Lucas 20
Ɨ niuucari tɨ jejcua, tɨ ajta jɨme'en ra'axa a'ɨjna ɨ tavastara'a, ɨ Cɨriistu'u tɨ ji'i Jesús tɨ̀ tu'irájtuaa (CRNNT) vs ARA
1 Aꞌájnáꞌɨmua pu ayén tiujuꞌurɨ́j. Aꞌuu pu tihuáꞌamuaꞌatejcaꞌa u teyujtaꞌa aꞌu tɨ eꞌeráyaujtaꞌa. Ajta pu huáꞌaꞌixaateꞌecaꞌa ɨ́ teɨte ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n Dios huaꞌirátuaasin. Matɨ́ꞌɨj mi seica á eꞌiréꞌene, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej teyujtaꞌa tíꞌaijta, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze, Moisés tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa, majta ɨ́ huáꞌavaujsimuaꞌa.
1 Aconteceu que, num daqueles dias, estando Jesus a ensinar o povo no templo e a evangelizar, sobrevieram os principais sacerdotes e os escribas, juntamente com os anciãos,
2 Ayee mú tiraataꞌixaa tɨjɨ́n:
2 e o arguiram nestes termos: Dize-nos: com que autoridade fazes estas coisas? Ou quem te deu esta autoridade?
3 Aj pu i Jesús ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n:
3 Respondeu-lhes: Também eu vos farei uma pergunta; dizei-me:
4 Aꞌɨ́jna tɨ jɨ́n huáꞌumuaɨꞌɨhuacaꞌa ɨ́ Juan teecan, ¿aꞌataani hui tiraꞌíjca aꞌɨ́jna? ¿Ni ɨ́ Dios caꞌɨ́n ɨ́ teɨte?
4 o batismo de João era dos céus ou dos homens?
5 Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiꞌitiúrihuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n:
5 Então, eles arrazoavam entre si: Se dissermos: do céu, ele dirá: Por que não acreditastes nele?
6 Naꞌari, tɨ puaꞌa hui tiyen raataxáj yee teteca mú tiraꞌíjca, aj mú mi teɨte taateátuꞌasixɨꞌɨsin tetej jɨmeꞌe, aꞌiné ayée pu tihuáꞌamitɨejteꞌe tɨ Juan aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe seɨ́j tɨ tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan.
6 Mas, se dissermos: dos homens, o povo todo nos apedrejará; porque está convicto de ser João um profeta.
7 Aꞌɨ́j mú jɨ́n miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n:
7 Por fim, responderam que não sabiam.
8 Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
8 Então, Jesus lhes replicou: Pois nem eu vos digo com que autoridade faço estas coisas.
9 Ajta áꞌiyen, Jesús pu seɨ́j niuucari jɨ́n huaꞌutáꞌixa ɨ́ teɨte ayén tɨjɨ́n:
9 A seguir, passou Jesus a proferir ao povo esta parábola: Certo homem plantou uma vinha, arrendou-a a lavradores e ausentou-se do país por prazo considerável.
10 ’Tɨ́ꞌɨj aꞌájna tejaꞌuréꞌene matɨ́ꞌɨj puaꞌa rajuꞌuraca, seɨ́j pu nuꞌu u aꞌutaꞌítecaꞌa huáꞌa jemi ɨ́ tɨ huaꞌutániɨ́jte mej mi raatátuiireꞌen jeꞌicáca tɨ tiúꞌucɨɨrecaꞌa. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, aꞌɨ́ɨ mú nuꞌu raatéevajxɨ meꞌɨ́jna tɨ tíꞌivaɨreꞌe. Majta nuꞌu caí tiꞌitɨ́j raatáꞌa, ayée muꞌu tiraataꞌítecaꞌa.
10 No devido tempo, mandou um servo aos lavradores para que lhe dessem do fruto da vinha; os lavradores, porém, depois de o espancarem, o despacharam vazio.
11 ’Ajtahuaꞌa nuꞌu seɨ́j huataꞌítecaꞌa tɨ jemin tíꞌivaɨreꞌe. Majta aꞌɨ́ɨme tɨ huaꞌutániɨ́jte, majta mú nuꞌu raatéevajxɨ. Aꞌij mú puaꞌa ráaruu. Majta caí tiꞌitɨ́j raatáꞌa, ayée muꞌu nuꞌu tiraataꞌítecaꞌa.
11 Em vista disso, enviou-lhes outro servo; mas eles também a este espancaram e, depois de o ultrajarem, o despacharam vazio.
12 Huaícaca jetze, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu hui seɨ́j ajtahuaꞌa huataꞌítecaꞌa. Majta nuꞌu meꞌɨ́n tɨ tihuaꞌutániɨjte, aꞌɨ́ɨ mú tiraapuaíj. Majta raaréꞌitecaꞌa.
12 Mandou ainda um terceiro; também a este, depois de o ferirem, expulsaram.
13 ’Tɨ́ꞌɨqui nuꞌu ayén tiuꞌumuáꞌaj aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ áꞌareꞌaraꞌan púꞌeen ɨ́ chuej, tɨjɨ́n: “¿Aꞌiquí yeehui náarɨni inee? Niyauj nu hui huataꞌíti ɨ́ nej huápɨꞌɨ raxɨ́ꞌeveꞌe. Ayej neꞌase, aꞌɨ́ɨ mú xaa aráteseꞌesin meꞌɨ́jna.”
13 Então, disse o dono da vinha: Que farei? Enviarei o meu filho amado; talvez o respeitem.
14 ’Mɨ majta aꞌɨ́ɨme, matɨ́ꞌɨj nuꞌu raaseíj, aj mú mi tiuꞌutaúꞌixaa. Ayee mú tiraaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare tɨjɨ́n: “Aꞌii pu yeehui aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ tíꞌijcɨꞌɨti. Tichéꞌe raajéꞌica tɨ ij téjmi huácɨꞌɨti.”
14 Vendo-o, porém, os lavradores, arrazoavam entre si, dizendo: Este é o herdeiro; matemo-lo, para que a herança venha a ser nossa.
15 ’Aꞌɨ́j mú nuꞌu jɨ́n raaréꞌitecaꞌa. Matɨ́ꞌɨj nuꞌu mi raajéꞌica.
15 E, lançando-o fora da vinha, o mataram. Que lhes fará, pois, o dono da vinha?
16 Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu aꞌuun aꞌuréꞌenejsin. Ajta áꞌiyen, aꞌɨ́ɨn huáꞌacuiꞌini aꞌɨ́mej ɨ́ tɨ huaꞌutániɨ́jte. Aj pu i xaa seica huatapuaíjveꞌesin mej mi meꞌuun hui tejaꞌumuárɨꞌen.
16 Virá, exterminará aqueles lavradores e passará a vinha a outros. Ao ouvirem isto, disseram: Tal não aconteça!
17 Aj pu i Jesús huaꞌuseíirajraa. Tɨꞌɨj jí ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n:
17 Mas Jesus, fitando-os, disse: Que quer dizer, pois, o que está escrito:
18 Jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ puaꞌa seɨ́j ɨ́ jaꞌatɨ aꞌɨ́jna japua rájveti ɨ́ tetej ɨ́ mej meri raꞌatéjche u isquiina,
18 Todo o que cair sobre esta pedra ficará em pedaços; e aquele sobre quem ela cair ficará reduzido a pó.
19 Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌatacaꞌa ɨ́ yuꞌuxari jetze, Moisés tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijtacaꞌa u teyujtaꞌa, jeíhua mú tiuꞌumuáꞌaj aꞌij mej yeꞌí huárɨni mej mi caꞌanacan raatéeviꞌi, aꞌiné ayée mú tirúꞌumuaꞌareerecaꞌa tɨ huáꞌa jemi huatéeniu aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ niuucari tɨ raataxájtacaꞌa. Aru aꞌɨ́ɨme, aꞌɨ́ɨ mú huáꞌatziɨɨneꞌecaꞌa ɨ́ teɨte.
19 Naquela mesma hora, os escribas e os principais sacerdotes procuravam lançar-lhe as mãos, pois perceberam que, em referência a eles, dissera esta parábola; mas temiam o povo.
20 Jéihua mú ráꞌeeveꞌecaꞌa. Aꞌɨ́j mú jɨ́n seica huataꞌítecaꞌa ɨ́ mej miyen ruseíjratacaꞌa mej miyen tíꞌixaxaꞌa tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Ayee mú tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa mej tiraataꞌíhuaꞌu tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe tɨ i aꞌɨ́ɨn aꞌɨ́jna jɨ́n autéꞌɨtzen mej mi tiuꞌutátuiireꞌen ɨ́ tajtuhuan jemi.
20 Observando-o, subornaram emissários que se fingiam de justos para verem se o apanhavam em alguma palavra, a fim de entregá-lo à jurisdição e à autoridade do governador.
21 Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ráꞌeeveꞌecaꞌa, ayée mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n:
21 Então, o consultaram, dizendo: Mestre, sabemos que falas e ensinas retamente e não te deixas levar de respeitos humanos, porém ensinas o caminho de Deus segundo a verdade;
22 ¿Ni qui xɨ́ꞌepɨꞌɨn tej tiyen tiuꞌunájchita aꞌɨ́jna jemi tɨ tíꞌitaꞌaijteꞌe, aꞌɨ́jna tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n César?
22 é lícito pagar tributo a César ou não?
23 Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, aꞌɨ́ɨ pu rúꞌumuaꞌareerecaꞌa mej caí miyen tíꞌiraꞌihuaꞌuracaꞌa tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
23 Mas Jesus, percebendo-lhes o ardil, respondeu:
24 ―Seɨj senaataseíjrateꞌe ɨ́ tumin. ¿Aꞌataani néerimeꞌaraꞌan pɨ́rɨcɨ tɨ jetzen acájvee? ¿Aꞌiné téꞌaxa tɨ jetzen éꞌeseijreꞌe? ¿Aꞌiné hui ántehuaa?
24 Mostrai-me um denário. De quem é a efígie e a inscrição? Prontamente disseram: De César. Então, lhes recomendou Jesus:
25 Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiuꞌutaniú tɨjɨ́n:
25 Dai, pois, a César o que é de César e a Deus o que é de Deus.
26 Majta aꞌɨ́ɨme, camu aꞌij tirájteuveꞌecaꞌa aꞌij mej yeꞌí huárɨni mej raatémuaꞌitɨn meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn tihuaꞌutáꞌixaa á jéjreꞌe huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, naa mú rɨ́ꞌɨ tiraꞌutaseíj aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn tiuꞌutaxájtacaꞌa. Aj mú mi raatapuáꞌajtacaꞌa mej tíꞌixajtacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ seica.
26 Não puderam apanhá-lo em palavra alguma diante do povo; e, admirados da sua resposta, calaram-se.
27 Aꞌatzu áꞌateeviꞌica, seica mú eꞌiréꞌene. Aꞌɨ́ɨme mú pɨ́rɨcɨ ɨ́ saduceos. Ayee mú tíꞌixaxaꞌa aꞌɨ́ɨme yee camu chaꞌa huatarújsin ɨ́ mej meri huácuii. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n:
27 Chegando alguns dos saduceus, homens que dizem não haver ressurreição,
28 ―Maeestru, ayée pu raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan tɨ ayén téꞌeme itejmi jemi. Tɨ́ puaꞌa nuꞌu jaꞌatɨ tɨ neɨche, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn caí títɨꞌɨríjmuaꞌa huámɨꞌɨni, ruxeꞌeveꞌe nuꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn ihuáareꞌaraꞌan raꞌancuréꞌeviꞌitɨn aꞌɨ́jna tɨ ratéviꞌitɨneꞌe ɨ́ tɨ huamɨ́ꞌɨ tɨ ij aꞌɨ́jna jetze meꞌecan tiyaúj áꞌaraꞌani.
28 perguntaram-lhe: Mestre, Moisés nos deixou escrito que, se morrer o irmão de alguém, sendo aquele casado e não deixando filhos, seu irmão deve casar com a viúva e suscitar descendência ao falecido.
29 ’Ayee pu hui jaꞌanáj tiujuꞌurɨ́j itejmi jemi. Ayee mú aráꞌaxcaa aꞌachú cumu aráhuaꞌapua ɨ́ teɨte ɨ́ mej ruꞌihuaamuaꞌatacaꞌa. Tɨꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn tɨ vástaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu huaténeꞌɨchecaꞌa. Ajta áꞌiyen huamɨ́ꞌɨ. Capu xɨ tiyaúuca. Ayee pu hui cheꞌatá naꞌa tiráaruu ɨ́ seɨ́j tɨ raꞌitéꞌasi. Muꞌuri iꞌi huaꞌapua.
29 Ora, havia sete irmãos: o primeiro casou e morreu sem filhos;
30 ’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ seɨ́j tɨ raꞌitéꞌasi, aꞌɨ́ɨ pu raꞌancuréꞌeviꞌitɨ aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ raatéviꞌitɨneꞌe aꞌɨ́jna ihuáareꞌaraꞌan teecan. Muꞌuri iꞌi huaíca.
30 o segundo e o terceiro também desposaram a viúva;
31 Ajtahuaꞌa seɨ́j tɨ raꞌitéꞌasi, aꞌɨ́ɨ pu ajta raꞌancuréꞌeviꞌitɨ. Ayee pu cheꞌatá naꞌa tihuáꞌuruu naíjmiꞌica ɨ́ mej aráhuaꞌapua, mej caí jetzen tiyaúj muáꞌaraa, naímiꞌi mú huácuii.
31 igualmente os sete não tiveram filhos e morreram.
32 Ajta áꞌiyen, aꞌɨ́ɨn ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa pu huamɨ́ꞌɨ.
32 Por fim, morreu também a mulher.
33 ’Meꞌecui xaa, matɨ́ꞌɨj aꞌitácɨɨne huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite, ¿aꞌataani ɨ́raꞌaraꞌan puꞌéeneꞌe aꞌame?, aꞌiné naíjmiꞌi mú raꞌancuréꞌeviꞌitɨ.
33 Esta mulher, pois, no dia da ressurreição, de qual deles será esposa? Porque os sete a desposaram.
34 Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
34 Então, lhes acrescentou Jesus: Os filhos deste mundo casam-se e dão-se em casamento;
35 Majta aꞌɨ́ɨme tɨ ayén tihuaꞌuvíjteꞌe mej aꞌájna eꞌaráꞌasti mej aꞌitácɨɨne huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite, majta meꞌájna eꞌaráꞌasti aꞌájna xɨcájraꞌan jetze tɨ Dios nainjapua tiuꞌutaꞌaíjta, aꞌɨ́ɨ mú caí chaꞌa néjneꞌɨchen, camu majta víviɨchen.
35 mas os que são havidos por dignos de alcançar a era vindoura e a ressurreição dentre os mortos não casam, nem se dão em casamento.
36 Camu majta chéꞌe cuiꞌini, aꞌiné ayée mú ꞌeen matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ta japua tíꞌivaɨreꞌe. Aꞌɨ́ɨ mú yaújmuaꞌameꞌen púꞌeen ɨ́ Dios aꞌiné muꞌuri huanéj huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite.
36 Pois não podem mais morrer, porque são iguais aos anjos e são filhos de Deus, sendo filhos da ressurreição.
37 ’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Moisés, aꞌɨ́ɨ pu hui titaatáꞌixaa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ́ꞌɨj raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌij tɨ jaꞌanáj seɨ́j aꞌuteájtaa tuꞌupi tɨ ajtɨ́tɨꞌɨ. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, Moisés ayén raatamuáꞌa ɨ́ tavástaraꞌa tɨjɨ́n: “Ɨ́ tɨ Diojraꞌan púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Abraham, ajta ayén cheꞌatá naꞌa Diojraꞌan púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Isaac, ajta Diojraꞌan púꞌeen ɨ́ Jacobo.”
37 E que os mortos hão de ressuscitar, Moisés o indicou no trecho referente à sarça, quando chama ao Senhor o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó.
38 ’Moisés pu hui tihuaꞌutáꞌixaa cumu mej maúcheꞌe ruuricaa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ huáꞌa Dios aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ruuri. Capu huáꞌa Dios púꞌeen aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej mɨꞌɨchíjta muaateájturaa tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
38 Ora, Deus não é Deus de mortos, e sim de vivos; porque para ele todos vivem.
39 Majta seica ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze, Moisés tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa, ayée mú tiuꞌutaniú tɨjɨ́n:
39 Então, disseram alguns dos escribas: Mestre, respondeste bem!
40 Tɨ́j naꞌa aꞌajnáꞌɨmua, capu chéꞌe jaꞌatɨ ahuaújcaꞌane tɨ tiꞌitɨ́j raataꞌíhuaꞌu.
40 Dali por diante, não ousaram mais interrogá-lo.
41 Ajta Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n:
41 Mas Jesus lhes perguntou: Como podem dizer que o Cristo é filho de Davi?
42 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ David, ayée pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna jɨ́meꞌen tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Chuiicari. Ayen tɨjɨ́n:
42 Visto como o próprio Davi afirma no livro dos Salmos:
43 Paúcheꞌe pej hui mej cájcatii ajta necaí huaꞌutémuaꞌitɨn ɨ́ mej muájchaꞌɨɨreꞌe.”
43 até que eu ponha os teus inimigos por estrado dos teus pés.
44 ’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ David, aꞌɨ́ɨ pu hui ayén raatamuáꞌa aꞌɨ́jna tɨ Dios raꞌantíhuaꞌu tɨjɨ́n nevástaraꞌa. Tɨ́ puaꞌa ayén tiꞌayajna, ¿aꞌiné tíꞌirɨꞌɨri tɨ aꞌɨ́ɨn Cɨríistuꞌu ayén aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe aꞌɨ́jna tɨ David jetze airaújneijte? Capu aꞌij tíꞌirɨꞌɨri tzɨ́teꞌe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
44 Assim, pois, Davi lhe chama Senhor, e como pode ser ele seu filho?
45 Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Majta teɨte tíꞌinamuajracaꞌa.
45 Ouvindo-o todo o povo, recomendou Jesus a seus discípulos:
46 Ayen tɨjɨ́n:
46 Guardai-vos dos escribas, que gostam de andar com vestes talares e muito apreciam as saudações nas praças, as primeiras cadeiras nas sinagogas e os primeiros lugares nos banquetes;
47 ’Aꞌɨ́ɨ mú hui majta huáꞌariꞌiraca ɨ́ huáꞌachiꞌi aꞌɨ́mej ɨ́ ꞌuuca mej huataújseɨ́starecaꞌa. Ayee mú jɨ́n huarɨ́n, aj mú mi aꞌuun aꞌuteáruti u teyujtaꞌa. Matɨ́ꞌɨjtá mi aꞌateeviꞌi mú muáꞌajuꞌun mej téniuusimeꞌe muáꞌajuꞌun mej mi seica teɨte huaꞌuseíj. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej miyen ꞌeen, jeíhua mú huápɨꞌɨ rajpuaíitzi muáꞌajuꞌun. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
47 os quais devoram as casas das viúvas e, para o justificar, fazem longas orações; estes sofrerão juízo muito mais severo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.