Lucas 22
El Nayar Presidio De Los Reyes Cora NT (CRN_WBT) vs NAA
1 Puꞌuri aꞌájna vejliꞌi pɨ́tíꞌirɨjcaa matɨ́ꞌɨj puaꞌa meꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌiyeste ɨ́ mej pan cuaꞌaca ɨ́ mej caí levadura ranájchiteꞌe. Ayee mú majta miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Tɨ́ꞌɨj Dios tihuaꞌutáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ huáꞌayaujmuaꞌa ɨ́ mej anáatéꞌee muanúnuꞌihuacaꞌa, aꞌujna jáꞌahuaꞌa u Egipto.
1 Estava próxima a Festa dos Pães sem Fermento, chamada Páscoa.
2 Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze, Moisés tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa, jeíhua mú tíꞌimuaꞌajca aꞌij mej yeꞌí tiraajéꞌica ɨ́ Jesús. Caxɨ́ɨ mú aꞌij tirájteuveꞌe aꞌiné huáꞌatziɨɨneꞌecaꞌa ɨ́ teɨte.
2 Os principais sacerdotes e os escribas procuravam uma forma de matar Jesus; porque temiam o povo.
3 Tɨꞌɨj jí, aꞌɨ́ɨn tiyaaruꞌu, ɨ́ tɨ ayén ántehuaa Satanás, aꞌɨ́ɨ pu tzajtaꞌan uteájrupi aꞌɨ́jna jetze ɨ́ Judás, ɨ́ mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Iscariotes. Aꞌɨ́ɨ pu ajta huáꞌa jetze ajtémeꞌecan ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase.
3 Ora, Satanás entrou em Judas, chamado Iscariotes, que era um dos doze.
4 Tɨꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn Judás aꞌɨ́mej jemi aꞌuréꞌene aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, ajta ɨ́ mej tihuáꞌaijteꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌichaꞌɨɨ aꞌujna teyujtaꞌa. Ayee mú tiújꞌixaateꞌecaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ yeꞌí huárɨni aꞌɨ́jna ɨ́ Judás tɨ́ꞌij avíitzi jɨ́n tiuꞌutátuiireꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
4 Judas foi entender-se com os principais sacerdotes e os capitães sobre como lhes entregaria Jesus.
5 Majta aꞌɨ́ɨme, jéꞌecan mú huataújtemuaꞌave. Majta teꞌataújratziiriꞌi mej tumin raatáꞌan.
5 Eles se alegraram e combinaram em lhe dar dinheiro.
6 Aꞌɨ́ɨ pu raꞌancuréꞌa ɨ́ huaꞌaniuuca. Aj pu i aꞌutéjche tɨ tiuꞌuchúꞌeveꞌen jaꞌanáj tɨ rɨꞌɨrí tɨ huaꞌutátuiireꞌen ɨ́ Jesús mej caí raseíirecaꞌa ɨ́ teɨte.
6 Judas concordou e buscava uma boa ocasião para lhes entregar Jesus, longe da multidão.
7 Tɨ́ꞌɨj i aꞌájna tejaꞌuréꞌene ɨ́ xɨcájraꞌa mé jetzen racuaꞌaca ɨ́ pan mej caí levadura ranájchiteꞌe. Aꞌájna xɨcájraꞌan jetze, aꞌɨ́ɨ mú majta ramuaɨꞌɨvajta aꞌɨ́jna ɨ́ cáneꞌa ɨ́ mej jɨ́n raꞌutámuaꞌaree aꞌájna xɨcájraꞌan tɨ Dios jetzen tihuaꞌutáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ huáꞌayaujmuaꞌa ɨ́ mej anáatéꞌee muanúnuꞌihuacaꞌa.
7 Chegou o dia da Festa dos Pães sem Fermento, em que era necessário fazer o sacrifício do cordeiro pascal.
8 Aj pu i Jesús huaꞌutaꞌítecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan mej u áꞌujuꞌun. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj áꞌujuꞌun sej si rɨ́ꞌɨ tejáꞌuruuren tej ti ráacuaꞌani teꞌɨ́jna ɨ́ tej jɨ́n raꞌutámuaꞌaree tɨ Dios tihuaꞌutáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ huáꞌayaujmuaꞌa ɨ́ mej anáatéꞌee muanúnuꞌihuacaꞌa.
8 Então Jesus enviou Pedro e João, dizendo:
9 Ajta aꞌɨ́ɨme, ayée mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌuné jetze piyen tíꞌijxeꞌeveꞌe tej rɨ́ꞌɨ tejáꞌuruuren?
9 Eles lhe perguntaram: — Onde o senhor quer que a preparemos?
10 Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setɨ́ꞌɨj seꞌuun aꞌuteárute u chajtaꞌana, teáataꞌa pu amuaꞌantinájchi tɨ xaꞌari huátɨsin, jaj tɨ urajmuaa. Setáꞌaj cujtaꞌan u áꞌujuꞌun. Seajta jamuan aꞌuteáruti u chiꞌita aꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn aráꞌaiixa.
10 Jesus lhes explicou:
11 ’Setáꞌaj siyen tiraataꞌixaateꞌen aꞌɨ́jna tɨ aꞌánna éꞌeche yee: “Ayee pu tiꞌixa ɨ́ maestro, yee: ¿Aꞌuné jetze éꞌerɨꞌɨri tɨ tzajtaꞌan tiúꞌucuaꞌani ɨ́ tɨ jɨ́n raꞌutámuaꞌaree tɨ Dios tihuaꞌutáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ huáꞌayaujmuaꞌa ɨ́ mej anáatéꞌee muanúnuꞌihuacaꞌa? Aꞌɨ́j pu yee tiúꞌucuaꞌani aꞌɨ́mej jamuan ɨ́ tɨ huaꞌantíhuau.”
11 e digam ao dono da casa: “O Mestre pergunta: ‘Onde fica o aposento no qual comerei a Páscoa com os meus discípulos?’”
12 ’Aꞌɨ́ɨ pu hui amuaataseíjrateꞌesin ɨ́ cuaartu, tɨ veꞌée, tɨ án ɨmuá áꞌujvee. Puꞌuri raꞌavéꞌejaj. Setáꞌaj seꞌújna rɨ́ꞌɨ teꞌuhuáruuren. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
12 Ele lhes mostrará um espaçoso cenáculo mobiliado; ali façam os preparativos.
13 Aj mú mi aꞌucɨ́j. Matɨ́ꞌɨj meꞌuun aꞌaráꞌa, ayée pu teꞌirájraa aꞌij tɨ tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́j mú jɨ́n rɨ́ꞌɨ tiúꞌuruu ɨ́ mej jɨ́n raꞌutámuaꞌaree aꞌij tɨ Dios tihuaꞌutáꞌuuniꞌiriꞌi.
13 E, indo, acharam tudo como Jesus lhes tinha dito e prepararam a Páscoa.
14 Tɨ́ꞌɨj tejaꞌuréꞌene aꞌatzaj mej puaꞌa racuaꞌani, naímiꞌi mú jaꞌutéeji á vejliꞌi meesa jetze, aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe.
14 Chegada a hora, Jesus se pôs à mesa, e os apóstolos estavam com ele.
15 Tɨ́ꞌɨj i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Jeíhua nu huápɨꞌɨ raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa nej múꞌejmi jamuan amuacaícan tiúꞌucuaꞌani, nej caí xɨ rajpuaíjtzi, tej ti naímiꞌi raꞌutámuaꞌaree teꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ Dios tihuaꞌutáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ huáꞌayaujmuaꞌa ɨ́ mej anáatéꞌee muanúnuꞌihuacaꞌa.
15 Então Jesus lhes disse:
16 ’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, canu hui chéꞌe jaꞌanáj ráacuaꞌani ɨ́ pan ajta caí nain araúrasten aꞌájna xɨcájraꞌa Dios tɨ jetzen nain jɨ́n huateúraꞌateꞌesin íiyen chaanaca japua.
16 Pois eu lhes digo que nunca mais a comerei, até que ela se cumpra no Reino de Deus.
17 Aj pu i rájtɨ ɨ́ taasa. Tɨ́ꞌɨj i rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios jemi, aj pu i huaꞌutajájni. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Yeꞌecui, setáꞌaj huaráꞌujaanten, aꞌiné ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe nej caí chéꞌe jaꞌanáj raꞌantíꞌisin ɨ́ jáꞌaraꞌa tɨ uuva jetze airámɨꞌɨyecaꞌa, ajta caí yen huataseíjreꞌen jaꞌanáj tɨ Dios tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua.
17 E, pegando um cálice, depois de ter dado graças, disse:
18 — ausente —
18 Pois eu digo a vocês que, de agora em diante, não mais beberei do fruto da videira, até que venha o Reino de Deus.
19 Tɨ́ꞌɨj i raatiɨ́ꞌɨ ɨ́ pan. Tɨ́ꞌɨj i ajtahuaꞌa pu rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios. Aj pu i raꞌantítaaraxɨ ɨ́ pan. Aj pu i huaꞌutáꞌɨ́ꞌɨpɨꞌi. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee pu huataújmuaꞌa ɨ́ pan. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ netéviraꞌa ɨ́ nej jɨ́n áꞌamuajapua huaniú. Ayee xu huárɨni sej si raꞌutámuaꞌaree aꞌij nej huárɨni.
19 E, pegando um pão, tendo dado graças, o partiu e lhes deu, dizendo:
20 Matɨ́ꞌɨj meri tiuꞌucuáꞌa, ayée pu cheꞌatá naꞌa huarɨ́j. Aꞌɨ́ɨ pu raꞌajjáj ɨ́ taasa. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌijna i taasa tzajtaꞌa tuꞌurájmuaa, ayée pu huataújmuaꞌa ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen Dios jéjcua jɨ́n teꞌataújratziiriꞌi tɨ amuaꞌirájtuaani. Neajta inee, nuꞌuri raataseíjratacaꞌa tɨ ayén tiꞌayajna aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ nexuureꞌe nej raꞌiráxɨreꞌesin múꞌejmi jetze meꞌecan.
20 Do mesmo modo, depois da ceia, pegou o cálice, dizendo:
21 ’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ jaꞌatɨ tɨ avíitzi jɨ́n tiuꞌutátuiireꞌesin ineetzi, aꞌɨ́ɨ pu hui ajta yé seijreꞌe neetzi jamuan iiyencuí meesa japua.
21 — Mas eis que a mão do traidor está comigo à mesa.
22 Ayee pu tíꞌineruuren ineetzi, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, aꞌij tɨ tiúꞌuxɨꞌepɨꞌɨntariꞌihuacaꞌa. Aru chéꞌe huataújxɨeemɨsteꞌen aꞌɨ́jna tɨ neetzi jɨ́meꞌen tiuꞌutátuiireꞌesin avíitzi jɨmeꞌe.
22 Pois o Filho do Homem vai segundo o que está determinado, mas ai daquele por quem ele está sendo traído!
23 Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, ayée mú teꞌutéjhuii mej huataúrihuaꞌu meꞌɨ́jna jɨmeꞌe jaꞌatɨ tɨ aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ ayén rɨni.
23 Então começaram a perguntar entre si qual deles seria o que estava para fazer isso.
24 Matɨ́ꞌɨj mi majta miyen autéjhuii mej huataúrihuaꞌu maújjaaxɨéeviꞌira meꞌɨ́jna jɨmeꞌe jaꞌatɨ tɨ nuꞌu jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe.
24 Houve também entre eles uma discussão sobre qual deles parecia ser o maior.
25 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej rey jɨ́n títetéꞌuꞌupuꞌu huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mej caí Israél éꞌemeꞌecan, aꞌɨ́ɨ mú caꞌanéjri jɨ́n tihuáꞌaijteꞌe. Ajta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej miyen tihuáꞌaijteꞌe, ayée mú tiúꞌujxaa yee rɨ́ꞌɨ mú tiꞌitexáꞌapuai.
25 Mas Jesus lhes disse:
26 ’Aru múꞌeen, caxu siyen éeneꞌe xáꞌajuꞌun matɨ́j aꞌɨ́ɨme, sino ayée xuꞌu éeneꞌe xáꞌaraꞌani. Aꞌɨ́n ɨ́ jaꞌatɨ tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe múꞌejmi jemi, chéꞌe aꞌɨ́ɨn ayén éeneꞌe áꞌaraꞌani tɨ́j tɨ jaítzeꞌe paꞌarɨꞌɨ. Ajta aꞌɨ́ɨn hui tɨ tíꞌaijta, chéꞌe ayén éeneꞌe tɨ́j aꞌɨ́jna tɨ tíꞌivaɨreꞌe.
26 Mas vocês não são assim; pelo contrário, o maior entre vocês seja como o menor; e aquele que dirige seja como o que serve.
27 ’Casiꞌi, ¿aꞌataani jaítzeꞌe veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee? ¿Ni aꞌɨ́jna tɨ á vejliꞌi aꞌuréꞌehuiixɨ aꞌutɨ́ meesa aꞌutéjvee, naꞌari aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tíꞌijmin? ¿Ni necaí neꞌɨ́n púꞌeen inee i nej jaítzeꞌe veꞌecán jɨ́n, i nej yé vejliꞌi huaréꞌecaꞌa íiye ɨ́ meesa aꞌutéjvee? Mɨ́ neajta inee, yé nu seijreꞌe aꞌamua jamuan nej ni tejamuaamín múꞌejmi.
27 Pois qual é maior: aquele que está à mesa ou aquele que serve? Não é verdade que é aquele que está à mesa? Pois, no meio de vocês, eu sou como quem serve.
28 ’Seajta múꞌeen, múꞌeen xu seꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ sej tɨ́ꞌɨj pɨ́ naꞌa yé huatéꞌuu neetzi jemi ɨ́ nej rajpuaíjtzi.
28 Vocês são os que têm permanecido comigo nas minhas tentações.
29 Neajta nu tejáꞌamuaꞌíjcateꞌe múꞌejmi, sej si tiuꞌutaꞌaíjta aꞌiné aꞌɨ́jna ɨ́ niyáꞌupua puꞌuri ayén tinaaꞌíjca ineetzi nej ni tiuꞌutaꞌaíjta.
29 E eu confio a vocês um reino, assim como o meu Pai confiou a mim,
30 ’Ayee nu hui tejáꞌamuaꞌíjcateꞌe sej si siyen tiúꞌucuaꞌani, seajta huayéꞌen ɨ́ meesa aꞌutéjvee neetzi jamuan aꞌájna xɨcájraꞌan ne jetzen yé veꞌecánejsin nej ni tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua. Múꞌeen xu aꞌujráꞌase japuan ɨ́ ɨpuari sej si huáꞌaxɨjteꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ teɨtejraꞌa ɨ́ mej majta Israél jetze huanéj, ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
30 para que comam e bebam à minha mesa no meu Reino; e vocês se assentarão em tronos para julgar as doze tribos de Israel.
31 Aj pu i aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús ayén tiraataꞌixaa ɨ́ Pedro tɨjɨ́n: ―Simón, Simón, aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ iꞌi Satanás, aꞌɨ́ɨ pu raatáhuaꞌu tɨ Dios raatáꞌan tɨ i tiuꞌutéseꞌen tɨ muaatémuaꞌitɨn pej pi mé núurɨeeni.
31 — Simão, Simão, eis que Satanás pediu para peneirar vocês como trigo!
32 ’Aru inee, ayée nu hui raatáhuaꞌu múꞌeetzi jɨmeꞌe ɨ́ Dios jemi pej pi caí autéꞌɨtzen peꞌɨ́jna jɨmeꞌe pej náꞌastijreꞌe ineetzi. Neajta niyen tíꞌimuaꞌaijteꞌe. Patɨ́ꞌɨj rɨ́ꞌɨ huarɨ́n muaꞌa tzajtaꞌa, patáꞌaj pajtáhuaꞌa naꞌaráꞌastijreꞌen. Ayee pej huárɨni. Patáꞌaj caꞌaníjraꞌa huaꞌutáꞌan aꞌihuáamuaꞌa.
32 Eu, porém, orei por você, para que a sua fé não desfaleça. E você, quando voltar para mim, fortaleça os seus irmãos.
33 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Nevástaraꞌa, nuꞌuri niyen ahuáncaꞌane nej múꞌeetzi jamuan aiteánamiꞌihua naꞌari nej huámɨꞌɨni múꞌeetzi jamuan.
33 Porém Pedro respondeu: — Estou pronto para ir com o Senhor, tanto para a prisão como para a morte.
34 Ajta Jesús ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Pedro, ayée nu hui tíꞌimuaꞌixaateꞌe, tɨ́ꞌɨj caí xɨ huajíjhua ɨ́ tecuaaraꞌi, huaíca pej piyen tinaꞌavéꞌavaata tɨjɨ́n capej nemuaꞌate.
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni caí tiꞌitɨ́j tejamuáꞌaturaateꞌecaꞌa netɨ́ꞌɨj amuaataꞌítecaꞌa sej siyen aꞌucɨ́jxɨꞌɨn, sej caí caꞌaní anpiín, seajta caí tiꞌitɨ́j anúꞌaꞌɨn, sej tumin tzajtaꞌan ucáꞌan, sej seajta caí ajtácaꞌacaiméꞌe? Ayee mú tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Capu tiꞌitɨ́j auteájturaa.
35 A seguir, Jesus perguntou aos discípulos: Eles responderam: — Não faltou nada!
36 Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ari íjii, tɨ puaꞌa piyen rájchaꞌɨɨ aꞌɨ́jna ɨ́ caꞌaní, patáꞌaj raꞌanpíin, naꞌari pajta peꞌɨ́jna ɨ́ pej tzajtaꞌan tumin ucáꞌan. Tɨ́ puaꞌa pecaí seɨ́j tíchaꞌɨɨ ɨ́ chun, xantaaruꞌu mej rájchaꞌɨɨ, ayée pej huárɨni. Patáꞌaj ráatuaani ɨ́ áꞌacɨɨxu pej pi seɨ́j chun huánanan ɨ́ tumin jɨmeꞌe.
36 Então Jesus lhes disse:
37 ’Ayee pu téꞌeyuꞌusiꞌi tɨjɨ́n: “Ayee pu hui tihuáꞌamitɨejteꞌecaꞌa tɨjɨ́n aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen seɨ́j tɨ aꞌij puaꞌa tíꞌitevij.” Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ruxeꞌeveꞌe tɨ ayén cheꞌatá naꞌa teꞌaraúrasten ineetzi jemi. Jee xaa neꞌu, aꞌíjna tɨ ayén téꞌeyuꞌusiꞌi ineetzi jɨmeꞌe, puꞌuri tɨ́muaꞌa araúrastejsin. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
37 Pois eu lhes digo que é preciso que se cumpra em mim o que está escrito: “Ele foi contado com os malfeitores.” Pois o que a mim se refere está sendo cumprido.
38 Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, ayée mú tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Casiꞌi, tavástaraꞌa, huaꞌapua pu yee tíꞌiseijreꞌe ɨ́ chun. Ayee pu i ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Amɨ́ puꞌu tíꞌicɨꞌɨpe.
38 Então lhe disseram: — Senhor, aqui estão duas espadas! Jesus lhes respondeu:
39 Aj pu i huirájraa ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj i aꞌuun aꞌaráꞌa aꞌájna aꞌu tɨ éꞌeꞌaseca ɨ́ jɨrí jetze tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Aceituunajemi. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú majta aꞌucɨ́j jamuan.
39 E, saindo, Jesus foi, como de costume, para o monte das Oliveiras; e os discípulos o acompanharam.
40 Tɨ́ꞌɨj aꞌuun aꞌaráꞌa, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj siyen huatéjniuuni sej si caí autéꞌɨtzen tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe.
40 Chegando ao lugar escolhido, Jesus lhes disse:
41 Tɨ́ꞌɨj i aꞌuun huajaꞌuteájtuaa, aꞌatzu pu ɨmuá á aꞌureꞌenée aꞌachú cumu aꞌatzu ɨmuá pu eꞌeráavaꞌɨtzɨ ɨ́ tetej tɨ puaꞌa jaꞌatɨ raatárɨeni. Aꞌuu pu títunutacaꞌa. Tɨ́ꞌɨj i raatáhuauu ɨ́ Dios jemi.
41 Ele, por sua vez, se afastou um pouco, e, de joelhos, orava,
42 Ayen tɨjɨ́n: ―Niyáꞌupua, ayée nu tíꞌimuahuavii, tɨ puaꞌa muaꞌaráanajche pej naatáꞌan nej ni caí niyen tirajpuaíitzi náꞌaraꞌani. Aru chéꞌe ayén tiúꞌurɨni aꞌij pej múꞌee tíꞌijxeꞌeveꞌe. Chéꞌe hui caí ayén tejaꞌuréꞌenineicaꞌa aꞌij nej nee tíꞌijxeꞌeveꞌe. ―Ayee pu tiraatáhuaviiriꞌi.
42 dizendo:
43 Aj pu i seɨ́j jemin huataseíjre tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu caꞌaníjraꞌa raatáꞌa.
43 Então lhe apareceu um anjo do céu que o confortava.
44 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, jeíhua pu tíꞌiteseꞌecaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, jaítzeꞌe huatéeniu. Jéꞌecan pu taíxɨꞌecaꞌa. Ayee pu seijreꞌecaꞌa xɨee tɨ́j xúureꞌe á eꞌerájtzune á chuaataꞌa.
44 E, estando em agonia, orava mais intensamente. E aconteceu que o suor dele se tornou como gotas de sangue caindo sobre a terra.
45 Tɨ́ꞌɨj i ájchee aꞌu tɨ eꞌeténiuusimeꞌe, tɨ́ꞌɨj i aꞌuréꞌene aꞌu mej aꞌij éꞌeneꞌe aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Muꞌuri cuꞌutzucaꞌa aꞌiné jeíhua mú cuaꞌanacaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej ruxɨeemɨ́jteꞌe.
45 Levantando-se da oração, Jesus foi até onde os discípulos estavam, e os encontrou dormindo de tristeza.
46 Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné sej si cuꞌutzu? Xáꞌajhuiixɨꞌɨ, seajta huatéjniuuni tɨ ij caí tiꞌitɨ́j aꞌamua japua rájveti, sej si caí auteáturan ɨ́ Dios jemi.
46 E disse:
47 Aúcheꞌe pu tixájtacaꞌa ɨ́ Jesús, matɨ́ꞌɨj jeíhua teɨte eꞌiréꞌene. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Judás, tɨ ajta huáꞌa jetze ajtémeꞌecantacaꞌa ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase, aꞌɨ́ɨ pu amuacaí huaméꞌecaa. Aj pu i ajteáxɨɨrecaꞌa tɨ ij ruꞌitépɨꞌɨtzen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
47 Enquanto Jesus ainda falava, eis que chegou uma multidão. E um dos doze, que se chamava Judas, vinha à frente deles e se aproximou de Jesus para o beijar.
48 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Judás, ni piyen tinuꞌitépɨꞌɨtzeꞌesin pej pi neetzi jɨmeꞌe tiuꞌutátuiireꞌen ineetzi, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte.
48 Jesus, porém, lhe disse:
49 Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, matɨ́ꞌɨj raaseíj aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ rɨjcaa, matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, ¿ni tiyen huárɨni tej huaꞌutévajxɨꞌɨn teꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tíꞌitachun?
49 Os que estavam ao redor de Jesus, vendo o que estava por acontecer, perguntaram: — Senhor, devemos atacar com as espadas?
50 Ajta seɨ́j tɨ Jesús jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe, aꞌɨ́ɨ pu raꞌajtéevajxɨ aꞌɨ́jna tɨ ravaɨreꞌe aꞌɨ́jna tɨ tíꞌaijta u teyujtaꞌa. Raꞌajtasíjchecaꞌa ɨ́ naxairaꞌan, rurɨꞌɨríintaꞌan tɨ raꞌajtánaxaiicaꞌa.
50 Um deles golpeou o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe a orelha direita.
51 Aj pu i Jesús ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Caxu chéꞌe siyen raruure. Aj pu i Jesús raꞌajtamuárɨej aꞌɨ́jna ɨ́ naxairaꞌan jetze. Ajta tiráahuaa.
51 Mas Jesus interveio, dizendo: E, tocando na orelha do homem, o curou.
52 Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌaijta u teyujtaꞌa, ajta ɨ́ mej tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ mej tíꞌichaꞌɨɨ u teyujtaꞌa, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ huáꞌa vaujsi, naíjmiꞌi matɨ́j menaꞌa mej jemin eꞌiréꞌene. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Ni qui nahuaꞌari neꞌɨ́n púꞌeen sej si siyen múꞌeen mú aꞌuvéꞌejuꞌun sej chun tiuꞌɨ́ꞌɨsimeꞌen, seajta cɨyej?
52 Então Jesus disse aos principais sacerdotes, capitães do templo e anciãos que vieram prendê-lo:
53 Tɨ́ꞌɨj pɨ́ naꞌa nain xɨcaj tzajtaꞌa, aꞌúu nu hui aꞌutevée náꞌayeꞌi aꞌu tɨ eꞌeráyaujtaꞌa u teyujtaꞌa múꞌejmi jemi. Seajta múꞌeen, caxu jaꞌanáj naateeviꞌi. Ari íjii xu xaa siyen neruure aꞌiné ayée pu tejamuaacɨ́ꞌɨ tɨ aꞌamua jetze huáraa aꞌɨ́jna tɨ tíꞌaijta tɨ́caꞌamisteꞌe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
53 Todos os dias, estando eu com vocês no templo, vocês não tentaram me prender. Esta, porém, é a hora de vocês e a hora do poder das trevas.
54 Matɨ́ꞌɨj mi raatéeviꞌi. Aj mú mi yaꞌuvíꞌitɨ. Aꞌuu mú yaꞌuréꞌeneijte aꞌu tɨ éꞌeche aꞌɨ́jna tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree u teyujtaꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn Pedro, aꞌatzu pu ɨmuá ráꞌasijmeꞌe.
54 Então, prendendo Jesus, levaram-no e o introduziram na casa do sumo sacerdote. Pedro seguia de longe.
55 Matɨ́ꞌɨj mi aúunai aꞌájna jáꞌitaꞌa tɨ eꞌeráyaujtaꞌa u teyujtaꞌa. Aj mú mi atéráaseajraa. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, aꞌɨ́ɨ pu huáꞌa jamuan aꞌujyeíjxɨ.
55 Quando acenderam um fogo no meio do pátio e se assentaram juntos, Pedro tomou lugar entre eles.
56 Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa tɨ tíꞌivaɨreꞌe, aꞌɨ́ɨ pu raaseíj tɨ aꞌuun áꞌajcatii aꞌu tɨ áꞌataa. Tɨ́ꞌɨj temuaꞌa raaseíj, aj pu i ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Amɨ́jna mɨ teáataꞌa, amɨ́ɨ pu ajta jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe.
56 Uma empregada, vendo-o sentado perto do fogo, fixou os olhos nele e disse: — Este também estava com ele.
57 Ajta aꞌɨ́ɨn Pedro, ayée pu tiuꞌutéhuaꞌitacaꞌa tɨjɨ́n: ―ꞌƗ́itaꞌa, canu ramuaꞌate.
57 Mas Pedro negou, dizendo: — Mulher, não o conheço.
58 Aꞌatzu aꞌateeviꞌi, ajtahuaꞌa seɨ́j raaseíj. Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna tɨjɨ́n: ―Múꞌee pe pajta huáꞌa jetze ajtémeꞌecan. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, ayée pu tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Hoombi xaa, canu xaa neꞌu.
58 Pouco depois, outro homem, ao ver Pedro, disse: — Você também é um deles. Mas Pedro disse: — Homem, eu não sou um deles.
59 Tɨ́ꞌɨj seɨ́j hora teuuméꞌeca, ajtahuaꞌa seɨ́j ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna tɨ amɨ́n aꞌɨ́ɨn púꞌeen seɨ́j tɨ Jesús jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe, aꞌiné Galilea pu éꞌemeꞌecan.
59 E, tendo passado cerca de uma hora, outro afirmou, dizendo: — Com certeza este também estava com ele, porque também é galileu.
60 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, ayée pu tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Hoombi xaa, capu aꞌij tináꞌamitɨejteꞌe aꞌij pej tiꞌixa. Tɨ́ꞌɨj auj ayén tíꞌixajtacaꞌa, tɨ́ꞌɨj i huajíjhuacaꞌa ɨ́ tecuaaraꞌi.
60 Mas Pedro insistiu: — Homem, não sei do que você está falando. E logo, enquanto Pedro ainda falava, o galo cantou.
61 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tavástaraꞌa, aꞌɨ́ɨ pu pɨ́ aꞌuréꞌeve. Aj pu i raꞌaráaseij aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro. Ajta aꞌɨ́ɨ pu raꞌutámuaꞌareeriꞌi aꞌij tɨ tavástaraꞌa tiraataꞌixaa yee tɨ́ꞌɨj caí xɨ huajíjhuan ɨ́ tecuaaraꞌi, huaíca pej piyen tinaꞌavéꞌavaata tɨjɨ́n capej nemuaꞌate.
61 Então, o Senhor voltou-se e fixou os olhos em Pedro. E Pedro se lembrou da palavra do Senhor, como lhe tinha dito: “Hoje, antes que o galo cante, você me negará três vezes.”
62 Tɨ́ꞌɨj i Pedro huirájraa á puaꞌacɨé. Aj pu i tiujyeínejraa huápɨꞌɨ. Aꞌij pu puaꞌa téꞌujmuaꞌajcaa.
62 E Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
63 Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej rachaꞌɨɨcaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú autéjhuii mej raꞌutéxɨeehuariꞌi, majta raatéevajxɨ meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
63 Os homens que detinham Jesus zombavam dele, davam-lhe pancadas e,
64 Matɨ́ꞌɨj mi raꞌutajɨ́ꞌɨcɨe á jɨꞌɨseáaraꞌan jetze. Aj mú mi caꞌanéeri jɨ́n raataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Huataxáj yee aꞌatani muaatéevajxɨ.
64 colocando uma venda sobre os olhos dele, diziam: — Profetize! Quem foi que bateu em você?
65 Majta jeíhua mú raꞌutéxɨeehuariꞌiriꞌi meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen.
65 E muitas outras coisas diziam contra ele, blasfemando.
66 Tɨ́ꞌɨj huateapuáꞌarecaꞌa, naímiꞌi mú tiújseɨj, ɨ́ huáꞌavaujsimuaꞌa, majta ɨ́ mej tíꞌaijta u teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌataca ɨ́ yuꞌuxari jetze, Moisés tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa. Majta á yaꞌuvíꞌitɨ huáꞌa jemi ɨ́ rujuéesi.
66 Logo que amanheceu, reuniu-se a assembleia dos anciãos do povo, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e o conduziram ao Sinédrio, onde lhe disseram:
67 Ayee mú tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj taatáꞌixaateꞌen tɨ puaꞌa múꞌee pe peꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ tɨ Dios án muajaꞌujyéijtza ɨ́ ɨpuari japua nusu pecaí. Tɨ́ꞌɨj i Jesús ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa niyen tejámuaatáꞌixaateꞌen yee: “Nee nu neꞌɨ́n púꞌeen”, caxu múꞌeen náꞌantzaahuateꞌesin.
67 — Se você é o Cristo, diga-nos. Então Jesus lhes respondeu:
68 Ajta tɨ puaꞌa niyen tejámuaataꞌíhuaꞌu yee: “¿Aꞌataani nej pɨ́rɨcɨ inee?, caxu múꞌeen, aꞌatzu huatániuusin.”
68 E, se eu perguntar, vocês não me darão resposta.
69 ’Silu íjii tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame, inee nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, aꞌúu nu hui aꞌujcaí naꞌame aꞌujna rɨꞌɨríintaꞌan ɨ́ Dios tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree.
69 Desde agora, o Filho do Homem estará sentado à direita do Deus Todo-Poderoso.
70 Naímiꞌi mú miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni peꞌɨ́n púꞌeen yaujraꞌan ɨ́ Dios? Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Ayee pu tiꞌayajna, nee nu neꞌɨ́n púꞌeen aꞌij sej tiuꞌutaxájtacaꞌa.
70 Todos perguntaram: — Então você é o Filho de Deus? Jesus respondeu:
71 Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiuꞌutaúꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitáani máàj aꞌij tetíꞌixeꞌeveꞌe ɨ́ tej jɨ́n jetzen teꞌujpuáꞌajteꞌen tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe? Tuꞌuri neꞌu hui ráanamuajriꞌi aꞌij tɨ amɨ́n tiuꞌutaxájtacaꞌa.
71 Eles disseram: — Que necessidade ainda temos de testemunho? Porque nós mesmos ouvimos o que ele falou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.