Lucas 4
Western Highland Chatino NT (CTP_WBT) vs NVI
1 Msaꞌan kasiya ꞌin Jesús nsuꞌwi Tyiꞌi Ndiose bra nu mdoꞌo Jesús tuꞌwa chku Jordán, ndyaa yu nde ska lo ntenꞌ wtyi seꞌen ja ndiꞌin nten,
1 Jesus, cheio do Espírito Santo, voltou do Jordão e foi levado pelo Espírito ao deserto,
2 chaꞌ tuꞌwa tsan ndyaa loꞌo Tyiꞌi Ndiose ꞌin yu. La kanꞌ ykwiꞌ biyaꞌ kuneꞌ xaꞌan loꞌo Jesús. La mdaꞌa tuꞌwa tsan, ngiteꞌ ꞌa tiꞌ Jesús bra kanꞌ, chaꞌ ja ska nan yku yu siyaꞌ ti.
2 onde, durante quarenta dias, foi tentado pelo diabo. Não comeu nada durante esses dias e, ao fim deles, teve fome.
3 Loꞌo kanꞌ ykwiꞌ kuneꞌ xaꞌan kanꞌ loꞌo yu: ―Si chañi chaꞌ ska ti nuꞌwin lkaa nu nka Sñiꞌ Ndiose ―ndukwin kuneꞌ xaꞌan kanꞌ ꞌin yu―, kuꞌnii chaꞌ ka kee re ska jaxlya kuan sikwa.
3 O diabo lhe disse: "Se você é o Filho de Deus, mande a esta pedra que se transforme em pão".
4 Bra kanꞌ ykwiꞌ Jesús loꞌo: ―Lo kityi ꞌin Ndiose wa ngwaꞌan neꞌ chaꞌ re: “Siꞌi nan luꞌu nten chalyuu chaꞌ nchku neꞌ tyaja ti; xa nu kunan neꞌ nchga chaꞌ nu nchkwiꞌ Ndiose, bra kanꞌ chañi chaꞌ luꞌu neꞌ” ―ndukwin Jesús ꞌin kuneꞌ xaꞌan.
4 Jesus respondeu: "Está escrito: ‘Nem só de pão viverá o homem’ ".
5 Bra kanꞌ ndyaa loꞌo kuneꞌ xaꞌan kanꞌ ꞌin yu ska lo kiꞌya kwan. Ska bra ti ngwaꞌu kuneꞌ xaꞌan tyukwi ñaꞌaan chalyuu ꞌin Jesús.
5 O diabo o levou a um lugar alto e mostrou-lhe num relance todos os reinos do mundo.
6 Bra kanꞌ ykwiꞌ kuneꞌ xaꞌan loꞌo yu xiyaꞌ: ―Taǎn chabiyaꞌ ꞌiin chaꞌ kaa ndloo ꞌin nchga chalyuu kwa ―ndukwin kuneꞌ xaꞌan bra kanꞌ―, chaꞌ kaja nchga nan nu nsuꞌwi kwa ꞌiin ―ndukwin―. Ndiya chabiyaꞌ kanꞌ ꞌñaǎn, kanꞌ chaꞌ taǎn chabiyaꞌ kanꞌ ꞌin nchga nten nu nchka tiǎnꞌ chaꞌ ka ndloo ―ndukwin―.
6 E lhe disse: "Eu lhe darei toda a autoridade sobre eles e todo o seu esplendor, porque me foram dados e posso dá-los a quem eu quiser.
7 Ska ti si tyuun xtyiinꞌ loǔn, si kuꞌni tnuun ꞌñaǎn, bra kanꞌ kaja chabiyaꞌ kanꞌ ꞌiin ―ndukwin kuneꞌ xaꞌan kanꞌ ꞌin Jesús.
7 Então, se você me adorar, tudo será seu".
8 Bra kanꞌ mxkwen Jesús ꞌin yu: ―Tyoꞌoo tsuuꞌ seꞌen ndiꞌiǐn, Satanás ―ndukwin―. Lo kityi ꞌin Ndiose wa ngwaꞌan neꞌ chaꞌ re: “Ska ti ꞌin Ndiose nu nka Xꞌnan wan kuꞌni tnun wan ꞌin Ni, ska ti chaꞌ ꞌin Ndiose ndiꞌin chaꞌ tukwa wan lo chalyuu.” Kanꞌ chaꞌ ja ndiꞌin chaꞌ tyuǔn xtyiǐnꞌ tloo nuꞌwin ―ndukwin Jesús ꞌin kuneꞌ xaꞌan.
8 Jesus respondeu: "Está escrito: ‘Adore o Senhor, o seu Deus e só a ele preste culto’".
9 Bra kanꞌ ndyaa loꞌo kuneꞌ xaꞌan ꞌin Jesús nde kichen Jerusalén, mskwen yu ꞌin Jesús ndyaa nde ke laa tnun kanꞌ. La kanꞌ xiyaꞌ ykwiꞌ kuneꞌ xaꞌan loꞌo yu: ―Si chañi chaꞌ ska ti nuꞌwin lkaa nu nka Sñiꞌ ykwiꞌ Ndiose ―ndukwin―, tyoꞌo kwan lyaa la ke laa re chaꞌ nu ꞌiin ti.
9 O diabo o levou a Jerusalém, colocou-o na parte mais alta do templo e lhe disse: "Se você é o Filho de Deus, jogue-se daqui para baixo.
10 Lo kityi ꞌin Ndiose wa ndukwa chaꞌ re:
10 Pois está escrito: ‘Ele dará ordens a seus anjos a seu respeito, para lhe guardarem;
11 Ngwañaꞌan lka chaꞌ nu ngwaꞌan neꞌ lo kityi ꞌin Ndiose ―ndukwin kuneꞌ xaꞌan ꞌin Jesús.
11 com as mãos eles os segurarão, para que você não tropece em alguma pedra’".
12 Bra kanꞌ xiyaꞌ mxkwen Jesús ꞌin kuneꞌ xaꞌan kanꞌ: ―Loꞌo wa ndukwa chaꞌ re lo kityi ꞌin Ndiose: “Ja kuꞌni wan chaꞌ tyijin lyo wan ꞌin Ndiose nu nka Xꞌnan wan” ndukwin kityi.
12 Jesus respondeu: "Dito está: ‘Não ponha à prova o Senhor, o seu Deus’".
13 Wa mdyii ykwiꞌ kuneꞌ xaꞌan kanꞌ loꞌo Jesús bra kanꞌ, loꞌo ja ngwa ꞌin kwiñi lyoꞌo ꞌin siyaꞌ ti. Bra ti mdoꞌo kuneꞌ xaꞌan kanꞌ ndyaa bra kanꞌ; chunꞌ ndiꞌin la kaja ñaꞌan nu kwiñi lyoꞌo yu ꞌin Jesús, mdaꞌan chaꞌ tiye kuneꞌ xaꞌan bra kanꞌ.
13 Tendo terminado todas essas tentações, o diabo o deixou até ocasião oportuna.
14 Bra kanꞌ mxitukwi Jesús ndyaa nde lo yuu ꞌin Galilea xiyaꞌ. Tnun ꞌa chabiyaꞌ mda Tyiꞌi Ndiose ꞌin Jesús, loꞌo ynen nchkwiꞌ nten chaꞌ ꞌin yu tyukwi ñaꞌaan lo yuu kwa.
14 Jesus voltou para a Galiléia no poder do Espírito, e por toda aquela região se espalhou a sua fama.
15 Nchga kichen seꞌen mdaꞌan yu nguaꞌu yu ꞌin nten niꞌ lyaa ꞌin neꞌ judío, kanꞌ chaꞌ nchga nten suꞌwe ꞌa nchkwiꞌ neꞌ chaꞌ ꞌin Jesús.
15 Ensinava nas sinagogas, e todos o elogiavam.
16 Bra kanꞌ ngala Jesús nde kichen Nazaret, seꞌen nguluu yu. Bra nu mdiya tsan nu nxitñaꞌ neꞌ judío, bra kanꞌ ndyaa yu niꞌ lyaa ꞌin neꞌ, chaꞌ xkwiꞌ ngwañaꞌan ngiꞌni yu tsan kanꞌ. Bra kanꞌ mdyituun Jesús chaꞌ chkwiꞌ yu lo kityi seꞌen ndukwa chaꞌ ꞌin Ndiose;
16 Ele foi a Nazaré, onde havia sido criado, e no dia de sábado entrou na sinagoga, como era seu costume. E levantou-se para ler.
17 kityi nu ngwaꞌan ayman Isaías, kanꞌ lka kityi nu mda neꞌ ꞌin Jesús chaꞌ chkwiꞌ yu lo. Bra kanꞌ mslaa Jesús kityi kanꞌ, ngunaan yu la nde ndukwa chaꞌ re:
17 Foi-lhe entregue o livro do profeta Isaías. Abriu-o e encontrou o lugar onde está escrito:
18 — ausente —
18 "O Espírito do Senhor está sobre mim, porque ele me ungiu para pregar boas novas aos pobres. Ele me enviou para proclamar liberdade aos presos e recuperação da vista aos cegos, para libertar os oprimidos
19 Ngwañaꞌan ndukwa chaꞌ lo kityi seꞌen ykwiꞌ Jesús.
19 e proclamar o ano da graça do Senhor".
20 Bra kanꞌ mdukunꞌ Jesús kityi kanꞌ, xiyaꞌ ndya yu kityi kanꞌ ꞌin xta nu ndiꞌin niꞌ lyaa kanꞌ, ndyaa tukwa Jesús xiyaꞌ bra kanꞌ. Loꞌo nchga nten nu ndiꞌin niꞌ lyaa kanꞌ, lye ꞌa ñaꞌan neꞌ ꞌin yu.
20 Então ele fechou o livro, devolveu-o ao assistente e assentou-se. Na sinagoga todos tinham os olhos fitos nele;
21 Bra kanꞌ mdyisnan Jesús ngwaꞌu yu ꞌin neꞌ: ―Loꞌo ni, wa mdoꞌo tukwa chaꞌ kanꞌ la seꞌen ndiꞌin wan, ti kwiꞌ chaꞌ nu wa ynan wan lo kityi re ―ndukwin Jesús.
21 e ele começou a dizer-lhes: "Hoje se cumpriu a Escritura que vocês acabaram de ouvir".
22 Yuwe ꞌa tiꞌ neꞌ ñaꞌan neꞌ ꞌin Jesús chaꞌ suꞌwe ꞌa nchkwiꞌ yu, mdiya ꞌa tiꞌ neꞌ chaꞌ nu ykwiꞌ yu loꞌo neꞌ. Kanꞌ ykwiꞌ neꞌ loꞌo taꞌa neꞌ chaꞌ ꞌin yu bra kanꞌ: ―¿Ta siꞌi sñiꞌ Se lka yu re a? ―ndukwin neꞌ.
22 Todos falavam bem dele, e estavam admirados com as palavras de graça que saíam de seus lábios. Mas perguntavam: "Não é este o filho de José? "
23 Bra kanꞌ mxkwen Jesús ꞌin neꞌ kanꞌ: ―Ja chan, chunꞌ ndiꞌin la chinꞌ chkwiꞌ wan chaꞌ re loꞌoǔn: “Si nchka ꞌiin kuꞌnii joꞌó ꞌin nten, kuꞌnii joꞌó ꞌiin, ti ykwiiꞌ ti sikwa.” Kwiꞌ ngwañaꞌan, ja chan chkwiꞌ wan loꞌoǔn: “Wa ynan ba chaꞌ ꞌin nchga chaꞌ tnun nu wa yꞌnii nde kichen Capernaum kanꞌ” nchkwin wan. “Kwiꞌ ngwañaꞌan kuꞌnii chaꞌ tnun kanꞌ nde kichen tyian sikwa, chaꞌ ñaꞌan kwiꞌya ba chinꞌ” nchkwin wan ꞌñaǎn bra kanꞌ.
23 Jesus lhes disse: "É claro que vocês me citarão este provérbio: ‘Médico, cura-te a ti mesmo! ’ Faze aqui em tua terra o que ouvimos que fizeste em Cafarnaum".
24 Katsaǎnꞌ ska chaꞌ nu ñi ꞌwan sikwa ―ndukwin Jesús―. Bra nu chkwiꞌ ska nten chaꞌ ꞌin Ndiose loꞌo neꞌ taꞌa kichen tyi yu, ja kunan neꞌ chaꞌ nu nchkwiꞌ yu, chaꞌ taꞌa kichen tyi ti neꞌ lka yu.
24 Continuou ele: "Digo-lhes a verdade: Nenhum profeta é aceito em sua terra.
25 Tyempu nu mdiꞌin ayman Elías lo chalyuu nu ngwa sꞌni ―ndukwin―, nsuꞌwi tiꞌ wan chaꞌ wa mdijin snan yijan ndukwa skwa koꞌ nu ja ngwiꞌya tyoo siyaꞌ ti; tlyu ꞌa jwiꞌñan ngwa tyukwi ñaꞌaan chalyuu bra kanꞌ. Mdiꞌin tyun ꞌa nu kunaꞌan nu nganun ska ti lo yuu re tyempu kanꞌ.
25 Asseguro-lhes que havia muitas viúvas em Israel no tempo de Elias, quando o céu foi fechado por três anos e meio, e houve uma grande fome em toda a terra.
26 Bra kanꞌ msuꞌwa Ndiose ꞌin Elías chaꞌ tsaa yu seꞌen ndiꞌin ska nu kunaꞌan nu nganun ska ti nde kichen Sarepta, ska kichen tijyuꞌ la nde lo yuu ꞌin Sidón. Ja yaa Elías seꞌen ndiꞌin ska nu kunaꞌan tiꞌi taꞌa kichen tyi yu.
26 Contudo, Elias não foi enviado a nenhuma delas, senão a uma viúva de Sarepta, na região de Sidom.
27 Ti kwiꞌ ngwañaꞌan ngwa bra nu mdiꞌin ayman Eliseo. Ti kwiꞌ tyempu kanꞌ, mdiꞌin ꞌa neꞌ tiꞌí nu ngutsuꞌ kunaꞌ lo yuu re. Loꞌo kanꞌ ja ska neꞌ kanꞌ nchkaa neꞌ ꞌin kicha tnun kanꞌ; ska ti Naamán kanꞌ, ska ti yu kanꞌ wa nchkaa yu, loꞌo ska nten xka laꞌa tsuꞌ ngwa yu, chaꞌ wa mdoꞌo yu lo yuu ꞌin Siria ―ndukwin Jesús ꞌin neꞌ kanꞌ.
27 Também havia muitos leprosos em Israel no tempo de Eliseu, o profeta; todavia, nenhum deles foi purificado: somente Naamã, o sírio".
28 Bra nu ynan neꞌ Nazaret chaꞌ nu ykwiꞌ Jesús loꞌo neꞌ niꞌ lyaa kanꞌ, msinꞌ ꞌa tiꞌ neꞌ kanꞌ bra kanꞌ.
28 Todos os que estavam na sinagoga ficaram furiosos quando ouviram isso.
29 Kanꞌ mdyituun neꞌ ngulo neꞌ ꞌin Jesús niꞌ lyaa kanꞌ, mjwakii neꞌ ꞌin yu ndyaa loꞌo neꞌ ꞌin yu ska tuꞌwa yuu nu nsuꞌwi tuꞌwa kichen kanꞌ. Ngwa tiꞌ neꞌ chaꞌ xtyuu suꞌwa neꞌ ꞌin yu lo kwaꞌan, loꞌo ja ngwa ꞌin neꞌ.
29 Levantaram-se, expulsaram-no da cidade e o levaram até ao topo da colina sobre a qual fora construída a cidade, a fim de atirá-lo precipício abaixo.
30 Bra kanꞌ suꞌwe ti mdoꞌo Jesús yaꞌ neꞌ; mdijin yu laja seꞌen mduun neꞌ, ndyaa yu bra kanꞌ.
30 Mas Jesus passou por entre eles e retirou-se.
31 Wa ndiꞌin Jesús nde kichen Capernaum bra kanꞌ, ska kichen nu ndiꞌin lo yuu ꞌin Galilea kanꞌ. Tsan nu nxitñaꞌ neꞌ, bra kanꞌ mdyisnan Jesús ngwaꞌu yu ꞌin nten niꞌ lyaa ꞌin neꞌ.
31 Então ele desceu a Cafarnaum, cidade da Galiléia, e, no sábado, começou a ensinar o povo.
32 Yuwe ꞌa tiꞌ neꞌ bra nu ynan neꞌ chaꞌ suꞌwe nu ykwiꞌ Jesús loꞌo neꞌ. Mskeꞌ tiꞌ neꞌ chaꞌ tnun ꞌa chabiyaꞌ nsuꞌwi ꞌin yu chaꞌ nchkwiꞌ yu loꞌo neꞌ ngwañaꞌan.
32 Todos ficavam maravilhados com o seu ensino, porque falava com autoridade.
33 Niꞌ lyaa kanꞌ mdiya ska yu kiꞌyu nu msñi kwiꞌin kuxi ꞌin yu. Kwen ꞌa msiꞌya yu kicha kanꞌ ꞌin Jesús xa nu naꞌan yu chaꞌ ndijyan Jesús niꞌ lyaa:
33 Na sinagoga havia um homem possesso de um demônio, de um espírito imundo. Ele gritou com toda a força:
34 ―¿Ni sa ñaꞌan tñan kuꞌnii nde re, Jesús Nazaret? ―ndukwin yu tiꞌí kanꞌ―. ¿Ta wa nchka tiiꞌ chaꞌ kuꞌnii tyii ꞌñaǎn siyaꞌ ti a? Suꞌwe ꞌa nsuꞌwi lyoǔn ꞌiin, chaꞌ ykwiꞌ Ndiose nu luwi lkaa nu wa msuꞌwa Ni ꞌiin chaꞌ ndijyaan nde re.
34 "Ah! que queres conosco, Jesus de Nazaré? Vieste para nos destruir? Sei quem tu és: o Santo de Deus! "
35 Ja mda ꞌa Jesús chabiyaꞌ chkwiꞌ yu tiꞌí bra kanꞌ; ngulo yu tñan ꞌin kwiꞌin kuxi kanꞌ, chaꞌ ja kuꞌni ꞌa chaꞌ kuxi loꞌo yu tiꞌí kanꞌ. ―Seen tyukwaa ―ndukwin Jesús―. Ja kuꞌnii ꞌa chaꞌ kuxi loꞌo yu re ni. Bra kanꞌ mxlyuu kwiꞌin kuxi kanꞌ ꞌin yu tiꞌí tloo nten kaꞌan kanꞌ. Loꞌo kanꞌ mdoꞌo kwiꞌin kuxi kanꞌ ndyaa, ja yꞌni ꞌa ran chaꞌ kuxi loꞌo yu tiꞌí kanꞌ bra kanꞌ.
35 Jesus o repreendeu, e disse: "Cale-se e saia dele! " Então o demônio jogou o homem no chão diante de todos, e saiu dele sem o ferir.
36 Mdaꞌan ꞌa chaꞌ tiye nten bra kanꞌ, mdyisnan ykwiꞌ neꞌ loꞌo taꞌa neꞌ: ―¿La mjwi chaꞌ nu nchkwiꞌ Jesús kwa a? ―ndukwin neꞌ―. ¿Ni chaꞌ lka chaꞌ suꞌwe ꞌa mjwi chabiyaꞌ ꞌin yu kwa chaꞌ kulo yu tñan ꞌin kwiꞌin kuxi? Bra ti ynan kwiꞌin kuxi chaꞌ nu ykwiꞌ yu loꞌo ran, mdoꞌo kwiꞌin kuxi kanꞌ ndyaa bra kanꞌ ―ndukwin neꞌ ꞌin taꞌa neꞌ.
36 Todos ficaram admirados, e diziam uns aos outros: "Que palavra é esta? Até aos espíritos imundos ele dá ordens com autoridade e poder, e eles saem! "
37 Kanꞌ chaꞌ wa nganen chaꞌ kanꞌ tyukwi ñaꞌaan lo yuu la kanꞌ, nchkwiꞌ ꞌa neꞌ chaꞌ ꞌin Jesús bra kanꞌ.
37 E a sua fama se espalhava por toda a região circunvizinha.
38 Bra kanꞌ mdoꞌo Jesús niꞌ lyaa, ndyaa yu nde naꞌan tyi Tyu. Tiꞌí ꞌa jyaꞌan laa Tyu Simón kanꞌ, chaꞌ lye ꞌa ndyuꞌwi tikeeꞌ ꞌin neꞌ kula kanꞌ. Tꞌnan ꞌa ykwiꞌ neꞌ loꞌo Jesús chaꞌ tsaa naꞌan chinꞌ ꞌin neꞌ kula kanꞌ.
38 Jesus saiu da sinagoga e foi à casa de Simão. A sogra de Simão estava com febre alta, e pediram a Jesus que fizesse algo por ela.
39 Mduun ti Jesús seꞌen nskwa neꞌ kula kanꞌ ñaꞌan ꞌa yu ꞌin neꞌ kula kanꞌ. Bra kanꞌ ykwiꞌ yu loꞌo tikeeꞌ kanꞌ, chaꞌ tyoꞌo ran ꞌin neꞌ kula kanꞌ. Bra ti mdyituun neꞌ kula jyaꞌan laa Simón, yꞌni kuwe tiꞌ chaꞌ kaja chinꞌ nan ku neꞌ.
39 Estando ele em pé junto dela, inclinou-se e repreendeu a febre, que a deixou. Ela se levantou imediatamente e passou a servi-los.
40 Xa wa ndyaa kwichaa, bra kanꞌ ndyaa loꞌo neꞌ ꞌin nchga taꞌa neꞌ nu tiꞌí ꞌa chaꞌ msñi tyun loo kicha ꞌin neꞌ, mdiya neꞌ seꞌen ndiꞌin Jesús. Bra kanꞌ mstya Jesús yaꞌ chunꞌ neꞌ tiꞌí kwenta ska ti neꞌ. Bra ti nchkaa neꞌ bra kanꞌ.
40 Ao pôr-do-sol, o povo trouxe a Jesus todos os que tinham vários tipos de doenças; e ele os curou, impondo as mãos sobre cada um deles.
41 Loꞌo mdoꞌo kwiꞌin kuxi ꞌin tyun neꞌ tiꞌí kanꞌ bra kanꞌ. Kwen ꞌa msiꞌya kwiꞌin kanꞌ bra nu mdoꞌo ꞌin neꞌ: ―Ska ti nuꞌwin lkaa Sñiꞌ Ndiose ―ndukwin kwiꞌin kanꞌ ꞌin Jesús. Bra kanꞌ ja mda ꞌa Jesús chabiyaꞌ chkwiꞌ kwiꞌin kuxi kanꞌ siyaꞌ ti. Wa yuꞌwi lyo kwiꞌin kanꞌ ꞌin Jesús, chaꞌ ti kwiꞌ Krixtu nu wa msuꞌwa Ndiose ꞌin ndijyan lo chalyuu lka yu.
41 Além disso, de muitas pessoas saíam demônios gritando: "Tu és o Filho de Deus! " Ele, porém, os repreendia e não permitia que falassem, porque sabiam que ele era o Cristo.
42 Wa ngwiꞌya xaa xka tsan, bra kanꞌ mdoꞌo Jesús ndyaa yu xka seꞌen, seꞌen tyaꞌan ska ti yu niꞌ kixinꞌ. Mdaꞌan naan ꞌa neꞌ ꞌin yu bra kanꞌ, sa yaꞌ mdyija yu ꞌin neꞌ. Ngwa tiꞌ neꞌ tatsaa neꞌ ꞌin Jesús chaꞌ ja tsaa ꞌa yu xka seꞌen.
42 Ao romper do dia, Jesus foi para um lugar solitário. As multidões o procuravam, e, quando chegaram até onde ele estava, insistiam que não as deixasse.
43 Bra kanꞌ ykwiꞌ Jesús loꞌo neꞌ: ―Nchga kichen ndiꞌin chaꞌ chkwiǐnꞌ chaꞌ suꞌwe nu ꞌin Ndiose loꞌo nten, chaꞌ wa mdiya bra chaꞌ ka Ndiose ndloo niꞌ kasiya ꞌin nten chalyuu. Kanꞌ lka tñan nu wa nda Ndiose ꞌñaǎn ndijyaǎn chaꞌ chkwiǐnꞌ chaꞌ ꞌin Ni.
43 Mas ele disse: "É necessário que eu pregue as boas novas do Reino de Deus noutras cidades também, porque para isso fui enviado".
44 Loꞌo ti mdaꞌan la Jesús nchga niꞌ lyaa ꞌin neꞌ nde Galilea, ngwaꞌu yu ꞌin neꞌ.
44 E continuava pregando nas sinagogas da Judéia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 4, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.