Lucas 22
New Testament in Caquinte (PE:cot:Caquinte) (COT_NTW) vs VC
1 Irooshipoji arejetempa savincaguiteri icantajitica Paashicoa ishecatantajitaroca pan teeca onconoguemparoji anempoacaguiroca.
1 Aproximava-se a festa dos pães sem fermento, chamada Páscoa.
2 Iriraquea saserorotejia anaantajianquitsica itsipajiacari tsatacaantajiguiroca itioncacotanaqueca Moishishini arimpaqueate iquenquejajianaque queroquea incoquempani iraacaanquerinijite Jesoshi irimetojacaantajiaquerinijite, cotanquitsiquea querocampaquea incojiaquerini, itsaroacaajiacariquea maasano omporoguijaventajiacarica.
2 Os príncipes dos sacerdotes e os escribas buscavam um meio de matar Jesus, mas temiam o povo.
3 Ariquea iriraquea Satanashi icoraquetashipojiri ishaquiapojacari Jorashi pajitatsica Ishicariote. Irioveca itsatacaane Jesoshi carajianquitsica 12.
3 Entretanto, Satanás entrou em Judas, que tinha por sobrenome Iscariotes, um dos Doze.
4 Ariquea yoanaque inquenquetsatacaajigueri saserorotejia anaantajianquitsica aisa imajirojiate coaretajia quempoguijajiguiroca teemporo itsaroventantajitarica Aapani Irioshi. Ariquea itsipajiapojacari iquenquetsatavacaaca quero incoquempani Jorashi iraacaanquerinijite Jesoshi.
4 Judas foi procurar os príncipes dos sacerdotes e os oficiais para se entender com eles sobre o modo de lho entregar.
5 Iquemajiavaquerigueti ishinejianaca, icanqueriquea irojocajiaqueneri imentaquipae.
5 Eles se alegraram com isso, e concordaram em lhe dar dinheiro.
6 Iriatimpa ishinevaetanaca, ariquea yamenaguetanaque aatogueti ichoocajigui omporoguijavencarica, ariquea iraacaantsitempari.
6 Também ele se obrigou. E buscava ocasião oportuna para o trair, sem que a multidão o soubesse.
7 Iroompaquea aapojacaquea savincaguiteri ishecatantajitaroca pan teeca onconoguemparoji anempoacaanaqueroneca, aisa ijitorejantajitarica ovejajaniqui ishecajitacaca iquenquejacojiguirogueti Paashicoa.
7 Raiou o dia dos pães sem fermento, em que se devia imolar a Páscoa.
8 Iriraquea Jesoshi itigarancaqueriquea Peerero aisa Joanca icantavaqueri: —Poapoaitanaquequea pinetsanajiavaqueroquea maasanopae cameetsanijite ashecajiaquempanijite coajica anquenquejacojiajerogueti Paashicoa.
8 Jesus enviou Pedro e João, dizendo: Ide e preparai-nos a ceia da Páscoa.
9 Icantiriquea iriatimpajia: —¿Quero nonetsanajiaqueroni?
9 Perguntaram-lhe eles: Onde queres que a preparemos?
10 Icanque Jesoshi: —Poapoaitanaquequea Jerosarequi, ariquea parejejiapojempagueti pintonquivojavaquempari aparo shirampari iramacopojaquerogueti ijatsite, irioquea poguijaguijaitanaque. Poapoaitanaque tsovironaquiqui querocagueti inquijapojeni.
10 Ele respondeu: Ao entrardes na cidade, encontrareis um homem carregando uma bilha de água; segui-o até a casa em que ele entrar,
11 Pincantajiapojerija ashincaroca itsovironaquite: ‘Iriraquea Tsatacaantantatsica icanque: ¿Querocaca oraniqui noshecajiaquempani coajica nontsipatsipaiquempari notsatacaanejia nonquenquejacojiaqueroquea Paashicoa?’
11 e direis ao dono da casa: O Mestre pergunta-te: Onde está a sala em que comerei a Páscoa com os meus discípulos?
12 Iriatimpa intsipatsipaitanaquempiquea oshitamencoacagueti jenoqui, irijicoguequempiroquea otantotacagueti caguitejeguinica, jac netsanaguecaquea maasanopae. Ariquea oraniqui pinetsanaguetaqueroquea maasanopae ashecajiaquempagueti coajica.
12 Ele vos mostrará no andar superior uma grande sala mobiliada, e ali fazei os preparativos.
13 Iroompaquea yoayoaitanajiquea, ariquea yamenajiapojiroquea maasano quejemajataca icantajiavaquerica Jesoshi incajaranqui, ariquea oquejetaca. Ariquea oraniqui ipeacajaiacaro maasanopae irishecajiaquempaca irishineventajiaquemparoniji Paashicoa.
13 Foram, pois, e acharam tudo como Jesus lhes dissera; e prepararam a Páscoa.
14 Ariquea opitsecaguitetanaquegueti icoraquepojaque Jesoshi itsipatsipaitanacariquea itigarancanejia, ipimerequijajiapojaca shitaponcarontsiqui irishecajiaquempa.
14 Chegada que foi a hora, Jesus pôs-se à mesa, e com ele os apóstolos.
15 Iroompaquea icanque Jesoshi: —Imaicaquea arejetapojaca ocatica Paashicoa nonintamajatantacaca nontsipatsipaitaquempi noshecatacaajiaquempiquea ashineventajiaquemparo tequeratagueti arejetempaji nantsipevaetaquempagueti nometojaque.
15 Disse-lhes: Tenho desejado ardentemente comer convosco esta Páscoa, antes de sofrer.
16 Noncamantaquempitarite aatoquea noshecatantajarotsi, ariguenti noshecatajemparo onetsanamajatanaquempagueti ocatica maasanopae ocantacoqueca Paashicoa oncoramanitapojajegueti irimajirontaquempagueti Aapani Irioshi.
16 Pois vos digo: não tornarei a comê-la, até que ela se cumpra no Reino de Deus.
17 Iroompaquea incajaranquiguitetanaquegueti yaacoquero chovintyoriqui,yamanaqueriquea Aapani Irioshi, icantaqueri: “Arioteesaa.” Ariquea yojocacojiaqueneriquea itigarancanejia icantiriquea: —Paajiavaquero pimiramiraitavaquero.
17 Pegando o cálice, deu graças e disse: Tomai este cálice e distribuí-o entre vós.
18 Noncanquempitari aatoquea nomirajaro vinoja arejevaetapojempa nomirajemparo impeaquempagueti Aapani Irioshi Imajirojiate maasano.
18 Pois vos digo: já não tornarei a beber do fruto da videira, até que venha o Reino de Deus.
19 Iroompaquea yaitsitaroquea pan, yamanajiri aisa Aapani Irioshi, icantaqueri: “Arioteesaa.” Ariquea icotarejitsitaroquea yojocajiaqueneri, icantiriquea: —Iroguenti notsino metojaventajiaquempineca. Pinquempepinijiaquempaquea imaica, pishecajiaquemparoja pinquenquejacojiaquenajate naatimpa.
19 Tomou em seguida o pão e depois de ter dado graças, partiu-o e deu-lho, dizendo: Isto é o meu corpo, que é dado por vós; fazei isto em memória de mim.
20 Iroompaquea ariquea iquejetacaacaroquea otsipatacoro vinoja iteroncajianaquerogueti ishecajiacagueti, yaacotsitaroquea icantiriquea: —Ocatica vinoja iroguenti norirajasotojaatashiquempineca. Ocantacoqueroquea iroaqueraro paaquito.
20 Do mesmo modo tomou também o cálice, depois de cear, dizendo: Este cálice é a Nova Aliança em meu sangue, que é derramado por vós...
21 Iriraquea aacaanquenaneca chooca imaica ocaniqui itsipavacoquenaquea shitaponcarontsiqui ashecatantajiacaca.
21 Entretanto, eis que a mão de quem me trai está à mesa comigo.
22 Irimetojaquetari irira Irijanite Caquinte, onetsanaquempaquea inintacaaquerica Aapani, cotanquitsiquea ¡ooshiatsi irantsipevaequempaquea irira aacaanquerineca!
22 O Filho do Homem vai, segundo o que está determinado, mas ai daquele homem por quem ele é traído!
23 Icoacotavacaajianaca maasano: —¿Quericaqueate aacaanquerineca?
23 Perguntavam então os discípulos entre si quem deles seria o que tal haveria de fazer.
24 Iroompaquea iparipariitanacaroquea itsatacaanejia Jesoshi iquenquetsatavacaajiacaquea iquenquetsatacojianaquero arica chooca itsatacaane anaajiaquerica itsipajia.
24 Surgiu também entre eles uma discussão: qual deles seria o maior.
25 Cotanquitsiquea Jesoshi icantiriquea: —Iriraquea imajirojiate caquinteguetatsica teeca intsaroventempariji Aapani Irioshi iroguentiquea yatsanatantajiaca. Aisa iriraquea majirontajiatsica manaquea inintajiaque incantajiqueriquea caaviji icavintsajanti.
25 E Jesus disse-lhes: Os reis dos pagãos dominam como senhores, e os que exercem sobre eles autoridade chamam-se benfeitores.
26 Cotanquitsiquea aviatimpajia aatoquea piquejejiguirotsi imaica. Iriraquea anaantamajatatsica inquejetanajemparija teeca iranaanteji. Ariquea inquejetaquempaquea majirontatsica, inquempetanajemparija amitantatsica.
26 Que não seja assim entre vós; mas o que entre vós é o maior, torne-se como o último; e o que governa seja como o servo.
27 ¿Queri anaamajatatsica? ¿Irioca savicatsica irishecatavaquempaquea intati shitaponcarontsiqui, irioca amitantatsica jocacotantiroca isheca? Iriotaquequea savicatsica shitaponcarontsiqui. Cotanquitsiquea naatimpa imaica nocoraquetaque acaniqui noquempetapojariquea amitantatsica.
27 Pois qual é o maior: o que está sentado à mesa ou o que serve? Não é aquele que está sentado à mesa? Todavia, eu estou no meio de vós, como aquele que serve.
28 Aviguentijia tsipajiaquenaca natsipevaecagueti.
28 E vós tendes permanecido comigo nas minhas provações;
29 Irootaquequea imaica nompeacaantajiaquempica majirontajiatsica, ariquea iquejetanaquenaquea naatimpa Aapani ipeacaaquenaquea imajirojiate maasanojia.
29 eu, pois, disponho do Reino a vosso favor, assim como meu Pai o dispôs a meu favor,
30 Oncoramanitapojajegueti pintsipajiaquenaquea nomajirontagueti, pishecajiaquempa pimirajiaque noshitaponcaroqui, pisavisaviitantajiaquemparo isavicantaca majirontatsica cameetsanijite pincantajiaquerinijite queroquea incojitaquerini ishiraerijia ichoviquijianaqueca irijanijiate Jacovoni caravaetanquitsica 12.
30 para que comais e bebais à minha mesa no meu Reino e vos senteis em tronos, para julgar as doze tribos de Israel.
31 Iroompaquea icanque Amajirote aisa: —Shimo, Shimo, irira Satanashi yamanaqueri Aapani irishinequeriniji inquempetacaajiaquempiniji aviatimpajia yatecacojitirogueti tirigoitsoqui, iramenantajiaquempiquea arimajacaca pitsaroventamajataquena.
31 Simão, Simão, eis que Satanás vos reclamou para vos peneirar como o trigo;
32 Cotanquitsiquea naatimpa namanacovenquempiquea aviatimpa aatonijite pipeacomajatanajarotsi pitsarovenquenagueti. Ariquea pimpeacovequitenaquea, cotanquitsiquea pincoraquetashitajenagueti, noninque pintampishitacaajiaqueriquea papitsaroventarijiate.
32 mas eu roguei por ti, para que a tua confiança não desfaleça; e tu, por tua vez, confirma os teus irmãos.
33 Icanque Shimo: —Nomajirote, noanaquequea naatimpa quisho noacotantanaquempi, irisantanatacojiquempigueti inquejetacaajitsitenaquea naatimpa, aatoquea notsinampirejimpitsi. Irooca irimetojajiquempiquea inquejetacajaiquenaquea naatimpa aisa.
33 Pedro disse-lhe: Senhor, estou pronto a ir contigo tanto para a prisão como para a morte.
34 Icanqueriquea Jesoshi: —Peerero, noncanquempiquea, coajica tequeratagueti irinijeji chaapa, pomanacoquenaquea 3.
34 Jesus respondeu-lhe: Digo-te, Pedro, não cantará hoje o galo, até que três vezes hajas negado que me conheces.
35 Ariquea icantiriquea Jesoshi itsatacaanejia: —Oraqueate notigarancajiaquempigueti pitsavetantajiaquitigueti, nocantajiavaquempiquea: ‘Aatoquea paajiguitsi pitsaratote, aisa pitetantarica pimentaquitsite, aisa aatoquea paajiguitsi itsipapae pigaviguitire.’ Piquejetacagueti, ¿choocampate picoguitejacoqueca? Iriatimpajia icantiriquea: —Tee onchoocateji.
35 Depois ajuntou: Quando vos mandei sem bolsa, sem mochila e sem calçado, faltou-vos porventura alguma coisa? Eles responderam: Nada.
36 Ariquea icantiriquea: —Cotanquitsiquea imaica choocagueti pitsaratote paanaqueroja, aisa pitetantarica pimentaquitsite. Aatogueti ochoocati pitsaampitsantsamenirite pojocantanaqueroja piitsaare jenoquitica paantanaquemparoja pitsaampitsantsamenirite.
36 Mas agora, disse-lhes ele, aquele que tem uma bolsa, tome-a; aquele que tem uma mochila, tome-a igualmente; e aquele que não tiver uma espada, venda sua capa para comprar uma.
37 Noncantajiaquempiquea irinetsanamajajiqueroquea ocanqueca Itioncacaantaqueca Aapani Irioshi cantacotsitaquenaca: ‘Intsipatacaantajiquempariquea covaeguishejigaroca covaeguisherentsi.’ Maasanopae itioncacotsijitaquena onetsanamajatanaquempaquea.
37 Pois vos digo: é necessário que se cumpra em mim ainda este oráculo: E foi contado entre os malfeitores {Is 53,12}. Com efeito, aquilo que me diz respeito está próximo de se cumprir.
38 Icantiriquea iriatimpajia: —Jero, Nomajirote, mavite tsaampitsantsameniri. Icanque iriatimpa: —Ariotapojaque.
38 Eles replicaram: Senhor, eis aqui duas espadas. Basta, respondeu ele.
39 Iroompaquea yoanajiquea Jesoshi Orivotsempiqui,aritarite yoapinique oraniqui. Iriraquea itsatacaanejia yoguijaguijaitanaqueriquea.
39 Conforme o seu costume, Jesus saiu dali e dirigiu-se para o monte das Oliveiras, seguido dos seus discípulos.
40 Ariquea yarejerejeipojaca icantiriquea: —Pamanacoventajiguempa aatonijite picovaeguishejigatsi.
40 Ao chegar àquele lugar, disse-lhes: Orai para que não caiais em tentação.
41 Iroompaquea yoanaquequea tiijacoñajiquea ontaniqui yoguerotanaca yamananaqueriquea Iriri icanqueriquea:
41 Depois se afastou deles à distância de um tiro de pedra e, ajoelhando-se, orava:
42 “Aapani, pininquegueti paapitsatenarojate nantsipequempaca,cotanquitsiquea aatoquea iroguenti netsanatatsi nonintica naatimpa, iroguentiquea netsanatananquitsine pininqueca aviatimpa.”
42 Pai, se é de teu agrado, afasta de mim este cálice! Não se faça, todavia, a minha vontade, mas sim a tua.
43 Iroompaquea icoraquetashiqueriquea irashivantite Aapani Irioshi, iquenapojaque inquitequi itampishitacaapojaqueri.
43 Apareceu-lhe então um anjo do céu para confortá-lo.
44 Yamenacotavacagueti yatsipemajatanaca, arimpaqueate yamanacoventanacaquea, imasavivaetanaque quempeni irajantsi, ochochorojanaque inirojapae isavi quepatsiqui.
44 Ele entrou em agonia e orava ainda com mais instância, e seu suor tornou-se como gotas de sangue a escorrer pela terra.
45 Ariquea iteroncanajatiguiro yamanacovencagueti icatianajaqueate yoanaji itajencashijiapojiri itsatacaanejia, yamenajiapojiriquea maajiaque, omagotacaanaqueritari ishimampojancare.
45 Depois de ter rezado, levantou-se, foi ter com os discípulos e achou-os adormecidos de tristeza.
46 Icantiriquea: —¿Taate pimaantajiacaca? Pintinajajianaque pamanacoventajiguempaquea aatonijite aapojimpitsi covaeguishetacaanaquempineca.
46 Disse-lhes: Por que dormis? Levantai-vos, orai, para não cairdes em tentação.
47 Iroompaquea quenquetsatatsitiraja Jesoshi icoraquecoraqueipojaque caquintejia isaquiriaventajiapojacari. Iriraquea itsatacaane pajitatsica Jorashi ijivatapojiri. Yojocavaetapojaca quempeji irinintavorotashipojempariJesoshi.
47 Ele ainda falava, quando apareceu uma multidão de gente; e à testa deles vinha um dos Doze, que se chamava Judas. Achegou-se de Jesus para o beijar.
48 Ariquea Jesoshi icantavaqueri: —Jorashi, ¿irootaquempa picoraquetantacaca paacaanqueri Irijanite Caquinte, pinintavorotantamampeacarica?
48 Jesus perguntou-lhe: Judas, com um beijo trais o Filho do Homem!
49 Irirajia itsatacaanejia yamenajiavaquerigueti maasanojia coraquetashijiaquerica icantiriquea: —Nomajirote, ¿arite nompejianaquempiquea noncarajiavaqueri?
49 Os que estavam ao redor dele, vendo o que ia acontecer, perguntaram: Senhor, devemos atacá-los à espada?
50 Aparo itsatacaane icaratavaqueri yashintacaca saserorote anaantamajatanquitsica, iguempitarejitsitari iguempita itincamijempequiquitica.
50 E um deles feriu o servo do príncipe dos sacerdotes, decepando-lhe a orelha direita.
51 Cotanquitsiquea Jesoshi icanque: —Ariotaquetsija icocani. Ipamitsitajariquea iguempitaqui, jac peamajatanaja.
51 Mas Jesus interveio: Deixai, basta. E, tocando na orelha daquele homem, curou-o.
52 Ariquea Jesoshi iquenquetsatacaajiaqueri saserorotejia anaantajianquitsica, imajirojiate igoaretatepae quempoguijajiguiroca teemporo, aisa jivajiatsica, maasanojia coraquetashijiaquerica aajiaquerineca, icantiriquea: —¿Arimpate naroguenti catsimari aapitsatantatsica pamashitantajiaquenaca pitsaampitsantsamenirite aisa inchaquiji?
52 Voltando-se para os príncipes dos sacerdotes, para os oficiais do templo e para os anciãos que tinham vindo contra ele, disse-lhes: Saístes armados de espadas e cacetes, como se viésseis contra um ladrão.
53 Oraquea noconoajiguimpigueti nocantacoguitaniquea oraniqui teemporoqui teequea querocaquea pincotimajiguenaji, cotanquitsiquea imaica manatarite aapojaca pagavejantajiaquenaca, iroguentitari iragavejantantaquempaca imajirote pitsecacojiatsica,jero piquejetantajiacaroca imaica.
53 Entretanto, eu estava todos os dias convosco no templo, e não estendestes as mãos contra mim; mas esta é a vossa hora e do poder das trevas.
54 Ariquea yajiricajiaqueri Jesoshi, yaanaqueriquea itsovironaquitequi saserorote anaantamajatanquitsica. Iriraquea Peerero yoguijatacovetanacari cotanquitsiquea impoivaetapojaque.
54 Prenderam-no então e conduziram-no à casa do príncipe dos sacerdotes. Pedro seguia-o de longe.
55 Ariquea oraniqui itsitacajiaque paamari niganqui pampatejijaniquiqui itsovironaquitequi, savisaviitaque itajiaque yanquitacojiacaroquea. Iriraquea Peerero iconoajiapojacari isavicapoji.
55 Acenderam um fogo no meio do pátio, e sentaram-se em redor. Pedro veio sentar-se com eles.
56 Iroompaquea amenaqueriquea aparo yashintajitaca itaquegueti, amenitsitanacariquea sorerere ocanque: —Iricatica aisa itsipatacari Jesoshi.
56 Uma criada percebeu-o sentado junto ao fogo, encarou-o de perto e disse: Também este homem estava com ele.
57 Cotanquitsiquea yomanacotsitanaca Peerero, icanque: —Manquigarentsi, teenicate nontsateriji.
57 Mas ele negou-o: Mulher, não o conheço.
58 Iroompaquea incajaranquiguitetanaquitigui itsipaquea amenaqueri icanqueri: —Avirotari aisa itsatacaane Jesoshi. Icantsitajaquea aisa Peerero: —¡Teeshinete!
58 Pouco depois, viu-o outro e disse-lhe: Também tu és um deles. Pedro respondeu: Não, eu não o sou.
59 Iroompaquea incajaranquiguitevaetanaquegueti arimpaquea icantanaque itsipa: —Arimajaca itsipatacari, iriguentitarite Garireaquitica.
59 Passada quase uma hora, afirmava um outro: Certamente também este homem estava com ele, pois também é galileu.
60 Iriraquea Peerero icanque: —Tee nontsatsitempiro picantacotaqueca. Iroompaquea icantanaquitigui Peerero inijanaquequea chaapa.
60 Mas Pedro disse: Meu amigo, não sei o que queres dizer. E no mesmo instante, quando ainda falava, cantou o galo.
61 Ipitsoquitsitanaca Amajirote yamenaquitiri Peerero, ariquea icotanaca iriatimpa iquenquejitanacaroquea icantaquerica Jesoshi incajaranquitica icanqueriquea: “Coajica tequeratagueti irinijeji chaapa pomanacoquenaquea 3.”
61 Voltando-se o Senhor, olhou para Pedro. Então Pedro se lembrou da palavra do Senhor: Hoje, antes que o galo cante, negar-me-ás três vezes.
62 Icatiitsitapanajantaquea isotoapanajanti, iraitsitanacaquea ishimampojancamajatanaca.
62 Saiu dali e chorou amargamente.
63 Iroompaquea maasano coaretajia quempoguijajiaquerica Jesoshi ishiroshirontimentavaecari, icapocapovaetaqueri, oshequi.
63 Entretanto, os homens que guardavam Jesus escarneciam dele e davam-lhe bofetadas.
64 Iponaajiaqueriquea icapoitari icantajiavaqueri: —Iintsijate pintsatavaqueja taaquea capojaquempi.
64 Cobriam-lhe o rosto e diziam: Adivinha quem te bateu!
65 Iquenquetsaguisheventajiaqueri.
65 E injuriavam-no ainda de outros modos.
66 Iroompaquea osavincaguitetanaquegueti icapiocajiaca jivajiguirica joriojia, saserorotejia anaantajianquitsica aisa tsatacaantajiguiroca itioncacotanaqueca Moishishini, maasano. Iroompaquea icajemacaanqueriquea Jesoshi icoacojiaqueriquea.
66 Ao amanhecer, reuniram-se os anciãos do povo, os príncipes dos sacerdotes e os escribas, e mandaram trazer Jesus ao seu conselho.
67 Icantiriquea: —Iintsija pincamanquena, ¿arimajaca aviguentica Quirishitotatsica?Icantiriquea iriatimpa: —Arigueti noncantavequempi: ‘Jeejeguitatsi’, aatotarite piquemisantajianatsi.
67 Perguntaram-lhe: Dize-nos se és o Cristo! Respondeu-lhes ele: Se eu vo-lo disser, não me acreditareis;
68 Ariquea noncoacojiavetempigueti, aatoquea picantajigui aviatimpajia.
68 e se vos fizer qualquer pergunta, não me respondereis.
69 Cotanquitsiquea imaica iriraquea Irijanite Caquinte irisavicaquequea itincamijempequiquiAapani Irioshi Agavejamajatatsica, incoguitempani.
69 Mas, doravante, o Filho do Homem estará sentado à direita do poder de Deus.
70 Icantajiaqueriquea maasano: —Arisacanica ¿aviguentimpa Irijanite Aapani Irioshi? Icanque Jesoshi: —Naroguitatsi, aviguenti cantaqueroca.
70 Então perguntaram todos: Logo, tu és o Filho de Deus? Respondeu: Sim, eu sou.
71 Ariquea icantajianaque iriatimpajia: —Iroosacanica, imaica ¿arimpate ancajemacaanque itsipapae incamancajiquea querocaca icocani iricatica? Jac imaicaquea aquemajiaqueriqueate icantaquegueti iriatimpa.
71 Eles então exclamaram: Temos nós ainda necessidade de testemunho? Nós mesmos o ouvimos da sua boca.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.