Mateus 13
Dios Chʉ'o Kʉaphʉro (COE) vs NVI
1 Ũcuaumucusepi Jesús repaʉ pa'isivʉ'e eta sani chiara rʉ'tʉvana pʉʉsi'kʉa'mʉ pãire chʉ'vara chini.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa e assentou-se à beira-mar.
2 Ũcuarʉmʉ repaʉ pãipi jairepanʉko rani chi'irena choovʉna caje pʉʉsi'kʉa'mʉ. Pãita'ni chiara rʉ'tʉva'te pa'isinaa'me.
2 Reuniu-se ao seu redor uma multidão tão grande que ele teve que entrar num barco e assentar-se nele, enquanto todo o povo ficou na praia.
3 Ũcuarʉmʉ Jesús choovʉ'te ñu'iʉ repanani rʉa chʉ'vakʉ ija'chere cuasakʉ kʉasi'kʉa'mʉ:
3 Então lhes falou muitas coisas por parábolas, dizendo: "O semeador saiu a semear.
4 Sani tĩ'a pachu ku'iʉ chu'chukʉna trigocaã te'era'karʉã ma'ana tuã'tuaasomʉ. Ma'ana tuã'tuaʉna pĩ'ava'napi rani ãkuesõasome repara'karʉã.
4 Enquanto lançava a semente, parte dela caiu à beira do caminho, e as aves vieram e a comeram.
5 Chekʉra'karʉãta'ni cata pa'ichejana cha'o jmamakarʉ pa'ichejana tuã'tuaasomʉ. Cha'o sẽ'serʉchi'a pa'ichejata'ni na'mi aineeasomʉ repara'karʉã.
5 Parte dela caiu em terreno pedregoso, onde não havia muita terra; e logo brotou, porque a terra não era profunda.
6 Na'mi aineesi'eta'ni ʉ̃sʉʉji rʉarepa asukʉna uu phã'pha jũnisõasomʉ repasañarʉã, chitapi peokʉ.
6 Mas quando saiu o sol, as plantas se queimaram e secaram, porque não tinham raiz.
7 Chekʉra'karʉã miu pa'ichejana tuã'tua miuna'me aineeʉna miupi ju'je vẽasõasomʉ repara'ñʉrʉã.
7 Outra parte caiu entre espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Chekʉra'karʉãta'ni re'oja'che cha'o pa'ichejñana tuã'tuasira'karʉãjekʉ re'oja'che ainee ju'a ñaniasomʉ. Te'era'karʉ aineesi'ñʉ te'echa'chava treintarepara'karʉã pa'icha'cha ju'a ñaniasomʉ. Chekʉra'karʉã aineesiñʉã sesentarepara'karʉã pa'icha'cha ju'a ñaniasomʉ. Chekʉra'ñʉrʉã cienrepara'karʉã pa'icha'cha ju'a ñaniasomʉ.
8 Outra ainda caiu em boa terra, deu boa colheita, a cem, sessenta e trinta por um.
9 Chʉ'ʉ chʉ'vache asa chẽaʉana ũcuanʉko asa chẽajʉ̃'ʉ —chiisi'kʉa'mʉ repaʉ.
9 Aquele que tem ouvidos para ouvir, ouça! "
10 Ũcuarʉmʉ chʉkʉna Jesús neena repaʉji cuasakʉ kʉaʉna asa repaʉ'te kueñe tĩ'a,
10 Os discípulos aproximaram-se dele e perguntaram: "Por que falas ao povo por parábolas? "
11 Chitena Jesús ija'che i'kasi'kʉa'mʉ:
11 Ele respondeu: "A vocês foi dado o conhecimento dos mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Dios chʉ'o asa jachamana si'arʉmʉ na'a rʉa re'oja'che pa'ijanaa'me. Repaʉ chʉ'ore na'a rʉa masia'jʉ chini cho'okaija'mʉ Dios repanare. Jã'ata'ni chekʉna chʉ'ʉ chʉ'vache asanata'ni masi cuasamapʉ chʉ'ʉpi cho'okʉna repana jmamakarʉ masiche cavesʉjanaa'me.
12 A quem tem será dado, e este terá em grande quantidade. De quem não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Jã'ajekʉna pãire chʉ'vakʉ repana asavesʉcheji cuasakʉ kʉamʉ chʉ'ʉ, masi asamanea'jʉ chini. Ñanata'ni ñamanesina pa'icheja'che pa'ime repana. Ũcuachi'a asanata'ni asama'ñena pa'ime repana.
13 Por essa razão eu lhes falo por parábolas: ‘Porque vendo, eles não vêem e, ouvindo, não ouvem nem entendem’.
14 Repana pa'ijachere kʉakʉ aperʉmʉ Dios chʉ'o kʉasi'kʉ Isaías tocha jo'kasi'e ũcuarepa ti'jñecuhamʉ. Ija'che chiimʉ repa:
14 Neles se cumpre a profecia de Isaías: ‘Ainda que estejam sempre ouvindo, vocês nunca entenderão; ainda que estejam sempre vendo, jamais perceberão.
15 Ina pãi rʉa cu'ache pa'inaa'me.
15 Pois o coração deste povo se tornou insensível; de má vontade ouviram com os seus ouvidos, e fecharam os seus olhos. Se assim não fosse, poderiam ver com os olhos, ouvir com os ouvidos, entender com o coração e converter-se, e eu os curaria’.
16 ’Mʉsanʉkonata'ni chʉ'ʉ cho'okʉ pa'iche ñajʉ chʉ'ʉ chʉ'vachejẽ'e asamasijʉ, “Dios cho'oche'me jã'a”, chiijʉ masijʉ pojojʉ pa'ime.
16 Mas, felizes são os olhos de vocês, porque vêem; e os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Aperʉmʉ pa'isina Dios chʉ'o kʉasinana'me chekʉna pãi re'ona irʉmʉ mʉsanʉkona ñañeja'ñere ñañu chiisinata'ni ñamaneasome. Ũcuachi'a irʉmʉ mʉsanʉkona asacheja'chere asañu chiisinata'ni asamaneasome repana. Ũcuarepaa'me jã'a —chiisi'kʉa'mʉ repaʉ.
17 Pois eu lhes digo a verdade: Muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram, e ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 Ũcuarʉmʉ Jesús chʉkʉna'te jo'e i'kasi'kʉa'mʉ.
18 "Portanto, ouçam o que significa a parábola do semeador:
19 Trigora'karʉã te'era'karʉã ma'ana tuã'isira'karʉã chejapi rʉarepa jʉjakʉna sa'navʉ kakama'mʉ. Pãi te'enare repana rekoñoã chejapi rʉarepa jʉjakʉ trigocaã chu'chusicaã sa'navʉ kakama'ñeja'ñe Dios chʉ'o kakama'mʉ, jachajʉna. Asanareta'ni vatipi ʉ̃semʉ repanare, Dioni cuasamanea'jʉ chini.
19 Quando alguém ouve a mensagem do Reino e não a entende, o Maligno vem e lhe arranca o que foi semeado em seu coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 — ausente —
20 Quanto ao que foi semeado em terreno pedregoso, este é aquele que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 — ausente —
21 Todavia, visto que não tem raiz em si mesmo, permanece por pouco tempo. Quando surge alguma tribulação ou perseguição por causa da palavra, logo a abandona.
22 Ũcuachi'a miu pa'ichejña tuã'tuasira'karʉã miuna'me aineemʉ. Jã'ajekʉna miu sũkipi ju'jekʉna kʉ̃ima'ñe jũnisõmʉ repara'ñʉrʉã. Pãi ũcuachi'a te'ena Dios chʉ'o asa chẽa Repaʉ chʉ̃'ʉñe cho'onata'ni na'mi ũhasõme. Repana cho'oche'te kurina'me põsere rʉarepa cuasajʉ Dios chʉ'o repana asa chẽa cuasache ũhasõme.
22 Quanto ao que foi semeado entre os espinhos, este é aquele que ouve a palavra, mas a preocupação desta vida e o engano das riquezas a sufocam, tornando-a infrutífera.
23 Ũcuachi'a cheja re'ojachejñana tuã'tuasicaã ainee re'oja'che kʉ̃iñeja'ñe re'oja'che pa'ime pãi, Dios chʉ'o asa chẽa Repaʉ chʉ̃'ʉ jo'kasi'e cho'ojʉ pa'ina. Repana Diore cuasana te'ena trigoñʉã treintarepara'karʉã pa'icha'chava ju'a ña'isi'ñʉãja'ñe re'oja'che pa'ime repana rekoñoã. Chekʉna sesentarepara'karʉã pa'icha'chava ju'a ña'isi'ñʉãja'ñe na'a rʉa re'oja'che pa'ime. Chekʉna cienrepara'karʉã pa'icha'chava ju'a ña'isi'ñʉãja'ñe jo'e na'a rʉa re'oja'che pa'ime Repaʉ chʉ̃'ʉñe cho'ona —chiisi'kʉa'mʉ Jesús chʉkʉna'te.
23 E, finalmente, o que foi semeado em boa terra: este é aquele que ouve a palavra e a entende, e dá uma colheita de cem, sessenta e trinta por um".
24 Ũcuarʉmʉ Jesús chʉkʉnani jo'e chʉ'vakʉ ija'chere cuasakʉ kʉasi'kʉa'mʉ:
24 Jesus lhes contou outra parábola, dizendo: "O Reino dos céus é como um homem que semeou boa semente em seu campo.
25 Jã'ata'ni repaʉna'me repaʉ paana kãnisõsirʉmʉna repaʉ'te cuhekʉ ũcuachiona sani cu'ara'ñʉrʉã aineea'kʉ chini cu'ara'karʉãre tã jo'ka sanisõasomʉ.
25 Mas enquanto todos dormiam, veio o seu inimigo e semeou o joio no meio do trigo e se foi.
26 Na'a pa'isirʉmʉ trigora'ñʉrʉã ainee pi'ni ju'a ñaniasomʉ. Cu'ara'ñʉrʉã ũcuaja'che ũcuapa'rʉva aineeasomʉ.
26 Quando o trigo brotou e formou espigas, o joio também apareceu.
27 Ũcuarʉmʉ repaʉ'te cho'oche cho'okaina chio ñajani co'i repachio paakʉni kʉaasome, ija'che i'kajʉ: “Mʉ'ʉ chio trigora'karʉã re'ojara'karʉãchi'a tãsi'kʉa'mʉ. Jã'ata'ni, ¿je'se pa'iʉna repachio cu'ara'ñʉrʉã ja'me aineeʉ?”, chiniasome repana.
27 "Os servos do dono do campo dirigiram-se a ele e disseram: ‘O senhor não semeou boa semente em seu campo? Então, de onde veio o joio? ’
28 Chitena asa chio paakʉ i'kaasomʉ. “Chʉ'ʉre cuhekʉ cho'osi'ecosomʉ jã'a”, chiniasomʉ. Chikʉna repaʉ'te cho'oche cho'okaina jo'e ija'che i'kaasome: “¿Repara'ñʉrʉã cu'ara'ñʉrʉã ru'tesõkaijaijʉ̃'ʉ chiikʉ mʉ'ʉ chʉkʉna'te?”, chiniasome.
28 " ‘Um inimigo fez isso’, respondeu ele. "Os servos lhe perguntaram: ‘O senhor quer que vamos tirá-lo? ’
29 Chitena i'kaasomʉ repaʉ. “Pãamʉ. Jã'aja'ñe cho'omanejʉ̃'ʉ. Cu'ara'ñʉrʉã ru'teni chekʉrʉmʉ mʉsanʉkona trigora'ñʉrʉã ja'me ru'tesõme.
29 "Ele respondeu: ‘Não, porque, ao tirar o joio, vocês poderão arrancar com ele o trigo.
30 Ija'che cho'oto na'a re'omʉ: Repara'ñʉrʉã cu'ara'ñʉrʉã chura ru'tesõjaimanejʉ̃'ʉ, trigona'me ũcuapa'rʉva aineea'kʉ repa tʉarʉmʉjatʉ'ka. Repa trigo tʉache tĩ'asirʉmʉ, ‘Ija'che cho'ojʉ̃'ʉ’, chiiʉ chʉ̃'ʉ saoja'mʉ chʉ'ʉ repa tʉakaijanare: ‘Chio sani cu'ara'ñʉrʉãre charo ru'te rũhijuu quẽ'ke ʉosõjʉ̃'ʉ. Jã'aja'ñe cho'ocuha trigo tʉa pi'ni chʉ'ʉ ãumajñarʉã care'vavʉ'ena sa ũhakaijʉ̃'ʉ’, chiija'mʉ chʉ'ʉ”, chiniasomʉ —Jã'aja'ñe kʉasi'kʉa'mʉ Jesús chʉkʉna'te.
30 Deixem que cresçam juntos até à colheita. Então direi aos encarregados da colheita: Juntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; depois juntem o trigo e guardem-no no meu celeiro’ ".
31 Ũcuarʉmʉ Jesús pãire jo'e chʉ'vakʉ ija'chere cuasakʉ kʉasi'kʉa'mʉ:
31 E contou-lhes outra parábola: "O Reino dos céus é como um grão de mostarda que um homem plantou em seu campo.
32 Repa mostazara'karʉã chekʉra'karʉã na'a jmara'karʉãa'me. Jã'ata'ni pãipi tãru chekʉra'ñʉrʉã tãsira'ñʉrʉã na'a ʉjañʉã aineemʉ repara'karʉã. Ʉjañʉãpi ka rʉa pa'iñʉã aineeʉna pĩ'ava'na ũcuañʉã kana chĩi sʉo suhame —chiisi'kʉa'mʉ repaʉ.
32 Embora seja a menor dentre todas as sementes, quando cresce torna-se a maior das hortaliças e se transforma numa árvore, de modo que as aves do céu vêm fazer os seus ninhos em seus ramos".
33 Ũcuarʉmʉ Jesús pãire ũcua chʉ'vakʉ ija'chere cuasakʉ kʉasi'kʉa'mʉ:
33 E contou-lhes ainda outra parábola: "O Reino dos céus é como o fermento que uma mulher tomou e misturou com uma grande quantidade de farinha, e toda a massa ficou fermentada".
34 Reparʉmʉ Jesús pãire chʉ'vakʉ ũcuaʉji cuasakʉ kʉachechi'api chʉ'vasi'kʉa'mʉ. Cheke i'kamanesi'kʉa'mʉ repaʉ.
34 Jesus falou todas estas coisas à multidão por parábolas. Nada lhes dizia sem usar alguma parábola,
35 Jã'aja'ñe cho'okʉna repaʉ cho'ojachere kʉakʉ aperʉmʉ Dios chʉ'o kʉasi'kʉ tocha jo'kasi'epi ũcuarepa ti'jñecuhamʉ, ija'che chiicheji:
35 cumprindo-se, assim, o que fora dito pelo profeta: "Abrirei minha boca em parábolas, Proclamarei coisas ocultas Desde a criação do mundo".
36 Ũcuarʉmʉ Jesús repanare pãi saosõ repaʉ aperʉmʉ pa'isivʉ'ena sani kakasi'kʉa'mʉ. Kakaʉna chʉkʉna repaʉ neena repaʉ'te kueñe tĩ'a ija'che i'kasinaa'me:
36 Então ele deixou a multidão e foi para casa. Seus discípulos aproximaram-se dele e disseram: "Explica-nos a parábola do joio no campo".
37 Chitena Jesús ija'che i'kasi'kʉa'mʉ:
37 Ele respondeu: "Aquele que semeou a boa semente é o Filho do homem.
38 Pãi icheja cheja pa'ina chioja'che pa'ime Dios chʉ'o chʉ'vacojñonajejʉ. Ũcuaja'che pãi Dios chʉ'o chʉ'vajʉna asa chẽa Repaʉ chʉ̃'ʉñe cho'ona Ũcuaʉ neenajejʉ re'oja'che pa'ijʉ re'ojara'karʉãja'ñe pa'ime. Jã'ata'ni Repaʉ chʉ'o asacuhena vati neenajejʉ cu'ara'karʉãja'ñe cu'ache pa'ime.
38 O campo é o mundo, e a boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno,
39 Repaʉ vati pãipi cu'ache cho'oa'jʉ chini chʉ̃'ʉkʉjekʉ chio paakʉ'te cuhekʉja'che pa'ikʉ'mʉ. Ũcuachi'a Dios pãi ũcuanʉkore chi'i ro'irʉmʉ trigo tʉarʉmʉja'ñe cho'ocojñoja'mʉ. Reparʉmʉ ángelepi pãi ũcuanʉkore trigo tʉa chi'icheja'che chi'ijanaa'me. Ũcuaja'che trigo tʉacuha ãu care'vavʉ'ena sa jo'kacheja'che Dios Repaʉ'te cuasanare Repaʉ pa'ichejana saja'mʉ.
39 e o inimigo que o semeia é o diabo. A colheita é o fim desta era, e os encarregados da colheita são anjos.
40 Ũcuachi'a cu'ara'ñʉrʉã ru'te chi'i rũhijuu quẽ'ke ʉosõñeja'ñe Dios Repaʉ'te cuasamanare vati toana saoja'mʉ.
40 "Assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim também acontecerá no fim desta era.
41 Reparʉmʉ chʉ'ʉpi Dios Raosi'kʉpi chʉ̃'ʉʉna ángeles sani chʉ'ʉ neena pa'ichejña ja'me pa'ijʉ chekʉnani cacʉ'oñu chini cu'ache chʉ'vanana'me chekʉnare cu'ache cho'onare ũcuanʉkore ra chi'ijanaa'me.
41 O Filho do homem enviará os seus anjos, e eles tirarão do seu Reino tudo o que faz tropeçar e todos os que praticam o mal.
42 Repanare peore chi'i vati toana saojanaa'me repana. Ũcuatoare uujʉ oijʉ cõjire asoche ãijʉ pa'ijanaa'me repana.
42 Eles os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Jã'ata'ni Dios chʉ̃'ʉñe cho'ojʉ re'oja'che pa'ina repana Ja'kʉ Dios pa'ichejare sani pa'ijʉ ʉ̃sʉʉ miañeja'ñe rʉa ko'sijana pa'ijanaa'me. Chʉ'ʉ chʉ'vache asa chẽaʉana ũcuanʉko asa chẽajʉ̃'ʉ —chiisi'kʉa'mʉ Jesús.
43 Então os justos brilharão como o sol no Reino do seu Pai. Aquele que tem ouvidos, ouça".
44 Ũcuarʉmʉ Jesús chʉkʉna'te chʉ'vakʉ jo'e ija'chere cuasakʉ kʉasi'kʉa'mʉ:
44 "O Reino dos céus é como um tesouro escondido num campo. Certo homem, tendo-o encontrado, escondeu-o de novo e, então, cheio de alegria, foi, vendeu tudo o que tinha e comprou aquele campo.
45 Ũcuarʉmʉ Jesús chʉkʉnani chʉ'vakʉ jo'e ija'chere cuasakʉ kʉasi'kʉa'mʉ:
45 "O Reino dos céus também é como um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Ku'ekʉ chekʉpi perlara'karʉ rʉa ro'ira'karʉ'te paakʉna ña pojokʉ koora chiniasomʉ. Jã'ata'ni repara'karʉji rʉarepa ro'ikʉ kuripi tĩ'amaʉna sani repaʉ nee cu'amajñarʉã peore ĩsisõ kuri rʉa koo jo'e sani kooasomʉ repara'karʉ —chiisi'kʉa'mʉ repaʉ.
46 Encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo o que tinha e a comprou".
47 Ũcuarʉmʉ Jesús chʉkʉnani ũcua chʉ'vakʉ jo'e ija'chere cuasakʉ kʉasi'kʉa'mʉ:
47 "O Reino dos céus é ainda como uma rede que é lançada ao mar e apanha toda sorte de peixes.
48 Ũcuarʉmʉ repava'napi jairepanʉko kaka timusõrena mejavʉna reparʉ rueni maasome. Rueni ma ũha pʉʉ ñu'ijʉ repava'nare va'iva'nare re'ojava'narechi'a jʉ'ñana jña'nujʉ mañaasome. Cu'ava'iva'nareta'ni sẽjosõasome repana.
48 Quando está cheia, os pescadores a puxam para a praia. Então se assentam e juntam os peixes bons em cestos, mas jogam fora os ruins.
49 — ausente —
49 Assim acontecerá no fim desta era. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 — ausente —
50 e lançarão aqueles na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes".
51 Ũcuarʉmʉ Jesús chʉkʉna'te ija'che sẽesi'kʉa'mʉ:
51 Então perguntou Jesus: "Vocês entenderam todas essas coisas? " "Sim", responderam eles.
52 Chitena Jesús i'kasi'kʉa'mʉ.
52 Ele lhes disse: "Por isso, todo mestre da lei instruído quanto ao Reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro coisas novas e coisas velhas".
53 — ausente —
53 Tendo terminado de contar estas parábolas, Jesus saiu dali.
54 — ausente —
54 Chegando à sua cidade, começou a ensinar o povo na sinagoga. Todos ficaram admirados e perguntavam: "De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Ijoopo pa'ikʉ chooko'ña si'ache cho'omasikʉ mamakʉ'mʉ ikʉ Jesús. Repaʉ pʉka'ko Maríaa'mo. Repaʉ cho'jechĩia'me jã'ana, Santiagona'me Josena'me Simonna'me Judas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? O nome de sua mãe não é Maria, e não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Repaʉ cho'jeromi ũcuaja'che ijoopo'te maina'me pa'ime. ¿Je'se cho'o ikʉ jã'arepa rʉa masikʉ? —chiisinaa'me repana.
56 Não estão conosco todas as suas irmãs? De onde, pois, ele obteve todas essas coisas? "
57 Jã'aja'ñe cuasanajejʉ repaʉ i'kache jachasinaa'me repana.
57 E ficavam escandalizados por causa dele. Mas Jesus lhes disse: "Só em sua própria terra e em sua própria casa é que um profeta não tem honra".
58 Repanapi repaʉni cuasamapʉna Diochi'a cho'omasiche rʉarepa cho'o ñomanesi'kʉa'mʉ Jesús repajoopo pa'irʉmʉ.
58 E não realizou muitos milagres ali, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.