Lucas 9
El Nayar Presidio De Los Reyes Cora NT (CRN_WBT) vs NVT
1 Jaꞌanáj pu núꞌu ayén huarɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́ɨ pu huaꞌutajé aꞌɨ́mej ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. Aj pu tihuaꞌuꞌíjca aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej mi huaꞌutamuáriteꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ tiyáaruꞌuse ɨ́ mej teɨte tzajtaꞌa seijreꞌe, majta mej nuꞌu tihuáꞌuhuaateꞌen tɨ́j naꞌa tiꞌipuaꞌamé ɨ́ cuíꞌiniꞌiraꞌa ɨ́ mej jɨ́n tíꞌicucuiꞌi ɨ́ teɨte. Jesús pu ajta huaꞌutáꞌa ɨ́ muárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan ɨ́ mej jɨ́n miyen tiúꞌuruuren.
1 Jesus reuniu os Doze e lhes deu poder e autoridade para expulsar todos os demônios e curar enfermidades.
2 Tɨꞌɨj jí huaꞌutaꞌítecaꞌa mej mi aꞌucɨ́jxɨꞌɨn mej mi tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ teɨte aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Dios tɨ nainjapua tíꞌaijta. Ajta pu huaꞌutaꞌítecaꞌa mej mi tihuáꞌuhuaateꞌen ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌi.
2 Depois, enviou-os para anunciar o reino de Deus e curar os enfermos.
3 Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Caxu tiꞌitɨ́j anúꞌan ɨ́ sej jɨ́n huateújvaɨreꞌen ɨ́ juye jetze, ni tiꞌitɨ́j itzɨ́j, caꞌɨ́n tiꞌitɨ́j caꞌaní naꞌari tiꞌitɨ́j pan o tumin. Seajta hui, seɨ́j xuꞌu anpiín ɨ́ síicuꞌuri. Caxu huaꞌapuaca téꞌepiin.
3 Ele os instruiu, dizendo: “Não levem coisa alguma em sua jornada. Não levem cajado, nem bolsa de viagem, nem comida, nem dinheiro, nem mesmo uma muda de roupa extra.
4 ’Aꞌuu tɨ naꞌa sej aráꞌaiixa aꞌájna aꞌu tɨ chiꞌij aꞌutéjvee, aꞌúu xu u áꞌateere ajta senaꞌa caí áꞌucɨɨne aꞌujna u chajtaꞌa.
4 Aonde quer que forem, hospedem-se na mesma casa até partirem da cidade.
5 Ajta, ayée xu hui huárɨni tɨ puaꞌa mecaí amuaꞌancuréꞌeviꞌitɨn. Setɨ́ꞌɨj áꞌucɨɨne seꞌújna u chajtaꞌa, xajtaújrɨ́ꞌɨpɨꞌɨn ɨ́ sej ajtácaꞌacaiméꞌe, seajta raatécaꞌatzɨjxɨꞌɨn tɨ ij cáaxɨn ɨ́ chuej. Ayee xu aꞌɨ́jna jɨ́n huarɨ́n, aj mú mi ramuaꞌaréeren mej auteájturaa ɨ́ Dios jemi. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
5 E, se uma cidade se recusar a recebê-los, sacudam a poeira dos pés ao saírem, em sinal de reprovação”.
6 Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́jxɨ nainjapua tɨ́j naꞌa aꞌuun tɨ huatacáꞌa. Nainjapua mú huaꞌutáꞌixa ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n Dios huaꞌirátuaasin. Majta tihuáꞌuhuaa ɨ́ teɨte.
6 Então começaram a percorrer os povoados, anunciando as boas-novas e curando os enfermos.
7 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Heródes, aꞌɨ́jna tɨ tajtuhuan jɨ́n tiꞌitéveecaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ráamuaꞌareeriꞌi aꞌij mej tiꞌitɨ́j ruurejcaꞌa. Capu aꞌij tiráꞌamitɨejteꞌecaꞌa aꞌiné seica mú miyen tíꞌixajtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Puꞌuri ajtahuaꞌa aꞌitáraa aꞌɨ́jna ɨ́ Juan aꞌujna mej yeꞌaváꞌana.
7 Quando Herodes Antipas ouviu falar de tudo que Jesus fazia, ficou perplexo, pois alguns diziam que João Batista havia ressuscitado dos mortos.
8 Majta seica miyen tɨjɨ́n: ―Puꞌuri ajtahuaꞌa huataseíjre aꞌɨ́jna ɨ́ Elías. Majta seica miyen tíꞌixajtacaꞌa tɨ nuꞌu seɨ́j pu aꞌitáraa huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa.
8 Outros acreditavam que Jesus era Elias, ou um dos antigos profetas que tinha voltado à vida.
9 Ajta aꞌɨ́ɨn Heródes, ayée pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Teajta hui raꞌantiveíjchecaꞌa ɨ́ muꞌúuraꞌan neꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Aꞌɨ́j pu jɨ́n caí aꞌɨ́ɨn púꞌeen. ¿Aꞌatajqui naꞌa púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ nej jɨ́meꞌen niyen tíꞌinamua? ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. Ajta huataújtese tɨ raaseíj.
9 “Eu decapitei João”, dizia Herodes. “Então quem é o homem sobre quem ouço essas histórias?” E procurava ver Jesus.
10 Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase, matɨ́ꞌɨj muꞌu pɨ́jaꞌuréꞌavatzɨ, matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌixaa meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús aꞌij mej tiꞌitɨ́j huáruu. Tɨꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn huáꞌuviꞌitɨ aꞌɨ́mej. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j rujɨ́ɨmuaꞌa aꞌujna jáꞌahuaꞌa chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Betsaída.
10 Quando os apóstolos voltaram, contaram a Jesus tudo que tinham feito. Em seguida, Jesus se retirou para a cidade de Betsaida, a fim de estar a sós com eles.
11 Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, matɨ́ꞌɨj ráamuaꞌareeriꞌi, aꞌúu mú eꞌiréꞌene aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́ɨ pu huaꞌancuréꞌeviꞌitɨ. Ajta tihuaꞌutáꞌixaa aꞌij tɨ ꞌeen aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ Dios tíꞌaijta nainjapua. Ajta tihuáꞌuhuaa ɨ́ mej tiꞌicúcuiꞌimeꞌecaa.
11 As multidões descobriram seu paradeiro e o seguiram. Ele as recebeu, ensinou-lhes a respeito do reino de Deus e curou os que estavam enfermos.
12 Tɨ́ꞌɨj huaréꞌechuijxarecaꞌa, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase, aꞌɨ́ɨ mú eꞌiréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Ayee mú tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj huaꞌaréꞌeꞌitixɨꞌɨn ɨ́ teɨte mej mi aꞌucɨ́jxɨꞌɨn tɨ́j naꞌa aꞌuun mej huachéjme u chajtaꞌa, ajtahuaꞌa ayée ɨmuá mej aꞌuchéjme, mej mi meꞌuun tiúꞌunanan tiꞌitɨ́j mej ráacuaꞌani, mej mi majta meꞌuun aꞌucuꞌutzu aꞌiné capu hui yeꞌe tiꞌitɨ́j ayajna aꞌu tej aꞌutéꞌuu.
12 No fim da tarde, os Doze se aproximaram e lhe disseram: “Mande as multidões aos povoados e campos vizinhos, para que encontrem comida e abrigo para passar a noite, pois estamos num lugar isolado”.
13 Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj múꞌeen tihuaꞌumín. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aii tuꞌu tíchaꞌɨɨ aꞌachú cumu anxɨ́vica ɨ́ pan, teajta huaꞌapuaca ɨ́ huaꞌité, caꞌɨ́n tej tejaꞌuvéꞌenanan ɨ́ mej jɨ́n tiúꞌucuaꞌani naíjmiꞌi. ―Ayee mú tiraataꞌixaa.
13 Jesus, porém, disse: “Providenciem vocês mesmos alimento para eles”. “Temos apenas cinco pães e dois peixes”, responderam. “Ou o senhor espera que compremos comida para todo esse povo?”
14 Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teteca, ayée mú aráꞌase aꞌachú cumu anxɨ́j viꞌiraꞌa. Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨjɨ́n: ―Micheꞌe aꞌujráꞌase ɨ́ teɨte, muáacua jetze muaꞌarástɨméꞌe, méyee majta méyee.
14 Havia ali cerca de cinco mil homens. Jesus respondeu: “Digam a eles que se sentem em grupos de cinquenta”.
15 Matɨ́ꞌɨj mi miyen huarɨ́j. Majta ɨ́ teɨte, naímiꞌi mú aꞌujráꞌasecaꞌa.
15 Os discípulos seguiram sua instrução, e todos se sentaram.
16 Aj pu i Jesús, raꞌancuréꞌeꞌɨꞌɨpɨ ɨ́ pan, ajta ɨ́ huaꞌité. Aj pu i júteꞌe áꞌujneerecaꞌa. Rɨ́ꞌɨ pu tiraatáꞌa ɨ́ Dios. Ajta, aꞌutéjche tɨ raꞌantítaaraxɨꞌɨn ɨ́ pan, ajta ɨ́ huaꞌité. Aj pu i huaꞌutáꞌɨ́ꞌɨpɨꞌi aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Matɨ́ꞌɨj mi autéjhuii mej haꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨiteꞌen ɨ́ teɨte. Aꞌatzu mú áꞌatee mej huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨiteꞌesin ɨ́ pan, majta ɨ́ huaꞌité.
16 Jesus tomou os cinco pães e os dois peixes, olhou para o céu e os abençoou. Então, partiu-os em pedaços e os entregou aos discípulos para que distribuíssem ao povo.
17 Naímiꞌi mú tiúꞌucuaa. Temuaꞌa mú titéejuꞌuxai. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, maúcheꞌe majta teꞌevéꞌejɨsteꞌaxɨ sicɨ́ri jetze meꞌɨ́jna tɨ teꞌaváꞌaturaa. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ sicɨ́ri, ayée pu teꞌaráꞌasecaꞌa aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua.
17 Todos comeram à vontade, e os discípulos encheram ainda doze cestos com as sobras.
18 Jaꞌanáj pu ayén tiujuꞌurɨ́j. Aꞌuu pu jáꞌahuaꞌa Jesús téniuusimeꞌe ruseɨ́j. Aꞌɨ́ɨ mú raseíjracaꞌa ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Ayee pu tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné metíꞌixa ɨ́ teɨte jaꞌatá núꞌu ne púꞌeen inee?
18 Certo dia, Jesus orava em particular, acompanhado apenas dos discípulos. Ele lhes perguntou: “Quem as multidões dizem que eu sou?”.
19 Ayee mú tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Seica mú miyen tiꞌixa tɨjɨ́n múꞌee pe nuꞌu peꞌɨ́n púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Juan tɨ huáꞌamuaɨꞌɨhuacareꞌe. Majta seica miyen tɨjɨ́n múꞌee pe nuꞌu peꞌɨ́n púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Elías tɨ ajmíꞌi seijreꞌecaꞌa. Majta seica miyen tɨjɨ́n seɨ́j pej nuꞌu aꞌitáraa huáꞌa jemi ɨ́ mɨꞌɨchite tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa.
19 Os discípulos responderam: “Alguns dizem que o senhor é João Batista; outros, que é Elias; e outros ainda, que é um dos profetas antigos que ressuscitou”.
20 Aj pu i ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Ari múꞌeen, ¿aꞌiné setíꞌimuaꞌatze jaꞌatá ne púꞌeen? Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Múꞌee pe hui peꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ Dios án mú jáꞌujra ɨ́ ɨpuari japua.
20 “E vocês?”, perguntou ele. “Quem vocês dizem que eu sou?” Pedro respondeu: “O senhor é o Cristo enviado por Deus!”.
21 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, jeíhua pu huauꞌíjca mej nuꞌu caí jaꞌatɨ ixaateꞌe jaꞌatɨ tɨ púꞌeen.
21 Jesus advertiu severamente seus discípulos de que não dissessem a ninguém quem ele era.
22 Ajta Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe ineetzi jemi, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte nej ni inee jeíhua rajpuaíitzi náꞌaraꞌani. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ huaꞌavaujsi, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta u teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨ Moisés raꞌuyúꞌuxacaꞌa, naímiꞌi mú hui netíti. Majta neejéꞌicatan. Ajta, tɨ́ꞌɨj teuuméꞌeca huaíca xɨcaj, naꞌitaméj huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite nej ni ruuri náꞌaraꞌani. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa.
22 “É necessário que o Filho do Homem sofra muitas coisas”, disse. “Ele será rejeitado pelos líderes do povo, pelos principais sacerdotes e pelos mestres da lei. Será morto, mas no terceiro dia ressuscitará.”
23 Tɨꞌɨj jí ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ áꞌucheꞌecaneꞌen nee jamuan, ayée pu ruxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn amuacaícan mé rúurɨeni aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ ru tzajtaꞌa. Ajta áꞌiyen chaꞌa aꞌɨ́ɨn huataúraꞌan tɨ́j naꞌa tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame tɨ ayén cheꞌatá naꞌa tirajpuaíitzi áꞌaraꞌani netɨ́j hui inee tirajpuaíitzi naꞌame. Chéꞌe aꞌɨ́ɨn ajta ayén huárɨni aꞌij nej tíꞌiraxeꞌeveꞌe inee, tɨ́j naꞌa tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame.
23 Disse ele à multidão: “Se alguém quer ser meu seguidor, negue a si mesmo, tome diariamente sua cruz e siga-me.
24 ’Ayee puꞌu, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ aꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌiteseꞌe tɨ nain tíꞌijseɨreꞌen tɨ́j naꞌa puaꞌamé yen tíꞌiseijreꞌe tɨ́ꞌij ruxɨéehua chée áꞌaraꞌani, aru tɨ puaꞌa ari huámɨꞌɨni, capu chaꞌa aꞌij tiraatévaɨreꞌesin aꞌɨ́jna tɨ tíꞌijchaꞌɨɨ. Ajta tɨ puaꞌa jaꞌatɨ huámɨꞌɨni aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ naꞌaráꞌastijre ineetzi, aꞌɨ́ɨ pu xaa hui aúcheꞌe rateuni ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca tɨ auj ruuricaꞌa.
24 Se tentar se apegar à sua vida, a perderá. Mas, se abrir mão de sua vida por minha causa, a salvará.
25 ’Ahuii, ¿aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe múꞌejmi? ¿Aꞌiné tiꞌitɨ́j tiraatévaꞌɨri ɨ́ jaꞌatɨ tɨ nain huamuáꞌitɨn tɨ ayén seijreꞌe íiyen chaanaca japua tɨ puaꞌa áꞌiyen yáꞌurɨeeni aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca tɨ aúcheꞌe ruuricaꞌa? Capu hui aꞌatzu tiꞌitɨ́j aꞌij tiraatévaꞌɨri, tzɨ́teꞌe.
25 Que vantagem há em ganhar o mundo inteiro, mas perder ou destruir a própria vida?
26 ’Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ tíꞌiteviꞌiraꞌa ineetzi jemi naꞌari tíꞌiteviꞌiraꞌa aꞌij nej tiꞌixa, inee i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, ayée nu hui cheꞌatá nenaꞌa tiuꞌutatéviꞌiraꞌata ɨ́ jemin aꞌájna xɨcájraꞌa nej jetzen yé veꞌecánejsin. ’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Aꞌájna nu xaa yé veꞌecánejsin, netiꞌitevée nu naꞌame tiꞌitɨ́j Rey jɨmeꞌe. Ayee nu cheꞌatá nain jɨ́n teꞌentínmuaꞌaréere naꞌame tɨ́j ɨ́ niyáꞌupua. Neajta nu huataseíjreꞌesin huáꞌa jamuan ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ ta japua. Huápɨꞌɨ pu hui naa seíireꞌe aꞌame mej mi naa rɨ́ꞌɨ tínaꞌutaseíj ɨ́ teɨte.
26 Se alguém se envergonhar de mim e de minha mensagem, o Filho do Homem se envergonhará dele quando vier em sua glória e na glória do Pai e dos santos anjos.
27 ’Ayee nu hui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, seica mej yé huatéꞌuu ayajna, camúu xɨ cuiꞌini sino matɨ́ꞌɨj amuacaícan raseijran tɨ Dios tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
27 Eu lhes digo a verdade: alguns que aqui estão não morrerão antes de ver o reino de Deus!”.
28 Teuuméꞌeca aꞌachú cumu aráhuaica xɨcaj tɨ Jesús ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, aj pu i aꞌɨ́mej aꞌuvíꞌitɨ, aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo. Matɨ́ꞌɨj mi anticɨ́j ɨ́ jɨrí japua. Tɨꞌɨj jí Jesús aꞌutéjche tɨ huatéjniuuni.
28 Cerca de oito dias depois, Jesus levou consigo Pedro, João e Tiago a um monte para orar.
29 Tɨ́ꞌɨj auj téniuusimeꞌe, aj pu i seɨcɨé huaújruu aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús ɨ́ runéerime jetze. Temuaꞌa pu naa tiuꞌutécuainarecaꞌa ɨ́ cɨ́ɨxureꞌaraꞌan. Ayee pu tiꞌitétaaveꞌe cumu metémaxcavaꞌara.
29 Enquanto ele orava, a aparência de seu rosto foi transformada, e suas roupas se tornaram brancas e resplandecentes.
30 Matɨ́ꞌɨj mi huaꞌapua huataseíjre jamuan ɨ́ Jesús. Aꞌii mú meꞌɨ́n púꞌeen, aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Elías.
30 De repente, Moisés e Elias apareceram e começaram a falar com Jesus.
31 Huápɨꞌɨ mú naa seijreꞌecaꞌa. Majta jamuan tíꞌixajtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́j mú jɨ́n tiúꞌurixaateꞌecaa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jɨ́n araúrastejsin aꞌájna Jerusalén, tɨ aꞌɨ́ɨn huámɨꞌɨni aꞌájna.
31 Tinham um aspecto glorioso e falavam sobre a partida de Jesus, que estava para se cumprir em Jerusalém.
32 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, majta ɨ́ mej huaꞌapua ɨ́ mej aꞌutéꞌuucaꞌa jamuan, jeíhua mú cuꞌutzícucaꞌa. Matɨ́ꞌɨj huájɨ, matɨ́ꞌɨj mi huaꞌuseíj aꞌɨ́mej ɨ́ teteca ɨ́ mej áa huatéꞌuucaꞌa jamuan ɨ́ Jesús. Majta raaseíj aꞌij tɨ éeneꞌe ɨ́ Jesús tɨ jeíhua huápɨꞌɨ naa seijreꞌecaꞌa.
32 Pedro e os outros lutavam contra o sono, mas acabaram despertando e viram a glória de Jesus e os dois homens que estavam com ele.
33 Matɨ́ꞌɨj meri áꞌucɨɨnicu aꞌujna tɨ aꞌutéjvee ɨ́ Jesús aꞌɨ́ɨme mej huaꞌapua ɨ́ teteca, aj pu i ayén Pedro tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maestro, naa pu xɨ́ꞌepɨꞌɨn tej yé huatéꞌuu. Tichéꞌe hui huaícaca huátaahuaa, ɨ́ ɨnaamua, seɨ́j tɨ múꞌeetzi aꞌáa aꞌame, ajta seɨ́j, Moisés tɨ raꞌáa áꞌaraꞌani, ajta seɨ́j, Elías tɨ raꞌáa áꞌaraꞌani. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro aꞌiné capu aꞌij ráꞌamitɨejteꞌecaꞌa.
33 Quando Moisés e Elias iam se retirando, Pedro, sem saber o que dizia, falou: “Mestre, é maravilhoso estarmos aqui! Vamos fazer três tendas: uma será sua, uma de Moisés e outra de Elias”.
34 Tɨ́ꞌɨj auj tiꞌixáatacaꞌa, aj pu i jaitɨri huataseíjre. Aj pu i huáꞌa jetze rájrupi. Tɨ́ꞌɨj huáꞌa jetze rájrupi, matɨ́ꞌɨj mi tiuꞌutátziɨn aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe.
34 Enquanto ele ainda falava, uma nuvem surgiu e os envolveu, enchendo-os de medo.
35 Tɨꞌɨj jí niuucari eꞌicánamuajre ɨ́ jaitɨri tzajtaꞌa, ayén tɨjɨ́n: ―Aꞌii pu hui aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ niyauj, ɨ́ nej raꞌantíhuaꞌu. Setáꞌaj ráanamua. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa.
35 Então uma voz que vinha da nuvem disse: “Este é meu Filho, meu Escolhido. Ouçam-no!”.
36 Tɨ́ꞌɨj ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, án pu aꞌutevée jáꞌaraa ruseɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú ruꞌutéꞌaa ɨ́ ru tzajtaꞌa. Camu jaꞌatɨ huatáꞌixaa aꞌij mej tiuꞌuséij.
36 Quando a voz silenciou, só Jesus estava ali. Naquela ocasião, os discípulos não contaram a ninguém o que tinham visto.
37 Yee ruijmuaꞌa yee, matɨ́ꞌɨj meri acáacɨ ɨ́ jɨrí japua, jeíhua mú teɨte raꞌantinájchecaꞌa.
37 No dia seguinte, quando desceram do monte, uma grande multidão veio ao encontro de Jesus.
38 Ajta seɨ́j pu aꞌutéveecaꞌa huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́ɨ pu raatajé tɨjɨ́n: ―Maeestru, jeíhua nu hui muahuavii pej yaꞌutéeseij ɨ́ niyauj, aꞌiné aꞌɨ́ɨ nuꞌu caj tiꞌijyaúj.
38 Um homem na multidão gritou: “Mestre, suplico-lhe que veja meu filho, o único que tenho!
39 Xɨ́ejniuꞌucari tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen, aꞌɨ́ɨ pu hui rájviiviꞌi. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, jeíhua rujíjhuaveꞌe ɨ́ paꞌarɨꞌɨ. Ajta jeíhua pu huáꞌaruri ratáꞌaca ɨ́ jetzen. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, áijjaamɨxcueꞌireꞌe ɨ́ ruteneꞌe jetze. Cɨ́j puꞌu tiratáꞌaca tɨ ruxɨéehua rɨ́ꞌɨ mé tejáꞌucheꞌecaneꞌen. Puꞌuri ráꞌapuaꞌajteꞌesin.
39 Um espírito impuro se apodera dele e o faz gritar. Lança-o em convulsões e o faz espumar pela boca. Sacode-o violentamente e quase nunca o deixa em paz.
40 Nehuáꞌuhuaviiriꞌi hui neꞌɨ́mej ɨ́ mej á jamuan áꞌujujhuaꞌan mej raatamuáriteꞌen tɨ tzajtaꞌan seijreꞌe. Majta caí raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌa. ―Ayee pu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ.
40 Supliquei a seus discípulos que o expulsassem, mas eles não conseguiram”.
41 Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, ayée pu tiuꞌutaniú: ―Múꞌeen mɨ sej iiji huáteemua, caxu hui téꞌatzaahuateꞌe, mɨ sej aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte. ¿Aꞌachúni ruxeꞌeveꞌe nej aꞌateeviꞌi múꞌejmi jemi nej ni rɨ́ꞌɨ amuáaruuren? Mé jeꞌevéꞌeviꞌitɨchi mɨ paꞌarɨꞌɨ.
41 Jesus disse: “Geração incrédula e corrompida! Até quando estarei com vocês e terei de suportá-los?”. Então disse ao homem: “Traga-me seu filho”.
42 Tɨ́ꞌɨj auj eꞌevéꞌemeꞌecaa, aꞌɨ́ɨ pu tiyaaruꞌu raꞌitárɨe á chuaataꞌa, ajta huáꞌaruri raatáꞌa. Aru aꞌɨ́ɨn Jesús, aꞌɨ́ɨ pu raꞌajtéꞌaxɨ ɨ́ tiyaaruꞌu. Aj pu i tiráahuaa ɨ́ paꞌarɨꞌɨ. Ajta raatátui ɨ́ táàtajraꞌan.
42 Quando o menino se aproximou, o demônio o derrubou no chão, numa convulsão violenta. Jesus, porém, repreendeu o espírito impuro, curou o menino e o devolveu ao pai.
43 Majta naímiꞌi mú naa rɨ́ꞌɨ tiraꞌutaseíj aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ Dios ayén ráaruu aꞌɨ́jna tɨ huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe. Matɨ́ꞌɨj mauj aꞌij tejáꞌuseijracaꞌa ɨ́ teɨte meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ Jesús huarɨ́j, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe.
43 Todos se espantaram com a grandiosidade do poder de Deus. Enquanto todos se maravilhavam com seus feitos, Jesus disse aos discípulos:
44 Ayen tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen tiráanamua. Ayee pu hui tíꞌineruuren ineetzi, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte. Avíitzi mú jɨ́n neetzi tiuꞌutátuiireꞌesin huáꞌa jemi ɨ́ teɨte. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa.
44 “Ouçam-me e lembrem-se do que lhes digo: o Filho do Homem será traído e entregue em mãos humanas”.
45 Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, camu yaúꞌitɨée muáꞌaraa aꞌij tɨ huataújmuaꞌa ɨ́ niuucari tɨ raataxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, sino huateúravaatacaꞌa mej mi caí yaúꞌitɨée muáꞌaraꞌani. Majta mú tíꞌitziɨɨneꞌecaꞌa. Aꞌɨ́j mú jɨ́n caí raataꞌíhuaꞌuriꞌi meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ huataújmuaꞌa.
45 Eles, porém, não entendiam essas coisas. O significado estava escondido deles, de modo que não eram capazes de compreender e tinham medo de perguntar.
46 Jaꞌanáj pu ayén tiujuꞌurɨ́j. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú autéjhuii mej tiúꞌujeeve aꞌɨ́jna jɨmeꞌe yee aꞌatani jaítzeꞌe veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee iteen tej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase.
46 Os discípulos começaram a discutir sobre qual deles seria o maior.
47 Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, aꞌɨ́ɨ pu ramuaꞌareerecaꞌa aꞌij mej tíꞌimuaꞌajca ɨ́ ru tzajtaꞌa. Aj pu i paꞌarɨꞌɨ avéꞌeviꞌitɨ. Tɨ́ꞌɨj i á vejliꞌi raatéjche aꞌu tɨ aꞌutéjvee.
47 Jesus, conhecendo seus pensamentos, trouxe para junto de si uma criança pequena
48 Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ raꞌancuréꞌeviꞌitɨn aꞌíjna i paꞌarɨꞌɨ neniúucajtzeꞌe, aꞌɨ́ɨ pu hui ajta naꞌancuréꞌeviꞌitɨn ineetzi. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ naꞌancuréꞌeviꞌitɨn ineetzi, aꞌɨ́ɨ pu ajta raꞌancuréꞌeviꞌitɨn aꞌɨ́jna tɨ tinaataꞌaíj. Ayee puꞌu tíꞌeen aꞌiné aꞌɨ́jna tɨ jaítzeꞌe cɨ́lieeneꞌen jɨ́n tiꞌitéjvee múꞌejmi mɨ sej nee jamuan áꞌujujhuaꞌan, ɨ́ Dios jemi, aꞌɨ́ɨ pu hui jaítzeꞌe veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee caí máàj jaꞌatɨ. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
48 e disse: “Quem recebe uma criança como esta em meu nome recebe a mim, e quem me recebe também recebe aquele que me enviou. Portanto, o menor entre vocês será o maior”.
49 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Juan, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maeestru, jaꞌatɨ tu aꞌuséij tɨ huáꞌamuariteꞌecaꞌa ɨ́ tiyáaruꞌuse mej huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌe ɨ́ teɨte. Aniúucajtzeꞌe pu jɨ́n huáꞌamuariteꞌecaꞌa. Teajta iteen, teen tu hui raatáꞌijmɨijriꞌi tɨ caí ayén rɨjcaa, aꞌiné capu téjmi jetze ajtémeꞌecan.
49 João disse a Jesus: “Mestre, vimos alguém usar seu nome para expulsar demônios; nós o proibimos, pois ele não era do nosso grupo”.
50 Tɨꞌɨj jí ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Caxu ráꞌijmɨijra, aꞌiné jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ caí aꞌij áꞌamuaruure, aꞌɨ́ɨ pu xaa áꞌamuavaɨreꞌe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa.
50 “Não o proíbam!”, disse Jesus. “Quem não é contra vocês é a favor de vocês.”
51 Tɨ́ꞌɨj ari vejliꞌitacaꞌa tɨ tejaꞌuréꞌenejsin aꞌájna xɨcájraꞌa tɨ jetzen Dios ráꞌaviꞌitɨn ɨ́ ta japua, Jesús pu raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare nain jɨmeꞌe tɨ aꞌuun aꞌujnén ánti Jerusalén.
51 Como se aproximava o tempo de ser elevado ao céu, Jesus partiu com determinação para Jerusalém.
52 Seica pu huataꞌítecaꞌa mej mi amuacaí aꞌujnén. Aa mú aꞌaráꞌa chajtaꞌa aꞌu mej aꞌuchéjme aꞌɨ́ɨme ɨ́ Samaria tɨ éꞌemeꞌecan. Aꞌuu mú aꞌatanéj mej mi rɨ́ꞌɨ tiúꞌuruuren aꞌu mej aráꞌaiixa.
52 Enviou mensageiros adiante até um povoado samaritano, a fim de fazerem os preparativos para sua chegada.
53 Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌuun éꞌechejcaꞌa, camu raꞌancuréꞌeviꞌitɨ meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aꞌiné muꞌuri ramuaꞌareerecaꞌa tɨjɨ́n Jerusalén pu aꞌujnéjsin.
53 Contudo, os habitantes do povoado não receberam Jesus, porque parecia evidente que ele estava a caminho de Jerusalém.
54 Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌapua, aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, matɨ́ꞌɨj ráamuaꞌareeriꞌi, ayée mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, ¿aꞌiné hui petíꞌijxeꞌeveꞌe tej ti tiyen huárɨni? ¿Ni teraataꞌáijteꞌen ɨ́ Dios tɨ júteꞌe yeꞌicáxɨreꞌen ɨ́ taij tɨ jɨ́n huáꞌucuiꞌini naíjmiꞌica, matɨ́j menaꞌa ayén mej huachéjme? ―Ayee mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi.
54 Percebendo isso, Tiago e João disseram a Jesus: “Senhor, quer que mandemos cair fogo do céu para consumi-los?”.
55 Aj pu i Jesús pɨ́ aꞌuréꞌeve. Aj pu i huaꞌajtéꞌaxɨ. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ca xu hui ramuaꞌaree tiꞌitɨ́j tɨ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ayén caꞌaníjraꞌa tejamuaatáꞌaca sej si siyen tiuꞌutaxáj.
55 Jesus, porém, se voltou para eles e os repreendeu.
56 Aꞌiné inee, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, canu hui neꞌɨ́jna jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej nej ni huaꞌantipuáꞌajteꞌen ɨ́ teɨte, sino aꞌɨ́j nu jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej nej ni huaꞌirájtuaani. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. Majta aꞌucɨ́j. Majta seɨ́j chajtaꞌa jetze aꞌatanéj.
56 E seguiram para outro povoado.
57 Matɨ́ꞌɨj mauj huajúꞌucaa ɨ́ juye jetze, seɨ́j pu ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Nee nu hui á jamuan aꞌuméꞌe naꞌame aꞌu tɨ naꞌa pe áꞌume.
57 Quando andavam pelo caminho, alguém disse a Jesus: “Eu o seguirei aonde quer que vá”.
58 Jesús pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ɨme ɨ́ arachuíjse, aꞌúu mú hui uꞌuche aꞌu tɨ aucúcuꞌunijmee. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ pinaꞌase, piꞌista jetze mú tiúꞌurituꞌaate. Mɨ́ neajta inee, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, canu huatéechiꞌi aꞌu nej aꞌutácuti.
58 Jesus respondeu: “As raposas têm tocas onde morar e as aves têm ninhos, mas o Filho do Homem não tem sequer um lugar para recostar a cabeça”.
59 Jesús pu seɨ́j huataꞌáij ɨ́ tevi tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj áꞌucheꞌecaneꞌen nee jamuan. Ajta aꞌɨ́ɨn teáataꞌa, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Nicheꞌe neꞌu yé huatácati ajta caí huámɨꞌɨni ɨ́ nitáàta nej ni raꞌaváꞌanan aꞌij tej tíꞌijrɨꞌɨre iteen. Aj nu xaa á jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe naꞌame.
59 E a outra pessoa ele disse: “Siga-me”. O homem, porém, respondeu: “Senhor, deixe-me primeiro sepultar meu pai”.
60 Jesús pu ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Micheꞌe meꞌɨ́n raꞌaváꞌanan ɨ́ mɨꞌɨchi aꞌɨ́ɨme ɨ́ huaꞌaxɨ́ꞌej mɨꞌɨchite meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej caí ramuaꞌate ɨ́ Dios. Pajta múꞌee, aricu áꞌuraꞌa pej pi ɨ́ niuucari huaꞌutáꞌixaateꞌen tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Dios tɨ nainjapua tíꞌaijta. ―Ayee pu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
60 Jesus respondeu: “Deixe que os mortos sepultem seus próprios mortos. Você, porém, deve ir e anunciar o reino de Deus”.
61 Ajtahuaꞌa seɨ́j pu ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Nevástaraꞌa, nee nu hui á jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe naꞌame, aru nauj miꞌi u aꞌatanén ne éꞌeche nej ni huaꞌutateújteꞌen ɨ́ neꞌihuaamuaꞌa, neajta ɨ́ nevaújsimuaꞌa.
61 Outro, ainda, disse: “Senhor, eu o seguirei, mas deixe que antes me despeça de minha família”.
62 Ayee pu tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ aꞌutéjche tɨ tíꞌimuarɨꞌe, tɨ puaꞌa ari jáꞌitaꞌa uméꞌeca ajta raatéxɨeehua, aꞌɨ́ɨ pu hui caí tiꞌitɨ́j vaɨreꞌe jemin ɨ́ Dios tɨ nainjapua tíꞌaijta.
62 Mas Jesus lhe disse: “Quem põe a mão no arado e olha para trás não está apto para o reino de Deus”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.