Lucas 12
El Nayar Presidio De Los Reyes Cora NT (CRN_WBT) vs NTLH
1 Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, jeíhua mú ajteáxɨɨrecaꞌa. Ayee mú aráꞌaxcaa aꞌachú huaꞌapua viꞌiraꞌa, huaíca viꞌiraꞌa, aꞌachú mej menaꞌa puaꞌamé. Aꞌɨ́j mú jɨ́n áꞌacatacaꞌa jeíhua. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu amuacaí tihuáꞌatixáateꞌajraa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Ayen tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ xuꞌu hui múꞌeen aꞌɨ́jna jɨmeꞌe fariseos mej ranájchiteꞌe ɨ́ pan jetze. Ayee pu huataújmuaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari tɨjɨ́n ɨ́ tɨ huáꞌa tzajtaꞌa uraninei, ɨ́ tɨ caí jéꞌiyecan jɨ́n seijreꞌe.
1 Milhares de pessoas se ajuntaram, de tal maneira que umas pisavam as outras. Então Jesus disse primeiro aos discípulos:
2 ’Ayee puꞌu, tiꞌitɨ́j tɨ naꞌa tɨ rúꞌavaa avíitziꞌi jɨmeꞌe, aꞌɨ́ɨ pu hui huataseíjreꞌesin mé jéjreꞌe mej mi raaseíj ɨ́ teɨte. Ajta tiꞌitɨ́j mej ráꞌavaatacaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu antícuuniꞌihua mej mi ráamuaꞌaree aꞌij tɨ ꞌeen.
2 Tudo o que está coberto vai ser descoberto, e o que está escondido será conhecido.
3 ’Aꞌɨ́jna ɨ́ pej raataxájtacaꞌa tɨ́caꞌamisteꞌe, Dios pu raataxájta tújcaꞌari tzajtaꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ pej raataxájtacaꞌa xahuaanin jɨmeꞌe u chiꞌita u téteꞌe, Dios pu hui raataxájta caꞌanín jɨmeꞌe aꞌánna ɨ́ chiꞌij japua taꞌavéꞌepaꞌatza.
3 Assim tudo o que vocês disserem na escuridão será ouvido na luz do dia. E tudo o que disserem em segredo, dentro de um quarto fechado, será anunciado abertamente.
4 ’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe mɨ sej neꞌamiigustemuaꞌa púꞌeen, caxu huáꞌatziɨɨneꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej menaꞌa raayɨ́ꞌɨtɨ mej raajéꞌica ɨ́ sej ratéhuaꞌiraꞌa, sino camu raayɨ́ꞌɨtɨ mej raꞌupuáꞌajteꞌen ɨ́ aꞌamua tzajtaꞌa tɨ seijreꞌe.
4 Jesus continuou:
5 ’Mɨ neajta inee, ayée nu tejámuaatáꞌixaateꞌesin jaꞌatɨ sej xaa tziɨɨneꞌe. Setáꞌaj rátziɨɨneꞌe aꞌɨ́jna tɨ ayén raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ raajéꞌica ɨ́ sej ratéhuaꞌiraꞌa, tɨ ajta raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ yáꞌurɨeeni ɨ́ aꞌamua tzajtaꞌa tɨ seijreꞌe aꞌujna taij jetze tɨ caí jaꞌanáj áꞌamɨꞌɨni. Jee tzɨ́teꞌe, ayée nu hui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨjɨ́n: Setáꞌaj rátziɨɨneꞌe seꞌɨ́jna.
5 Vou mostrar a vocês de quem devem ter medo: tenham medo de Deus, que, depois de matar o corpo, tem poder para jogar a pessoa no inferno. Sim, repito: tenham medo de Deus.
6 ’Aru, caxu aꞌij titéꞌujmuajca. ¿Ni secaí siyen tiuꞌutanájchita aꞌachú cumu huaꞌapua centaavo anxɨ́vica jɨmeꞌe ɨ́ pinaꞌase ɨ́ mej cɨ́lieen? Camu jeíhua tíꞌijnajche. Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn Dios, aꞌɨ́ɨ pu naíjmiꞌica autámuaꞌareeriꞌi.
6 — Por acaso não é verdade que cinco passarinhos são vendidos por algumas moedinhas? No entanto Deus não esquece nenhum deles.
7 Jee xaa neꞌu, ayée pu tiꞌayajna. Dios pu hui ari raatéꞌitɨeexɨ mɨ áꞌamuacɨpua aꞌachú tɨ puaꞌaméjme. Caxu tíꞌitziɨɨneꞌe aꞌiné múꞌeen xu jeíhua jaítzeꞌe jetzen ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios mecaí ɨ́ pinaꞌase, aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu xaa amuáꞌancuꞌuvajxɨꞌɨsin.
7 Até os fios dos cabelos de vocês estão todos contados. Não tenham medo, pois vocês valem mais do que muitos passarinhos!
8 ’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ ayén tiuꞌutaxájta aꞌɨ́mej jemi ɨ́ teɨte yee naꞌaráꞌastijreꞌen ineetzi, inee i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, ayée nu neajta raataxájta aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej ta japua tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ Dios jemi yee naatévaɨ ineetzi.
8 Jesus disse ainda:
9 Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tiꞌixa aꞌɨ́mej jemi ɨ́ teɨte yee capu nemuaꞌate, ayée nu hui cheꞌatá raataxájta aꞌɨ́mej jemi mej ta japua tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ Dios jemi yee canu ramuaꞌate.
9 Mas aquele que disser publicamente que não é meu, o Filho do Homem também dirá diante dos anjos de Deus que essa pessoa não é dele.
10 ’Neajta nu tíhuaꞌutáꞌuuniꞌira aꞌɨ́mej, aꞌachú mej menaꞌa puaꞌamé aꞌij puaꞌa tíꞌinexa ineetzi i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte. Aru aꞌɨ́ɨme, aꞌachú mej menaꞌa puaꞌamé aꞌij puaꞌa tíꞌijxa aꞌɨ́jna ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, canu jaꞌanáj tíhuaꞌutáꞌuuniꞌira aꞌɨ́mej.
10 — Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, porém quem
11 ’Seajta múꞌeen, matɨ́ꞌɨj u amuaꞌaráviꞌitɨn aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej teyujtaꞌa tíꞌaijta, nusu aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej tiꞌitɨ́j jɨ́n antiújmuaꞌaree, ayée xu huárɨni. Caxu hui aꞌij titéꞌujmuajca aꞌij sej yeꞌí titeeteújnan naꞌari aꞌij sej yeꞌí tiuꞌutaxáj, aꞌiné aꞌájna xɨcájraꞌan jetze, aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu tejáꞌamuamuaꞌaten aꞌij sej yeꞌí tiuꞌutaxá. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
11 — Quando levarem vocês para serem julgados nas
12 — ausente —
12 Pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer.
13 Ajta seɨ́j huáꞌa tzajtaꞌa aꞌutéveecaꞌa. Ayee pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maeestru, patáꞌaj piyen tiraataꞌixaateꞌen ɨ́ nejáꞌa yee tɨ jáꞌitaꞌa tinaatáꞌan aꞌɨ́jna tɨ titaacɨ́ꞌɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ seɨ́j huamɨ́ꞌɨ, aꞌiné capu tinaatáꞌasin ɨ́ neetzi tɨ neꞌáa.
13 Um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, mande o meu irmão repartir comigo a herança que o nosso pai nos deixou.
14 Jesús pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Hoombi xaa, ¿aꞌataani tinaaꞌíjca juees jɨmeꞌe? ¿Aꞌataani naatáꞌa nej niyen tiuꞌuxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen múꞌejmi jemi? ―Ayee puꞌu tiraataꞌixaa.
14 Jesus disse:
15 Ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen, setáꞌaj áꞌujcuꞌuvée senaꞌa temuaꞌa naa. Chéꞌe secaí huápɨꞌɨ senaꞌa tíꞌinecuaꞌatze sej jeíhua tiuꞌuchaꞌɨ́ɨmeꞌeni, tiꞌitɨ́j tɨ naꞌa, aꞌiné tɨ puaꞌa jaꞌatɨ jeíhua tiꞌitɨ́j tíchaꞌɨɨ, capu hui tiꞌitɨ́j aꞌij tiraatévaɨreꞌesin tɨ ij caí chéꞌe tiꞌitɨ́j aꞌij ráaruuren.
15 E continuou, dizendo a todos:
16 Tɨ́ꞌɨj i seɨ́j niuucari jɨ́n tihuáꞌuꞌitɨiiriꞌi tɨjɨ́n: ―Aa pu nuꞌu jáꞌahuaꞌa chíjteaani éꞌeche. Chuej pu nuꞌu tíchaꞌɨɨ tɨ japuan tiuꞌuhuáste. Temuaꞌa pu nuꞌu hui jeíhua tiúꞌucɨɨrecaꞌa.
16 Então Jesus contou a seguinte parábola :
17 ’Tɨ́ꞌɨj i ayén tiuꞌumuáꞌaj aꞌɨ́jna ɨ́ chíjteaani tɨjɨ́n: “¿Aꞌiné yeehui náarɨni? Capu chéꞌe méꞌe éꞌerɨꞌɨri aꞌu nee yeehui yáꞌaruuren ɨ́ tɨ huácɨɨrecaꞌa.”
17 Então ele começou a pensar: “Eu não tenho lugar para guardar toda esta colheita. O que é que vou fazer?
18 Tɨ́ꞌɨj nuꞌu i ayén tiuꞌumuáꞌaj tɨjɨ́n: “Ayee nu rɨni. Neraatéꞌuuna ɨ́ nechiꞌi mé tɨ huavéjme. Neajta seica nu ájtaahuaxɨꞌɨsin tɨ jaítzeꞌe vivejméꞌe áꞌaraꞌani. Netɨ́ꞌɨj ni neꞌuun ruꞌutéꞌaasin ɨ́ tɨ tiúꞌucɨɨrecaꞌa, ajta nain i nej tíꞌijchaꞌɨɨ.
18 Ah! Já sei! — disse para si mesmo. — Vou derrubar os meus depósitos de cereais e construir outros maiores ainda. Neles guardarei todas as minhas colheitas junto com tudo o que tenho.
19 Neajta nu yeehui niyen tiuꞌutaxájta ɨ́ ne tzajtaꞌa yee nuꞌuri neꞌuun rɨ́ꞌɨ tiúꞌuruu u chiꞌita. Jéꞌecan pu áꞌateeri tɨ rɨ́ꞌɨ tinaatévaɨreꞌesin. Nuꞌuri yeehui neséꞌupeꞌen. Nichéꞌe tíꞌicuaꞌaca, neajta yeꞌeca, neajta netémuaꞌaveꞌe.” ―Ayee pu nuꞌu tiuꞌumuáꞌaj aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ.
19 Então direi a mim mesmo: ‘Homem feliz! Você tem tudo de bom que precisa para muitos anos. Agora descanse, coma, beba e alegre-se.’ ”
20 ’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Dios, ayée pu hui tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Múꞌee, mɨ pej caí tiꞌitɨ́j muaꞌaree. Ijii, tɨ́caꞌa pej mɨꞌɨni. Patɨ́ꞌɨj huamɨ́ꞌɨn, ¿aꞌataani tíꞌijcɨꞌɨti aꞌɨ́jna ɨ́ pej múꞌee rɨ́ꞌɨ ráaruu pej pi aseɨ́j huatáꞌatemuaꞌaveꞌencheꞌe?” ―Ayee pu Dios tiraataꞌixaa.
20 Mas Deus lhe disse: “Seu tolo! Esta noite você vai morrer; aí quem ficará com tudo o que você guardou?”
21 Neajta niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Ayee pu hui téꞌeme aꞌɨ́mej jemi matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ mej rujɨ́ɨmuaꞌa rajséꞌɨri tiꞌitɨ́j tɨ naꞌa mej mi jeíhua tíꞌijchaꞌɨɨ, majta, camu tiꞌitɨ́j tíchaꞌɨɨ ɨ́ Dios jemi.
21 Jesus concluiu:
22 Tɨ́ꞌɨj i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Caxu seꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌimuaꞌajca yee aꞌiquí yeꞌí tetíꞌicuaꞌani nusu yee aꞌiquí yeꞌí tetíꞌiyeꞌen naꞌari yee aꞌiquí yeꞌí tetiuꞌutétachejteꞌesin.
22 Então Jesus disse aos seus discípulos:
23 ’¿Ni caí jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios jemi sej ruuri xáꞌaraꞌani caí ɨ́ tɨ sej ráacuaꞌani? ¿Ni caí ayén cheꞌatá naꞌa jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios jemi tɨ ruuri aꞌame ɨ́ sej ratéhuaꞌiraꞌa caí tɨ naa seíireꞌe aꞌame ɨ́ sej jɨ́n tiuꞌuteújchejteꞌen? Aa niꞌijtá xaa neꞌu.
23 Pois a vida é mais importante do que a comida, e o corpo é mais importante do que as roupas.
24 ’Casiꞌi, xaaseíj amɨ́mej cuaꞌatza ɨ́ mej júteꞌe ráꞌaraꞌa. Camu hui aꞌatzu tíꞌihuasteꞌe, camu majta tíꞌitzaꞌanaca. Camu majta huatéechiꞌi ɨ́ mej tzajtaꞌan rɨ́ꞌɨ yéꞌuruuren ɨ́ mej meri rájseɨj. Capu amɨ́n aꞌij, aúcheꞌe pu Dios tihuáꞌamicua. Mɨ́ seajta múꞌeen, jaítzeꞌe xu jemin ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios mecaí aꞌɨ́ɨme ɨ́ cuaꞌatza.
24 Vejam os corvos: não semeiam, não colhem, não têm despensas nem depósitos, mas Deus dá de comer a eles. Será que vocês não valem muito mais do que os pássaros?
25 ’¿Aꞌataani raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ áꞌateeren tɨ jaítzeꞌe ruuri aꞌame aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ tíꞌiramuaꞌatziiteꞌe? Capu jaꞌatɨ xaa neꞌu.
25 Qual de vocês pode encompridar a sua vida, por mais que se preocupe com isso?
26 Tɨ́ puaꞌa secaí raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌan sej si siyen huárɨni seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ caí muárɨꞌeri, ¿aꞌiné hui ꞌeen jɨ́n siyen tíꞌimuaꞌajca seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ tíꞌijturaa?
26 Portanto, se vocês não podem conseguir uma coisa assim tão pequena, por que se preocupam com as outras?
27 ’Casiꞌi, xaaseíj amɨ́jna mɨ caiipiꞌi, aꞌij tɨ yeꞌí tíꞌivaujseꞌe. Capu tíꞌimɨjhuaca amɨ́jna mɨ caiipiꞌi, capu ajta tíꞌitzaca. Capu amɨ́n aꞌij. Dios pu hui ayén ráaruu tɨ jaítzeꞌe naa seijreꞌe caí Salomón tɨ naa seijreꞌecaꞌa tɨ́ꞌɨj auj tiꞌitéveecaꞌa rey jɨmeꞌe. Capu jaꞌanáj ayén tiuꞌuteújchejte tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe tɨ ayén naa seijreꞌe tɨ́j mɨ caiipiꞌi.
27 Vejam como crescem as flores do campo: elas não trabalham, nem fazem roupas para si mesmas. Mas eu afirmo a vocês que nem mesmo Salomão, sendo tão rico, usava roupas tão bonitas como uma dessas flores.
28 ’Casiꞌi, múꞌeen, Dios pu ayén rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨɨ mɨ tuꞌupi tɨ aꞌuun éꞌevaujseꞌe aꞌu mej áꞌataseꞌehuaca. Ajta aꞌɨ́ɨn tuꞌupi, capu áꞌateeri sino yee ruijmuaꞌa yee, aꞌɨ́ɨ mú raaréꞌeveijchi, matɨ́ꞌɨj mi ratairan. Tɨ́ puaꞌa hui Dios ayén rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨɨ mɨ tuꞌupi, ¿ni caí jaítzeꞌe amuaatáꞌasin ɨ́ sej jɨ́n tiuꞌuteújchejteꞌen, múꞌejmi mɨ sej caí aꞌatzu téꞌatzaahuateꞌe?
28 É Deus quem veste a erva do campo, que hoje está aqui e amanhã desaparece, queimada no forno. Então é claro que ele vestirá também vocês, que têm uma fé tão pequena!
29 ’Caxu aꞌij tíꞌixajta yee aꞌiquí yeꞌí tetíꞌicuaꞌani nusu aꞌiquí yeꞌí tetíꞌiteyeꞌen. Ayee xuꞌu, caxu tíꞌimuajca seꞌɨ́jna jɨmeꞌe, aꞌiné naímiꞌi matɨ́j menaꞌa puaꞌamé yen mej aꞌuchéjme íiyen chaanaca japua, ayée mú meꞌɨ́jna jɨ́n rahuauhuau. Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn áꞌamuayaꞌupua, ta japua tɨ éꞌeseijreꞌe, aꞌɨ́ɨ pu hui ari rúꞌumuaꞌaree tiꞌitɨ́j tɨ amuáꞌaturaateꞌe.
29 Portanto, não fiquem aflitos, procurando sempre o que comer ou o que beber.
30 — ausente —
30 Pois os pagãos deste mundo é que estão sempre procurando todas essas coisas. O Pai de vocês sabe que vocês precisam de tudo isso.
31 ’Setáꞌaj miꞌi rájhuauuni tɨ Dios tejáꞌamuaꞌaijteꞌen, seajta raꞌaráꞌastijreꞌen aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn tíꞌijxeꞌeveꞌe. Tɨ́ puaꞌa siyen huárɨni, Dios pu hui tejámuaatáꞌasin tɨ́j naꞌa tɨ tejamuáꞌaturaateꞌe.
31 Portanto, ponham em primeiro lugar na sua vida o
32 ’Caxu tíꞌitziɨɨneꞌe múꞌeen, mɨ sej siyen mé áꞌujujhuaꞌan. Cu xɨee cáneꞌaxɨ senaꞌa ɨ́ mej rujɨ́ɨmuaꞌa menaꞌa mé áꞌujujhuaꞌan. Ayee pu tiraꞌaránajchecaꞌa ɨ́ sej rájyaꞌupua tɨ ij aꞌɨ́ɨn amuaatáꞌan sej seꞌuun aꞌuteárute aꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn tejéꞌaijta.
32 Jesus continuou:
33 ’Setáꞌaj tiúꞌutuaani nain aꞌachú sej caj tíꞌijchaꞌɨɨ, seajta tihuaꞌuréꞌan aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi. Ayee xu aꞌɨ́jna jɨ́n huárɨni, tɨ ꞌij aꞌɨ́jna téjéꞌeseɨreꞌen ɨ́ Dios jemi ɨ́ tɨ tejáꞌamuacɨꞌɨti. Ayee pu éeneꞌe aꞌame tɨ́j tiꞌitɨ́j caꞌaní tɨ caí jaꞌanáj huataújtuaasin. Aꞌuu pu eꞌetiáꞌa aꞌame múꞌejmi jemi tiꞌitɨ́j tɨ huápɨꞌɨ tíꞌijnajche. Ajta capu hui jaꞌanáj huatéxɨjsin, aꞌiné camu aꞌuun aꞌuteáruꞌipi ɨ́ nahuaꞌari. Camu majta racɨ́ꞌɨn aꞌɨ́ɨme ɨ́ tejpuási.
33 Vendam tudo o que vocês têm e deem o dinheiro aos pobres. Arranjem bolsas que não se estragam e guardem as suas riquezas no céu, onde elas nunca se acabarão; porque lá os ladrões não podem roubá-las, e as traças não podem destruí-las.
34 ’Ayee xu éeneꞌe xáꞌajuꞌun aꞌiné aꞌɨ́j xu jetzen tíꞌimuaꞌastɨ́ xáꞌajuꞌun seꞌɨ́jna jetze tɨ jaítzeꞌe amuaꞌaráanajche, tɨ jaítzeꞌe aꞌamua jetze ruxeꞌeveꞌe.
34 Pois onde estiverem as suas riquezas, aí estará o coração de vocês.
35 ’Rɨ́ꞌɨ xuꞌu titehuaújcaten sej si tiuꞌutévaɨreꞌen. Seucheꞌe xu hui atanéjneꞌeri tɨ́j jaꞌatɨ tɨ taij huitéchueecaꞌa táꞌataa.
35 E Jesus disse ainda:
36 ’Ayee xu éeneꞌe xáꞌajuꞌun matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe jaꞌatɨ jemi tɨ aꞌuun áꞌume aꞌu mej tejéꞌeyeꞌeste aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ seɨ́j huaténeꞌɨche. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe, maúcheꞌe mú tíꞌijchuꞌeveꞌen aꞌatzaj tɨ puaꞌa uvéꞌenejsin aꞌɨ́jna tɨ tihuáꞌaijteꞌe mej mi caꞌanacan tiraꞌantácuuneꞌen tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn teꞌejteátuꞌasixɨꞌɨn ɨ́ puéerta jetze.
36 Sejam como os empregados que esperam pelo patrão, que vai voltar da festa de casamento. Logo que ele bate na porta, os empregados vão abrir.
37 ’Rɨ́ꞌɨ pu tihuaꞌutévaɨreꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn huaꞌuseíj mej rachúꞌeveꞌe aꞌatzaj tɨ puaꞌa uvéꞌene aꞌɨ́jna tɨ tihuáꞌaijteꞌe. Ayee nu hui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, ayée pu rɨni aꞌɨ́jna tɨ tihuáꞌaijteꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu rucaten tɨ ij huaꞌutévaɨreꞌen. Ajta tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌesin mej aúuhuiixɨꞌɨn ɨ́ meesa jetze. Ajta tihuáꞌamin.
37 Felizes aqueles empregados que o patrão encontra acordados e preparados! Eu afirmo a vocês que isto é verdade: o próprio patrão se preparará para servi-los, mandará que se sentem à mesa e ele mesmo os servirá.
38 ’Capu amɨ́n aꞌij aꞌatzaj tɨ puaꞌa uvéꞌenejsin aꞌɨ́jna tɨ tihuáꞌaijteꞌe, tɨ puaꞌa jáꞌitaꞌa tɨ́caꞌa uvéꞌene nusu tapuáꞌarijmeꞌeca. Rɨ́ꞌɨ pu hui tihuaꞌutévaɨreꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej ravaɨreꞌe tɨ puaꞌa mauj rachúꞌeveꞌe.
38 Eles serão felizes se o patrão os encontrar alertas, mesmo que chegue à meia-noite ou até mais tarde.
39 ’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ huatéechiꞌi, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨ ramuaꞌareere aꞌatzaj tɨ puaꞌa ánúꞌaiixa ɨ́ nahuaꞌari, capu raatáꞌasin tɨ anúꞌasti tɨ tiuꞌunáhuaꞌan.
39 Lembrem disto: se o dono da casa soubesse a que hora o ladrão viria, não o deixaria arrombar a sua casa.
40 Seajta hui múꞌeen, rɨ́ꞌɨ xuꞌu sej si rɨ́ꞌɨ huaújcaten aꞌiné inee, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, nee nu uvéꞌenejsin aꞌatzaj sej puaꞌa caí nechuꞌeveꞌe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
40 Vocês, também, fiquem alertas, porque o
41 Pedro pu ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, ¿ni téjmi penaꞌa huatáꞌixaa i niuucari caꞌɨ́n naíjmiꞌica puaatáꞌixaa?
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, essa
42 Ajta aꞌɨ́ɨn tavástaraꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani púꞌeen, aꞌɨ́jna tɨ tíꞌivaɨreꞌe, tɨ ajta rɨ́ꞌɨ mé teuúmuaꞌaree, tɨ ajta caí jaꞌanáj tiꞌitɨ́j jɨ́n autéꞌɨtze? Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe, aꞌɨ́ɨ pu hui tiraaꞌíjcateꞌen tɨ ij aꞌɨ́ɨn aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌareere aꞌɨ́mej ɨ́ seica ɨ́ mej majta tíꞌivaɨreꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu tihuáꞌamin aꞌatzaj mej puaꞌa raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen mej tiúꞌucuaꞌani.
42 O Senhor respondeu:
43 ’Tɨ́ puaꞌa ayén rɨjcaa tɨ́ꞌɨj uvéꞌenen aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe, rɨ́ꞌɨ pu tiraatévaɨreꞌesin aꞌɨ́jna tɨ tíꞌivaɨreꞌe aꞌiné nain pu tiraataꞌíjcateꞌesin aꞌachú tɨ́j tiꞌitɨ́j tíchaꞌɨɨ aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe. Ayee pu téꞌeme. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe.
43 Feliz aquele empregado que estiver fazendo isso quando o patrão chegar!
44 — ausente —
44 Eu afirmo a vocês que, de fato, o patrão vai colocá-lo como encarregado de toda a sua propriedade.
45 ’Mɨ ajta, aꞌɨ́ɨn tɨ hui tíꞌivaɨreꞌe, tɨ puaꞌa ayén tíꞌimuaꞌajca yee jéꞌecan pu u áꞌateere aꞌɨ́jna tɨ tinaaꞌíjca, ayée pu ajta tiráꞌamitɨejteꞌe aꞌame tɨ caí íiyaꞌata uvéꞌenejsin. Tɨ́ꞌɨj i autéjcheni tɨ huaꞌutévajxɨꞌɨn aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe, ɨ́ mej teteca, ajta ɨ́ mé ꞌuuca. Ajta pu hui autéchesin tɨ tiúꞌucuaꞌani, ajta tɨ nahuáj antiyéꞌen. Tɨ́ꞌɨj i huatétahuaisin.
45 Mas imaginem o que acontecerá se aquele empregado pensar que o seu patrão está demorando muito para voltar. E imaginem que esse empregado comece a bater nos outros empregados e empregadas e a comer e a beber até ficar bêbado.
46 ’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe, aꞌɨ́ɨ pu uvéꞌenejsin jaꞌanáj tɨ puaꞌa caí rachúꞌeveꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu xaa uvéꞌenejsin aꞌatzaj tɨ puaꞌa caí pɨ́téjmuaꞌaree. Aꞌɨ́ɨ pu hui ajta puaíjtziꞌiraꞌa raatáꞌasin, jeíhua huápɨꞌɨ. Ayee pu cheꞌatá tíꞌijcɨꞌɨti aꞌij tɨ tihuáꞌacɨꞌɨti ɨ́ seica ɨ́ mej majta autéꞌɨtzeaara ɨ́ Dios jemi.
46 Então o patrão voltará no dia em que o empregado menos espera e na hora que ele não sabe. Aí o patrão mandará cortar o empregado em pedaços e o condenará a ir para o lugar aonde os desobedientes vão.
47 ’Aꞌɨ́jna tɨ tíꞌivaɨreꞌe, tɨ ajta tirúꞌumuaꞌaree aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe, jeíhua pu raꞌiréꞌevejsin navij cuaartaraꞌa jɨmeꞌe tɨ puaꞌa caí rɨ́ꞌɨ huaújruuren naꞌari caí ayén huárɨni aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe.
47 — O empregado que sabe qual é a vontade do patrão, mas não se prepara e não faz o que ele quer, será castigado com muitas chicotadas.
48 Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌivaɨreꞌe tɨ ajta caí rúꞌumuaꞌareerecaꞌa aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe, cɨ́j puꞌu raꞌiréꞌevejsin navij cuaartaraꞌa jɨmeꞌe tɨ puaꞌa ayén huárɨni tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen jɨmeꞌe aꞌiné capu rúꞌumuaꞌareerecaꞌa aꞌij tɨ yeꞌí huárɨni. Capu ayén tíꞌijcɨꞌɨti aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe. ’Ayee puꞌu xaa neꞌu, jaꞌatɨ tɨ naꞌa mej miyen tiraatáꞌa tɨ veꞌecán jɨ́n antiújmuaꞌareere áꞌaraꞌani, tɨ puaꞌa ayén veꞌecán jɨ́n tiꞌitéꞌijcatiꞌihua, ayée pu hui tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ jaítzeꞌe tiuꞌutátuiireꞌen meꞌɨ́jna jemi ɨ́ mej tíraaꞌíjcate. Ajta, jaꞌatɨ tɨ naꞌa mej miyen tiraatáꞌa tɨ cɨliéeneꞌe jɨ́n antiújmuaꞌareere áꞌaraꞌani, tɨ puaꞌa ayén cɨliéeneꞌe jɨ́n tiꞌitéꞌijcatiꞌihua, ayée pu cheꞌatá naꞌa tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ cɨ́j tiuꞌutátuiireꞌen meꞌɨ́jna jemi ɨ́ mej tíraaꞌíjcate.
48 Mas o empregado que não sabe o que o patrão quer e faz alguma coisa que merece castigo, esse empregado será castigado com poucas chicotadas. Assim será pedido muito de quem recebe muito; e, daquele a quem muito é dado, muito mais será pedido.
49 ’Ayee nu ꞌeen jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej nej ni puaíjtzi huaꞌutáꞌan neꞌɨ́mej ɨ́ mej aꞌij puaꞌa ꞌeen ɨ́ ru tzajtaꞌa matɨ́j menaꞌa puaꞌamé yen mé seijreꞌe íiyen chaanaca japua. Ajta ayée pu tinaꞌaráanajche ineetzi tɨ ari autéjcheni.
49 Jesus continuou:
50 Ayee pu ajta tíꞌinecɨꞌɨti ineetzi, ɨ́ nej jɨ́n rajpuaíjtzi naꞌame. Jéihua pu hui aꞌij puaꞌa neꞌase, ajta jeíhua pu aꞌij puaꞌa neꞌastɨ́ aꞌame ajta naꞌa caí nain teꞌentipuáꞌare.
50 Tenho de receber um batismo e como estou aflito até que isso aconteça!
51 ’¿Aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe múꞌejmi? ¿Ni qui neꞌɨ́jna jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej mej mi rɨ́ꞌɨ tíꞌitechejca ɨ́ mej yen huachéjme íiyen chaanaca japua? Canu aꞌatzu. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe yee canu neꞌɨ́jna jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej sino mej mi jáꞌitaꞌa aꞌutácɨɨne.
51 Vocês pensam que eu vim trazer paz ao mundo? Pois eu afirmo a vocês que não vim trazer paz, mas divisão.
52 Ajta íjii tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame, ayée pu hui téꞌeme. Aꞌɨ́mej jɨmeꞌe ɨ́ mej anxɨ́vi ɨ́ teɨte, ɨ́ mej seɨcɨé menaꞌa che, ayée pu téꞌeme aꞌɨ́ɨ mú jáꞌitaꞌa aꞌutajúꞌun. Majta áꞌiyen ɨ́ mej huaíca, aꞌɨ́ɨ mú huáꞌajaaxɨéeviꞌira muáꞌajuꞌun aꞌɨ́mej ɨ́ mej huaꞌapua. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌapua, ayée mú cheꞌatá menaꞌa tihúaꞌajaaxɨejviꞌira muáꞌajuꞌun ɨ́ mej huaíca.
52 Porque daqui em diante uma família de cinco pessoas ficará dividida: três contra duas e duas contra três.
53 ’Ayee mú jáꞌitaꞌa aꞌutajúꞌun. Aꞌɨ́ɨ pu yaꞌupuáaraꞌan rájaaxɨéeviꞌira aꞌame aꞌɨ́jna ɨ́ ruyauj, ajta aꞌɨ́ɨn yaujraꞌan ayée pu cheꞌatá naꞌa tíꞌijjaaxɨéeviꞌira aꞌame ɨ́ rutáàta. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ náànajraꞌan, ayée pu cheꞌatá naꞌa tíꞌijjaaxɨéeviꞌira aꞌame aꞌɨ́jna ɨ́ ruyauj tɨ ꞌɨ́itaꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn yaujraꞌan tɨ ꞌɨ́itaꞌa, ayée pu cheꞌatá naꞌa tíꞌijjaaxɨéeviꞌira aꞌame aꞌɨ́jna ɨ́ runáàna. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ muꞌuneáraꞌan ɨ́ tɨ ꞌɨ́itaꞌa ɨ́ tɨ ucarij, aꞌɨ́ɨ pu ajta rájaaxɨéeviꞌira aꞌame ɨ́ rumuꞌun ɨ́ tɨ ꞌɨ́itaꞌa tɨ temuaij. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ muꞌuneáraꞌan tɨ temuaij, aꞌɨ́ɨ pu hui ajta rájaaxɨéeviꞌira aꞌame ɨ́ rumuꞌun tɨ ucarij.
53 Os pais vão ficar contra os filhos, e os filhos, contra os pais. As mães vão ficar contra as filhas, e as filhas, contra as mães. As sogras vão ficar contra as noras, e as noras, contra as sogras.
54 Tɨ́ꞌɨj i ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ teɨte ɨ́ mej aꞌuun ajteáxɨɨrecaꞌa tɨjɨ́n: ―Jɨ́meꞌen xuꞌu jaitɨri huaseíj tɨ aꞌijnéj, yéncɨ pújmeꞌen, setɨ́ꞌɨj si siyen tíꞌixaxaꞌa yee muꞌuri huatéviiyi. Ajta, ayée pu tíꞌirɨneca.
54 Jesus disse também ao povo:
55 Naꞌari tɨ puaꞌa huatáꞌeecare tɨ yeete pújmeꞌen eꞌitáninei, ayée xu hui tíꞌixaxaꞌa tɨjɨ́n teájxɨcaj pu aꞌame. Ajta, ayée pu tíꞌirɨneca.
55 E, quando sentem o vento sul soprando, dizem: “Vai fazer calor.” E faz mesmo.
56 ’Múꞌeen, mɨ sej caí mé uumuámuaꞌaree, múꞌeen xu siyen raayɨ́ꞌɨtɨ aꞌij sej yeꞌí tiuꞌutaxáj aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ rɨni ɨ́ júteꞌe nusu íiyen chaanaca japua. Mɨ́ seajta múꞌeen, caxu hui aꞌatzu raayɨ́ꞌɨtɨ aꞌij sej yeꞌí tiuꞌutaxáj aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ rɨni itejmi jemi aꞌíjna xɨcájraꞌa jetze nej yé huatéjvee inee múꞌejmi jemi.
56 Hipócritas! Vocês sabem explicar os sinais da terra e do céu. Então por que não sabem explicar o que querem dizer os sinais desta época?
57 ’Nicheꞌe seɨj tejámuaataꞌíhuaꞌu. ¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n secaí raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen rujɨ́ɨmuaꞌa aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe?
57 E Jesus terminou, dizendo:
58 Patɨ́ꞌɨj pauj huaméꞌen juye jetze jamuan aꞌɨ́jna tɨ muájchaꞌɨɨreꞌe sej raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen aꞌɨ́jna jemi ɨ́ juees, patáꞌaj raatáhuavii temuaꞌa naa sej seuj juye jetze raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen. Naꞌari tɨ puaꞌa pecaí piyen huárɨni, aꞌɨ́ɨ pu hui muáꞌaviꞌitɨn ɨ́ jueesi jemi. Tɨꞌɨquí aꞌɨ́ɨn juees, aꞌɨ́ɨ pu tiuꞌutátuiireꞌesin múꞌeetzi aꞌɨ́jna jemi ɨ́ polisiiya. Ajta aꞌɨ́ɨn polisiiya, aꞌɨ́ɨ pu muaꞌiteánajsin. Ayee nu tíꞌimuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, camu hui íiyaꞌata muaꞌirátuaasin ajta penaꞌa caí tiuꞌunájchita nain jɨmeꞌe aꞌachú mej muajíjveꞌen. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa.
58 Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, faça o possível para resolver a questão enquanto ainda está no caminho com essa pessoa. Isso para que ela não o leve ao juiz, o juiz o entregue ao guarda, e o guarda ponha você na cadeia.
59 — ausente —
59 Eu lhe afirmo que você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.