Mateus 5
Iroaquerari Itioncacaantaqueca Aapani Irioshi: Tsavetacoquerica Amajirote Jesoquirishito (COTNT) vs ARA
1 Iroompaquea yamenajiaquerigueti Jesoshi maasano capiocaventajiacarica icaramirincavaequequea oraniqui, itoncoanaque isavicaquequea niganquitantanaqui, ariquea iquempejijiapojacari itsatacaanejia iquemisantajiaqueriquea.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Ariquea itsatacajaiaqueri icantajiaqueri:
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Caavijiquea irishinevaequempa maasano tsatanquitsica ishirequi tee iragavejamajatempaji,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Caavijiquea irishinevaequempa maasano shimampojancajianquitsica,
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Caavijiquea irishinevaequempa maasano teeca iraventacojiguempaji,
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Caavijiquea irishinevaequempa maasano nintamajajiatsica incomajamajajiaquempa inquejetemparigueti taseatsica aisa miretatsica,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Caavijiquea irishinevaequempa maasano pintsatacotantajiatsica,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Caavijiquea irishinevaequempa maasano comajashirentajiatsica,
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Caavijiquea irishinevaequempa maasano gameetsantajiajerineca igonorojia,
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Caavijiquea irishinevaequempa maasano irantsipetacaajiquemparigueti incatsimatimentajiquerigueti incomajamajaquempagueti,
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “Caavijiquea pishinevaejiaquempa pamenajiaquegueti incantaguishejiaquempi, incatsimacatsimajiaquempigueti, aisa intsojeventajiaquempigueti iramenajiaquempigueti pitsaroventajiaquenaquea naatimpa.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Pamenajiaquegueti inquejejiaquempigueti imaica pishinevaetanaquempaja, pitsajiaque incavintsajamajataquempiquea Aapani Irioshi oncoramanitapojajegueti ontaniqui inquitequi. Ariqueate iquempejitaqueri tsavetantajiatsica choocajiatsica coramanipaequitica yatsipetacaajiacari catsimajiaquerica.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 “Aviatimpajia conoajigarica quepatsiquitica piquempejiacaro incachoane. Cotanquitsiquea ariguetija omasancategueti, ¿querocampate incojitajeroni incachoanetantajitajemparo? Aatoquea inintajitajiro, manaquea impishoncajiqueroquea intati, iragatigatijitaquero intati.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Aisa aviatimpajia quempejiaquempi tsivotacojiguirica maasano caquintejia. Pamenajiguirotarite oratica tsovironaquipae impeacajaitemparogueti otsempiqui incapiocajiterogueti oshequiavaetanaque oncanquempa, ¿arimpate aatoquea yamenajitirotsi? Iramenajiqueroquea, onconijavaeque.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Ariquea iquejetaca aisa tsivorentsi itsivojitirigueti teetarite ariquea iroguivotacojiteriji chomoqui, iroguenti yoguisavicacojitiri jenoquijaniqui cameetsanijite intsivotanaquenerinijite maasano choocajianquitsica tsovironaquiqui.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Ariqueate pinquempejiaquempa aviatimpajia pincomajamajajiaquempaja pimpeacaajiaquemparo cameetsaguetatsica cameetsanijite iramenajiaquempigueti maasano, ariquea irishineventamajajianaquemparinijite Piri choocatatsica inquitequi.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 “Aato pijijiguitsi iroguenti nocoraquetashitaque novashiantacaajempiro piquemisantirogueti itioncacotanaqueca Moishishini irooca aisa itioncacotanaqueca tsavetantajiatsica coramani, teetarite irooquea noncoraquetashiteji, iroguentiquea nocoraquetashitaque onetsanamajaquempaniji maasanopae icantajiaqueca.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Arimajaca noncamantaquempi: aatotagueti opeitsita inquite aisa quepatsi, aatoquea opegatsi apaitsoquijaniqui Itioncacaantaqueca Aapani Irioshi, onetsanamajatanaquempaquea maasanopae icanqueca.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Quericaca teeca irinetsanamajateroji maasanopae icanqueca Aapani Irioshi, aisa intsatacaajiaqueriquea itsipapae inquejejianaquempa iriatimpajia, oncoramanitapojajegueti irisavijisavijitapojajequea inquitequi imajirontacagueti Aapani Irioshi, itsipajia iranaantapojequea. Cotanquitsiquea iriraquea netsanamajaqueroneca, aisa intsatacaajiaqueriquea itsipapae inquempejianaquempa iriatimpa irinetsanamajajianaqueroquea, caaviji iranaavaepojaje ontaniqui inquitequi.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Nocantantajiaquempica imaica aatogueti picomajamajajiga, aatogueti panaacojiguiri tsatacaantajiguiroca itioncacotanaqueca Moishishini aisa pariseojia, icomajamampeajiacagueti, aatotarite pagavejitsi pinquijanaque imajirontagueti Inquitequitica.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 “Pitsajiaqueroquea icantajitiri pivaesatinite: ‘Aatoja pimetojanti, maasano metojantajianquitsineca irantsipetacaimentajiquempari yantaqueca.’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Cotanquitsiquea naatimpa noncantajiaquempi quericaca catsimataquerineca igonoro inquejetacaajitaquempariquea iriatimpa oncoramanitapojajegueti irantsipetacaimentajiquempari yantaqueca. Aisa quericaca cantaquerineca igonoro: ‘Aviatimpa tee pintsatimateji’, irajaitanaqueriquea majirontatsicaqui incatsimajitaqueriquea. Cotanquitsiquea iriraquea cantaquerineca itsipa: ‘¡Aviguenti covaeguisheri!’, shoshoh itsigatsi camorecariqui.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 “Irootaquequea nocantantajiaquempica poapoaitanaquegueti teemporoqui itsaroventantajitarica Aapani Irioshi paanaquegueti pivira pijitorejacaantaquenerigueti aretarequi, ariquea taampinagueti pinquenquejapojaquerogueti pincanque: ‘Choocatari icatsimatimenquenaca nogonoro’, aatotajate pijitorejacaantiritsijate.
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 Manaquea pojoquijipanajanteritaja oneguitapojacagueti aretare, poapanajantetaja pogameetsatapanajanteritaquea pigonoro. Iroompa ariquea poashitanajeriqueate pivira pijitorejacaantaqueneriquea Aapani Irioshi.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 “Incatsimaquempigueti pigonoro irinintavequempagueti iraanaquempiquea jivatatsicaqui irisantanatacotacaanquempi, pinquenquetsatacaanajerija quenavoquirontsiqui pogameetsatanajeri taampina aatonijite yaguimpi. Arigueti iraanaquempi jivatatsicaqui joesequi iriotaque cajemaquerineca coareta, iriraquea coareta manaquea iraapanajantempiquea irisantanatacotsitempi.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Arimajaquea aatogueti povegaramajatajiri catsimataquempica maasanopae paacotaquerica, aatoquea yoguipaquijajimpitsi santanatacoquempica.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 “Aviatimpajia pitsajiaquerotarite icantajitaquero paesatoniqui: ‘Aatoja poashitirotsi manquigarentsi.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Cotanquitsiquea naatimpa noncantajiaquempi quericaca nevequemparoneca manquigarentsi, quejecaquea yoashitaquero, iquenquejaquerotarite yamenaquerogueti.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Nonquejetacaajiaquempiroquea imaica: arigueti oncovaeguishetacaaquempi poquijamajaca pinquitsorejaaquempa pimpishoncaquero. Cameetsavaequequeate pimpishoncaquerogueti covaeguishetacaaquempica pinetsanatimentanajempanijite. Aatoguetitarite pipishonquiro jatanatsitarite oncovaeguishetacaajempi, iroompa pimetojanajegueti impishoncajitaquempiqueate camorecariqui.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Aisa iroogueti covaeguishetacaaquempine pacomajaca ariqueate pincarataquero pimpishonquitsitemparo. Cameetsavaequequeate pimpishoncaquerogueti covaeguishetacaaquempica pinetsanatimentanajempanijite. Aatoguetitarite pipishonquiro jatanatsitarite oncovaeguishetacaajempi, iroompa pimetojanajegueti impishoncajitaquempiqueate camorecariqui.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Aisa icantajitironi paesatoniqui: ‘Quericaca nintanquitsineca irovashiantanajero imanquigare, irojocaqueneroja paperi oncanque: “Imaica novashiantajiro nomanquigavetacaca.” ’
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Cotanquitsiquea naatimpa noncantajiaquempi quericaca ovashiantaqueroneca imanquigare apaniro oaquerica, arigueti omanquigatajempagueti itsipa jac icovaeguishetacaacaro, omanquigatajatarite itsipa teeca irio omanquigaremajaca. Ariquea iquejetaca quericaca manquigataquemparoneca yovashiantajitica jac icovaeguishetaca.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 “Aisa pitsajiaquerotarite icantajitaqueri paesatoniqui: ‘Aatoja pitsojega. Aato picantashita intati: “Incatsimatimentenarota Aapani Irioshi aatogueti nonetsanatiro nocanqueca.” Arigueti pincantero, pinetsanamajateroja maasano picanqueca.’
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Cotanquitsiquea naatimpa noncantajiaquempi aatoja pitsojeimatatsi aatonijite oavaetanaque pinintajiguitsi pincantajigue: ‘Incatsimatimentenarota Aapani Irioshi aatogueti nonetsanatiro nocanqueca.’ Aisa aatoja piquenquetsatacojiguirotsija inquite, aato picantajiguitsi: ‘Nontsojeaquempagueti ompeguempata inquite’, iroguentitarite imajirontamento isavicantacaca Aapani Irioshi.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Ari oquejetaca quepatsi, aatoja piquenquetsatacojiguirotsi, aato picantajiguitsi: ‘Nontsojeaquempagueti ompeguempata quepatsi’, iroguentitari ivanqueguititacaca. Aisa aatoja piquenquetsatacojiguirotsija Jerosare, aato picantajiguitsi: ‘Nontsojeaquempagueti ompeguempata Jerosare’, iriguentitari ashincaro Majirontamajatatsica.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Aisa aatoja picantajigui: ‘Nontsojeaquempagueti nonquitamaromaetanajeta’, teetarite pagavejajigueji aviatimpajia pinquitamaromaejigueroji irooca pinquisaamaetacaajero apamaerotica pimae.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Aatoja piquejetacaajigarotsi, manaquea pincantajigue: ‘Jeeje’, irooca manaquea pincantajigue: ‘Tee’. Oraquea iroguentica pinquenquetsatacojiaque quejeguetacaroca imaica cameetsanijite inquemisantajiaquempinijite itsipapae, manaquea oquenantapojacari ampatsini icantajitica covaeguisheri.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 “Aviatimpajia pitsajiaquerotarite icantajitiro paesatoniqui: ‘Quericaca tyaquisaatantanquitsineca ariqueate inquejetacaajitaquempariquea iriatimpa intyaquisajaitaqueri. Aisa quericaca jararejitsiquerineca iraji, ariqueate inquejetacaajitaquempariquea iriatimpa irijararejitajiqueriquea iraji.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Cotanquitsiquea naatimpa noncantajiaquempi aatoja pipigajigaritsija catsimataquempineca. Quericaca capojaquempineca pivoroqui pimpitsocanaquempaja inquejetacaaquemparo otsipavoroqui.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Choocagueti nintanquitsineca iraanaquempi jivatatsicaqui iraitsiquempironiji piitsaare intsompoguitica, pishinetsitempariqueate aisa piitsaare jenoquitanquitsica.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Choocagueti aanaquempineca iromperaquempigueti incanquempi: ‘Pinquijanaquenaroja ontaniqui’, poavaetanaquequea panaavaetanaqueroquea icanquempica poavaequiteneriquea osamani.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Quericagueti amanaquempineca taaca opajita, pojocaqueneriquea. Aisa quericaca cantaquempica: ‘Pojoquenaja ocatica, noguipiajatempirotari coajica’, aato pipitsocapitsatari.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 “Piquemajiaquero icantajiqueca: ‘Pimpintsataquemparija pigonoro pincavintsajaquerijate, pisemaquempari catsimataquempica.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Cotanquitsiquea naatimpa noncantajiaquempi pimpintsataquemparija catsimajiaquempica. Aisa pamanacoventajiaquerija maasano atsipetacaajiaquempica.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Pinquejejiaquempaquea imaica pinquempetimentajiaquempariniji Piri choocatatsica inquitequi. Quempeca iriatimpa ivoreguirigueti catsirincaiteri cameetsanijite irivoreacojiaquerinijite maasano caquintejiatsica, irioca cameetsajiatsica aisa teeca incameetsajigueji. Ariqueate oquejetaca incani iroatimpa itejiniri maasano, comajamajajiatsica aisa covaeguishejiatsica.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Noncantajiaquempi aparogueti iriatimpa pincavintsajajiaque cavintsajimpica, ¿arimpate irishineventsiquempiro Aapani Irioshi? Ariquea iquempejiga imaica amatavijantajiatsica capiocapinijiguinirica majirontatsica imentaquipae.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Ari oquejetaca aparogueti iriatimpa pinquenquetsatacaajiavaque pigonorojia, ¿arimpate panajaiaqueri itsipapae? Ariquea iquempejiga imaica irirajia teeca intsaroventajiguempariji Aapani Irioshi.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Pincomajamajajianaquempaja pinquempejianaquemparija Piri choocatatsica inquitequi icomajamajatacagueti.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.