Atos 13
El Nayar Presidio De Los Reyes Cora NT (CRN_WBT) vs NTLH
1 Ajta, aꞌujna jáꞌahuaꞌa, chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Antioquía, aꞌúu mú aꞌutéꞌuucaꞌa ɨ́ teɨte ɨ́ mej téꞌatzaahuateꞌe. Seica mú tíꞌixajtacaꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan, majta seica mú tihuáꞌamuaꞌatejcaꞌa ɨ́ teɨte. Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Bernabé, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Simón, tɨ ajta ayén ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n tɨ xuꞌumuaraꞌa. Ajtahuaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Lucio tɨ Cirene éꞌemeꞌecan, ajta ɨ́ Manaén. (Aꞌɨjna ɨ́ Manaén, aꞌɨ́ɨ pu amiiguraꞌan pu éeneꞌe ɨ́ Heródes tɨ tíꞌaijtacaꞌa nainjapua u Galilea). Ajta pu aꞌɨ́ɨn aꞌuun aꞌutéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Saulo.
1 Na igreja de Antioquia havia os seguintes profetas e mestres: Barnabé; Simeão, chamado “o Negro”; Lúcio, de Cirene; Manaém, que havia sido criado junto com o governador Herodes ; e Saulo.
2 Jaꞌanáj mú téniúuveꞌe, majta rúꞌitziꞌiveꞌecaꞌa, aj pu i aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Sehueꞌevéꞌeviꞌitɨchi semɨ́jna mɨ Bernabé, seajta semɨ́jna mɨ Saulo matáꞌaj hui miyen tiuꞌutévaɨreꞌen meꞌɨ́jna jɨ́meꞌen ɨ́ nej neri tihuaꞌutáꞌitɨiira.
2 Certa vez, quando eles estavam adorando o Senhor e jejuando, o Espírito Santo disse: — Separem para mim Barnabé e Saulo a fim de fazerem o trabalho para o qual eu os tenho chamado.
3 Aj mú mi raatáhuaviiriꞌi ɨ́ Dios, majta rúꞌitziꞌiveꞌe. Matɨ́ꞌɨj mi huaꞌavéꞌemuarɨꞌexɨ ɨ́ huáꞌamuꞌuutzeꞌe. Aj mú mi huaꞌutaꞌítecaꞌa mej nuꞌu áꞌucɨɨne.
3 Então eles jejuaram, e oraram, e puseram as mãos sobre Barnabé e Saulo. E os enviaram na sua missão.
4 Aꞌiné aꞌɨ́jna ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌutaꞌítecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Bernabé, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Saulo, aꞌúu mú pújmeꞌen aꞌucɨ́j aꞌujna jáꞌahuaꞌa, chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Seleucia. Aj mú mi atéecɨ ɨ́ baarcu jetze. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌuun jetze pújmeꞌen antacɨ́j seɨ́j chuéjraꞌa japua tɨ eꞌeráahuachi tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Chipre.
4 Barnabé e Saulo, tendo sido enviados pelo Espírito Santo, foram até a cidade de Selêucia e dali embarcaram para a ilha de Chipre.
5 Aꞌuu mú vejliꞌi eꞌejtéene aꞌujna jáꞌahuaꞌa baarcu tɨ aꞌutéecheꞌeca. Ayee pu téjaꞌarájtehuaa ɨ́ chajtaꞌana tɨjɨ́n Salamina. Matɨ́ꞌɨj mi autéjhuii mej tihuaꞌutáꞌixaateꞌen aꞌij tɨ tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ Dios. Aꞌuu pu tihuáꞌaꞌixaateꞌecaꞌa huaꞌateyuu tzajtaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, aꞌɨ́ɨ pu huáꞌa jamuan huaméꞌecaa, ajta pu aꞌɨ́ɨn huáꞌavaɨreꞌecaꞌa.
5 Quando chegaram à cidade de Salamina, começaram a anunciar a palavra de Deus nas sinagogas . E eles tinham João Marcos para ajudá-los no trabalho missionário.
6 Nain japua mú úꞌucɨɨnecaꞌa tɨ́j naꞌa á tejeꞌeráahuachi. Matɨ́ꞌɨj mi meꞌuun aꞌaráꞌa chajtaꞌa, tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Pafos. Aꞌuu mú raꞌantinájchecaꞌa seɨ́j ɨ́ tɨ Israél jetze ajtémeꞌecan tɨ ayén ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Barjesús. Támuaꞌaree aꞌɨ́jna. Ajta tíꞌihuaꞌitaca tɨ nuꞌu tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan.
6 Eles atravessaram toda a ilha, chegando até a cidade de Pafos. Ali encontraram um judeu que era mágico e falso
7 Aꞌɨjna tɨ támuaꞌaree, aꞌɨ́ɨ pu ravaɨreꞌecaꞌa ɨ́ tajtuhuan ɨ́ tɨ jɨ́n antiújmuaꞌaree. Ayee pu ántehuaacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tajtuhuan tɨjɨ́n Sergio Paulo. Jéꞌecan pu téꞌumuaꞌareerecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tajtuhuan. Aj pu i huaꞌutaꞌaíjtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Bernabé, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Saulo aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn tajtuhuan ayén tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa tɨ huáꞌunamua aꞌij tɨ ꞌeen jɨ́n huajaꞌutaꞌítecaꞌa ɨ́ Dios.
7 Ele era amigo de Sérgio Paulo, o governador da ilha, que era um homem muito inteligente. O Governador mandou chamar Barnabé e Saulo, pois queria ouvir a palavra de Deus.
8 Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ támuaꞌaree, aꞌɨ́ɨ pu ayén ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Elimas. Aꞌɨ́ɨ pu huáꞌa jetze meꞌecan huatéechaxɨ tɨ́ꞌij caí téꞌantzaahuateꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ tajtuhuan.
8 Mas o mágico Elimas (este é o nome dele em grego ) era contra os apóstolos . Ele não queria que o Governador aceitasse a fé cristã.
9 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Saulo, tɨ ajta ayén ántehuaa tɨjɨ́n Pablo, aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́jna jetze aráujcaꞌanejcaꞌa ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios. Aj pu i raꞌaráaseij temuaꞌa naa.
9 Então Saulo, também conhecido como Paulo , cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para Elimas
10 Tɨꞌɨquí ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Múꞌee pe tíꞌihuaꞌitaca, ɨ́ tɨ tiyaaruꞌu aꞌatáàta púꞌeen, múꞌee pe caí raxɨ́ꞌeveꞌe naíjmiꞌi tɨ́j naꞌa tɨ íꞌixɨꞌepɨꞌɨn. ¿Ni qui hui pecaí jaꞌanáj raꞌantipuáꞌajteꞌesin pej caí múꞌee tihuaꞌantiúꞌuuniꞌiraꞌan mej miyen rɨcɨ aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios?
10 e disse: — Filho do Diabo! Inimigo de tudo o que é bom! Homem mau e mentiroso! Por que é que você não para de torcer o verdadeiro ensinamento do Senhor?
11 Puꞌuri Dios puaíjtzi muaatáꞌasin íjii. Puaꞌaracúuni pej puaꞌamé. Capej hui chéꞌe mé uunéeri puaꞌamé tújcaꞌari tzajtaꞌa. Tɨꞌɨquí ayén teꞌirájraa aꞌij tɨ tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Pablo. Temuaꞌa pu teꞌaracúuniꞌi jáꞌaraa aꞌɨ́jna tɨ támuaꞌarejcaꞌa. Cu xɨee tɨ cuj huatétɨcaꞌare ɨ́ jemin, ajta cumu tɨ huaméꞌen cɨéenisteꞌe. Aj pu i jaꞌatɨ huáhuau tɨ raꞌanavíꞌiraꞌa, ayén tɨjɨ́n capu mé úunee.
11 Agora escute! O Senhor vai castigá-lo. Você ficará cego e não verá a luz do sol por algum tempo. No mesmo instante Elimas sentiu uma nuvem escura cobrir os seus olhos e ele começou a se virar para todos os lados, procurando alguém que o guiasse pela mão.
12 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tajtuhuan, tɨ́ꞌɨj raaseíj aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j huarɨ́j, tɨꞌɨqui ráꞌantzaahua aꞌiné aꞌij pu puaꞌa raꞌutaseíj aꞌij mej yeꞌí tihuaꞌumuáꞌate meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tavástaraꞌa tɨ raniuuca.
12 Quando o Governador viu isso, creu e ficou muito admirado com os ensinamentos a respeito do Senhor Jesus.
13 Aj mú mi aꞌucɨ́j, aꞌɨ́jna ɨ́ Pablo, majta meꞌɨ́jna ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Aꞌuu mú atéecɨ ɨ́ baarcu jetze. Matɨ́ꞌɨj mi meꞌuun aꞌuréꞌene aꞌujna jáꞌahuaꞌa seɨ́j chuéjraꞌa japua tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Panfilia. Aꞌuu mú aꞌaráꞌa aꞌujna chajtaꞌana japua tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Perge. Tɨꞌɨquí aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, aꞌúu pu huajaꞌutétuaaxɨ. Ajta aꞌuun airáane u Jerusalén.
13 Paulo e os seus companheiros navegaram da cidade de Pafos até Perge, uma cidade da província da Panfília. Porém João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Majta meꞌɨ́n ɨ́ seica, aꞌɨ́ɨ mú huiráacɨ aꞌujna Perge. Matɨ́ꞌɨj mi meꞌuun aꞌaráꞌa aꞌujna jáꞌahuaꞌa aꞌujna chuéjraꞌa japua tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Pisidia. Matɨ́ꞌɨj mi meꞌuun aꞌaráꞌa aꞌujna Antioquía. Aꞌuu mú aꞌuteájrupi huáꞌa teyuu tzajtaꞌa aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa mej jetzen ruseꞌupi. Matɨ́ꞌɨj mi huatéraꞌasecaꞌa.
14 Eles continuaram a viagem, indo de Perge até a cidade de Antioquia, no distrito da Pisídia. No sábado entraram na sinagoga e sentaram-se.
15 Aj mú mi seica raꞌujíjve ɨ́ yuꞌuxari ɨ́ teꞌanxɨ́vi, majta ɨ́ seica ɨ́ yuꞌuxari ɨ́ mej teꞌuyúꞌuxacaꞌa ɨ́ mej tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Matɨ́ꞌɨj mi ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú miyen tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Taꞌihuaamuaꞌa, tɨ puaꞌa tiꞌitɨ́j sehuáꞌaꞌixaateꞌecu ɨ́ teɨte, áꞌiyen sehuaꞌutáꞌixaateꞌe íjii.
15 Depois da leitura da Lei de Moisés e dos livros dos Profetas , os chefes da sinagoga mandaram dizer a eles: — Irmãos, se vocês têm alguma palavra para animar o povo, podem falar agora.
16 Aj pu i aꞌɨ́ɨ á aꞌutéechaxɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Pablo. Tɨ́ꞌɨj i rumuájcaꞌa jɨ́n huaꞌutáꞌijmɨijriꞌi tɨjɨ́n mej caí aꞌij teáruaasimeꞌen. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Múꞌeen teteca mɨ sej Israél jetze ajtémeꞌecan, múꞌeen mɨ sej seajta ráꞌatzaahuateꞌe ɨ́ Dios, xáanamuajriꞌi hui seꞌíjna i niuucari.
16 Então Paulo se levantou, fez um sinal com a mão, pedindo silêncio, e começou a dizer: — Homens de Israel e todos vocês não judeus que
17 Aꞌɨjna ɨ́ huaꞌaDioj ɨ́ mej uyéꞌesiseꞌiraꞌa aꞌujna Israél, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌavéꞌeviꞌitɨ aꞌɨ́mej ɨ́ tayáꞌupuacɨꞌɨstemuaꞌa. Aj pu i aꞌɨ́ɨn huaꞌutámuꞌiire jeíhua matɨ́ꞌɨj mauj meꞌuun éꞌechejcaꞌa aꞌu mej caí chuej éꞌejchaꞌɨcaꞌa. A mú éꞌechejcaꞌa meꞌújna jáꞌahuaꞌa seɨ́j chuéjraꞌa japua tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Egipto. Aj pu nuꞌu i Dios huaꞌirájtuaa, aꞌujna chuéjraꞌa japua, aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu ayén huaꞌumuáꞌamuateꞌecaa.
17 O Deus do povo de Israel escolheu os nossos antepassados quando moravam na terra do Egito e fez deles um grande povo. Ele os tirou de lá com grande poder
18 ’Aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu huáꞌa jɨmeꞌe huáꞌuviicuaꞌire huaꞌapuate nineꞌiraꞌa matɨ́ꞌɨj áꞌujujhuaꞌaneꞌe aꞌujna jáꞌahuaꞌa ɨtzitá.
18 e, no deserto, aguentou aquela gente durante quarenta anos.
19 Ajta arahuaꞌapuáca pu antipuáꞌari ɨ́ teɨte ɨ́ mej meꞌuun aꞌuchéjmeꞌecaa ɨ́ seɨ́j chuéjraꞌa japua, tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Canaán. Aj pu nuꞌu i huaꞌutapuaíjve ɨ́ ruteɨ́testemuaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej huáꞌachueereꞌecaꞌa ɨ́ mej amuacaícan meꞌuun éꞌechejcaꞌa.
19 Ele destruiu sete povos na terra de Canaã, e o povo de Israel se tornou dono das terras deles.
20 ’Jiráꞌatee nuꞌu aꞌachú cumu muáacua ciento japuan muáacuajetze nineꞌiraꞌa tɨ ayén huaꞌutéemuaꞌitɨ. Ajta áꞌiyen Dios pu núꞌu huaꞌutáꞌa ɨ́ ruyaujmuaꞌa tɨ tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen jueesi jɨmeꞌe. Ayee pu nuꞌu teuuméꞌeca ajta naꞌa caí huataseíjre aꞌɨ́jna ɨ́ Samuel ɨ́ tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa.
20 Tudo isso levou uns quatrocentos e cinquenta anos. — Depois disso Deus lhes deu juízes, até o tempo de Samuel.
21 ’Aj mú nuꞌu mi raatáhuaviiriꞌi tɨ Dios tiuꞌutáꞌan tɨ seɨj rey tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen. Aj pu i Dios ayén raatáꞌa tɨ seɨ́j tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen. Aꞌii pu nuꞌu aꞌɨ́ɨn puꞌéeneꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Saúl tɨ yaujraꞌan púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Cis, ɨ́ tɨ huáꞌa jetze ajtémeꞌecantacaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej Benjamín jetze airáane. Saúl pu tíhuaꞌutaꞌaíj aꞌachú cumu huaꞌapuate nineꞌiraꞌa.
21 Quando o povo pediu um rei, ele lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, para ser rei deles durante quarenta anos.
22 ’Aj pu nuꞌu i Dios ráꞌariꞌiriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ Saúl tɨ tihuáꞌaꞌaijteꞌecaꞌa. Aj pu i aꞌɨ́jna huatáꞌa tɨ aꞌɨ́ɨn ɨ́ David tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen rey jɨmeꞌe. Jɨ́meꞌen pu nuꞌu tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ Dios, ayén tɨjɨ́n: “Nee nu hui raꞌantíhuaꞌu neꞌíjna i David, ɨ́ tɨ yaujraꞌan púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Isaí. Rɨ́ꞌɨ pu xáahuí tinaatáꞌasin ineetzi. Naíjmiꞌi pu ayén tíꞌirɨni aꞌij nej tíꞌijxeꞌeveꞌe.”
22 Depois que tirou Saul, Deus pôs Davi como rei e disse isto a respeito dele: “Encontrei em Davi, filho de Jessé, o tipo de pessoa que eu quero e que vai fazer tudo o que eu desejo.”
23 Seɨ́j tɨ nuꞌu íꞌihuaacɨxaꞌaraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan, aꞌii pu hui aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ Jesús ɨ́ tɨ Dios yaꞌutaꞌítecaꞌa aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej Israél aꞌuchéjme tɨ ij huáꞌa japua huániuuni. Ayee pu teꞌaráꞌaste ɨ́ Dios aꞌɨ́jna tɨ jɨ́meꞌen teꞌataújratziiriꞌi.
23 Um dos descendentes de Davi foi Jesus, a quem Deus pôs como Salvador de Israel, como havia prometido.
24 ’Tɨ́ꞌɨj caí xɨ á aꞌutaseíjre aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu hui Juan huaꞌutáꞌixa aꞌɨ́mej ɨ́ mej Israél mé aꞌuchéjme. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨ nuꞌu ayén ruxeꞌeveꞌe mej huámuaɨꞌɨvijhua, ajta mej nuꞌu seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati ɨ́ ru tzajtaꞌa.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou a sua mensagem a todo o povo de Israel, dizendo que eles deviam se arrepender e ser batizados.
25 Ajta, tɨ́ꞌɨj ari aꞌájna tejaꞌuréꞌenejsimeꞌeca ɨ́ xɨcájraꞌa tɨ jetzen huámɨꞌɨni ɨ́ Juan, ayée pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna tɨjɨ́n: “Canu hui nee neꞌɨ́n pɨ́rɨcɨ ɨ́ sej rachúꞌeveꞌe. Seɨ́j pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen, aúcheꞌe pu mé eꞌevéꞌeme. Aꞌɨjna jemi, capu hui ayén tínaavíjteꞌe ineetzi nej tiꞌitɨj jɨ́n raatévaɨreꞌen tiꞌitɨj jɨmeꞌe tɨ cɨ́lieen jɨ́n seijreꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu jaítzeꞌe veꞌecán jɨ́n tiꞌitevée aꞌame necaí inee.”
25 Mas, quando João estava terminando a sua missão, disse ao povo: “Quem é que vocês pensam que eu sou? Eu não sou aquele que vocês estão esperando. Mas escutem! Ele vem depois de mim, porém eu não mereço a honra de tirar as sandálias dos pés dele.”
26 ’Neꞌihuáamuaꞌa, mɨ sej Abraham jetze huanéj, mɨ seajta Dios jemi téꞌatzaahuateꞌe, múꞌejmi pu hui jemi aꞌame aꞌíjna i niuucari tɨjɨ́n aꞌamua japua huániuuni ɨ́ Dios.
26 Paulo continuou: — Meus irmãos, descendentes de Abraão, e também vocês não judeus que temem a Deus, escutem! Essa mensagem de salvação foi mandada para todos nós.
27 ’Mɨ́ majta aꞌɨ́mej ɨ́ mej Jerusalén mé éꞌechejcaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tihuáꞌaꞌaijteꞌecaꞌa, camu aꞌatzu ramuaꞌareerecaꞌa jaꞌatɨ tɨ pɨ́rɨcɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, camu majta yaúꞌitɨée muáꞌaraa ɨ́ niuucari ɨ́ mej raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej mejmíꞌi tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Ayee mú tiraꞌaráꞌaste meꞌɨ́jna ɨ́ niuucari meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej tiꞌitɨj jɨ́n jetzen teꞌujpuáꞌajte meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Camu rɨ́ꞌɨ aꞌij mej raꞌujíjveꞌecaꞌa aꞌíjna i niuucari aꞌij tɨ yeꞌí huataújmuaꞌa jaꞌanáj tɨ naꞌa tɨ́ꞌɨjtá aꞌájna tejaꞌuréꞌenen aꞌájna xɨcájraꞌa ɨ́ mej jetzen ruseꞌupi.
27 De fato, os moradores de Jerusalém e os seus líderes não entenderam que Jesus é o Salvador. E também não compreenderam as palavras dos livros dos Profetas, que são lidos todos os sábados. Mesmo assim, ao condenarem Jesus, eles estavam cumprindo essas profecias .
28 ’Camu hui majta aꞌij tirájteu ɨ́ mej jɨ́n ráamuaꞌaree tɨ ayén tiraavíjteꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn huámɨꞌɨni. Mɨ majta, aꞌɨ́ɨ mú Pilato huatáꞌixaa tɨ aꞌɨ́ɨn raataꞌaíjta mej nuꞌu raajéꞌica.
28 E, embora não encontrassem nenhuma razão para condená-lo à morte, pediram a Pilatos que mandasse matá-lo.
29 Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiujúꞌuruurée nain tɨ́j naꞌa tɨ téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ yuꞌuxari jetze, aj mú mi raꞌacájtɨ ɨ́ cúruu jetze. Matɨ́ꞌɨj mi raꞌaváꞌana.
29 Depois de fazerem tudo o que as Escrituras Sagradas falam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o puseram num túmulo.
30 ’Aru Dios pu hui ayén tiraatáꞌa tɨ huatarún ɨ́ mɨꞌɨchite tzajtaꞌa.
30 Mas Deus o ressuscitou,
31 Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu huataújseijratacaꞌa aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej amuacaícan jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌecaꞌa tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn eꞌerájraa aꞌujna Galilea, tɨ́ꞌɨj aꞌuun aꞌaráꞌa aꞌánna Jerusalén. Ijii, aꞌii mú hui aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej tihuáꞌaꞌixaateꞌe ɨ́ teɨte aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.
31 e durante muitos dias ele apareceu às pessoas que o tinham acompanhado da Galileia até Jerusalém. Agora essas pessoas são testemunhas que falam a respeito de Jesus ao povo de Israel.
32 ’Teajta iteen, ayée tu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe teꞌíjna i niuucari ɨ́ tɨ amuaatatémuaꞌavisteꞌesin aꞌíjna ɨ́ tɨ jɨ́n Dios teꞌataújratziiriꞌi aꞌɨ́mej jemi ɨ́ tavaújsimuaꞌacɨꞌɨ. Aꞌɨ́ɨ pu hui araúraste itejmi jemi, iteen i tej huáꞌayaujmuaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n araúraste tɨ aꞌɨ́ɨn raatáꞌa tɨ huatarún ɨ́ mɨꞌɨchite tzajtaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ayee pu téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa ɨ́ Chuiicari jetze ɨ́ tɨ huaꞌapua tɨjɨ́n: “Múꞌee pej níꞌiyauj. Ijii nu xaa neri inee muáꞌiyaꞌupua naꞌame.”
32 — E nós estamos aqui para trazer o evangelho a vocês.
33 — ausente —
33 Deus fez agora para nós o que havia prometido aos nossos antepassados: ele ressuscitou Jesus, como está escrito no Salmo número dois: “Você é o meu Filho; hoje eu me tornei o seu Pai.”
34 ’Jɨ́meꞌen hui aꞌíjna i niuucari tɨ nuꞌu Dios ayén tiraatáꞌa tɨ huatarún ajtahuaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite tzajtaꞌa tɨ́ꞌij caí jaꞌanáj huatépete ɨ́ tɨ ratéhuaꞌiraꞌa, ayée pu téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa tɨjɨ́n: “Ayee nu cheꞌatá nenaꞌa tejámuaatáꞌasin naíjmiꞌica aꞌachú puaꞌaméca aꞌij nej neri tiꞌitɨj jɨ́n teꞌatánratziiriꞌi neꞌɨ́jna ɨ́ David, ɨ́ nej jɨ́n tiraatáꞌa, tɨ neetzi jemi seijreꞌe ɨ́ tɨ xɨ́ꞌepɨꞌɨn ꞌeen.”
34 — E foi isto o que Deus disse a respeito da ressurreição de Jesus, afirmando que ele nunca seria destruído pela morte: “Eu vou dar a vocês as bênçãos sagradas e certas que prometi a Davi.”
35 Aꞌɨ́j pu hui jɨ́n ayén téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa seɨ́j jetze ɨ́ Chuiicari tɨjɨ́n: “Capej múꞌee tiꞌitáꞌacareꞌen tɨ huatépete ɨ́ tɨ ratéhuaꞌiraꞌa aꞌɨ́jna tɨ muavaɨreꞌe, tɨ ajta rɨꞌéeneꞌecán jɨ́n seijreꞌe múꞌeetzi jemi.”
35 E em outra parte das Escrituras lemos também: “Tu não deixarás que o teu dedicado servo apodreça na sepultura.”
36 ’Puj, ayej tiꞌayajna xaa, aꞌɨ́ɨ pu hui ɨ́ David huaꞌutévaɨ ɨ́ ruteɨ́testemuaꞌa aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa ɨ́ Dios. Tɨꞌɨquí huamɨ́ꞌɨ, matɨ́ꞌɨj mi raꞌaváꞌana aꞌɨ́mej jamuan ɨ́ ruvaújsimuaꞌa teeca. Ajta áꞌiyen huatejpetzi ɨ́ tɨ ratéhuaꞌiraꞌa, tzɨ́teꞌe.
36 E Paulo disse ainda: — Na verdade, Davi, no seu tempo, cumpriu os planos de Deus. Depois morreu, foi sepultado ao lado dos seus antepassados e apodreceu na sepultura.
37 Mɨ ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ ratéhuaꞌiraꞌa aꞌɨ́jna tɨ Dios raatáꞌa tɨ huatarún, capu xaa neꞌu huatejpetzi.
37 Mas isso não aconteceu com aquele que Deus ressuscitou. Meus irmãos, todos vocês precisam saber com certeza que é por meio de Jesus que a mensagem do perdão de pecados é anunciada a vocês. Precisam saber também que quem crê é libertado de todos os pecados dos quais a Lei de Moisés não pode livrar.
38 ’Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen tíꞌijxeꞌeveꞌe, neꞌihuaamuaꞌa, sej hui ráamuaꞌaree tetɨ́j teri tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ Dios tejámuaatáꞌuuniꞌira aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ Jesús huamɨ́ꞌɨ múꞌejmi jetze meꞌecan tu i aꞌɨ́ɨn raatéꞌuuna ɨ́ sej jɨ́n auteájturaa ɨ́ jemin.
38 — ausente —
39 Aꞌɨ́j pu jetze huaꞌirájtuaa naíjmiꞌica aꞌachú puaꞌaméca mej téꞌatzaahuateꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu huaꞌirátuaasin naíjmiꞌica ɨ́ mej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi. Mɨ ajta, aꞌɨ́jna ɨ́ yuꞌuxari tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan, capu jaꞌanáj tiꞌitɨj jɨ́n huaꞌirátuaniicheꞌe.
39 — ausente —
40 ’Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen tɨ́ꞌij caí ayén tejamuáaruuren aꞌij mej mejmíꞌi tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan.
40 Portanto, tenham cuidado para que não aconteça o que os profetas disseram:
41 Miyen tɨjɨ́n:
41 “Prestem atenção, vocês que zombam de Deus! Fiquem espantados e morram. Pois o que vou fazer agora é uma coisa em que vocês não acreditariam, mesmo que alguém explicasse.”
42 Aj mú mi huiráacɨ u teyujtaꞌa. Matɨ́ꞌɨj huirácɨɨne, aj mú mi seica raatáꞌinee tɨ tihuaꞌutáꞌixaateꞌen jaítzeꞌe aꞌɨ́jna jɨ́meꞌen seɨ́j jetze ɨ́ xɨcaj mej jetzen ruseꞌupi.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da reunião, as pessoas pediram com insistência que eles voltassem no sábado seguinte a fim de falarem sobre o mesmo assunto.
43 Tɨ́ꞌɨj antipuáꞌarecaꞌa ɨ́ mej ráanamuajriꞌi ɨ́ niuucari, matɨ́ꞌɨj mi jeíhua teɨte aꞌucɨ́j jamuan aꞌɨ́jna ɨ́ Pablo, majta aꞌɨ́jna ɨ́ Bernabé. Seica mú aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan, majta seica ɨ́ mej raataxɨ́ꞌeve ɨ́ huaꞌayeꞌira, aꞌɨ́ɨ mú púꞌeen ɨ́ mej Israél éꞌemeꞌecan. Aꞌɨjna ɨ́ Pablo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Bernabé, jeíhua mú tihuáꞌaꞌixaateꞌecaꞌa. Mehuauꞌíjcate mej nuꞌu ráahuauni ɨ́ tɨ nuꞌu Dios ayén tiraateátuaasin.
43 Depois da reunião, muitos judeus e outras pessoas convertidas ao Judaísmo acompanharam Paulo e Barnabé, que falavam com eles e animavam todos para que continuassem firmes na graça de Deus.
44 Tɨ́ꞌɨj ajtahuaꞌa tejaꞌuréꞌene aꞌájna xɨcájraꞌa ɨ́ mej jetzen ruseꞌupi, naímiꞌi mú eꞌetiújseɨj ɨ́ mej meꞌuun aꞌuchéjme aꞌánna Jerusalén, mej mi ráanamua ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n tíꞌaijta aꞌɨ́jna ɨ́ Dios.
44 No sábado seguinte quase todos os moradores da cidade foram ouvir a palavra do Senhor.
45 Matɨ́ꞌɨj mi meꞌɨ́n ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan, matɨ́ꞌɨj huaꞌuseíj mej jeíhua teɨte tiújseɨj, jéꞌecan mú huáꞌanchueere. Aj mú mi autéjhuii mej meꞌɨ́jna jetze teꞌujpuáꞌajteꞌen tiꞌitɨj jɨmeꞌe meꞌɨ́jna ɨ́ Pablo. Aꞌij mú puaꞌa tíꞌijjeevecaꞌa aꞌij tɨ tíꞌixajtacaꞌa.
45 Quando os judeus viram aquela multidão, ficaram com muita inveja. Então começaram a dizer o contrário do que Paulo dizia e o insultaram.
46 Matɨ́ꞌɨj mi huáꞌa jetze huateújcaꞌane aꞌɨ́jna ɨ́ Pablo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Bernabé. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ɨ pu hui ruxeꞌeveꞌe tej amuacaícan tejamuáꞌixaateꞌen ɨ́ niuucari tɨ jetzen ráꞌaxa ɨ́ Dios, múꞌeetzi jemi mɨ sej Israél jetze ajtémeꞌecan. Aꞌiné caxu raꞌancuréꞌasin, capu ajta aꞌij tejamuáꞌamitɨejteꞌe tɨ ayén tejámuaavíjteꞌe sej siyen ruuri xáꞌaraꞌani ɨ́ Dios jemi tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Aꞌɨ́j tu jɨ́n, teri u áꞌujuꞌun huáꞌa jemi ɨ́ mej caí Israél jetze ajtémeꞌecan.
46 Porém Paulo e Barnabé falaram com mais coragem ainda. Eles disseram: — Era necessário que a palavra de Deus fosse anunciada primeiro a vocês que são judeus. Mas, como vocês não querem aceitá-la e acham que não merecem receber a vida eterna, então agora nós vamos anunciar a palavra aos não judeus.
47 Ayee pu hui téꞌeme, aꞌiné ayée pu titaataꞌaíj ɨ́ tavástaraꞌa tɨjɨ́n:―Ayee mú tihuaꞌutáꞌixaa.
47 Pois esta é a ordem que o Senhor Deus deu a nós, o seu povo: “Eu coloquei você como luz para os outros povos, a fim de que você leve a salvação ao mundo inteiro.”
48 Matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi ɨ́ mej caí Israél jetze ajtémeꞌecan, jéꞌecan mú huataújtemuaꞌave. Jéꞌecan mú rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ niuucari tɨ jetzen ráꞌaxa ɨ́ Dios. Majta naímiꞌi ɨ́ tɨ Dios amuacaícan u huajaꞌantíhuau mej mi ruuri muáꞌaraꞌani tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe aꞌu tɨ éꞌeseijreꞌe ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ mú ráꞌantzaahua.
48 Quando os não judeus ouviram isso, ficaram muito alegres e começaram a dizer que a palavra do Senhor era boa. E creram todos os que tinham sido escolhidos para ter a vida eterna.
49 Aꞌɨ́j pu jɨ́n, jéꞌecan mú huaꞌutáꞌixa nainjapua aꞌujna chuéjraꞌa japua. Tɨ́ꞌɨj pɨ́ naꞌa tɨ tápuaapuaꞌare, jaítzeꞌe mú teɨte miyen tiráanamuajriꞌi ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n Dios huaꞌirátuaasin ajta menaꞌa caí ráanamuajriꞌi naímiꞌi ɨ́ mej meꞌuun aꞌuchéjme.
49 A palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Mɨ majta meꞌɨ́jna ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan, aꞌɨ́ɨ mú caꞌaníjraꞌa huaꞌutáꞌa mej mi tiníniuꞌucacun seica ɨ́ uuca ɨ́ mej jéꞌecan ráꞌatzaahuateꞌe ɨ́ Dios, ɨ́ ꞌuuca mej jaítzeꞌe tiꞌitɨj jɨ́n ruxeꞌeveꞌecaꞌa ɨ́ chajtaꞌana. Majta seica caꞌaníjraꞌa huaꞌutáꞌa ɨ́ teteca ɨ́ mej jeíhua tiꞌitɨ́j jɨ́n ruxeꞌeveꞌecaꞌa aꞌujna u chajtaꞌa. Caꞌaníjraꞌa mú huaꞌutáꞌa mej mi aꞌij puaꞌa huáꞌuruuren meꞌɨ́jna ɨ́ Pablo, majta meꞌɨ́jna ɨ́ Bernabé. Aj mú mi huaꞌutamuári aꞌujna aꞌu mej aꞌuchéjme.
50 Mas os judeus atiçaram as mulheres não judias da alta sociedade convertidas ao Judaísmo e também os homens mais importantes da cidade. E começaram a perseguir Paulo e Barnabé e os expulsaram daquela região.
51 Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej huaꞌapua, aꞌɨ́ɨ mú tiuꞌutéecaꞌatzɨ ɨ́ tiúꞌujcaꞌacai tɨ́ꞌij cáaxɨn ɨ́ chuej, mej mi meꞌɨ́n teɨte miyen tiráamuaꞌaree mej auteájturaa ɨ́ Dios jemi. Aj mú mi aꞌucɨ́j. Aa mú aꞌaráꞌa jáꞌahuaꞌa chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Iconio.
51 Então os apóstolos sacudiram a poeira das suas sandálias, em sinal de protesto contra eles, e foram para a cidade de Icônio.
52 Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej téꞌatzaahuateꞌe, jéꞌecan mú huataújtemuaꞌave. Majta meꞌɨ́jna jetze rucáꞌanejcaꞌa ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios.
52 E os cristãos de Antioquia continuaram muito alegres e cheios do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.