Mateus 26

Yak'usda Ooghuni (CRXNTPO) vs NTLH

Sair da comparação
NTLH Nova Tradução na Linguagem de Hoje 2000
1 'Et 'awet Sizi ts'iyantsuk whe lhadúja whe yugha hodul'ehne 'et ndúbulhni,
1 Quando Jesus acabou de ensinar essas coisas, disse aos discípulos:
2 “'Et t'eoonahzun 'awet nat dzin whuz'ai whe butus lhuseya-un 'et whunahutilnih. 'Et 'oh de de yinka dune ye' 'awet butl'ahitilhtelh 'ink'ez tulalhgus k'ehúyitalhtelh.”
2 — Vocês sabem que daqui a dois dias vai ser comemorada a
3 'Et soo 'oh whuya hoozulh whe za, 'et lubret 'udedone, 'ink'ez Moses be 'udustl'us 'uk'ununáguzne, 'ink'ez dune 'utso whudilhdzulhne cha, 'enne ts'iyawh lubret 'uk'enus dízt'i'-un, 'en Caiaphas huyulhni, ooyoh soo' whulcho 'inka 'et 'ilhunahootádulh.
3 Os chefes dos sacerdotes e os líderes judeus se reuniram no palácio de Caifás, o Grande Sacerdote ,
4 'Et 'alhgoh yahalhduk 'ink'ez howhuts'it whe hoonli hiba' hoonla whe Sizi huyitálhchulh 'ink'ez hituzilhghelh.
4 e fizeram um plano para prender Jesus em segredo e matá-lo.
5 “'Et hoonts'i njan butus lhuseya-un 'et whutoh 'uts'inla de kwa la dunene lhtahahót'alh.” hutni.
5 Eles diziam: — Não vamos fazer isso durante a festa, para não haver uma revolta no meio do povo.
6 'Et 'awet keyoh whuyaz Bethany huwhútni-un, 'et Simon ooka whulhjut ínle'-un, leprosy huyúlhni, ooyoh 'en Sizi yuzih usda.
6 — ausente —
7 'Et 'ilhoghun ts'eke bughu daninya whe 'en ndi tse dízti'-i, Alabaster huyúlhni, 'i be ndi luboodai 'ulya, 'i yi'alh. Ndi yoo sooltsun-i, 'i tube dizti' whe 'unt'oh. 'Et lutab k'ut na'ut'alh whe yutsi k'eyilhdzo.
7 — ausente —
8 'Et ndunne yugha hodul'ehne hinilh'en whe hukwa lhe'hunizun. 'Ink'ez 'enne ndúlhodutni, “'Et di ha ndi 'ants'i ninta' yulh'ih?
8 Ao verem aquilo, os discípulos ficaram zangados e disseram: — Que desperdício!
9 Ndi yoo dizti'-i bé' ts'onket de, 'i ts'iyawh tel'enne gha ts'oodzaih oole' da'!”
9 Esse perfume poderia ter sido vendido por uma fortuna, e o dinheiro, dado aos pobres.
10 'Et Sizi t'eoonanzin whe 'et ndúbulhni, “Ndun ts'eke oots'áhalhozah'ai. 'Ut'en unzoo-i sba inla whe 'unt'oh.
10 Mas Jesus, sabendo o que eles diziam, disse:
11 'Ahoolhyiz tel'enne bubulh áht'oh, 'et hoonts'i si 'ahoolhyiz 'aw nohbulh lhe'tuzist'el.
11 Pois os pobres estarão sempre com vocês, mas eu não.
12 'Alha ndi yoo sooltsun-i 'adutistelh huba syust'e yuk'éyilhdzo whe 'ut'en. 'Et whuz un'a lhasúdinla.
12 O que ela fez foi perfumar o meu corpo para o meu sepultamento.
13 'Alha nohdusni ndi yun k'ut ndulcho whe ndi khuni unzoo-i nudútikat, ndun ts'eke ndet 'uhoonla-un, 'et hukw'u naootitnuk 'et whe dune yunatilnih.”
13 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: em qualquer lugar do mundo onde o
14 'Et 'awet ndunne whunizyanne 'on 'at nane, 'enne butoh 'ilhoghun Judas Iscariot huyulhni, 'en lubret bumoodihne buts'u whinya.
14 Então um dos doze discípulos, chamado Judas Iscariotes, foi falar com os chefes dos sacerdotes.
15 'Et ndúbulhni, “Daltsuk sgha tíh'alh ndun dune nohtl'ásti de?” “'Et tat whunizyai sooneya, silver,” huyulhni, 'et 'ultsuk hiba huyolhto.
15 Ele disse: — Quanto vocês me pagam para eu lhes entregar Jesus? E eles lhe pagaram trinta moedas de prata.
16 'Et whuts'un nts'en'a butl'aitilhtelh-un 'et hukwunúta.
16 E daí em diante Judas ficou procurando uma oportunidade para entregar Jesus.
17 'Et 'andit 'awet ndi lhes lhuntildoh-un dzin whusahóolts'ut whe mbene Sizi yugha hodul'ehne, 'enne highu nindil 'ink'ez huyoodulhdut, “Njan butus lhuseya-un 'uta'úlh-un, nts'e mba lhats'odutileh hukwa ninzun?”
17 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento , os discípulos chegaram perto de Jesus e perguntaram: — Onde é que o senhor quer que a gente prepare o jantar da
18 'Et ubúlhni, “Nghuz keyoh whuti whuz ahdulh. 'Ilhoghun dune sba dáhni, ‘Nehodulh'eh-un nja dutni, 'awet sba nilhdukw hoozulh. Nyoh ts'e ndunne sgha hodul'ehne nja butus lhuseya-un, 'et 'alhgoh bubulh whunatiznih.’”
18 Ele respondeu:
19 'Ink'ez yugha hodul'ehne Sizi daja ubudani', 'et whuz un'a nduhuja. 'Ink'ez njan butus lhuseya-un 'et wheni lhaháduja.
19 Os discípulos fizeram como Jesus havia mandado e prepararam o jantar da Páscoa.
20 'Et 'awet hulhgha whusahonzut whe whunizyanne 'on 'at nane yugha hodul'ehne, 'enne bubulh natl'adida' bula natit'ulh ha.
20 Quando anoiteceu, Jesus e os doze discípulos sentaram para comer.
21 'Et 'uha'alh whutoh 'et ndúbulhni, “'Alha nohdusni njan nohtoh 'ilhoghun whutl'asutilhtelh.”
21 Durante o jantar Jesus disse:
22 'Et ts'iyawh ni huzdli', 'ink'ez 'ilhone hinli whe huyoodulhkut, “SMoodihti si tilah sudini?”
22 Eles ficaram muito tristes e, um por um, começaram a perguntar: — O senhor não está achando que sou eu; está?
23 'Et ndúbulhni, “Mbe la dules sulh tunayuz'ai-un, 'en 'utinelh whutl'asútilhtelh.
23 Jesus respondeu:
24 'Alha yinka dune ye' nts'en'a la ba 'uk'ehooguz, whuz un'a 'utinelh datitsah. 'Et dune mbe la whutl'ayálhti-un, 'en dune 'uk'enus hoontsi'-un oogha óotalts'ulh. Ndun dune 'aw lhuhóolel de, 'et de da' 'on nus ooba hózoo' oole'.”
24 Pois o
25 'Et Judas, mbe la whutl'aitilhtelh-un, 'en Sizi yoodulhkut, “Rabbi si eh sudíni?” 'Et 'uyulhni, “Nyunch'oh údini.”
25 Então Judas, o traidor, perguntou: — Mestre, o senhor não está achando que sou eu; está? Jesus respondeu:
26 'Et 'awet 'uhan'al whe Sizi lhes yilhchoot. Musi ni whe tenadidli. Lhts'e danyuz 'ink'ez yugha hodul'ehne butl'ayán'ai. 'Et ndúbulhni, “Ulhchoot 'ink'ez ah'alh. Ndi syust'e 'unt'oh.”
26 Enquanto estavam comendo, Jesus pegou o pão e deu graças a Deus. Depois partiu o pão e o deu aos discípulos, dizendo:
27 'Et lubot 'i cha yilhchoot 'ink'ez musi ni whe tenadidli. 'Et ndúbulhni, “Nohni ts'iyawh 'i be ahnai.
27 Em seguida, pegou o cálice de vinho e agradeceu a Deus. Depois passou o cálice aos discípulos, dizendo:
28 'Et huwa ndi suzkai' 'i be 'andidi be nohts'u nahizusya, 'et huba 'ulya. Lhane ba nadútilt'ih. 'Et 'i be bulubeshi buba gak natidleh.
28 porque isto é o meu sangue, que é derramado em favor de muitos para o perdão dos pecados, o sangue que garante a
29 Njan 'et nohdusni, ndi mai too' 'aw doo cha za oosnai' ait'oh. 'Et hoonts'i ndi mai too' 'andidi-i, 'i nohbulh tisnelh. Nts'e la 'uBá lerwe unli-un, 'et whuz oozahdil-un, 'et dzin nohbulh tisnelh.”
29 Eu afirmo a vocês que nunca mais beberei deste vinho até o dia em que beber com vocês um vinho novo no
30 'Et Yak'usda ooyun be híjun 'ink'ez ndo shus k'us Olive huyulhni, whuz whehandil.
30 Então eles cantaram canções de louvor e foram para o monte das Oliveiras.
31 'Et 'awet Sizi ndúbulhni, “'Andit 'ulhdzis nohni ts'iyawh skayátihleh. Diz un'a 'uk'ehoogus whe ndutni,
31 E Jesus disse aos discípulos:
32 'Et dunadusja hukw'elh'az de, 'et yun k'ut Galilee ts'e nohtso tisyalh.”
32 Mas, depois que eu ressuscitar, irei adiante de vocês para a Galileia.
33 'Et Peter 'uyúlhni, “'Et ts'iyawh nyun nkayahutileh 'et hoonts'i si 'aw nkayálhtuzisdle.”
33 Então Pedro disse a Jesus: — Eu nunca abandonarei o senhor, mesmo que todos o abandonem.
34 'Et Sizi nja dúyulhni, “'Alha-i be nyudusni, 'et 'andit 'ulhdzis lugok dune 'udutinelh whutso, 'et tat t'esunuzínzun dutanelh.”
34 Mas Jesus lhe disse:
35 'Et Peter 'utni, “Nyúlh datisah de, 'et hoonts'i 'aw t'enyunuzúszun doosni' ait'oh.” 'Et 'onghohne yugha hodul'ehne, 'enne cha whuz un'a za 'uhutni.
35 Pedro respondeu: — Eu nunca vou dizer que não o conheço, mesmo que eu tenha de morrer com o senhor! E todos os outros discípulos disseram a mesma coisa.
36 'Et la 'ilhoghun haniyeh k'et Gethsemane huwhútni-un ts'e whuz hoozdil whe Sizi yugha hodul'ehne ubúlhni, “Nohni njan dulhts'i. 'Et si nda 'at tenadutisdli.”
36 Jesus foi com os discípulos para um lugar chamado Getsêmani e lhes disse:
37 Peter 'ink'ez Zebedee buzkeh, nane, 'enne ubilhchoot 'ink'ez dulh whebildilh. 'Et 'awet ts'odi cho ook'édilts'ut 'ink'ez oodzi tube yo 'uja.
37 Então Jesus foi, levando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu. Aí ele começou a sentir uma grande tristeza e aflição
38 'Ink'ez ubulhni, “Szul tube ts'odi suli' k'et 'awet datisah le'ust'oh. Nja dúlhts'i 'ink'ez sla huwahli.”
38 e disse a eles:
39 'On 'unyaz le whinya whe 'et nachániti 'ink'ez tenawhendunidli 'ink'ez nja dutni, “'UBá ndi lubot be dzoh nutiszut-i, whuz un'a 'unt'oh de, 'et whute senghólts'it. 'Et hoonts'i 'aw si hukwa' nuszun k'un'a iloh. Nyun hukwa' ninzun hukw'un'a 'et 'uhóneh.”
39 Ele foi um pouco mais adiante, ajoelhou-se, encostou o rosto no chão e orou:
40 'Et nyoonne yugha hodul'ehne nahunistez whe bughu nanja. 'Et Peter ndúyulhni, “'Aw eh 'ilhoh sadzi hukw'uhunist'o whe sulh huwonle' ait'oh?
40 Depois voltou e encontrou os três discípulos dormindo. Então disse a Pedro:
41 Tank'us nínt'i-un whuch'a howinli 'ink'ez tenadinli! 'Alha dune yughi whuz un'a hukwa' ninzun, 'et hoonts'i ooyust'e tetsun.”
41 Vigiem e orem para que não sejam tentados. É fácil querer resistir à tentação; o difícil mesmo é conseguir.
42 'Et doo cha za whulh nat bugho whenaja tenadutidli ha. 'Et nja dutni, “'UBá ndi lubot 'aw sghu naóolhchoot ait'oh, 'i ts'iyawh usnai' 'et de za. 'Et whuz un'a za hukwa' ninzun de, 'et ndó honeh.”
42 Pela segunda vez Jesus foi e orou, dizendo:
43 'Et doo cha za nahuniztez whe bughu nanja. Bulh buba yilhtus k'et 'aw hitó'en ait'oh.
43 Ele voltou de novo e encontrou os discípulos dormindo. Eles estavam com sono e não conseguiam ficar com os olhos abertos.
44 'Et 'awet bugho whenaja 'ink'ez whulh tat-i khuni 'i be za tenadidli.
44 Jesus tornou a sair de perto deles e orou pela terceira vez, dizendo as mesmas palavras.
45 'Et 'awet yugha hodul'ehne bughu nanja 'ink'ez 'ubulhni, “'Awhuz nalhyis 'ink'ez sahtez whé eh aht'oh? Soo zulhts'ai 'awet sba whusahóolts'ut. Yinka dune ye' ndunne mbene la lubeshi 'ulh'enne, 'enne butl'ahítilhtelh.
45 Então voltou até onde os discípulos estavam e perguntou:
46 Soo 'ah dunadahdilh! 'Awet uztoodilh sih! Whunulh'en mbe la whutl'asútilhtelh-un, 'awet senghoh uyalh!”
46 Levantem-se, e vamos embora. Vejam! Aí vem chegando o homem que está me traindo!
47 'Awhuz yalhduk whe 'et khunsul Judas, 'en whusainya whe 'en ndunne whunizyanne 'on 'at nane whel'a'ne, 'enne ndun 'ilhoghun 'unt'oh. 'En bulh lhane dune yulh whusaindil. Whulohne saluzti nuhúle, 'ink'ez whulohne tut'oh nódule. Lubret bumoodihne 'ink'ez dune 'utso whudilhdzulhne, 'enne whusahábahalh'a'.
47 Jesus ainda estava falando, quando chegou Judas, um dos doze discípulos. Vinha com ele uma grande multidão armada com espadas e porretes, que tinha sido mandada pelos chefes dos sacerdotes e pelos líderes judeus.
48 'Et 'awet mbe la Sizi whutl'aitilhtelh-un, 'en 'ilhunaoosdilne ubulhni, “Mbe la nadists'ooz-un, 'en 'udúsni. 'En 'aho ólhchoot!”
48 O traidor tinha combinado com eles um sinal. Ele tinha dito: “Prendam o homem que eu beijar, pois é ele.”
49 'Et 'aho 'en Sizi yughu ninya whe “Hadih Rabbi,” yulhni 'ink'ez naidits'ooz.
49 Judas foi até perto de Jesus e disse: — Mestre, que a paz esteja com o senhor! E o beijou.
50 'Et Sizi ndutni, “Syadan di ha whusainya?” 'Et 'awet whusahandil Sizi 'aho huyilhchoot.
50 Jesus respondeu: Então eles chegaram, prenderam Jesus e o amarraram.
51 'Et khunsul 'ilhoghun Sizi yulh 'unt'oh-un ndi saluzti hayálhtsus 'ink'ez lubret 'uk'enus dizti'-un be 'ulhna-un, 'en yudzo yuts'a ha bé' yalht'o.
51 Mas um dos que estavam ali com Jesus tirou a espada, atacou um empregado do Grande Sacerdote e cortou uma orelha dele.
52 'Et Sizi ndúyulhni, “Nyoo saluzti t'unádint'aih! 'Alha mbene la 'et dut'enne, 'enne 'et hukw'e dahutitsah.
52 Aí Jesus disse:
53 'Et si hukwa' nuszun de, 'uBá ooduskut de 'ink'ez 'andit 'aho 70,000ne lizas 'on 'un 'ultsukne, 'enne da' sts'o tl'aboolelh oole' da' sla hutinelh ha. 'Et 'aw t'eoonuzínzun whe 'int'en.
53 Você não sabe que, se eu pedisse ajuda ao meu Pai, ele me mandaria agora mesmo doze exércitos de anjos?
54 'Et za ndust'en de, nts'en'a Yak'usda ooghuni lhadútineh? Nts'en'a la sts'un dawhut'ih-un, 'et whuz un'a 'uhóneh huba' hoont'oh.”
54 Mas, nesse caso, como poderia se cumprir aquilo que as
55 'Et 'awet 'oh whuya 'uhunit'oh whe Sizi 'ilhunaoosdilne ndúbulhni, “'Et di ha saluzti cha 'ink'ez tut'oh cha nuhle 'ink'ez 'undunust'ih hukw'un'a skatíhdil? Dzin totsuk lugliz whucho 'et nohtoh susda 'ink'ez whunohodus'eh. 'Et hoonts'i 'aw sulhúlhchulh.
55 Depois Jesus disse para aquela gente:
56 'Et huwa, nus hoo'enne bube' 'udustl'us ook'ehooguz-un, 'et ts'iyawh lhawhúdutanelh.” 'Et 'awet higha hodul'ehne, 'enne highu whetsélhdil.
56 Mas tudo isso está acontecendo para se cumprir o que os Então todos os discípulos abandonaram Jesus e fugiram.
57 'Et 'awet mbene la Sizi yilhchootne, 'enne lubret 'uk'enus dizti'-un, Caiaphas huyulhni, ghu hinílhti. Moses be 'udustl'us 'uk'ununáguzne, 'ink'ez dune tso whudilhdzulhne cha, whuz 'ilhunahosdil.
57 Os homens que prenderam Jesus o levaram até a casa do Grande Sacerdote Caifás, onde estavam reunidos alguns mestres da Lei e alguns líderes judeus.
58 'Et Peter 'on niz de bubuniyalh whe lubret 'uk'enus dizti'-un ooyoh whuna'niztl'oo-un whuz bubunéninya. Whuz bughu daninya whe neilhchukne buzih natl'adida' 'ink'ez naldzilh, daootanelh whuntilh'elh 'et hukwa.
58 Pedro seguiu Jesus de longe até o pátio da casa do Grande Sacerdote. Entrou e sentou-se com os guardas para ver como aquilo ia terminar.
59 'Et lubret bumoodihne, 'ink'ez 'utso whudilhdzulhne cha, 'ink'ez nahiyilhne cha, 'enne ts'iyawh hoonli-unyaz whuts'it huwun highu nahó'alh hukwa' hut'en whe hituzilhghelh-un.
59 Os chefes dos sacerdotes e todo o Conselho Superior estavam procurando alguma acusação falsa contra Jesus a fim de o condenar à morte.
60 'Et hoonts'i 'aw hiyulh náho'alh-un hooloh. Lhane dune whusahándilh 'ink'ez huwhuts'it be highu yalhduk. 'Et hoonts'i 'awhuz hoonli hiyulh nalhuwhus'ai. 'Et khunsul nane dune whuts'itne whusain'az
60 Mas não puderam encontrar nada contra ele, embora muitos se levantassem para dizer mentiras a respeito dele. Afinal dois homens se apresentaram
61 whe nduhútni, “'Et ndun dune 'utni Yak'usda oolugliz whucho hooloh whutilhtselh 'ink'ez tat dzin whutoh 'udun na'whutilelh ni,” hutni.
61 e disseram: — Este homem afirmou: “Eu posso destruir o Templo de Deus e construí-lo de novo em três dias.”
62 'Et 'awet lubret 'uk'enus dizti'-un duninya 'ink'ez Sizi yoodulhkut, “'Aw eh daja lhdutuzanel? Daja hutni-un 'et huwun daja ninzun?”
62 Aí o Grande Sacerdote se levantou e perguntou a Jesus: — Você não vai se defender desta acusação?
63 'Et Sizi 'aw t'edusnih. 'Et lubret 'uk'enus dizti'-un, 'en yulhni, “Mbe la Yak'usda khuna-un, 'en be nyudusni yatolhdih huba' hoont'oh. 'I be mba nahutideh. Nedini Christ Yak'usda ooYe', 'en eh 'int'oh?”
63 Mas Jesus ficou calado. Então o Grande Sacerdote tornou a perguntar: — Em nome do Deus vivo, eu exijo que você diga para nós: você é o
64 'Et Sizi ndúyulhni, “Nyunch'oh 'et 'údini. 'Et njan huwun nohbulh yasduk, k'at le de yinka dune ye', 'en mbe la ulhtus-un, 'en nailhni ts'unk'us yughu usda, 'et whutih'elh. 'Ink'ez kw'us k'ut ndus de hatiyalh, 'et cha whutih'elh.”
64 Jesus respondeu:
65 'Et lubret 'uk'enus dizti'-un ye usda-i dubut ka lhts'e yalhch'ul 'ink'ez 'utni, “Yak'usda ch'az ditni whe yalhduk. 'Aw 'uyoonne nedóni' hukwa lhe'uznízun. 'Andit whunulh'en Yak'usda ch'az ditni-un ts'iyawh nohni nohnalh 'utni.
65 Aí o Grande Sacerdote rasgou as suas próprias roupas e disse: — Ele
66 Daja nahzun?” 'Et 'uhutni, “Daóotsah huba 'unt'oh!”
66 Então, o que resolvem? Eles responderam: — Ele é culpado e deve morrer!
67 Hinin ts'e huyoonuzo. Huyoolhchis 'ink'ez whulohne huyoonukat.
67 Em seguida cuspiram no rosto de Jesus e deram bofetadas nele. E os que batiam nele
68 'Et whuz un'a nduhúyulhni, “Neba nus whutan'elh. Nyun 'int'oh Christ inli de, mbe nyinla nyunízkuk?” huyúlhni.
68 diziam: — Ei, Messias, adivinhe para nós quem foi que bateu em você!
69 'Et Peter n'az whuna'niztl'oo-un whez ts'e usda whe ts'ekeyaz yughu ninya. 'Ink'ez ndúyulhni, “Ndun Sizi Galilee whut'en-un, nyun cha bulh 'int'en inle'!”
69 Pedro estava sentado lá fora no pátio, quando uma das empregadas chegou perto dele e disse: — Você também estava com Jesus da Galileia.
70 'Et ts'iyawh bubut whuts'oodidlai whe ndutni, “Daja dini-un 'aw t'eoonuzúszun.”
70 Mas ele negou diante de todos, dizendo: — Eu não sei do que é que você está falando.
71 'Inka 'az tenánja. 'Uyoon ts'eke cha yunilh'en, 'ink'ez 'oh nudilhyanne, 'enne ndúbulhni, “Ndun 'en cha Sizi Nazareth whut'en-un bulh 'unt'oh inle'.”
71 Depois foi para a entrada do pátio. Outra empregada o viu e disse às pessoas que estavam ali: — Ele estava com Jesus de Nazaré.
72 'Et doo cha za Ndoghi nalh whuts'oodísdlat whe ndutni, “Ndun dune 'aw t'enuzuszun!”
72 Pedro negou outra vez, respondendo: — Juro que não conheço esse homem!
73 Hukw'elh'az mbene la yuzih nudalya'ne, 'enne highu nindil whe huyúlhni, “'Alha mbene la yulh ant'e'ne, 'enne nyun cha 'ilhoghun 'int'oh. Nts'en'a la yailhduk-un, 'et huwa t'ets'unyunínzun.”
73 Pouco depois, os que estavam ali chegaram perto de Pedro e disseram: — O seu modo de falar mostra que, de fato, você também é um deles.
74 'Et Peter 'et ndutni, “Yak'usda sts'e'tilhtsus 'aw ts'ih'un lhe'duzusnih de, ndun dune 'udáhni-un, 'aw t'enuzuszun.” 'Et 'aho lugok dune 'udíja.
74 Então Pedro disse: — Juro que não conheço esse homem! Que Deus me castigue se não estou dizendo a verdade! Naquele instante o galo cantou,
75 'Et Sizi daja ni la 'et Peter whunalni whe nja dutni, “'Et lugok dune 'udutinelh whutso, tat 'aw t'esunuzinzun dutanelh.” 'Et 'az whenaja 'ink'ez tube cho howintse.
75 e Pedro lembrou que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante, você dirá três vezes que não me conhece.” Então Pedro saiu dali e chorou amargamente.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.