Mateus 15
Ɨ niuucari tɨ jejcua, tɨ ajta jɨme'en ra'axa a'ɨjna ɨ tavastara'a, ɨ Cɨriistu'u tɨ ji'i Jesús tɨ̀ tu'irájtuaa (CRNNT) vs NVT
1 Matɨ́ꞌɨj mi seica aveꞌeréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Aꞌɨ́ɨme mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ fariseos, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze. Aꞌuu mú eꞌeráacɨ u Jerusalén. Aj mú mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n:
1 Então alguns fariseus e mestres da lei chegaram de Jerusalém para ver Jesus e lhe perguntaram:
2 ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n mecaí ráꞌaste ɨ́ tavaújsimuaꞌa teeca tihuáꞌayeꞌira aꞌɨ́ɨme ɨ́ mé á jamuan áꞌujujhuaꞌan? Camu miyen ráꞌaste meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej caí anaújmuaijteꞌaxɨꞌɨn metíꞌicuaꞌaca.
2 “Por que seus discípulos desobedecem à tradição dos líderes religiosos? Eles não respeitam a cerimônia de lavar as mãos antes de comer!”.
3 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
3 Jesus respondeu: “E por que vocês, com suas tradições, desobedecem ao mandamento de Deus?
4 Aꞌiné Dios pu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna tɨ jɨ́meꞌen yee: “Patáꞌaj ráꞌatzaahuateꞌe aꞌatáàta, pajta aꞌanáàna.” Ajta ayén tɨ jɨ́meꞌen yee: “Setáꞌaj raajéꞌica aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ aꞌij puaꞌa tiꞌijteáꞌaxɨꞌɨ ɨ́ rutáàta naꞌari ɨ́ runáàna.”
4 Pois Deus ordenou: ‘Honre seu pai e sua mãe’ e ‘Quem insultar seu pai ou sua mãe será executado’.
5 Mɨ́ seajta múꞌeen, ayée xu tíꞌixaxaꞌa tɨ iꞌi xɨ́ꞌepɨꞌɨn tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ ruvaújsimuaꞌa tɨjɨ́n: “Nain aꞌachú nej caj tíꞌijchaꞌɨɨ, aꞌɨ́j nu neri raatámuaɨꞌɨvejte ɨ́ Dios. Aꞌɨ́j nu jɨ́n caí chéꞌe tíꞌijchaꞌɨɨ ɨ́ nej jɨ́n amuaatévaɨreꞌen.”
5 Em vez disso, vocês ensinam que, se alguém disser a seus pais: ‘Sinto muito, mas não posso ajudá-los; jurei entregar como oferta a Deus aquilo que eu teria dado a vocês’,
6 ’Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ ruvaújsimuaꞌa, ayée cheꞌatá tíꞌixaxaꞌa jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ yee capu chéꞌe ruxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn huaꞌutévaɨreꞌen ɨ́ ruvaújsimuaꞌa. Ayee xu mé tirúujɨpua seꞌɨ́jna tɨ Dios jɨ́n tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa sej si raꞌaráꞌasten seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ yeꞌirá sej siyen rujɨ́ɨmuaꞌa senaꞌa tirájteu.
6 não precisará mais honrar seus pais. Com isso, vocês anulam a palavra de Deus em favor de sua própria tradição.
7 ’Múꞌeen, mɨ sej aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte, mɨ sej siyen ráꞌaste jéjreꞌecɨtzeꞌe, ayée pu tiuꞌutaxájtacaꞌa múꞌejmi jɨmeꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Isaías teecan, ɨ́ tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. Ayee pu teꞌuyúꞌuxacaꞌa tɨjɨ́n:
7 Hipócritas! Isaías tinha razão quando assim profetizou a seu respeito:
8 Naa pu namuajreꞌe tɨ puaꞌa metíꞌixajta neetzi jemi,
8 ‘Este povo me honra com os lábios, mas o coração está longe de mim.
9 Capu tiꞌitɨ́j vaɨreꞌe tɨ puaꞌa menaateánajche aꞌiné matɨ́j menaꞌa mej tíꞌimuaꞌata,
9 Sua adoração é uma farsa, pois ensinam ideias humanas como se fossem mandamentos divinos’”.
10 Aj pu i aꞌɨ́ɨn huaꞌutajé ɨ́ teɨte. Tɨꞌɨj jí ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
10 Jesus chamou a multidão para perto de si e disse: “Ouçam e procurem entender.
11 Tiꞌitɨ́j tɨ naꞌa tɨ tíꞌicuaꞌiriꞌi, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ráacuaꞌani, capu aꞌatzu raxanaꞌaveꞌe, sino aꞌɨ́ɨ pu raxanaꞌaveꞌe ɨ́ tɨ ꞌaíjninei ɨ́ téneꞌetzeꞌe.
11 Não é o que entra pela boca que os contamina; vocês se contaminam com as palavras que saem dela”.
12 Aj mú mi ajteáxɨɨrecaꞌa jemin aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n:
12 Então os discípulos vieram e perguntaram: “O senhor sabe que ofendeu os fariseus com isso que acabou de dizer?”.
13 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
13 Jesus respondeu: “Toda planta que meu Pai celestial não plantou será arrancada pela raiz.
14 ’Micheꞌe miyen éeneꞌen. Ayee mú ꞌeen matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej arácucuꞌun ɨ́ mej huáꞌuviꞌitɨ. Tɨ́ puaꞌa seɨ́j taꞌarácun ayén raꞌanavíꞌiraꞌa tɨ ajta arácun mej mi jáꞌahuaꞌa eꞌaráꞌasti naímiꞌi, naímiꞌi mú atévatzɨjsin aꞌu tɨ eꞌetécun.
14 Portanto, não façam caso deles. São guias cegos conduzindo cegos e, se um cego conduzir outro, ambos cairão numa vala”.
15 Aj pu i Pedro ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n:
15 Então Pedro disse: “Explique-nos a parábola de que as pessoas não são contaminadas pelo que comem”.
16 Ajta Jesús ayée pu tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n:
16 “Ainda não entendem?”, perguntou Jesus.
17 ¿Ni tzaa secaí yaúꞌitɨe seꞌɨ́jna? Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ tiꞌitɨ́j huácuaꞌani tɨ cuáꞌiriꞌi, aꞌɨ́jna tɨ racuaꞌani, puaꞌacɨé pu meꞌecan. Aj pu i ancajrupi ɨ́ téneꞌetzeꞌe, aꞌúu pu aꞌaráyeijxa ɨ́ jucáaraꞌan jetze. Ajta áꞌiyen íꞌirachuꞌitan ɨ́ tɨ tiúꞌucuaa.
17 “Tudo que comem passa pelo estômago e vai para o esgoto,
18 ’Mɨ́ ajta, aꞌɨ́jna tɨ ꞌaíjninei ɨ́ téneꞌetzeꞌen ɨ́ jaꞌatɨ, aꞌúu pu aꞌuvéꞌeyeꞌi ɨ́ ru tzajtaꞌa. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ raxanaꞌaveꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ.
18 mas as palavras vêm do coração, e é isso que os contamina.
19 Ayee puꞌu xaa neꞌu aꞌiné tzajtaꞌan pu aꞌuvéꞌeyeꞌi naíjmiꞌi ɨ́ muaꞌatzíiraꞌa tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen, tɨ caꞌaníjraꞌa ratáꞌaca tɨ jaꞌatɨ́ ayén huárɨni ɨ́ tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen, tɨ puaꞌa tíꞌitecuiꞌica naꞌari seɨ́j jamuan tiꞌihuaújxanaꞌacɨraꞌaten. Ajta ɨ́ ru tzajtaꞌa pu ajta tásiseiiri tɨ ayén caꞌaníjraꞌa ratáꞌaca tɨ ayén tiúꞌumuaꞌati tɨ tiuꞌunáhuaꞌan, nusu tɨ ráacuanamua naꞌari tɨ aꞌij puaꞌa tiúꞌujxajtaveꞌe huáꞌa jemi ɨ́ teɨte.
19 Pois do coração vêm maus pensamentos, homicídio, adultério, imoralidade sexual, roubo, mentiras e calúnias.
20 ’Naíjmiꞌi tɨ́j naꞌa tɨ hui ayén aꞌij puaꞌa ꞌeen, tɨ tásiseiiri ɨ́ ta tzajtaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu xaa raxanaꞌaveꞌe ɨ́ tevi. Ajta aꞌɨ́jna tɨ caí anaujmuaíteꞌen tiúꞌucuaꞌani, capu tiꞌitɨ́j aꞌij huataújmuaꞌa ɨ́ Dios jemi. Capu tiꞌitɨ́j jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ caí anaujmuaíteꞌen tiúꞌucuaa.
20 São essas coisas que os contaminam. Comer sem lavar as mãos não os contaminará.”
21 Aj pu i Jesús áꞌuraa. Aꞌuu pu aꞌaráꞌa aꞌájna jáꞌahuaꞌa chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Tiro, ajtahuaꞌa seɨ́j tɨ ayén tɨjɨ́n Sidón.
21 Então Jesus deixou a Galileia, rumo ao norte, para a região de Tiro e Sidom.
22 Ajta, seɨ́j pu aveꞌeréꞌene ɨ́ Jesús jemi. ꞌƗ́itaꞌa pu púꞌeen tɨ seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan. Ayee mú huaꞌatamuáꞌamua tɨjɨ́n Sirofenicia aꞌuun tɨ huacáꞌa pu éꞌechejcaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. A pu eꞌevéꞌeme antijíihua tɨjɨ́n:
22 Uma mulher cananeia que ali morava veio a ele, suplicando: “Senhor, Filho de Davi, tenha misericórdia de mim! Minha filha está possuída por um demônio que a atormenta terrivelmente”.
23 Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, capu aꞌatzu huataniú.
23 Jesus não disse uma só palavra em resposta. Então os discípulos insistiram com ele: “Mande-a embora; ela não para de gritar atrás de nós”.
24 Aj pu i Jesús ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n:
24 Jesus disse à mulher: “Fui enviado para ajudar apenas as ovelhas perdidas do povo de Israel”.
25 Aj pu i aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa aveꞌeréꞌene á vejliꞌi jemin. Ajta títunutacaꞌa. Aj pu i ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n:
25 A mulher, porém, aproximou-se, ajoelhou-se diante dele e implorou mais uma vez: “Senhor, ajude-me!”.
26 Aj pu i Jesús ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n:
26 Jesus respondeu: “Não é certo tirar comida das crianças e jogá-la aos cachorros”.
27 Aj pu i aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa ayén tɨjɨ́n:
27 “Senhor, é verdade”, disse a mulher. “No entanto, até os cachorros comem as migalhas que caem da mesa de seus donos.”
28 Aj pu i Jesús ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n:
28 “Mulher, sua fé é grande”, disse-lhe Jesus. “Seu pedido será atendido.” E, no mesmo instante, a filha dela foi curada.
29 Aj pu i Jesús áꞌuraa. Aꞌuu pu ejtéenee aꞌu tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj tɨ jéꞌejmuaa aꞌujna jáꞌahuaꞌa u Galilea. Aj pu i antíraa ɨ́ jɨrí jetze. An pu aꞌujyeíjxɨ.
29 Deixando aquele lugar, Jesus voltou ao mar da Galileia e subiu a um monte, onde se sentou.
30 Jéihua mú eꞌiréꞌene ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́mej mú eꞌeráaviꞌitɨ ɨ́ mej tzareꞌe ráatuaatɨme ɨ́ ruɨ́ɨca, majta seica ɨ́ mej arácucuꞌun, majta seica ɨ́ mej caí téꞌanrɨꞌɨréjmee, majta seica ɨ́ mej tiꞌipuaíjtiꞌihuacaꞌa. Majta muꞌiicáca mú eꞌeráaviꞌitɨ ɨ́ seica ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌi. Aa mú huáꞌajtuaa aꞌu tɨ aꞌutéjvee aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ajta aꞌɨ́ɨn, aꞌɨ́ɨ pu naíjmiꞌica pu tiúꞌuhuaa.
30 Uma grande multidão veio e colocou diante dele aleijados, cegos, paralíticos, mudos e muitos outros, e ele curou a todos.
31 Jéꞌecan mú aꞌij teꞌutaseíj ɨ́ teɨte ɨ́ mej huajeꞌiréꞌeneijte matɨ́ꞌɨj huaꞌuseíj ɨ́ tɨ ari rɨꞌɨríistacaꞌa mej tiuꞌutaxáj aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej mejmíꞌi caí teꞌanrɨꞌɨréjmeꞌecaa; majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tiꞌipuaíjtiꞌihuacaꞌa, muꞌuri rɨꞌéeneꞌen nainjapua; majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tzareꞌe ráatuaatɨme ɨ́ ruɨ́ɨca, muꞌuri áꞌujujhuaꞌaneꞌe; majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aracúcuꞌunijmeꞌecaꞌa, muꞌuri tiꞌiseíjracaꞌa. Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, aꞌɨ́ɨ mú autéjhuii ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan meꞌɨ́jna ɨ́ Dios tɨ tihuáꞌaijteꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan.
31 As pessoas ficavam admiradas e louvavam o Deus de Israel, pois os que eram mudos agora falavam, os paralíticos estavam curados, os aleijados andavam e os cegos podiam ver.
32 Aj pu i Jesús huaꞌutajé aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
32 Então Jesus chamou seus discípulos e disse: “Tenho compaixão dessa gente. Estão aqui comigo há três dias e não têm mais nada para comer. Se eu os mandar embora com fome, podem desmaiar no caminho”.
33 Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, ayée mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n:
33 Os discípulos disseram: “Onde conseguiríamos comida suficiente para tamanha multidão neste lugar deserto?”.
34 Aj pu i ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n:
34 Jesus perguntou: “Quantos pães vocês têm?”. “Sete, e alguns peixinhos”, responderam eles.
35 Aj pu i huaꞌutaꞌaíj ɨ́ teɨte mej aꞌujráꞌase á chuaataꞌa.
35 Então Jesus mandou todo o povo sentar-se no chão.
36 Raꞌancuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌɨ ɨ́ pan, ajta ɨ́ huaꞌité, aj pu i Jesús rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios. Ajta áꞌiyen raꞌantítaaraxɨ ɨ́ pan. Aj pu i huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌɨ ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Majta meꞌɨ́n, aꞌɨ́ɨ mú mijta mi huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌite ɨ́ teɨte.
36 Tomou os sete pães e os peixes, agradeceu a Deus e os partiu em pedaços. Em seguida, entregou-os aos discípulos, que os distribuíram à multidão.
37 Naímiꞌi mú tiúꞌucuaa. Temuaꞌa mú titéejuꞌuxai. Majta áꞌiyen, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú raaréꞌeseɨj meꞌɨ́jna tɨ avéꞌeturaa ɨ́ pan tɨ raꞌantítaaraxɨ. Sicɨ́ri mú jetze teꞌevéꞌejɨsteꞌaxɨ meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ avéꞌeturaa. Aráhuaꞌapua sicɨ́ri pu teꞌaráꞌa.
37 Todos comeram à vontade, e os discípulos recolheram, ainda, sete cestos grandes com as sobras.
38 Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tiúꞌucuaa, ayée mú aráꞌasecaꞌa aꞌachú cumu muáacua viꞌiraꞌa ɨ́ teteca. Majta rujɨ́ɨmuaꞌa mú tiúꞌucuaa aꞌɨ́ɨme ɨ́ ꞌuuca, majta ɨ́ tɨꞌɨríi.
38 Os que comeram foram quatro mil homens, sem contar mulheres e crianças.
39 Tɨ́ꞌɨj Jesús huaꞌaréꞌeꞌitixɨ ɨ́ teɨte, aj pu i ateájraa baarcu jetze. Tɨꞌɨj jí áꞌuraa. Aꞌuu pu aꞌaráꞌa aꞌujna jáꞌahuaꞌa aꞌu tɨ eꞌejtémeꞌecan u Magdala.
39 Então Jesus os mandou para casa, entrou num barco e atravessou para a região de Magadã.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 15, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.