Gênesis 31
Yak'usda Ooghuni (CRXNTPO) vs NTLH
1 'Et Jacob, nyoonne Laban buzkeh yalhulhduk budants'o, njan nduhutni, “Jacob ndai la 'ubá ooch'e' ts'iyawh yilhchoot 'ink'ez ndai la 'ubá ooch'e' 'i be hoonzoo' 'unt'oh suli'.”
1 Jacó ficou sabendo que os filhos de Labão andavam dizendo o seguinte: — Jacó está tirando tudo o que é do nosso pai. É às custas do nosso pai que ele está ficando rico.
2 'Ink'ez Jacob, Laban oonin yutilh'en 'aw whutso da' yuts'un unzoo-un k'un'a ilhoh yunilh'en.
2 Jacó também notou que Labão já não se mostrava tão amigo como antes.
3 'Et Moodihti (Yahweh) Jacob 'uyulhni, “Mbá ooyun k'ut ts'e naindalh, nyunch'oh nyunatneke butoh ts'e 'ink'ez nyulh 'utist'elh.”
3 Então o Senhor Deus disse a Jacó: — Volte para a terra dos seus pais, onde estão os seus parentes. Eu estarei com você.
4 'Et Jacob, Rachel 'ink'ez Leah bulh nus 'ut'en ts'e khuna-i cha 'et dilhts'i whuz buka' dani',
4 Aí Jacó mandou chamar Raquel e Leia para que viessem ao campo, onde ele estava com as suas ovelhas e cabras.
5 'Ink'ez 'ubulhni, “Mbá oonin nus'en whutsoda' hukw'un'a ilhoh sulhnilh'en, 'et hoonts'i sbá ooYak'usda (Elohim) 'en sulh 'ant'e'.
5 Quando chegaram, ele disse: — Tenho reparado que o pai de vocês já não se mostra tão meu amigo como antes; mas o Deus do meu pai tem estado comigo.
6 'Ink'ez t'eoonuhzun ndet 'ust'oh-un 'et nohbá oonat ne'zust'en.
6 Vocês sabem muito bem que tenho me esforçado muito, trabalhando para o pai de vocês.
7 'Et hoonts'i nohbá nasunan'a 'ink'ez kw'elha 'ust'en-i cha 'uts'un un'a na'hoonla, whunizyat at'en 'et hoonts'i Yak'usda (Elohim) 'aw mbá sundolhdah whuch'a sghunli.
7 Mas ele me tem enganado e já mudou o meu salário umas dez vezes. Porém Deus não deixou que ele me prejudicasse.
8 Nja dutni de, ‘Ndi ookw'e'nizdla-i ook'elha 'utant'elh,’ 'ink'ez khuna-i uzkehyaz ts'iyawh ookw'e'nizdla. 'Ink'ez nja dutni de, ‘Ndai la lhents'un-un 'ot'en-i ts'iyawh ook'elha 'utant'elh,’ 'ink'ez nyoo khuna-i uzkehyaz ts'iyawh lhents'un 'ot'en.
8 Quando ele dizia: “Os cabritos com manchas serão o seu salário”, aí as fêmeas tinham crias manchadas. E, quando ele dizia: “Os cabritos listados serão o seu salário”, aí as crias saíam todas listadas.
9 'Et whe Yak'usda ndai la mbá ooghuna' ts'iyawh yilhchoot 'ink'ez sgha ininla.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.
10 'Et 'uhooja ndet la ndi khuna-i ulchan whe ndo yutas'en 'et 'ink'ez nususti 'ink'ez whunulh'en dúbe dune nyoo 'usbai ye k'eilhuk ts'iyawh nyoo ook'e'nizdla 'ink'ez ooka dulgi be nodelhgus.
10 — Um dia, quando os animais estavam no tempo do cruzamento, eu tive um sonho. Eu vi que os bodes que cobriam as fêmeas eram listados, malhados e manchados.
11 'Et Yak'usda (Elohim) oolizas sulh yatilhduk nuste whe 'ink'ez 'utni, ‘Jacob,’ 'et 'udusni, ‘Njan 'ust'oh.’
11 O Anjo de Deus me chamou pelo nome, e eu respondi: “Aqui estou.”
12 'Ink'ez 'usulhni, ‘Do yutin'en 'ink'ez nyoo dúbe dune 'usbai yuk'eilhuk ts'iyawh lhelhts'un 'ot'en 'ink'ez ook'e'nizdla cha 'unt'oh. Nus'en Laban danyalh'en la ts'iyawh whunus'en 'et huwa.
12 Então ele continuou: “Veja! Todos os bodes que estão cruzando são listados, malhados e manchados. Eu estou fazendo com que isso aconteça porque tenho visto o que Labão está fazendo com você.
13 Bethel whuYak'usda (El) 'en 'ust'oh. Ndet da' tse whedintsi'-i soo 'inla 'ink'ez sts'un nahuzinya 'awet dudinyaih 'ink'ez njan keyoh whuch'a nasindaih 'ink'ez nyunatneke bukeyoh ts'e naindalh.”’
13 Eu sou o Deus que apareceu a você em Betel, onde você me dedicou uma pedra, derramando azeite sobre ela, e onde você me fez uma promessa. Agora prepare-se, saia desta terra e volte para a terra onde você nasceu.”
14 'Et Rachel 'ink'ez Leah bulh hiyulh yatilhduk 'ink'ez 'uhuyulhni, “'Awhuz tole 'ubá ooch'e' 'ink'ez neba yootazilh-i cha neba hoonli?
14 Então Raquel e Leia responderam: — Não sobrou nada para herdarmos do nosso pai.
15 Wheni cha 'uts'un keyoh neninzun 'ink'ez neye'onket 'ink'ez nezooniya gak yulhtsi.
15 Ele nos trata como se fôssemos estrangeiras. Ele até nos vendeu e depois gastou todo o dinheiro que recebeu como pagamento.
16 Ndai be hoonzoo' hoont'oh-i Yak'usda (Elohim) 'ubá yughu yilhchoot, 'i ts'iyawh nech'e' 'unt'oh neuzkehne ba cha, 'et 'andit Yak'usda (Elohim) daja nyulhni la 'et whuz un'a 'et ndoneh.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo o que Deus mandou.
17 'Et Jacob dudinya 'ink'ez duye'ke 'ink'ez du'atke cha 'enne ts'iyawh nyoo camel k'ebinla.
17 — ausente —
18 'Ink'ez ndai la khuna-i yut'i-i 'ink'ez oogha ininkat-i cha, njan keyoh Paddan Aram ndi khuna-i oogha ininkat-i, oobá Isaac, Canaan keyoh ts'e, whuz whe naja.
18 — ausente —
19 'Et Laban nus 'usbai hatit'us whe 'et Rachel ndai la nyo yoh ba 'uk'eltsi hits'u tenadudli-i, oobá ooch'e', 'i ts'iyawh yundunist'i.
19 Labão, o pai de Raquel, havia ido para outro lugar a fim de cortar a lã das suas ovelhas; e, enquanto ele estava fora, Raquel roubou as imagens dos deuses da casa dele.
20 'Ink'ez Jacob whenanil'i', 'aw Laban t'eoonuszun yuch'a nintanatilgih-un, 'aw lhidinel.
20 Foi assim que Jacó, sem avisar que ia embora, enganou Labão, o arameu,
21 Ndai la yuti-i ts'iyawh bulh dudinya 'ink'ez 'ukoh yaninya nts'e la yun k'ut Gilead whudzulh, whuz whenaja.
21 fugindo com tudo o que tinha. Atravessou o rio Eufrates e foi na direção da região montanhosa de Gileade.
22 Whutat dzin-un 'et 'andit ts'iya Laban hidani' Jacob whenatselya.
22 Três dias depois Labão ficou sabendo que Jacó havia fugido.
23 'Et dulhutsinke dulh hubutilhdil 'ink'ez huyuntizyoot. Lhtak'ant'it dzin la hidulh 'ink'ez Gilead whudzulh toh 'et yutasuya.
23 Ele reuniu os seus parentes e foi atrás de Jacó. Sete dias depois, Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade.
24 'Et hoonts'i 'uldzis 'et Laban, Syria whut'en-un, nusuti whe Yak'usda (Elohim) be hóodiltsai 'ink'ez 'uyulhni, “Huwa'oonli Jacob bulh yatalhdih te, hoontsi' te k'us hoonzoo k'un'a te bulh yaoolhduk junih.”
24 Naquela noite Deus apareceu num sonho a Labão, o arameu, e disse: — Cuidado! Não faça nada a Jacó.
25 'Et Laban, Jacob yut'asuya nyo Jacob nimbali nenin'ai dzulh toh, 'ink'ez Laban dulhutsinke tubulh nyo 'et nimbali nehunin'ai Gilead whudzulh whutoh.
25 Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade, onde ele estava acampado. E Labão e os seus parentes acamparam no mesmo lugar.
26 'Ink'ez Laban Jacob 'uyulhni, “Daint'en whe 'int'en whe nanalh'i'? T'eoonuzuszun whe 'ink'ez stse'ke cha 'ants'i 'ulhnane hubilhchoot saluzti be k'un'a.
26 Aí Labão disse a Jacó: — Por que foi que você me enganou, levando as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Di ha 'inja snanto 'et whenatseilya? Soo hoonust'i' 'ink'ez shun be tubulh da', be ts'ujun-i cha nanyutoos'a' oole'.
27 Por que você me enganou, fugindo desse jeito, sem me dizer nada? Se você tivesse falado comigo, eu teria preparado uma festa alegre de despedida, com canções acompanhadas de pandeiros e de liras .
28 'Aw sye'ke 'ink'ez stse'ke cha 'aw nalhubudusts'oos? 'Et whe tube whuzini whe 'inja 'et ndinja!
28 Você nem me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. O que você fez foi coisa de gente sem juízo.
29 Soo 'ustus whe 'ust'oh nyunduntasdoh wheni. 'Et hoonts'i mbá ooYak'usda (Elohim) 'ulhdzis da' sulh yailhduk 'ink'ez 'usulhni, ‘Huwinli 'aw ts'ih'un un'a 'uhoont'oh k'us hoonts'i' hukw'un'a te Jacob bulh yaoolhduk junih.’
29 Eu poderia ter feito muito mal a vocês, mas na noite passada o Deus do seu pai me disse assim: “Cuidado! Não faça nada a Jacó.”
30 'Et 'andit 'alha mbá ooyoh kw'eni inli 'inka whenainja. 'Et hoonts'i di ha nyoo 'uk'eltsi ts'u tenadusdli-i, ts'iyawh 'i dunint'i?”
30 Eu sei que você foi embora porque tinha saudades de casa. Mas por que foi que você roubou as imagens dos deuses da minha casa?
31 'Et Jacob 'uyulhni, “Whenuzjut 'et huwa 'usja. 'Et 'udusni, ‘Doo ka la ntse'ke nut'i be sgha hanabolyelh,’ dusni.
31 Jacó respondeu: — Eu fiquei com medo, pois pensei que o senhor ia me tirar as suas filhas à força.
32 Ndun nyak'usda bulh nainla, khun hoona' junih. Nyulhutsinke bunalh ndai la nch'e' nusle-i, ts'iyawh nahuyolts'it 'ink'ez nailhchoot!” 'Aw Jacob t'eoonuszun Rachel dubá ooyak'usdane yundunist'i-i.
32 Mas, se o senhor achar as suas imagens com alguém aqui, essa pessoa será morta. Os nossos parentes são testemunhas: se o senhor encontrar aqui qualquer coisa que seja sua, pode levar. Acontece que Jacó não sabia que Raquel havia roubado as imagens.
33 'Ink'ez Laban, Jacob oonimbali t'ah ts'e whenya, 'ink'ez Leah oonimbali t'ah cha nane yuba 'ut'enne ts'ekoo bunimbali t'ah cha, ts'iyawh nusuya 'ink'ez gak, 'aw nalhe'ileh 'ink'ez Leah oonimbali t'ah tenanja 'ink'ez Rachel oonimbali t'ah daninya.
33 Labão entrou na barraca de Jacó, depois na de Leia e depois na das duas escravas, porém não encontrou as suas imagens. Então foi para a barraca de Raquel.
34 'Et whutsoda' Rachel nyoo oobá 'uk'eltsi yuts'utenadudli-i yilhchoot, 'ink'ez ndi camel yuk'usda-i, 'i ookw'uyuz'ai-i, 'i ye yanla 'ink'ez yuk'etl'adida'. 'Ink'ez Laban dulcho nimbali t'ah nuniztai 'ink'ez 'aw nalhuyilel.
34 Aí ele procurou em toda parte, porém não achou nada, pois Raquel havia posto as imagens numa sela de camelo e estava sentada em cima.
35 'Ink'ez dubá 'uyulhni, “Khun te smoodihti whuts'un dooni' junih, 'aw mbut dudosya' ait'oh, whuz un'a ts'ekoo 'et nduhoont'oh nek'un'a 'ink'ez nuniztai.” 'Ink'ez gak 'aw nyoo 'uk'eltsi yuts'u tenadudli-i nalhuyilel.
35 Ela disse ao pai: — O senhor não fique zangado comigo por eu não me levantar, mas é que estou menstruada. Foi assim que Labão procurou as suas imagens, sem as encontrar.
36 'Et Jacob hunilch'e 'ink'ez Laban hukwa yidani' 'ink'ez Jacob Laban 'ulyuhni, “Ndet whe tank'us 'usja ha sdabe soo hunilch'e whe suntinyoot?
36 Aí Jacó ficou zangado. Ele disse a Labão: — O que foi que eu fiz de errado? Qual foi a
37 'Et ndinja, snaih toh whe dulcho nunintai. Dant'i nyoh usla 'i nainla? 'I njan nohbut neninle sih, sulhutsin 'ink'ez nyun, nyulhutsin bunalh! 'Et 'enne sih neba nahooyeh nyun 'ink'ez si bulh!
37 Agora que mexeu em todas as minhas coisas, será que encontrou alguns objetos que são seus? Pois ponha esses objetos aqui, na frente dos meus parentes e dos seus, para que eles julguem qual de nós dois está com a razão.
38 Nat whunizyat (20) yus k'ut whuts'un nyulh 'ist'en, 'usbai ts'eke 'ink'ez dúbe ts'eke, 'aw 'ilhoh hoonts'i lhuhiyat 'ink'ez 'usbai dune cha 'aw lhus'ulh.
38 Durante os vinte anos que trabalhei para o senhor, as suas ovelhas e as suas cabras nunca tiveram abortos, e eu não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Ndai la khuna-i yayidalhch'ulh-i, 'aw ntl'a lhuslel ts'iyawh ook'elha whuzusi, mba k'elha susi-i slak'et whe ntl'a us'ai, dune yudunist'i tila k'us 'ulhdzis tila hidunist'i ts'iyawh.
39 Nunca lhe trouxe os animais que as feras mataram, mas eu mesmo pagava o prejuízo. O senhor me cobrava qualquer animal que fosse roubado de dia ou de noite.
40 'Et 'ust'oh dzenis whunulwus, chan yit cha 'ink'ez 'ulhdzis cha yaootullhuk 'ink'ez 'aw lhustoh.
40 A minha vida era assim: de dia o calor me castigava, e de noite eu morria de frio. E quantas noites eu passei sem dormir!
41 Nyoh nat whunizyat (20) yus k'ut 'et 'ist'en, whunizyat 'on 'at dit (14) yus k'ut 'et ntse' buk'elha 'ist'en, 'ink'ez lhk'utat (6) yus k'ut cha ndi khuna-i cha ook'elha 'ist'en. Whunizyat (10) 'et ook'elha 'ust'en-un lhelhts'un un'a na'hoonla.
41 Fiquei vinte anos na sua casa. Trabalhei catorze anos para conseguir as suas duas filhas e seis anos para conseguir os seus animais. E, ainda por cima, o senhor mudou o meu salário umas dez vezes.
42 Sbá ooYak'usda (Elohim) 'ink'ez Abraham ooYak'usda (Elohim) 'ink'ez Isaac be nuzjut-un sulh 'uhoont'oh de, 'et de soo ts'ih'un 'aw slak'et hoonli hooloh whuda' nasutolh'a' oole'. Yak'usda (Elohim) ndet la hukw'endusda-un 'ink'ez sla be 'ist'en-un ts'iyawh hon'en 'ink'ez 'ulhdzis da' hukwa' nyudani'!”
42 Se o Deus dos meus antepassados — o Deus de Abraão, o Deus a quem Isaque temia — não tivesse estado comigo, o senhor teria me mandado embora com as mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho que tive e ontem à noite ele resolveu a questão.
43 'Ink'ez Laban, Jacob 'uyulhni, “Ndunne stse' 'uhint'oh 'ink'ez bubuzkeh cha suzkeh 'uhint'oh, 'ink'ez ndi khuna-i cha sch'e' 'unt'oh. Ndai la nilh'en-i, ts'iyawh sch'e' 'unt'oh, 'et daoosneh subah stse'ke k'us bubuzkeh te?
43 Labão respondeu a Jacó assim: — Estas filhas são minhas, os netos são meus, estes animais são meus, e tudo o que você está vendo é meu. Agora, como não posso fazer nada para ficar com as minhas filhas e com os filhos que elas tiveram,
44 'Et huwa 'anih khuni 'olneh, nyun si bulh daja datni' lah, 'et t'eoonodzin.”
44 estou disposto a fazer um trato com você. Vamos fazer aqui um montão de pedras para que lembremos desse trato.
45 'Et Jacob tse 'ilho dilhchoot 'ink'ez 'et neidin'ai.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a pôs de pé como se fosse um pilar.
46 'Et Jacob dulhutsinke 'ubulhni, “Tse nadulhdzooh 'ink'ez tse nahadalhdzoo' 'ink'ez lhk'ehidinla.” 'Ink'ez nyo tse ook'ut 'et na'hit'al.
46 Depois disse aos seus parentes que ajuntassem e amontoassem pedras. Eles fizeram um montão de pedras e depois tomaram uma refeição ali do lado dele.
47 Laban nyoo tse 'uwhulhni, “Jegar Sahadutha,” 'et hoonts'i Jacob 'en “Galeed,” whulhni.
47 Labão pôs naquele lugar o nome de Jegar-Saaduta , e Jacó o chamou de Galeede .
48 'Et Laban 'en 'utni, “Ndi tse lhk'udizdla-i, 'i nyun si bulh khuni 'ilya-i, 'i oonalh 'uhoont'oh.” 'Et huwa Galeed hidoni'.
48 Depois Labão disse: — Este montão de pedras servirá para que nós dois lembremos desse trato. Foi por isso que aquele lugar recebeu o nome de Galeede.
49 Mizpah 'i cha 'et njan 'uwhulhni, 'et huwa ndutni, “Moodihti (Yahweh) nyun, si bulh ne-eguz nenilh'en lhch'oh 'it'oh te cha.
49 E também teve o nome de Mispa porque Labão disse: — Que o
50 Stse' dzoh nubilhdzut de, k'us 'uyoonne 'atke te ilhchoot de, 'et hoonts'i Yak'usda 'en nyun, si bulh ne-eguz hoonilh'en whe' hoont'oh.”
50 Se você maltratar as minhas filhas ou se você casar com outras mulheres, mesmo que eu não saiba o que está acontecendo, lembre que Deus está nos vigiando.
51 'Et Laban, Jacob 'uyulhni, “Ndi tse lhk'udizdla-i, 'i 'ink'ez njan nain'a-i cha nyun, si bulh ne-eguz 'usla-i.
51 Aqui estão as pedras e o pilar que coloquei entre nós dois.
52 Ndi tse lhk'udizdla-i, 'i t'eooninzun 'ink'ez ndi nain'ai-i cha t'eooninzun ndi 'aw ba n'un toosya' ait'oh 'ink'ez nyun cha ndiz un'a 'on 'un tonya' ait'oh lhunduntaldah hukwa.
52 O montão de pedras e o pilar são para lembrarmos desse trato. Eu nunca passarei para lá deste pilar para atacá-lo, e você não passará para cá deste montão de pedras e deste pilar para me atacar.
53 Abraham ooYak'usda (Elohim), Nahor ooYak'usda (Elohim) 'ink'ez bubá buYak'usda (Elohim) cha, 'en ne-eguz nahotiyeh.” 'Ink'ez Jacob dubá, k'us mbe ye nuljut-un, 'en 'i be nahizya.
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor será juiz entre nós. Então Jacó fez um juramento em nome do Deus a quem Isaque, o seu pai,
54 'Et Jacob nyoo dzulh k'ut 'et khuna-iyaz dalhk'un 'ink'ez dulhutsinke 'uhoo'alh hubulhni. Nyoo ut'alh-i han'al 'ink'ez 'ulhdzis dulyiz whe dzulh k'ut 'et hudalts'i'.
54 Ele ofereceu um animal em sacrifício ali na montanha e convidou os seus parentes para uma refeição. Naquela noite eles comeram e dormiram ali na montanha.
55 'Et bundada' 'et 'uda' Laban dudinya 'ink'ez duchaike, dutse'ke tubulh nabudits'ooz, 'ink'ez soo hoonzoo-i za butl'aookat 'i be soo hoonzoo-un be ubulh yalhduk 'ink'ez whenaja, 'ink'ez duyoh ts'e whenaja.
55 Na manhã seguinte Labão se levantou bem cedo, beijou as suas filhas e os seus netos e os abençoou. E depois foi embora, voltando para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.