Lucas 8
New Testament in Caquinte (PE:cot:Caquinte) (COT_NTW) vs VC
1 Iroompaquea iquenaquenaguetanaquequea Jesoshi guinteninintsipaequi ichoocajiguigueti oshequini caquintejia aisa guinteninintsipaequi teegueti iroshequiamajateji, itsavetantaquero Quenquetsatsarentsi Oganejencatatsica icantajiaqueri quero icotani imajirontagueti Aapani Irioshi. Itsipatsipaitanacari itsatacaanejia carajianquitsica 12.
1 Depois disso, Jesus andava pelas cidades e aldeias anunciando a boa nova do Reino de Deus.
2 Aisa oguijaguijaitanaqueriquea manquigarentsijia yoguisotoacoventajiajica ishaquiajiavecarogueti ampatsini, aisa yogueshijiajica ashinoncajajiavecagueti. Ariquea ochoocaque Maria icantajitica Magararaquitica yoguisotoacovenqueca ishaquiavetacarogueti 7 ampatsini.
2 Os Doze estavam com ele, como também algumas mulheres que tinham sido livradas de espíritos malignos e curadas de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual tinham saído sete demônios;
3 Otsipatsipaicaro Sosana aisa Joana, imanquigare Cosa iramajirore Erorishi. Oahoaitanaquequea aisa otsipapae manquigarentsijia. Iroatimpajia amiqueriqueate Jesoshi ojocajiaqueneriquea omentaquitsite cameetsanijite irivegaratantaquempaca taaca icoguitejacocaca.
3 Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes; Susana e muitas outras, que o assistiram com as suas posses.
4 Ariqueate icoraquecoraqueitaque caquintejia icaramirincavaeque, iquenaquenaitapojaque guinteninintsipaequi yomporoguijaventajiapojacari Jesoshi. Iroompaquea iriatimpa iquejetacaacanari, icantajiguiri:
4 Havia se reunido uma grande multidão: eram pessoas vindas de várias cidades para junto dele. Ele lhes disse esta parábola:
5 “Yoanaque aparo caquinte impishoncaguitero oitsoqui. Ipishoncavoncaquitanaqueroquea tacororo tacororo, itsitacaguetanaquero. Oconoagarancaqueate asacaraaguiguetanaca quenavoquirontsiqui, ariquea yagatigatiiquero, iroompaquea isavisaviitashipojiroquea tsimeripae ishecajiapojacaro.
5 Saiu o semeador a semear a sua semente. E ao semear, parte da semente caiu à beira do caminho; foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Otsipa oconoagaranca asacaraanaca mapiporoquiqui, taampina otsoroavetanaca cotanquitsiquea oshimpeguiricanaque ometojanaji, pirijaguitevaetaquetarite quepatsi.
6 Outra caiu no pedregulho; e, tendo nascido, secou, por falta de umidade.
7 Oconoacaquea otsipapae asacaraanaca ochoocaquegueti ovarishitsa samerento. Otsoroavetanacaquea oquenanaquequea otsoroitsitanacaquea samerento iroatimpa otsincoanaqueroquea ometojanaji.
7 Outra caiu entre os espinhos; cresceram com ela os espinhos, e sufocaram-na.
8 Otsipapae oconoacaquea asacaraanaca ocameetsaguitequegueti quepatsi, otsoroanaquequea otaganaanaca ochoocatanaque opitsaraquiacotanacaqueate oitsoqui, oconoacaquea ochoocaque 100.” Irooquea iquejetaquerogueti Jesoshi imaica iquenquetsatanajiquea iririjenca icanquequea: “Choocagueti piguempita pinquemantavaquempaca, pinquemeja.”
8 Outra, porém, caiu em terra boa; tendo crescido, produziu fruto cem por um. Dito isto, Jesus acrescentou alteando a voz: Quem tem ouvidos para ouvir, ouça!
9 Iroompaquea icoacojiavaqueri itsatacaanejia taa opajita oquejetaca itsavetanqueca incajaranqui.
9 Os seus discípulos perguntaram-lhe a significação desta parábola.
10 Iriatimpaquea icantajiguiri: “Imaicaquea ininque Aapani Irioshi pintsajiaquero aviatimpajia queroquea icotani imajirontagueti iriatimpa. Teetarite intsajiteroji paesatoniqui, aviguentiquea tsajiaquerone imaica. Oraqueate notsatacajaiaquerigueti itsipapae manaquea noquejetacaacaroquea maasanopae, manaquea
10 Ele respondeu: A vós é concedido conhecer os mistérios do Reino de Deus, mas aos outros se lhes fala por parábolas; de forma que vendo não vejam, e ouvindo não entendam.
11 “Imaicaquea nontsatacaajiaquempiquea taaca opajitapae noquejetacaaca. Oraticaquea oitsoqui iroguentiquea noquejetacaacaro itsavetantajitirogueti Iguenquetsatsare Aapani Irioshi.
11 Eis o que significa esta parábola: a semente é a palavra de Deus.
12 Oraticaquea asacaraaguitananquitsica quenavoquirontsiqui iriguentiquea noquejetacaaca caquinte quemajiavetavacaroca Iguenquetsatsare Aapani Irioshi, cotanquitsiquea iroompaquea icoraquetashiqueriquea ampatsini ipeacotacaacari maasanopae aatonijite iquemisantajirotsi imeshiajitiritsi.
12 Os que estão à beira do caminho são aqueles que ouvem; mas depois vem o demônio e lhes tira a palavra do coração, para que não creiam nem se salvem.
13 Oraticaquea asacaraaguitananquitsica mapiporoquiqui iriguentiquea noquejetacaaca caquinte quemajiavetavacaroca Iguenquetsatsare Aapani Irioshi ishineventajiavetavacaroquea shine, cotanquitsiquea teequea intsamajateroji, tee inquenquejamajateroji, mana iquejetacaro panquirentsi teeca onquijamajateji ovaritsa. Iquemisantajiavetaquita cotanquitsiquea ocoraquetashiquerigueti atsipetagantsi ariquea icotanaca yovashiantanajiroquea itsaroventane.
13 Aqueles que a recebem em solo pedregoso são os ouvintes da palavra de Deus que a acolhem com alegria; mas não têm raiz, porque crêem até certo tempo, e na hora da provação a abandonam.
14 Oraticaquea asacaraaguitananquitsica ochoocaquegueti samerento, iriguentiquea quejecaroca caquinte quemajiavetacaroca Iguenquetsatsare Aapani Irioshi. Cotanquitsiquea ariqueate iquenquejajiavajiroqueate taaca opajitapae ishoshoventajijaaro, ishinevencariquea imentaquitsite aisa taaca inintajigui iriatimpa. Irooquea anaanaquero Quenquetsatsarentsi iquemavetacaca, iquejetacaroquea panquirentsi caarica oitsoquitatsi.
14 A que caiu entre os espinhos, estes são os que ouvem a palavra, mas prosseguindo o caminho, são sufocados pelos cuidados, riquezas e prazeres da vida, e assim os seus frutos não amadurecem.
15 Cotanquitsiquea oraticaquea asacaraaguitananquitsica ocameetsaguitetaquegueti quepatsi, iriguentiquea quejecaroca caquinte tampaticatiroca netsanamajatiroca cameetsaguetatsica. Iriatimpajia iquemisantamajatavaqueroquea Iguenquetsatsare Aapani Irioshi, ipampiamajaqueroquea, iroompaquea arimpaqueate ipampiatsimajatanacaroquea.
15 A que caiu na terra boa são os que ouvem a palavra com coração reto e bom, retêm-na e dão fruto pela perseverança.
16 “Oraquea itsivojitirigueti tsivorentsi teequea ari iriguivotacojiteriji chomoqui. Aisa teetarite ariquea iroguisavicacojiteriji isaviquea omencoqui imaantajitaca. Iroguentiquea yoguisavicacojitiriquea jenoquijaniqui cameetsanijite intsivoguitetanaquenerinijite maasano quijaquijaitanquitsica oraniqui.
16 Ninguém acende uma lâmpada e a cobre com um vaso ou a põe debaixo da cama; mas a põe sobre um castiçal, para iluminar os que entram.
17 Ariquea oquejetacaquea taaca opajitapae senacaguetatsica imaica, oncoramanitapojajegueti ironigaantajiquero. Aisa taaca opajitapae teeca intsajiteroji imaica, oncoramanitapojajegueti intsajitaqueroqueate, aatotarite osenaquimatajatsiqueate.
17 Porque não há coisa oculta que não acabe por se manifestar, nem secreta que não venha a ser descoberta.
18 Irootaquequea imaica pinquenquejamajateja quero pincoquempani pinquemisantamajatantaquempaca. Quericaca tsatavaqueroneca icantajiquerica intsatacaajitaqueriquea otsipapae. Quericaca teeca irininteji intsatavaquero, iraapitsatsijitavaqueriquea ijivetaca itsaque.”
18 Vede, pois, como é que ouvis. Porque ao que tiver, lhe será dado; e ao que não tiver, até aquilo que julga ter lhe será tirado.
19 Ariqueate ocoraquetaquequea iriniro Jesoshi aisa iriguentijeguitepae tsovironaquiqui ichoocaquegueti iriatimpa, cotanquitsiquea teequeate iragavejajigueji inquijaquijaiteji intsompogui, yojocajajiacatarite yoshequiavaequequea caquinte.
19 A mãe e os irmãos de Jesus foram procurá-lo, mas não podiam chegar-se a ele por causa da multidão.
20 Ariquea icamantajiqueriquea Jesoshi icantajitiri: —Coraquetaque piniro aisa piguentijeguitepae. Chooca sotsiqui, inintajiaque iramenajiaquempi.
20 Foi-lhe avisado: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora e desejam ver-te.
21 Cotanquitsiquea icanquequea: —Maasano quemisantajiavaqueroca Iguenquetsatsare Aapani Irioshi aisa netsanajiavaqueroca, iriotaque nopejaiaque iinanijia aisa iguentijeguijia.
21 Ele lhes disse: Minha mãe e meus irmãos são estes, que ouvem a palavra de Deus e a observam.
22 Iroompaquea yoanaquequea Jesoshi iniromotijaqui itetanacaroquea quenajarontsi itsipatsipaitanacariquea itsatacaane icanqueriquea: —Jameja intatiqueroqui. Ariqueate yoayoaitanaque.
22 Num daqueles dias ele subiu com os seus discípulos a uma barca. Disse ele: Passemos à outra margem do lago. E eles partiram.
23 Iquenajatacojianaquegueti imaaquequea Jesoshi quenajarontsiqui. Iroompaquea ochovigaguitevaepojiquea inirojencatapojaque choviga jeoc jeoc jeoc jeoc, ariqueate ocotanaca ovorevoreatanaca otserajatanacaquea oja quenajarontsiqui iroovepojaca ontsitijaatanaqueme.
23 Durante a travessia, Jesus adormeceu. Desabou então uma tempestade de vento sobre o lago. A barca enchia-se de água, e eles se achavam em perigo.
24 Ishiashijianacariquea Jesoshi itinaitari icantsijigari: —¡Tsatacaantantatsica! ¡Tsatacaantantatsica! ¡Ojocajajiguempani! Itinajitsitanacaquea Jesoshi iquenquetsatacaaquero choviga icanquero: —Pimpejaencatanajempaja. Icantsitaroquea aisa iniromotija vorevoreatananquitsica icanqueroquea: —Pinchopecajatanajempaja. Ari ocotanaja osanticojencatanaji choviga, ari oquempetanaja iniromotija ochopecajatanaja.
24 Aproximaram-se dele então e o despertaram com este grito: Mestre, Mestre! Nós estamos perecendo! Levantou-se ele e ordenou aos ventos e à fúria da água que se acalmassem; e se acalmaram e logo veio a bonança.
25 Iroompaquea icantsijigariquea itsatacaane: —¿Quero ocotaca caarica pitsatantajigana nagavejamajati? Cotanquitsiquea iriatimpajia itsaroamajajianaquequea yamenamenaitanaque intati icantavacaajianacaquea: —¿Taashia ipaji irica? Icantaquitiguiro choviga aisa iniromotija oquemisanqueriquea.
25 Perguntou-lhes, então: Onde está a vossa fé? Eles, cheios de respeito e de profunda admiração, diziam uns aos outros: Quem é este, a quem os ventos e o mar obedecem?
26 Iroompaquea yarejerejeitapojacaro iguepatsitequi Gararaquiticaotampaticatacomajataquero quepatsi Garirea.
26 Navegaram para a região dos gerasenos, que está defronte da Galiléia.
27 Irooquea yaguijivetanacaquea Jesoshi yameniriquea icoraquepoji shirampari choocatatsica ocaniqui. Ishaquiajiacariquea ampatsini, yajagantsitacovaetanaquequea teequea inquitsaatajempaji, aisa teequea inchoocateji tsovironaquiqui ariguentiquea ichoocati imperitamoroqui yojoquijitantapinijitarica metojaripae.
27 Mal saltou em terra, veio-lhe ao encontro um homem dessa região, possuído de muitos demônios; há muito tempo não se vestia nem parava em casa, mas habitava no cemitério.
28 Querocaguetiquea savincaguiteri ishoncacoguitevaetanaqueri. Yaajitapinivecari yoishotantajivetacari cavorejatsariqui iracoqui aisa iguitiqui, yamenamajajiavecari, cotanquitsiquea teetarite iragavejajiteriji. Icaratsarejaguetaqueroquea ocanca, ishiashiatacaaguitarini ampatsini ontaniqui teeca inchoocateji caquinte. Ariquea yamenavaquerigueti Jesoshi iguerotashitapojacari icajemanaquequea: —¿Querocaquea pincoquenani, Jesoshi Irijanite Irioshimajaca Anaantamajatatsica? Iintsijate aatoqueate patsipetacaavaetana. ¡Pimpintsatacogajoitenashiatsi! Icantantacaroca ocatica irooriji icanqueri Jesoshi ampatsini irisotoanaje irovashiantanajeri.
28 Ao ver Jesus, prostrou-se diante dele e gritou em alta voz: Por que te ocupas de mim, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Rogo-te, não me atormentes!
29 — ausente —
29 Porque Jesus ordenara ao espírito imundo que saísse do homem. Pois há muito tempo que se apoderara dele, e guardavam-no preso em cadeias e com grilhões nos pés, mas ele rompia as cadeias e era impelido pelo demônio para os desertos.
30 Iroompaquea icanqueriquea Jesoshi: —¿Querocaquea pipajitani? Icanque iriatimpa: —Nopajita Caramirincatatsica. Icantantacarica: “Nopajita Caramirincatatsica”, irooriji yoshequiavaeque ampatsini shaquiajiacarica.
30 Jesus perguntou-lhe: Qual é o teu nome? Ele respondeu: Legião! {Porque eram muitos os demônios que nele se ocultavam.}
31 Iriatimpajia icantajiaqueriquea Jesoshi aatonijite itigarancajiguiritsi oagantavaetananquitsica jmm isaviji.
31 E pediam-lhe que não os mandasse ir para o abismo.
32 Cotanquitsiquea ontaniqui otapiqui choocaquea chanchoicarapiovaeque, ishecajiaca. Iroompaquea irirajia ampatsini icantajianaqueriquea Jesoshi iroashijianaquerita chancho inchoocajiapojaqueriniji. Iriatimpaquea icantsijigariquea: —Intsiquetirote poapoaitanaque.
32 Ora, andava ali pastando no monte uma grande manada de porcos; rogaram-lhe os demônios que lhes permitisse entrar neles. Ele permitiu.
33 Icampanajanta isotosotoitapanajanti ampatsini yovashiantajianaqueri ishaquiavetacaca, irioquea yoashijiavetanaca chancho. Iroompa ishaquiajiavetapojacari ariquea icohicoitanaca ishiajianaca ocogarajacagueti itanquireajianaque yojocajajiapojaca, icampojaca teron maasanojia.
33 Saíram, pois, os demônios do homem e entraram nos porcos; e a manada de porcos precipitou-se, pelo despenhadeiro, impetuosamente no lago e afogou-se.
34 Irooquea yamenajiavaquerigueti quempoguijajiguirica chancho itsaroajianaquequea ishiashiaitanaca yoayoaitanaque itsavetantajiapojaqueroquea ontaniqui ichoocajiguigueti itsitacavaepojiroquea, iquemacotantajiacarica choocajiatsica acaniqui aisa choocajiatsica quempejipaequi.
34 Quando aqueles que os guardavam viram o acontecido, fugiram e foram contá-lo na cidade e pelo campo.
35 Yoayoaitanaquequea iramenajiaquiteriquea. Ariquea yarejerejeipojacaro ichoocaquegueti Jesoshi yamenajiapojiriquea ishaquiajiavecaca ampatsinipae savicaji iquempejitacocari iquemisantajiri. Quitsaataja quenquejanaji. Itsarotsaroitanaquequea.
35 Saíram eles, pois, a ver o que havia ocorrido. Chegaram a Jesus e acharam a seus pés, sentado, vestido e calmo, o homem de quem haviam sido expulsos os demônios; e tomados de medo,
36 Iriraquea amenajiaquerica yoguisotojainirigueti itsatacaajiavaqueri querocaca icoquerini yonigaitsijiacarigueti ishaquiavecarigueti.
36 ouviram das testemunhas a narração desse exorcismo.
37 Ariquea maasano choocajiatsica Gararaqui itsaroacaamajajianacari Jesoshi yamanamanaitantacarica irovashiantajianajeriniji. Ariquea itetanajaro quenajarontsi iquenajatacotanaji.
37 Então todo o povo da região dos gerasenos rogou a Jesus que se retirasse deles, pois estavam possuídos de grande temor. Jesus subiu à barca, para regressar.
38 Ariquea iriratica isotoanaqueca ampatsinipae icantavetacari ininque intsipataquempari, cotanquitsiquea Jesoshi itigarancaqueri, icanqueri:
38 Nesse momento, pedia-lhe o homem, de quem tinham saído os demônios, para ficar com ele. Mas Jesus despediu-o, dizendo:
39 —Poanaje pitsovironaquitequi, pintsavetampojajeroquea maasano queroquea icoquempini Aapani Irioshi. Iriatimpa yoanajiquea yoguisotojaiapojaqueneri maasano choocajiatsica oraniqui ipintsatacotacarigueti Jesoshi.
39 Volta para casa, e conta quanto Deus te fez. E ele se foi, publicando por toda a cidade essas grandes coisas...
40 Ocoajicatapojajigueti icoraquetajiquea Jesoshi, yagatanaji intatiqueroqui. Maasanopae yaajiavaqueri ishineventajiavacari, iroorijite icocani yoguijaguijaitavaqueri.
40 À sua volta, Jesus foi recebido por uma multidão que o esperava.
41 Iroompaquea icoraquepoji shirampari ipajitaquea Jairo. Iriatimpa iriguenti jivatanquitsica shinagogaqui icapiocantajiacaca joriojia. Ariquea yamenapojirigueti Jesoshi itaampinatashipojiriquea iguerovempojacari icanqueriquea iroanaquequea itsovironaquitequi.
41 O chefe da sinagoga, chamado Jairo, foi ao seu encontro. Lançou-se a seus pés e rogou-lhe que fosse à sua casa,
42 Irooshipoji ometojaque irorijanite irapatiroritsite. Ocaratacotaque 12 ajagantsite. Ariquea yoanaquegueti Jesoshi yoguijaguijaitanaqueriquea icarajiavaeque caquintejia icantavaetanaque tirorererere oraniqui iroovepojaca irivinacajianaquerimequea.
42 porque tinha uma filha única, de uns doze anos, que estava para morrer. Jesus dirigiu-se para lá, comprimido pelo povo.
43 Ariquea ochoocaque aisa manquigarentsi ashinoncaavaetanquitsica ososoajavaetini coramani, ariqueate ocaratacovaetanaqueni 12 ajagantsiteni. Yaavintanajivetacaroquea teequea inchoocatenica agavejanquitsineca iroveajero, niganquiquea oteroncamajatanaqueri omentaquitsite, ejempacotia oanaca.
43 Ora, uma mulher que padecia dum fluxo de sangue havia doze anos, e tinha gasto com médicos todos os seus bens, sem que nenhum a pudesse curar,
44 Imaicaquea ocoraquetaque oquenashipojaqueri Jesoshi itaquiqui ochagatsaequitsitavaqueri ocaramagotapojaquegueti irogataamagoro. Irooquea ochagatacotaquitiguiri jac osanticojatanaji ososoajare.
44 aproximou-se dele por detrás e tocou-lhe a orla do manto; e no mesmo instante lhe parou o fluxo de sangue.
45 Icantanaquequea Jesoshi: —¿Taaquea chagatacoquena? Icantajianaquequea maasano: —Tee, jmm. Cotanquitsiquea icantsitanacaquea Peerero aisa itsipatsipaitacaca icantajiguiri: —Tsatacaantantatsica, pamenavecaqueate itsinacajianaquempi itatsintatsiitanaquempi.
45 Jesus perguntou: Quem foi que me tocou? Como todos negassem, Pedro e os que com ele estavam disseram: Mestre, a multidão te aperta de todos os lados...
46 Cotanquitsiquea Jesoshi arimpaqueate icantanaquequea: —Choocaguitatsi chagatacoquenaca, notsatavaquetari ocantapanajantana shirec nagavejane osotoanaquegueti.
46 Jesus replicou: Alguém me tocou, porque percebi sair de mim uma força.
47 Iroatimpa amenavaquerogueti tee agaveji omanacotempaji, ocoraquepojaquequea iriatimpaqui ompioncanacaqueate pion, pion, pion, oguerovempojacariquea. Maasano iquemajiaqueroquea ocamanquerigueti taaquea opaji ochagatimenqueri, aisa ocamanqueriquea ocanque: —Iroompaqueate nochagatacoquempigueti jac osanticojatanaji noriraja.
47 A mulher viu-se descoberta e foi tremendo e prostrou-se aos seus pés; e declarou diante de todo o povo o motivo por que o havia tocado, e como logo ficara curada.
48 Iriatimpa icanqueroquea: —Orijani, irooriji pavenquenatarite naatimpa, irootari piveantanajaca. Imaicaquea poanaje pishinevaequempa.
48 Jesus disse-lhe: Minha filha, tua fé te salvou; vai em paz.
49 Iroompaquea quenquetsatatsitiraja Jesoshi icoraquepoji itsipa, iquenapoji itsovironaquitequi Jairo, jivatanquitsica shinagogaqui, icanqueriquea: —Jac metojaque porijanite, ariotapojaque pasereguiritsi Tsatacaantantatsica.
49 Enquanto ainda falava, veio alguém e disse ao chefe da sinagoga: Tua filha acaba de morrer; não incomodes mais o Mestre.
50 Cotanquitsiquea Jesoshi iquemaqueriquea, icanqueri Jairo: —Aato pitsaroguitsi. Mana paventanaquena naatimpa, ariquea ompeanajempa.
50 Mas Jesus o ouviu e disse a Jairo: Não temas; crê somente e ela será salva.
51 Ariquea yarejetapojacagueti itsovironaquitequi icanque aatoquea iquijitsi itsipa, iriguenti itsipatsipaitanaca Peerero, Joanca, Santiago, iri joquijitanquitsica aisa iniro, iquijaquijaitanaquequea intsompogui.
51 Quando Jesus chegou à casa, não deixou ninguém entrar com ele, senão Pedro, Tiago, João com o pai e a mãe da menina.
52 Manaquea icatintiijiaca sotsiqui itsipajia iraacojiaqueroquea metojatsica cajemajiaque icanca, cotanquitsiquea Jesoshi icantajiapanajantiriquea: —Aato piraajiga, teetari ometojeji, manatarite omaaque intati.
52 Todos, entretanto, choravam e se lamentavam. Mas Jesus disse: Não choreis; a menina não morreu, mas dorme.
53 Cotanquitsiquea ishirontimentajianacari, itsajiaquetari metojamajataque.
53 Zombavam dele, pois sabiam bem que estava morta.
54 Iriraquea Jesoshi yaavacopojaquero, iririjencatanaque icanqueroquea: —Chaajaniquitirajaca, pincatianaje.
54 Mas segurando ele a mão dela, disse em alta voz: Menina, levanta-te!
55 Ariquea opiapojaja oshire, ocatianaja. Iroompaquea icanque Jesoshi irojocajiaquenero oshecatajempata.
55 Voltou-lhe a vida e ela levantou-se imediatamente. Jesus mandou que lhe dessem de comer.
56 Manaquea yamenamenaitanaque intati iri aisa iniro, cotanquitsiquea Jesoshi icantajiguiri aatoquea icamantitsi.
56 Seus pais ficaram tomados de pasmo; Jesus ordenou-lhes que não contassem a pessoa alguma o que se tinha passado.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.