Mateus 21
Ɨ niuucari tɨ jejcua, tɨ ajta jɨme'en ra'axa a'ɨjna ɨ tavastara'a, ɨ Cɨriistu'u tɨ ji'i Jesús tɨ̀ tu'irájtuaa (CRNNT) vs NVT
1 Aj mú mi meꞌuun aꞌaráꞌa aꞌájna jáꞌahuaꞌa vejliꞌi u Jerusalén aꞌu tɨ aꞌuchájtaꞌajme tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Betfagé. Aꞌuu pu éꞌechajtaꞌa jɨrí jetze mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Aceituunajemi.
1 Quando já se aproximavam de Jerusalém, Jesus e seus discípulos chegaram a Betfagé, no monte das Oliveiras. Jesus enviou na frente dois discípulos.
2 Ayen tɨjɨ́n:
2 “Vão àquele povoado adiante”, disse ele. “Assim que entrarem, verão uma jumenta amarrada, com seu jumentinho ao lado. Desamarrem os animais e tragam-nos para mim.
3 Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén tejáꞌamuaꞌihuaꞌura aꞌɨ́jna jɨmeꞌe, aj xu si siyen tiraataꞌixaateꞌen tɨ jɨ́meꞌen yee tavástaraꞌa pu nuꞌu raxɨ́ꞌeveꞌe, seajtáhuaꞌa xu caꞌanacan raatátuiireꞌesin.
3 Se alguém lhes perguntar o que estão fazendo, digam apenas: ‘O Senhor precisa deles’, e de imediato a pessoa deixará que vocês os levem.”
4 Ayee pu tiujuꞌurɨ́j tɨ ij ayén teꞌaraúrasten aꞌij tɨ ajmíꞌi tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. Ayen tɨjɨ́n:
4 Isso aconteceu para cumprir o que foi dito por meio do profeta:
5 Patáꞌaj piyen tihuaꞌutáꞌixaateꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej aꞌuchéjme aꞌúu tɨ huatacáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ chajtaꞌa u Sión tɨ jɨ́meꞌen yee:
5 “Digam ao povo de Sião: ‘Vejam, seu Rei se aproxima. Ele é humilde e vem montado num jumento, num jumentinho, cria de jumenta’”.
6 Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej huaꞌapua, aj mú mi aꞌucɨ́j. Majta miyen huarɨ́j aꞌij tɨ Jesús tíhuaꞌutaꞌaíj.
6 Os dois discípulos fizeram como Jesus havia ordenado.
7 Aj mú yeꞌeráaja ɨ́ Jesús jemi meꞌɨ́jna ɨ́ puuruꞌu, majta ɨ́ yaujraꞌan. Matɨ́ꞌɨj mi raꞌitéechejte ɨ́ puuruꞌu rucɨɨxu jɨmeꞌe. Aj pu i Jesús avéꞌeyeijxɨ japuan ɨ́ puuruꞌu tɨ cɨ́lieen.
7 Trouxeram a jumenta e o jumentinho e puseram seus mantos sobre o jumentinho, e Jesus montou nele.
8 Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, jeíhua mú ajteáxɨɨrecaꞌa. Majta cɨ́ɨxuri teꞌepíijraa juye jetze. Majta seica, piꞌista teꞌentiveíchixɨꞌɨ, aꞌɨ́ɨ mú majta aꞌapíijraa meꞌájna juye jetze.
8 Grande parte da multidão estendeu seus mantos ao longo do caminho diante de Jesus, e outros cortaram ramos das árvores e os espalharam pelo chão.
9 Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej anáatéꞌee huajúꞌucaa, majta meꞌɨ́n ɨ́ mej cujtaꞌan huajúꞌucaa, aꞌɨ́ɨ mú huatajíjhuaxɨ tɨjɨ́n:
9 E as pessoas, tanto as que iam à frente como as que o seguiam, gritavam: “Hosana, Bendito é o que vem em nome do Senhor! Hosana no mais alto céu!”.
10 Aj pu i Jesús aꞌuteájrupi u Jerusalén. Tɨ́ꞌɨj aꞌuteájrupi, aj mú mi tiúurɨꞌɨtzii naíjmiꞌi ɨ́ mej aꞌuun aꞌuchéjmeꞌecaa. Jéihua mú tíꞌiruꞌixaateꞌecaꞌa. Miyen tɨjɨ́n:
10 Quando Jesus entrou em Jerusalém, toda a cidade estava em grande alvoroço. “Quem é este?”, perguntavam.
11 Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, ayée mú tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
11 A multidão respondia: “É Jesus, o profeta de Nazaré, da Galileia”.
12 Ajta áꞌiyen, Jesús aꞌuteájrupi u teyujtaꞌa tɨ eꞌeráyaujtaꞌa. Aj pu i huaꞌutamuári naíjmiꞌica aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun tíꞌituꞌaracareꞌe, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun tíꞌinanaavecareꞌe. Tihuaꞌameesa pɨ́ pu téꞌejhuaꞌaxɨ aꞌɨ́mej ɨ́ mej japuan tumin huáꞌapuataꞌatiꞌiracareꞌe, ajta tihuáꞌɨpua aꞌɨ́mej ɨ́ mej cucuiꞌise túꞌaaracareꞌe.
12 Então Jesus entrou no templo e começou a expulsar todos que ali estavam comprando e vendendo animais para os sacrifícios. Derrubou as mesas dos cambistas e as cadeiras dos que vendiam pombas,
13 Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
13 dizendo: “As Escrituras declaram: ‘Meu templo será chamado casa de oração’, mas vocês o transformaram num esconderijo de ladrões!”.
14 Majta seica meꞌuun eꞌeréꞌeteꞌecaa aꞌujna teyujtaꞌa. Seica mú muaꞌarácucuꞌun, majta seica, tzareꞌe mú huaꞌɨ́ɨcajme. Aꞌɨ́ɨ mú eꞌiréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Ajta aꞌɨ́ɨn tihuáꞌuhuaa.
14 Os cegos e os coxos vieram a Jesus no templo, e ele os curou.
15 Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, majta ɨ́ mej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ yuꞌuxari jetze, matɨ́ꞌɨj raaseíj aꞌij tɨ Jesús huarɨ́j mej mi miyen rɨ́ꞌɨ teꞌutaseíj ɨ́ teɨte, matɨ́ꞌɨj majta huaꞌuseíj ɨ́ tɨꞌɨríi ɨ́ mej rujíjhuaveꞌecaa tɨjɨ́n: “Tichéꞌe nuꞌu rɨ́ꞌɨ tiraateájtuaani temɨ́jna tɨ David teecan jetze airáane”, jéꞌecan mú huataníniuꞌucacucaꞌa.
15 Quando os principais sacerdotes e mestres da lei viram esses milagres maravilhosos e ouviram até as crianças no templo gritar “Hosana, Filho de Davi”, ficaram indignados.
16 Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n:
16 “Está ouvindo o que as crianças estão dizendo?”, perguntaram a Jesus. “Sim”, respondeu ele. “Vocês nunca leram as Escrituras? Elas dizem: ‘Ensinaste crianças e bebês a te dar louvor’.”
17 Aj pu i Jesús huaꞌutátuaa. Ajta iyáꞌuraa. Aꞌuu pu aꞌaráꞌa chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Betania. Aꞌuu pu huatáxaꞌai.
17 Então ele voltou a Betânia, onde passou a noite.
18 Yee ruijmuaꞌa yee tɨ́ꞌɨj ajtahuaꞌa pɨ́ꞌájve, puꞌuri íꞌicuatacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
18 De manhã, enquanto voltava para Jerusalém, Jesus teve fome.
19 Aꞌɨ́ɨ pu huaréj huaseíj tɨ eꞌetávee aꞌájna vejliꞌi juye jetze. Aj pu i aꞌuréꞌene aꞌu tɨ eꞌetávee aꞌɨ́jna ɨ́ huaréj. Capu aꞌatzu tacaꞌacaa sino téxamuaꞌicaa puꞌu. Aj pu i Jesús ayén tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ huaréj tɨjɨ́n:
19 Encontrando uma figueira à beira do caminho, foi ver se havia figos, mas só encontrou folhas. Então, disse à figueira: “Nunca mais dê frutos!”. E, no mesmo instante, a figueira secou.
20 Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, matɨ́ꞌɨj raaseíj, jéꞌecan mú aꞌij teꞌutaseíj. Ayee mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n:
20 Quando os discípulos viram isso, ficaram admirados e perguntaram: “Como a figueira secou tão depressa?”.
21 Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
21 Jesus respondeu: “Eu lhes digo a verdade: se vocês tiverem fé e não duvidarem, poderão fazer o mesmo que fiz com esta figueira, e muito mais. Poderão até dizer a este monte: ‘Levante-se e atire-se no mar’, e isso acontecerá.
22 ’Setɨ́j senaꞌa sej siyen tíꞌijhuavii ɨ́ Dios, tɨ puaꞌa siyen téꞌatzaahuateꞌe, aj xu xaa raꞌancuréꞌasin.
22 Se crerem, receberão qualquer coisa que pedirem em oração”.
23 Aj pu i Jesús aꞌuteájrupi teyujtaꞌa aꞌu tɨ eꞌeráyaujtaꞌa Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn tihuáꞌumuaꞌaten ɨ́ teɨte, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta u teyujtaꞌa, majta ɨ́ vaujsi, aꞌɨ́ɨ mú eꞌiréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Ayee mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n:
23 Quando Jesus voltou ao templo e começou a ensinar, os principais sacerdotes e líderes do povo vieram até ele e perguntaram: “Com que autoridade você faz essas coisas? Quem lhe deu esse direito?”.
24 Jesús pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n:
24 Jesus respondeu: “Eu lhes direi com que autoridade faço essas coisas se vocês responderem a uma pergunta:
25 Aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jɨ́n tiꞌitéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Juan tɨ ij huáꞌumuaɨꞌɨhua ɨ́ teɨte, ¿aꞌuné jetze aꞌuvéꞌemej? ¿Ni u ta japua, Dios tɨ éꞌeseijreꞌe, naꞌari íiyen chaanaca japua, huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte?
25 A autoridade de João para batizar vinha do céu ou era apenas humana?”. Eles discutiram a questão entre si: “Se dissermos que vinha do céu, ele perguntará por que não cremos em João.
26 Mɨ́ teajta iteen, capu hui rɨꞌɨrí tej tiyen raataxáj yee teteca mú yaꞌutaꞌítecaꞌa aꞌiné tehuáꞌatziɨɨneꞌe ɨ́ teɨte. Naíjmiꞌi mú miyen ráꞌatzaahuateꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn Juan tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan.
26 Mas, se dissermos que era apenas humana, seremos atacados pela multidão, pois todos pensam que João era profeta”.
27 Aj mú mi miyen tiraatáꞌixaa meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Miyen tɨjɨ́n:
27 Por fim, responderam a Jesus: “Não sabemos”. E Jesus replicou: “Então eu também não direi com que autoridade faço essas coisas.”
28 Ajta Jesús pu ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
28 “O que acham disto? Um homem que tinha dois filhos disse ao mais velho: ‘Filho, vá trabalhar no vinhedo hoje’.
29 Aj pu i aꞌɨ́ɨn yaujraꞌan ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: “Canu niyen rɨni.” Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn, seɨcɨé pu tiuꞌumuáꞌaj. Aj pu i xaa u áꞌume tɨ tejaꞌumuárɨꞌen.
29 O filho respondeu: ‘Não vou’, mas depois mudou de ideia e foi.
30 Ajta áꞌiyen, aꞌɨ́ɨn yaꞌupuáaraꞌan eꞌiréꞌene ɨ́ seɨ́j jemi. Ayee pu cheꞌatá tiraataꞌaíj aꞌɨ́jna tɨ́j ajta ari ɨ́ seɨ́j tiuꞌutaꞌaíj ɨ́ taꞌamuájca. Ajta aꞌɨ́ɨn yaujraꞌan, ayée pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: “Aa niꞌijtá, ayée nu rɨni.” Mɨ́ ajta caí, capu. Capu áꞌume tɨ tejaꞌumuárɨꞌen.
30 Então o pai disse ao outro filho: ‘Vá você’, e ele respondeu: ‘Sim senhor, eu vou’, mas não foi.
31 ’Nichéꞌe aꞌatzu tejámuaataꞌíhuaꞌu. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌapua, ¿aꞌataani ayén huarɨ́j aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa ɨ́ yaꞌupuáaraꞌan?
31 “Qual dos dois obedeceu ao pai?” Eles responderam: “O primeiro”. Então Jesus explicou: “Eu lhes digo a verdade: cobradores de impostos e prostitutas entrarão no reino de Deus antes de vocês.
32 ’Ayee puꞌu tíꞌeen, aꞌiné ayée pu hui ꞌeen jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej aꞌɨ́jna ɨ́ Juan tɨ i ayén tejámuaatáꞌixaateꞌen aꞌij sej yeꞌí huárɨni ɨ́ Dios jemi. Mɨ́ seajta múꞌeen, caxu ráꞌantzaahuate. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej huáꞌajijveꞌe, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ ꞌuuca ɨ́ mej huataúraꞌa tumin jɨmeꞌe, aꞌɨ́ɨ mú xaa ráꞌantzaahuate. Múꞌeen xu ráamuaꞌareeriꞌi seꞌɨ́jna. Capu amɨ́n aꞌij, aúcheꞌe pu caí tiꞌitɨ́j aꞌamua jetze tásiseiiri sej si seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati, sej si ráꞌantzaahuateꞌen.
32 Pois João veio e mostrou o caminho da justiça, mas vocês não creram nele, enquanto cobradores de impostos e prostitutas creram. E, mesmo depois de verem isso, vocês se recusaram a mudar de ideia e crer nele.”
33 ’Xáanamuajriꞌi seɨ́j i niuucari. Jaꞌatɨ́ tɨ nuꞌu ayén uuva huáhuii. Ajta raaréꞌana tejcuá jɨmeꞌe. Aj pu ꞌi tiꞌitɨ́j atéꞌijche tɨ tzajtaꞌan rámɨꞌɨye jáꞌaraꞌaraꞌan ɨ́ uuva. Ajta nuꞌu tiꞌitɨ́j ájtaahuacaꞌa mej japuan huaꞌíxɨꞌereꞌen mej mi raaseíj nainjapua aꞌutɨ́ jaꞌuꞌástɨme mej tíꞌimɨjhuaca.
33 “Agora, ouçam outra parábola. O dono de uma propriedade plantou um vinhedo. Construiu uma cerca ao redor, um tanque de prensar e uma torre para o guarda. Depois, arrendou o vinhedo a alguns lavradores e partiu para um lugar distante.
34 ’Tɨ́ꞌɨj nuꞌu tejaꞌuréꞌene matɨ́ꞌɨj puaꞌa rajuꞌuraca aꞌɨ́jna ɨ́ uuva, seica pu huataꞌítecaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌijvaɨreꞌe mej mi huaꞌutáhuavii aꞌachú tɨ caj tíꞌijcɨꞌɨti aꞌɨ́jna tɨ tíchuej.
34 No tempo da colheita da uva, enviou seus servos a fim de receber sua parte da colheita.
35 Majta meꞌɨ́n ɨ́ chuej mej huataújneɨj, aꞌɨ́ɨ mú huaꞌuvíviꞌi aꞌɨ́mej ɨ́ mej huataꞌítiꞌihuacaꞌa. Seɨ́j mú huatéevajxɨ. Majta seɨ́j mú huajéꞌica, majta ɨ́ seɨj, meraateátuꞌasixɨ tetej jɨmeꞌe. Camu tiꞌitɨ́j huaꞌutáꞌa.
35 Os lavradores agarraram os servos, espancaram um deles, mataram outro e apedrejaram o terceiro.
36 ’Ajta nuꞌu aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌecaꞌa, seica pu ajtahuaꞌa huataꞌáitecaꞌa. Muꞌuri jaítzeꞌe iꞌi muꞌiicáa. Majta meꞌɨ́n ɨ́ chuej mej huataújneɨj, ayée mú cheꞌatá menaꞌa huáꞌuruu aꞌɨ́mej ɨ́ mej huataꞌítiꞌihuacaꞌa.
36 Então o dono da propriedade enviou um grupo maior de servos para receber a parte dele, mas o resultado foi o mesmo.
37 ’Yee pu nuꞌu teuuméꞌeca. Tɨꞌɨj jí, aꞌɨ́ɨ huataꞌítecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ ruyauj. Ayee pu tiuꞌumuáꞌaj tɨjɨ́n: “Meráꞌantzaahuateꞌesin sein.”
37 “Por fim, o dono enviou seu filho, pois pensou: ‘Certamente respeitarão meu filho’.
38 ’Majta meꞌɨ́n ɨ́ chuej mej huataújneɨj, matɨ́ꞌɨj raaseíj meꞌɨ́jna ɨ́ yaujraꞌan, ayée mú tiraaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare rujɨ́ɨmuaꞌa tɨjɨ́n: “Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen, ɨ́ tɨ nain tíꞌijcɨꞌɨti. Cheꞌeré, tichéꞌe raajéꞌica tɨ ij téjmi taꞌáa áꞌaraꞌani.”
38 “No entanto, quando os lavradores viram o filho, disseram uns aos outros: ‘Aí vem o herdeiro da propriedade. Vamos matá-lo e tomar posse desta terra!’.
39 Aj mú nuꞌu mi rajvíꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ yaujraꞌan. Matɨ́ꞌɨj mi ruꞌirájrɨe á puaꞌacɨé. Majta raajéꞌica.
39 Então o agarraram, o arrastaram para fora do vinhedo e o mataram.
40 ’Meꞌecui ariꞌicu, ¿aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe múꞌejmi? Tɨ́ꞌɨj mú aꞌuvéꞌemeꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ áꞌaraꞌan ɨ́ chuej, ¿aꞌiné tiꞌitɨ́j huáꞌaruuren aꞌɨ́mej ɨ́ chuej mej huataújneɨj?
40 “Quando o dono da terra voltar, o que vocês acham que ele fará com aqueles lavradores?”, perguntou Jesus.
41 Ayee mú tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n:
41 Os líderes religiosos responderam: “Ele os matará cruelmente e arrendará o vinhedo para outros, que lhe darão sua parte depois de cada colheita”.
42 Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
42 Então Jesus disse: “Vocês nunca leram nas Escrituras: ‘A pedra que os construtores rejeitaram se tornou a pedra angular. Isso é obra do Senhor e é maravilhosa de ver’?
43 ’Aꞌɨ́j pu jɨ́n, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, Dios pu amuáꞌariꞌira aꞌɨ́jna tɨ tejaꞌamuacɨꞌɨtíicheꞌe júteꞌe tɨ éꞌemeꞌecan ɨ́ Dios jemi. Aꞌɨ́ɨ pu huaꞌutáꞌasin seica ɨ́ mej miyen rɨni aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe. Aꞌɨ́ɨ mú raꞌaráꞌastijreꞌesin xaa neꞌu.
43 Eu lhes digo que o reino de Deus lhes será tirado e entregue a um povo que produzirá os devidos frutos.
44 Ajta aꞌíin i tetej, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ japuan tíveti, aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ huaténaꞌaxɨjsin aꞌíjna i tetej japua. Naꞌari caí, tɨ puaꞌa aꞌíin tetej án éꞌejveti japuan seɨ́j ɨ́ tevi, aj pu i aꞌíin raꞌiráxayeepeꞌesin ɨ́ tevi. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
44 Quem tropeçar nesta pedra será despedaçado, e aquele sobre quem ela cair será reduzido a pó”.
45 Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseos, matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi aꞌij tɨ Jesús tíꞌixajtacaꞌa niuucari jɨmeꞌe, aj mú mi ráamuaꞌareeriꞌi tɨ aꞌɨ́ɨn aꞌɨ́mej téxajtaꞌajmeꞌe.
45 Quando os principais sacerdotes e fariseus ouviram essa parábola, perceberam que eles eram os lavradores maus a que Jesus se referia.
46 Matɨ́ꞌɨj mi ráahuau aꞌij mé yeꞌí huárɨni mej mi raatéeviꞌi. Mɨ́ majta, camu miyen huarɨ́j aꞌiné mehuáꞌatziɨɨneꞌecaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ teɨte ɨ́ mej meꞌuun eꞌetiújseɨreꞌecaꞌa. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, naímiꞌi mú miyen ramuaꞌareerecaꞌa tɨ Jesús aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe seɨ́j tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa.
46 Queriam prendê-lo, mas tinham medo das multidões, pois elas o consideravam um profeta.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 21, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.