Mateus 13
I T’an Dios (CTUBL) vs NVT
1 Ti ili q'uin Jesús tsa' loq'ui ti otot. Tsa' buchle ti' t'ejl colem ñajb.
1 Mais tarde, naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e sentou-se à beira-mar.
2 Bajc'ʌl winicob x'ixicob tsa' caji i tempañob i bʌ ba'an. Jini cha'an tsa' ochi ti buchtʌl Jesús ti barco. Tsa' cʌleyob ti' ti' ja' pejtel winicob x'ixicob.
2 Logo, uma grande multidão se juntou ao seu redor. Então ele entrou num barco, sentou-se e ensinou o povo que permanecia na praia.
3 An cabʌl chuqui tsi' subeyob ti lajiya tac. Tsi' yʌlʌ: Awilan, tsa' majli juntiquil winic ti wejch'uya pac'.
3 Jesus contou várias parábolas, como esta: “Um lavrador saiu para semear.
4 Che' woli' wejch'un majlel tsa' yajli ts'ita' ti' ti' bij. Tsa' tili te'lemut. Tsi' c'uxu.
4 Enquanto espalhava as sementes pelo campo, algumas caíram à beira do caminho, e as aves vieram e as comeram.
5 Yambʌ tsa' yajli ti xajlelol ba' ma'anic cabʌl lum. Tsa' bʌc' pasi come mach tamic i lumil.
5 Outras sementes caíram em solo rochoso e, não havendo muita terra, germinaram rapidamente,
6 Che' bʌ tsa' chan'a q'uin, c'ux tsi' yubi. Tsa' tiqui come ma'anic i wi'.
6 mas as plantas logo murcharam sob o calor do sol e secaram, pois não tinham raízes profundas.
7 Yambʌ tsa' yajli ti ch'ixol. Tsa' coli jini ch'ix. Tsi' tsʌnsa.
7 Outras sementes caíram entre espinhos, que cresceram e sufocaram os brotos.
8 Yambʌ tsa' yajli ti wen bʌ lum. Tsi' yʌc'ʌ i wut ti jo'c'al, ti uxc'al, ti lujump'ejl i cha'c'al.
8 Ainda outras caíram em solo fértil e produziram uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada.
9 Jini am bʌ i chiquin cha'an mi' yubin, la' i yubin, che'en Jesús.
9 Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”.
10 Tsa' tiliyob xcʌnt'añob ba'an Jesús. Tsi' yʌlʌyob: ¿Chucoch ma' pejcañob ti lajiya? che'ob.
10 Os discípulos vieram e lhe perguntaram: “Por que o senhor usa parábolas quando fala ao povo?”.
11 Jesús tsi' subeyob: Come aq'uebiletla cha'an mi la' cʌn i sujmlel cha'an i yumʌntel panchan mach bʌ tsictiyemic ti yambʌ ora. Pero mach aq'uebilobic.
11 Ele respondeu: “A vocês é permitido entender os segredos do reino dos céus, mas a outros não.
12 Come majqui jach an i cha'an mi caj i yʌq'uentel yambʌ jinto mi' wen oñ'an. Majqui jach ma'anic i cha'an mi caj i lu' chilbentel chuqui an i cha'an.
12 Pois ao que tem, mais lhe será dado, e terá em grande quantia; mas do que nada tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Jini cha'an mic chʌn pejcañob ti lajiya come mi' q'uelob, pero ma'anic mi' c'otelob i wut. Mi' yubiñob, pero ma'anic mi' yochel ti' chiquin. Ma'anic mi' ch'ʌmbeñob isujm, che'en Jesús.
13 É por isso que uso parábolas: eles olham, mas não veem; escutam, mas não ouvem nem entendem.
14 Che'i tsa' ts'ʌctiyi i t'an Isaías tsa' bʌ i yʌlʌ: “Mi caj la' wubin t'an pero ma'anic mi caj la' ch'ʌmben isujm. Mi caj la' q'uel pero ma'anic mi caj i c'otel la' wut.
14 “Cumpre-se, desse modo, a profecia de Isaías que diz: ‘Quando ouvirem o que digo, não entenderão. Quando virem o que faço, não compreenderão.
15 Come tsa' ochi ti tonto i pusic'al jini winicob x'ixicob. Mach yomic i chʌn ubiñob t'an. Tsi' muts'uyob i wut ame i q'uelob ti' wut, ame i yubiñob ti' chiquin, ame i ch'ʌmbeñob isujm ti' pusic'al, ame i cha' sutq'uiñob i bʌ cha'an mic lajmesañob”, che'en.
15 Pois o coração deste povo está endurecido; ouvem com dificuldade e têm os olhos fechados, de modo que seus olhos não veem, e seus ouvidos não ouvem, e seu coração não entende, e não se voltam para mim, nem permitem que eu os cure’.
16 Tijicñayetla come mi' c'otel la' wut. Mi la' wubin t'an ti la' chiquin.
16 “Felizes, porém, são seus olhos, pois eles veem; e seus ouvidos, pois eles ouvem.
17 Isujm mic subeñetla cabʌl x'alt'añob yic'ot winicob toj bʌ i pusic'alob wersa yomob i q'uel jini woli bʌ la' q'uel pero ma'anic tsi' q'ueleyob. Yomob i yubin jini woli bʌ la' wubin pero ma'anic tsi' yubiyob.
17 Eu lhes digo a verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês têm visto e ouvir o que vocês têm ouvido, mas não puderam.
18 Ubinla i sujmlel jini lajiya cha'an jini winic tsa' bʌ majli ti wejch'uya pac'.
18 “Agora, ouçam a explicação da parábola sobre o lavrador que saiu para semear.
19 Che' an majqui mi' yubin jini wen t'an cha'an i yumʌntel Dios, mi ma'anic tsi' ch'ʌmbe isujm, ora mi' tilel jini xjontolil i chilben loq'uel jini pac' ti' pusic'al. Jiñʌch i sujmlel jini wejch'ubil bʌ ti' ti' bij.
19 As sementes que caíram à beira do caminho representam os que ouvem a mensagem sobre o reino e não a entendem. Então o maligno vem e arranca a semente que foi lançada em seu coração.
20 Jini wejch'ubil bʌ ti xajlelol jiñʌch mu' bʌ i yubin jini wen t'an. Tijicña i pusic'al mi' bʌc' jac'.
20 As que caíram no solo rochoso representam aqueles que ouvem a mensagem e, sem demora, a recebem com alegria.
21 Ma'anic i wi' ti' pusic'al. Ts'ita jach mi' jalijel. Che' mi' yubin wocol yic'ot i tic'lʌntel cha'an jini wen t'an, ti ora mi' tejchel tile bixel bʌ i pusic'al.
21 Contudo, uma vez que não têm raízes profundas, não duram muito. Assim que enfrentam problemas ou são perseguidos por causa da mensagem, cedo desanimam.
22 Jini wejch'ubil bʌ ti ch'ixol jiñʌch mu' bʌ i jac' jini wen t'an. Cabʌl i c'ojo'ol cha'an pañimil yic'ot i lotintel cha'an chubʌ'añʌl. Mi' c'unte' jisan jini wen t'an ti' pusic'al cha'an ma'anic mi' yʌc' i wut.
22 As que caíram entre os espinhos representam outros que ouvem a mensagem, mas logo ela é sufocada pelas preocupações desta vida e pela sedução da riqueza, de modo que não produzem fruto.
23 Jini wejch'ubil bʌ ti wen bʌ lum jiñʌch mu' bʌ i yubin jini wen t'an, mu' bʌ i ch'ʌmben isujm. Mi' yʌc' i wut ti jo'c'al, ti uxc'al, ti lujump'ejl i cha'c'al. Che' tsi' yʌlʌ Jesús.
23 E as que caíram em solo fértil representam os que ouvem e entendem a mensagem e produzem uma colheita trinta, sessenta e até cem vezes maior que a quantidade semeada”.
24 Tsi' subeyob yambʌ t'an ti lajiya. Tsi' yʌlʌ: I yumʌntel jini am bʌ ti panchan lajalʌch bajche' juntiquil winic tsa' bʌ i wejch'u wen bʌ pac' ti' lum.
24 Esta foi outra parábola que Jesus contou: “O reino dos céus é como um agricultor que semeou boas sementes em seu campo.
25 Che' bʌ wʌyʌlob winicob, tsa' tili juntiquil i contra. Tsi' wejch'u mach bʌ wenic bʌ pac' ba' wejch'ubil jini trigo. Tsa' majli.
25 Enquanto os servos dormiam, seu inimigo veio, semeou joio no meio do trigo e foi embora.
26 Tsa' caji ti pasel i yopol. Tsa' caji i yʌc' i wut jini jam. Tsa' caji ti pasel jini mach bʌ wenic bʌ pac' ja'el.
26 Quando a plantação começou a crescer, o joio também cresceu.
27 Tsa' tiliyob x'e'telob i cha'an i yum otot. Tsi' subeyob: “C Yum, ¿mach ba wenic jini pac' tsa' bʌ a wejch'u ti a lum? ¿Baqui ch'oyol jini mach bʌ wenic woli bʌ ti pasel?” che'ob.
27 “Os servos do agricultor vieram e disseram: ‘O campo em que o senhor semeou as boas sementes está cheio de joio. De onde ele veio?’.
28 Tsi' subeyob: “Juntiquil xcontra tsi' cha'le jini”, che'en. Jini x'e'telob tsi' c'ajtibeyob: “¿A wom ba mic majlel c boc lojon loq'uel jini mach bʌ wenic bʌ jam?” che'ob.
28 “‘Um inimigo fez isso’, respondeu o agricultor. “‘Devemos arrancar o joio?’, perguntaram os servos.
29 I yum tsi' yʌlʌ: “Mach comic, ame bojquic jini trigo che' mi la' boc loq'uel jini mach bʌ wenic.
29 “‘Não’, respondeu ele. ‘Se tirarem o joio, pode acontecer de arrancarem também o trigo.
30 La' to tem colic jinto mi' lojtel trigo. Ti' yorajlel c'ajbal che' mi lac lot mi caj c suben x'e'telob cha'an mi' ñaxan tempañob jini mach bʌ wenic. Mi caj i tempañob cha'an mi' pulel. Pero jini trigo mi caj i cuchob tilel ti' yotlel”, che'en i yum otot. Che' tsi' yʌlʌ Jesús.
30 Deixem os dois crescerem juntos até a colheita. Então, direi aos ceifeiros que separem o joio, amarrem-no em feixes e queimem-no e, depois, guardem o trigo no celeiro’”.
31 Tsi' subeyob yambʌ t'an ti lajiya. Tsi' yʌlʌ: I yumʌntel jini am bʌ ti panchan lajalʌch bajche' i bʌc' pimel i c'aba' mostaza tsa' bʌ i ch'ʌmʌ winic. Tsi' wejch'u ti lum.
31 Então Jesus contou outra parábola: “O reino dos céus é como a semente de mostarda que alguém semeia num campo.
32 Ma'anic yambʌ pac' ñumen biq'uit bʌ bajche' jini. Che' mi' colel mi' ñusan jini pimel. Mi' colel bajche' te'. Mi' tilel te'lemut, mi' mel i c'u' ti' c'ʌb jini te', che'en Jesús.
32 É a menor de todas as sementes, mas se torna a maior das hortaliças; cresce até se transformar em árvore, e vêm as aves e fazem ninho em seus galhos”.
33 Tsi' subeyob yambʌ t'an ti lajiya: I yumʌntel jini am bʌ ti panchan lajalʌch bajche' levadura. Tsi' ch'ʌmʌ juntiquil x'ixic. Tsi' yotsa ti uxp'is harina jinto tsi' xaxa ti pejtelel, che'en.
33 Jesus também contou a seguinte parábola: “O reino dos céus é como o fermento usado por uma mulher para fazer pão. Embora ela coloque apenas uma pequena quantidade de fermento em três medidas de farinha, toda a massa fica fermentada”.
34 Jesús tsi' subeyob tempʌbilo' bʌ winicob x'ixicob pejtelel jini t'an ti lajiya tac. Cojach ti lajiya tsi' pejcayob
34 Jesus sempre usava histórias e comparações como essas quando falava às multidões. Na verdade, nunca lhes falava sem usar parábolas.
35 cha'an mi' ts'ʌctiyel i t'an jini x'alt'an tsa' bʌ i yʌlʌ: “Mi caj c cha'len t'an ti lajiya tac. Mi caj c sub jini maxto bʌ anic tsa' tsictiyi c'ʌlʌl ti' cajibal pañimil”, che'en.
35 Cumpriu-se, desse modo, o que foi dito por meio do profeta: “Eu lhes falarei por meio de parábolas; explicarei coisas escondidas desde a criação do mundo”.
36 Che' bʌ tsi' choco majlel jini tempʌbilo' bʌ, Jesús tsa' ochi ti otot. Tsa' tiliyob xcʌnt'añob i cha'an ba'an Jesús. Tsi' yʌlʌyob: Subeñon lojon i sujmlel jini lajiya. ¿Chuqui jini jam mach bʌ wenic ya' ti jamil? che'ob.
36 Em seguida, deixando as multidões do lado de fora, Jesus entrou em casa. Seus discípulos lhe pediram: “Por favor, explique-nos a história do joio no campo”.
37 Jesús tsi subeyob: Jini winic mu' bʌ i wejch'un wen bʌ pac' jiñʌch i Yalobil Winic.
37 Jesus respondeu: “O Filho do Homem é o agricultor que planta as boas sementes.
38 Jini jamil jiñʌch pañimil. Jini wen bʌ pac' jiñʌch i yalobilob i yumʌntel Dios. Jini jam mach bʌ wenic jiñʌch i yalobilob jini xjontolil.
38 O campo é o mundo, e as boas sementes são o povo do reino. O joio são as pessoas que pertencem ao maligno,
39 Jini xcontra tsa' bʌ i wejch'u pac' mach bʌ wenic jiñʌch xiba. I yorajlel c'ajbal che' mi' lojtel jini jam jiñʌch i jilibal pañimil. Jini x'e'telob jiñʌch ángelob.
39 e o inimigo que plantou o joio no meio do trigo é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os que fazem a colheita são os anjos.
40 Che' bajche' mi' tempʌyel jini mach bʌ wenic bʌ jam cha'an mi' pulel, che'ʌch mi' caj i yujtel ti' jilibal ili ora.
40 “Da mesma forma que o joio é separado e queimado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 I Yalobil Winic mi caj i choc tilel i yángelob. Mi caj i tempañob loq'uel ti' yumʌntel pejtelel mu' bʌ i yʌsañob ti mulil i pi'ʌlob yic'ot jini mu' bʌ i cha'leñob jontolil.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, e eles removerão do reino tudo que produz pecado e todos que praticam o mal
42 Mi caj i chocob ochel ti c'ajc. Ya' mi' cajelob ti cabʌl uq'uel yic'ot quech'ecña bʌ i bʌquel i yej.
42 e os lançarão numa fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Ti jim bʌ ora mi' caj ti tsictiyel i sʌclel jini tojo' bʌ i pusic'al che' bajche' q'uin ya' ti' yumʌntel i Tat. Jini am bʌ i chiquin cha'an mi' yubin, la' i yubin.
43 Então os justos brilharão como o sol no reino de seu Pai. Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”
44 Che' yilal ja'el i yumʌntel jini am bʌ ti panchan bajche' jump'ejl chubʌ'añʌl wen letsem bʌ i tojol, mucul bʌ ti jamil. Tsi' taja juntiquil winic. Tsi' cha' mucu. Wen tijicña i pusic'al tsa' majli i chon pejtelel i chubʌ'an. Tsi' mʌñʌ jini jamil.
44 “O reino dos céus é como um tesouro escondido que um homem descobriu num campo. Em seu entusiasmo, ele o escondeu novamente, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou aquele campo.”
45 Che' yilal ja'el i yumʌntel panchan bajche' juntiquil xmʌñoñel woli bʌ i sajcan wen bʌ perla tac.
45 “O reino dos céus também é como um negociante que procurava pérolas da melhor qualidade.
46 Che' bʌ tsi' taja jump'ejl wen letsem bʌ i tojol, tsa' majli i laj chon pejtelel i chubʌ'an. Tsi' mʌñʌ jini perla.
46 Quando descobriu uma pérola de grande valor, vendeu tudo que tinha e, com o dinheiro da venda, comprou a tal pérola.”
47 Che' yilal ja'el i yumʌntel jini am bʌ ti panchan bajche' chimo'chʌy tsa' bʌ chojqui ochel ti colem ñajb. Tsi' much'qui cabʌl chʌy ti chajp ti chajp.
47 “O reino dos céus é, ainda, como uma rede de pesca que foi lançada ao mar e pegou peixes de todo tipo.
48 Che' but'ulix tsi' tujc'ayob loq'uel winicob ti' ti' ñajb. Tsa' buchleyob. Tsi' yajcayob ochel wen bʌ chʌy ti chiquib tac. Tsi' chocoyob jini mach bʌ wenic.
48 Quando a rede estava cheia, os pescadores a arrastaram até a praia, sentaram-se e juntaram os peixes bons em cestos, jogando fora os ruins.
49 Che' ja'el mi' caj ti ujtel ti' jilibal ili ora. Jini ángelob mi caj i tilelob. Parte mi caj i yʌc'ob jini tojo' bʌ. Parte mi caj i yʌc'ob jini jontolo' bʌ.
49 Assim será no fim dos tempos. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 Mi caj i chocob ochel ti c'ajc. Ya' mi' cajelob ti uq'uel, yic'ot quech'ecña bʌ i bʌquel i yej, che'en Jesús.
50 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Jesús tsi' subeyob: ¿Tsa' ba la' wen ch'ʌmbe isujm ti pejtelel? che'en. Tsi' jac'beyob: Tsa' cu, c Yum, che'ob.
51 Vocês entendem todas essas coisas?” “Sim”, responderam eles.
52 Jesús tsi' cha' subeyob: Jini cha'an jujuntiquil sts'ijbaya cʌntesʌbil bʌ ti' sujmlel i yumʌntel jini am bʌ ti panchan lajalʌch bajche' i yum otot mu' bʌ i loc'san ti' yajñib i chubʌ'an tsijib tac bʌ yic'ot oñiyix bʌ, che'en.
52 Então ele acrescentou: “Todo mestre da lei que se torna discípulo no reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro verdades preciosas, tanto novas como velhas”.
53 Che' bʌ tsa' ujti ti lajiya tac, Jesús tsa' loq'ui majlel ya'i.
53 Quando Jesus terminou de contar essas parábolas, deixou aquela região
54 Che' bʌ tsa' c'oti Jesús ti' lumal, tsi' cha'le cʌntesa ti' sinagoga judíojob. Tsa' toj sajtiyob i pusic'al winicob. Tsi' yʌlʌyob: ¿Baqui tsi' taja i ña'tʌbal yic'ot i p'ʌtʌlel cha'an ñuc bʌ i melbal?
54 e voltou para Nazaré, cidade onde tinha morado. Enquanto ensinava na sinagoga, todos se admiravam e perguntavam: “De onde lhe vêm a sabedoria e o poder para realizar milagres?
55 ¿Mach ba jinic i yalobil jini xjuc'te'? ¿Mach ba jinic María i ña'? ¿Mach ba i yijts'iñobic Jesús jini Jacobo, yic'ot José, Simón yic'ot Judas?
55 Não é esse o filho do carpinteiro? Conhecemos Maria, sua mãe, e também seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas.
56 ¿Mach ba i yijti'añobic ili año' bʌ la quic'ot? ¿Baqui tsi' taja pejtelel i ña'tʌbal? Che' tsi' yʌlʌyob.
56 Todas as suas irmãs moram aqui, entre nós. Onde ele aprendeu todas essas coisas?”.
57 Tsa' caji i mich'leñob Jesús. Jesús tsi' subeyob: Mi' q'uejlel ti ñuc pejtel x'alt'an, pero ya' ti' lumal yic'ot ti' yotot ma'anic mi' q'uejlel ti ñuc, che'en.
57 E sentiam-se muito ofendidos. Então Jesus lhes disse: “Um profeta recebe honra em toda parte, menos em sua cidade e entre sua própria família”.
58 Jesús ma'anic tsa' mejli i cha'len cabʌl ñuc bʌ i ye'tel ya'i, come ma'anic tsi' ñopoyob jini winicob x'ixicob.
58 E, por causa da incredulidade deles, realizou ali apenas uns poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.