jesús.
32 Mas, depois que eu ressuscitar, irei adiante de vocês para a Galileia.
33 Pedro tsi' sube Jesús: Mi tsa' tejchi tile bixel bʌ i pusic'al yaño' bʌ cha'an chuqui mi caj a tumbentel, ma'anic ba' ora mi caj i tejchel tile bixel bʌ c pusic'al, che'en.
33 Então Pedro disse a Jesus: — Eu nunca abandonarei o senhor, mesmo que todos o abandonem.
34 Jesús tsi' sube: Isujm mic subeñet, ti ili ac'ʌlel che' maxto anic tsi' cha'le uq'uel tat mut, uxyajl mi caj a wʌl mach a cʌñʌyonic, che'en.
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Pedro tsi' sube: Mi wersa yom mic chʌmel quic'otet, ma'anic mi caj cʌl mach j cʌñʌyetic, che'en. Che'i tsi' yʌlʌyob pejtelel xcʌnt'añob.
35 Pedro respondeu: — Eu nunca vou dizer que não o conheço, mesmo que eu tenha de morrer com o senhor! E todos os outros discípulos disseram a mesma coisa.
36 Jesús tsi' pi'leyob majlel ti pʌc'ʌbʌl i c'aba' Getsemaní. Tsi' sube xcʌnt'añob i cha'an: Buchi'la ilayi che' mic majlel c cha'len oración ya'i, che'en.
36 Jesus foi com os discípulos para um lugar chamado Getsêmani e lhes disse:
37 Tsi' pʌyʌ majlel Pedro yic'ot cha'tiquil i yalobil Zebedeo. Ch'ijiyem tsa' caji i yubin. Tsi' wen mele i pusic'al.
37 Então Jesus foi, levando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu. Aí ele começou a sentir uma grande tristeza e aflição
38 Jesús tsi' subeyob: Wen ch'ijiyem jax c pusic'al. Comix chʌmel ti' ch'ijiyemlel c pusic'al. Pijtanla wʌ'i. Yom yʌxʌl la' wo quic'ot, che'en.
38 e disse a eles:
39 Tsa' to i ts'ita' xʌñʌ majlel. Tsi' pʌcchoco i bʌ. Tsi' cha'le oración. Tsi' yʌlʌ: C Tat mi che'ʌch yom, tʌts'beñon ili wocol. Pero mach a mel che' bajche' com. Mele che' bajche' yom a pusic'al, che'en Jesús.
39 Ele foi um pouco mais adiante, ajoelhou-se, encostou o rosto no chão e orou:
40 Tsa' tili ba'an xcʌnt'añob i cha'an. Wʌyʌlob tsi' tajayob. Tsi' sube Pedro: ¿Mach ba anic tsa' mejli la' tic' la' wʌyel mi jump'ejlic ora?
40 Depois voltou e encontrou os três discípulos dormindo. Então disse a Pedro:
41 Yom yʌxʌl la' wo. Cha'lenla oración cha'an ma'anic mi la' jac' la' pʌyol ti mulil. Come ch'ejl la' pusic'al, pero c'uñatax la' bʌc'tal, che'en Jesús.
41 Vigiem e orem para que não sejam tentados. É fácil querer resistir à tentação; o difícil mesmo é conseguir.
42 Ti' cha'yajlel tsa' majli Jesús i cha'len oración. Tsi' yʌlʌ: C Tat mi mach mejlic ti tʌjts'el ili wocol, mi wersa yom mij cuch, mele bajche' yom a pusic'al, che'en.
42 Pela segunda vez Jesus foi e orou, dizendo:
43 Tsa' cha' tili. Wʌyʌlob tsi' cha' tajayob come suts'ob jax i wut.
43 Ele voltou de novo e encontrou os discípulos dormindo. Eles estavam com sono e não conseguiam ficar com os olhos abertos.
44 Tsi' cha' cʌyʌyob. Tsa' cha' majli. Ti' yuxyajlel tsi' cha'le oración ti lajal bʌ t'an.
44 Jesus tornou a sair de perto deles e orou pela terceira vez, dizendo as mesmas palavras.
45 Tsa' cha' tili ba'an xcʌnt'añob i cha'an. Tsi' subeyob: Cha'lenla wʌyel. C'aja la' wo. Awilan, tsa'ix c'oti i yorajlel, i Yalobil Winic woli' yʌjq'uel ti' c'ʌb xmulilob.
45 Então voltou até onde os discípulos estavam e perguntou:
46 Ch'ojyenla. Conixla. Awilan, lʌc'ʌl an jini mu' bʌ i yʌc'on ti' c'ʌb j contra, che'en.
46 Levantem-se, e vamos embora. Vejam! Aí vem chegando o homem que está me traindo!
47 Che' bʌ woli to ti t'an Jesús, awilan tsa' tili jini Judas, i pi'ʌl jini junlujuntiquil. Tsa' tili yic'ot cabʌl año' bʌ i machit yic'ot i te' tac, chocbilo' bʌ tilel i cha'an ñuc bʌ motomajob yic'ot xñoxob año' bʌ i ye'tel ti tejclum.
47 Jesus ainda estava falando, quando chegou Judas, um dos doze discípulos. Vinha com ele uma grande multidão armada com espadas e porretes, que tinha sido mandada pelos chefes dos sacerdotes e pelos líderes judeus.
48 Jini Judas tsa' bʌ i yʌc'ʌ Jesús ti' c'ʌb i contra tsi' wʌn subeyob bajche' mi caj i cʌñob. Tsi' yʌlʌ: Jini mu' bʌ c ts'ujts'un, jiñʌch. Chucula, che'en.
48 O traidor tinha combinado com eles um sinal. Ele tinha dito: “Prendam o homem que eu beijar, pois é ele.”
49 Tsa' bʌc' tili ba'an Jesús. Tsi' yʌlʌ: Cotañet Maestro, che'en. Tsi' ts'ujts'u.
49 Judas foi até perto de Jesus e disse: — Mestre, que a paz esteja com o senhor! E o beijou.
50 Jesús tsi' pejca Judas ti' pi'ʌl. Tsi' sube: ¿Chucoch tsa' tiliyet ilayi? che'en. Ti ora tsa' tiliyob ba'an Jesús. Tsi' chucuyob. Tsi' pʌyʌyob majlel.
50 Jesus respondeu: Então eles chegaram, prenderam Jesus e o amarraram.
51 Awilan, juntiquil ya' bʌ an yic'ot Jesús tsi' chucu i machit. Tsi' bots'o. Tsi' lowo jini x'e'tel i cha'an jini c'ax ñuc bʌ motomaj. Tsi' wel tsepbe loq'uel i chiquin.
51 Mas um dos que estavam ali com Jesus tirou a espada, atacou um empregado do Grande Sacerdote e cortou uma orelha dele.
52 Jesús tsi' sube: Cha' otsan a machit ti' yotot come jini mu' bʌ i chucob machit mi caj i jilelob ti machit.
52 Aí Jesus disse:
53 Mi tsaj c'ajtibe c Tat, ¿mach ba anic ma' ña'tan mi' bʌc' chocbeñon tilel ñumen ti bolompic ángelob?
53 Você não sabe que, se eu pedisse ajuda ao meu Pai, ele me mandaria agora mesmo doze exércitos de anjos?
54 Pero che' jini, ¿bajche' mi' ts'ʌctiyel i Ts'ijbujel Dios mu' bʌ i yʌl wersa mi' yujtel pejtelel jini? che'en Jesús.
54 Mas, nesse caso, como poderia se cumprir aquilo que as
55 Ti jim bʌ ora Jesús tsi' sube jini winicob: ¿Tsa' ba tiliyetla cha'an mi la' chucon che' bajche' mi la' chuc xujch' ti machit yic'ot ti te'? Tsa' buchleyon ti cʌntesa quic'otetla ti jujump'ejl q'uin ti Templo. Ma'anic tsa' la' chucuyon.
55 Depois Jesus disse para aquela gente:
56 Pero che'ʌch woli' yujtel cha'an mi' laj ts'ʌctiyel i Ts'ijbujel x'alt'añob, che'en Jesús. Ti pejtelel xcʌnt'añob tsi' cʌyʌyob Jesús. Tsa' puts'iyob.
56 Mas tudo isso está acontecendo para se cumprir o que os Então todos os discípulos abandonaram Jesus e fugiram.
57 Jini tsa' bʌ i chucuyob Jesús tsi' pʌyʌyob majlel ba'an Caifás jini c'ax ñuc bʌ motomaj, ba' tsi' tempayob i bʌ sts'ijbayajob yic'ot xñoxob año' bʌ i ye'tel.
57 Os homens que prenderam Jesus o levaram até a casa do Grande Sacerdote Caifás, onde estavam reunidos alguns mestres da Lei e alguns líderes judeus.
58 Pedro tsi' ñajti tsajca majlel Jesús c'ʌlʌl ti pam i yotot c'ax ñuc bʌ motomaj. Tsa' ochi. Tsa' buchle yic'ot xcʌntayajob cha'an mi' q'uel bajche' mi caj i yujtel.
58 Pedro seguiu Jesus de longe até o pátio da casa do Grande Sacerdote. Entrou e sentou-se com os guardas para ver como aquilo ia terminar.
59 Jini ñuc bʌ motomajob yic'ot xñoxob año' bʌ i ye'tel yic'ot pejtelel año' bʌ i ye'tel tsi' sajcayob jini mu' bʌ i cha'leñob jop't'an ti' contra Jesús cha'an mi' yʌc'ob ti chʌmel.
59 Os chefes dos sacerdotes e todo o Conselho Superior estavam procurando alguma acusação falsa contra Jesus a fim de o condenar à morte.
60 Tsa' tiliyob cabʌl xjop't'añob, pero ma'anic tsa' mejli i tajbeñob i mul Jesús. Ti wi'il tsa' tiliyob yambʌ cha'tiquil.
60 Mas não puderam encontrar nada contra ele, embora muitos se levantassem para dizer mentiras a respeito dele. Afinal dois homens se apresentaram
61 Tsi' yʌlʌyob: Jini Jesús tsi' yʌlʌ: “Mi mejlel c jisan jini Templo i cha'an Dios. Mi mejlel c cha' wa'chocon ti uxp'ejl q'uin”. Che' tsi' yʌlʌ, che'ob.
61 e disseram: — Este homem afirmou: “Eu posso destruir o Templo de Deus e construí-lo de novo em três dias.”
62 Tsa' wa'le jini c'ax ñuc bʌ motomaj. Tsi' sube Jesús: ¿Mach ba anic chuqui ma' jac'? ¿Chuqui jini mu' bʌ i subob winicob ti a contra? che'en.
62 Aí o Grande Sacerdote se levantou e perguntou a Jesus: — Você não vai se defender desta acusação?
63 Ma'anic chuqui tsi' yʌlʌ Jesús. Jini c'ax ñuc bʌ motomaj tsi' sube: Mic subeñet ti' c'aba' jini cuxul bʌ Dios cha'an ma' subeñon lojon mi Cristojet. Subeñon lojon mi i Yalobilet Dios, che'en.
63 Mas Jesus ficou calado. Então o Grande Sacerdote tornou a perguntar: — Em nome do Deus vivo, eu exijo que você diga para nós: você é o
64 Jesús tsi' sube: Joñon cu. Pero mic subeñetla, wʌle c'ʌlʌl ti pejtelel ora i Yalobil Winic mi' caj ti buchtʌl ti' ñoj jini P'ʌtʌl bʌ Dios. Mi caj la' q'uel che' mi' tilel ti tocal ti panchan, che'en.
64 Jesus respondeu:
65 Jini c'ax ñuc bʌ motomaj tsi' tsili i pislel. Tsi' yʌlʌ: Tsa'ix i cha'le p'ajoñel. ¿Chuqui to i c'ʌjñibal xtoj'esa t'añob? Awilan, tsa'ix la' wubi i p'ajoñel.
65 Aí o Grande Sacerdote rasgou as suas próprias roupas e disse: — Ele
66 ¿Bajche' yom mi lac mel mi la' wʌl? che'en jini c'ax ñuc bʌ motomaj. Tsi' jac'ʌyob: Yom mi' yʌjq'uel ti chʌmel, che'ob.
66 Então, o que resolvem? Eles responderam: — Ele é culpado e deve morrer!
67 Tsa' caji i tujbʌbeñob i wut. Tsi' jats'ʌyob. Tsi' poch'iyob.
67 Em seguida cuspiram no rosto de Jesus e deram bofetadas nele. E os que batiam nele
68 Tsi' yʌlʌyob: Mi Cristojet subeñon lojon, ¿majqui tsi' jats'ʌyet? che'ob.
68 diziam: — Ei, Messias, adivinhe para nós quem foi que bateu em você!
69 Ya' buchul Pedro ti jumpat ti pam otot. Tsa' tili juntiquil xch'oc. Tsi' yʌlʌ: Jatet ja'el tsa' pi'le ñumel jini Jesús ch'oyol bʌ ti Galilea, che'en.
69 Pedro estava sentado lá fora no pátio, quando uma das empregadas chegou perto dele e disse: — Você também estava com Jesus da Galileia.
70 Ya' ti' tojel pejtelelob Pedro tsi' yʌlʌ mach isujmic. Tsi' yʌlʌ: Mach cujilic chuqui wola' wʌl, che'en.
70 Mas ele negou diante de todos, dizendo: — Eu não sei do que é que você está falando.
71 Che' bʌ tsa' majli ti corredor, yambʌ xch'oc tsi' q'uele. Tsi' sube ya' bʌ añob: Jini ja'el tsi' pi'le ñumel jini Jesús ch'oyol bʌ ti Nazaret, che'en.
71 Depois foi para a entrada do pátio. Outra empregada o viu e disse às pessoas que estavam ali: — Ele estava com Jesus de Nazaré.
72 Pedro tsi' taja yambʌ t'an cha'an mi' wa'chocon i t'an. Tsi' yʌlʌ: Mach j cʌñʌyic jini winic, che'en.
72 Pedro negou outra vez, respondendo: — Juro que não conheço esse homem!
73 Jumuc' jach tsa' tiliyob jini lʌc'ʌl bʌ wa'alob. Tsi' subeyob: Isujm jatet ja'el xcʌnt'añet i cha'an, come tsiquil ti a t'an, che'ob.
73 Pouco depois, os que estavam ali chegaram perto de Pedro e disseram: — O seu modo de falar mostra que, de fato, você também é um deles.
74 Pedro tsa' caji i bajñel ch'ʌc i bʌ. Tsi' wersa wa'choco i t'an. Tsi' yʌlʌ: Mach j cʌñʌyic jini winic, che'en. Ti ora tsi' cha'le uq'uel tat mut.
74 Então Pedro disse: — Juro que não conheço esse homem! Que Deus me castigue se não estou dizendo a verdade! Naquele instante o galo cantou,
75 Tsa' c'ajtiyi ti' pusic'al Pedro i t'an Jesús tsa' bʌ i sube: “Che' maxto anic mi' cha'len uq'uel tat mut, uxyajl mi caj a wʌl mach a cʌñʌyonic”. Tsa' loq'ui majlel. Tsʌts tsa' caji ti uq'uel.
75 e Pedro lembrou que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante, você dirá três vezes que não me conhece.” Então Pedro saiu dali e chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.