Mateus 23
Jag₁ ʼmɨ́₂ a₂ma₂lɨʼ₅₄ quianʼ₅₄ Diu₄ (CNTNT) vs VC
1 Jaun₂ në́₃ ca₂ton₃ Jesús jág₁ ca₂tsɨ́'₃ dsa₂ juɨn₅ i₂quiain'₅₄, ca₂tsɨ́'₃ chi'₂ dsɨ₂guia₃-tɨ́n₂ quiáin₅ në́₃, ca₂juá'₂:
1 Dirigindo-se, então, Jesus à multidão e aos seus discípulos,disse:
2 ―Dsa₂ fariseos quian'₅₄ të₅juá'₅ në́₃, tiáin'₅ ta₁ a₂jme₁lɨ́n₄ Moisés.
2 Os escribas e os fariseus sentaram-se na cadeira de Moisés.
3 Jaun₂ lë₃ ca₂tɨ́n'₂ 'nia'₂ nág'₁ gau₂ jág₁ quió'₅, jme₁ti'₄ 'nia'₂ 'e₂ a₂te₂néi'₂. La₁ tsá₃ can₂ 'nia'₂ juɨ₅ jua'₅₄ a₂jmó'₂ juɨ₁lia'₂ a₂jmo₂₃ guioin₅₄, ia₁ juɨ₁lia'₂ jme₂tag₂₃, tsá₃ jme₂ti₃ guioin₅₄; të₂le₃ siá'₂ bá₄ jmo₂₃ dsó₅.
3 Observai e fazei tudo o que eles dizem, mas não façais como eles, pois dizem e não fazem.
4 Qui₂'nei₂₃ lio₅₄ guei₂ 'ŋio₅ lɨn₃ qui₂dsɨ₂₃ mɨ₂ca'₄ dsa₂, la₁ guioin₅₄ në́₃ ca₂lia'₂ jŋia'₅₄ caun₂ chi₁gú₃ bá₄ tsá₃ 'nio₃ tí₂ jua'₅₄ a₂jme₃'o₅₄ cán₂.
4 Atam fardos pesados e esmagadores e com eles sobrecarregam os ombros dos homens, mas não querem movê-los sequer com o dedo.
5 Ca₂le₃jë́₃ 'e₂ a₂jmo₂₃, jmo₂₃ a₂jŋia'₅₄ con'₂ 'nio₃ jág₂ dsa₂ bá₄. Ia₁ tɨn₂ dsɨ́₅ i₃quian₅₄ le₁ton₅ jma₃ca₂tsɨ́n'₅ tsɨ₁'mɨ'₂ 'ɨ́₂ le₂con₂ chi₁quí₃ quian'₅₄ mɨ₂cu₅ në́₃ qui₂le₁ton₅ 'éi'₃ quió'₅ Diú₄; a₂ta₁ dsɨ́₅ i₂nioi₅₄ le₁qui'₂ tsɨ₁'mɨ'₂ chen'₅₄ jang₄ qui₂le₁'ág₄ a₂lë́₅ lí₁ ca'₅₄ a₃tag₄.
5 Fazem todas as suas ações para serem vistos pelos homens, por isso trazem largas faixas e longas franjas nos seus mantos.
6 'Ŋio₅ të₅ dsɨ́₅ qui₂dsɨ₂toin'₅₄ jmá'₃ lia'₂ ja₁jlá'₁ bá₄ ja₁qui₂dsɨ₂guë́'₃, qui₂dsɨ₂tiain'₂ ja₁dsen₅₄ guë́₄ juɨ₁lia'₂ dsi₂néi₂ guá'₅ sinagoga në́₃.
6 Gostam dos primeiros lugares nos banquetes e das primeiras cadeiras nas sinagogas.
7 Ton'₂ 'ŋio₅ të₅ dsɨ́₅ qui₃cuag₃ dsa₂ Diú₄ jë₄ 'ma'₅₄, qui₃të́₂ dsa₂ “të₅” në́₃.
7 Gostam de ser saudados nas praças públicas e de ser chamados rabi pelos homens.
8 ’La₁ 'nia'₂ në́₃, tsá₃ ca₂tɨ́ng'₂ jua'₅₄ të́₂ dsa₂ “të₅”, ia₁ ca₂le₃jɨ́n'₃ bá₄ 'nia'₂ lë́₅ rɨ́ng'₂; ia₁ jan₂ bá₄ Të₅ quián'₂ 'nia'₂ chan₂.
8 Mas vós não vos façais chamar rabi, porque um só é o vosso preceptor, e vós sois todos irmãos.
9 Tsá₃ të'₅₄ 'nia'₂ “tia₅₄” 'i₁jan₂ dsa₂ mɨ₂güɨ́g₃, ia₁ jan₂ bá₄ Ŋéi'₅ 'nia'₂ i₂chan₂, i₂guá₅ guei'₅₄ i₂juɨ́g₃.
9 E a ninguém chameis de pai sobre a terra, porque um só é vosso Pai, aquele que está nos céus.
10 Tsá₃ cuë́'₁ 'nia'₂ jmɨg₄ a₂të́₂ dsa₂ 'nia'₂ guiong'₅₄ a₂lɨ́ng'₅ juɨg₅₄ dsa₂, ia₁ jan₂ I₂rë₂'ɨ́n₁ quián₅ Diú₄ bá₄ i₂lɨ́n₅ juɨg'₂ 'nia'₂.
10 Nem vos façais chamar de mestres, porque só tendes um Mestre, o Cristo.
11 Juɨ₁lia'₂ i₂jme₃ti₃ ta₁ ne₄ rɨn'₅₄, i₂'éi₂ bá₄ i₂juɨn'₂ guë́₄.
11 O maior dentre vós será vosso servo.
12 Ia₁ juɨ₁lia'₂ i₂jme₂can'₅₄ guion₅₄ jɨn₄ rɨn'₅₄, të₂le₃ sióin₂, lé₂ mei'₂; la₁ juɨ₁lia'₂ i₂jmo₅ me'₂ jɨn₄ rɨn'₅₄, i₂'éi₂ bá₄ lén₂ i₂juɨn'₂ guë́₄ con'₂ guë́₄ ca₂le₃jɨ́n₃.
12 Aquele que se exaltar será humilhado, e aquele que se humilhar será exaltado.
13 ’¡'E₂ guë́₄ juɨ́g'₂ 'nia'₂ të₅juá'₅, 'nia'₂ dsa₂ fariseos në́₃, i₂lë₁jmo₅-dsáu₅ o₁ne₁! Ia₁ jnág'₂ 'nia'₂ o₄'né₄ guei'₅₄ i₂juɨ́g₃ ja₁gon₂ Diú₄, tsá₃ cuë'₂ 'nia'₂ jmɨg₄ tón'₃ i₂sián'₂. Ia₁ on₃ guë'₂ tón'₂ 'nia'₂ guiong'₅₄, on₃ guë'₂ cuë'₂ 'nia'₂ juɨ₅ tón'₃ juɨ₁lia'₂ i₂'nio₃ tón'₃.
13 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Vós fechais aos homens o Reino dos céus. Vós mesmos não entrais e nem deixais que entrem os que querem entrar.
14 — ausente —
14 {Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Devorais as casas das viúvas, fingindo fazer longas orações. Por isso, sereis castigados com muito maior rigor.}
15 ’¡'E₂ guë́₄ juɨ́g'₂ 'nia'₂ të₅juá'₅, 'nia'₂ dsa₂ fariseos në́₃, i₂lë₁jmo₅-dsáu₅ o₁ne₁! Ia₁ qui₂i₂nio'₄ 'nia'₂ ca₂le₂con₂ mɨ₂güɨ́g₃ qui₁'ang'₄ jmɨ₁ŋí'₄, a₂qui₂jme₂tɨ́ng'₁ dsa₂ lia'₂ lë́₅ 'én'₂ 'nia'₂ guiong'₅₄. Jë₁ma₂ca₂jon'₃ 'nia'₂ dsa₂ a₂dsɨ₃léin₂ juɨ₅ quiáng'₂, qui₂jme₂tɨ́in'₁ 'nia'₂ a₂jŋia'₅₄ con'₂ a₂jme₃'lɨin'₅₄ guë́₄ lia'₂ con'₂ guë́₄ guion'₅₄ 'nia'₂.
15 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Percorreis mares e terras para fazer um prosélito e, quando o conseguis, fazeis dele um filho do inferno duas vezes pior que vós mesmos.
16 ’¡'E₂ guë́₄ juɨ́g'₂ 'nia'₂, dsa₂ ten₄ i₂quian₅ ne₄ juɨ₅! Ia₁ juá'₂ 'nia'₂ jme₂tɨ́ng'₁ dsa₂: “Në₁jua'₂ 'ein₂ ca₂cuë₃ jág₁ quió'₅ 'ë₂₃ guá'₅, tsá₃ 'e₂ quen₅ jág₁ jaun₂; la₁ në₁jua'₂ ca₂'ë₃ cu₄nióg₄ a₂te₁'i₁ guá'₅, a₂jaun₂ guë́₄ dsón'₂ quen₅ jág₁ quió'₅”, tion₅₄ 'nió'₅ jme₃ti₃ jág₁ a₂në₂cuë₃.
16 Ai de vós, guias cegos! Vós dizeis: Se alguém jura pelo templo, isto não é nada; mas se jura pelo tesouro do templo, é obrigado pelo seu juramento.
17 ¡'Nia'₂ dsa₂ ten₄, dsa₂ co₄! ¿'E₂ a₂quen₅ guë́₄ 'ŋio₅ lɨn₃? ¿Cu₄nióg₄, o₃ guá'₅ ja₁rë₂jŋió₃ cu₄nióg₄ jaun₂ 'e₂?
17 Insensatos, cegos! Qual é o maior: o ouro ou o templo que santifica o ouro?
18 Juá'₂ 'nia'₂ ján₃: “Në₁jua'₂ 'ein₂ cuë₅ jág₁ quió'₅ a₂'ë₂₃ ne₄chei₂, ján₃ bá₄ tsá₃ 'e₂ quen₅ jág₁ jaun₂; la₁ në₁jua'₂ ca₂'ɨin₃ já'₂ i₂rë₂jen'₅₄ ne₄ ne₄chei₂, jaun₂ guë́₄ dsón'₂ tion₅₄ 'nió'₅ jme₃ti₃ jág₁ quió'₅.”
18 E dizeis ainda: Se alguém jura pelo altar, não é nada; mas se jura pela oferta que está sobre ele, é obrigado.
19 ¡'Nia'₂ dsa₂ ten₄! ¿'E₂ jaun₂ a₂lë́₅ a₂dsen₅₄ guë́₄? ¿Já'₂ i₂rë₂jen'₅₄ ne₄ Diú₄, o₃ ne₄chei₂ a₂rë₂jŋió₃ já'₂ 'éi₂ 'e₂?
19 Cegos! Qual é o maior: a oferta ou o altar que santifica a oferta?
20 Jaun₂ lë₃, juɨ₁lia'₂ jme₁cuë₅ dsa₂ jág₁ quió'₅ a₂'ë₂₃ ne₄chei₂, on₃jua'₅₄ jmá'₃ ne₄chei₂ 'ë₂₃; a₂'ë₂₃ ca₂le₃jë́₃ 'e₂ a₂te₁'i₁ ne₄chei₂ bá₄ jaun₂.
20 Aquele que jura pelo altar, jura ao mesmo tempo por tudo o que está sobre ele.
21 Le₂në₅ bá₄ ján₃, juɨ₁lia'₂ i₂'ë₅ guá'₅, on₃jua'₅₄ jmá'₃ ca₂ne₅₄ guá'₅ 'ë₂₃, a₂'ɨin₂₃ le₂jiog₅ Diú₄ i₂guá₅ dsi₂néi₂ jaun₂ bá₄.
21 Aquele que jura pelo templo, jura ao mesmo tempo por aquele que nele habita.
22 Ján₃ bá₄ le₂në₅ juɨ₁lia'₂ i₂'ë₅ guei'₅₄ i₂juɨ́g₃, a₂ma₂në₂'ë₃ le₂jiog₅ ne₄ta₁ quió'₅ Diú₄, ton'₂ a₂ma₂në₂'ɨin₃ le₂jiog₅ 'ŋiog₅ Diú₄ i₂guá₅ ne₄ta₁ jaun₂ bá₄ ján₃.
22 E aquele que jura pelo céu, jura ao mesmo tempo pelo trono de Deus, e por aquele que nele está sentado.
23 ’¡'E₂ guë́₄ juɨ́g'₂ 'nia'₂ të₅juá'₅, 'nia'₂ dsa₂ fariseos në́₃, i₂lë₁jmo₅-dsáu₅ o₁ne₁! Ia₁ qui₂jáng'₂ 'nia'₂ caun₂ qui'₅₄ a₂guia₃ quió'₅ mɨ₁'au₂ mɨ₂juɨg₂, juɨ₁lia'₂ menta, anís, quian'₅₄ qui₂má₃ në́₃. La₁ tsá₃ tón'₂ guë'₂ 'nia'₂ juɨ₅ 'Éi'₃ Juá'₅ a₂dsen₅₄ guë́₄ quió'₅ Diú₄ ron₅, juɨ₁lia'₂ ja₁juá'₂ a₂'nió'₅ jmo₃ dsa₂ a₂dse₃, a₂dsia₃ dsa₂ ŋéi₂ dsɨ́₅ dsa₂ mɨ₂güɨ́g₃ rɨin'₅₄, a₂jmo₃ dsa₂ tí₅ jág₁ quió'₅ quian'₅₄ rɨin'₅₄. A₂në₅ bá₄ a₂dsen₅₄ guë́₄ a₂ca₂tɨ́n'₂ 'nia'₂ jmó'₂, la₁ on₃jua'₅₄ a₂tsá₃ ma₃jme₁ti'₄ 'nia'₂ 'Éi'₃.
23 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Pagais o dízimo da hortelã, do endro e do cominho e desprezais os preceitos mais importantes da lei: a justiça, a misericórdia, a fidelidade. Eis o que era preciso praticar em primeiro lugar, sem contudo deixar o restante.
24 ¡'Nia'₂ dsa₂ ten₄ i₂quian₅ ne₄ juɨ₅! Qui₁ŋɨ'₄ 'nia'₂ quió'₅ i₁lu₂ pí'₁, la₁ nɨ́'₅ bá₄ guë'₂ 'nia'₂ guiong'₅₄ juɨ₁lia'₂ já'₂ camello.
24 Guias cegos! Filtrais um mosquito e engolis um camelo.
25 ’¡'E₂ guë́₄ juɨ́g'₂ 'nia'₂ të₅juá'₅, 'nia'₂ dsa₂ fariseos në́₃, i₂lë₁jmo₅-dsáu₅ o₁ne₁! Ia₁ lɨ́n'₅ 'nia'₂ juɨ₁lia'₂ lë́₅ nɨ₁vaso, nɨ₁uɨng₅ në́₃, qui₁rɨn'₄ 'nia'₂ jmá'₃ lia'₂ le₃co'₅₄. La₁ të₂le₃ juɨ₅ të₂'au'₂ 'nia'₂, qui₂rë₂can'₂ ca₂le₃jë́₃ ne₅₄ a₂'lɨg'₅₄ a₂qui₂dsɨ₂jŋia₅ 'au'₂ 'nia'₂, 'niog'₂ 'nia'₂ jua'₅₄ jmá'₃ lia'₂ guiong'₅₄ bá₄ qui₂le₃cha₂ quiáng'₂; qui₂ja₂nó'₅ 'nia'₂ 'ang'₂ quió'₅ dsa₂.
25 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Limpais por fora o copo e o prato e por dentro estais cheios de roubo e de intemperança.
26 ¡'Nia'₂ dsa₂ fariseos ten₄! Rang₂ 'nia'₂ de'₂ jŋiá₅ le₃'ŋió'₂ nɨ₁vaso quian'₅₄ nɨ₁uɨng₅, jaun₂ guë́₄ lé₂ le₁jë́₃ le₂tan₅₄ le₃co'₅₄ në́₃.
26 Fariseu cego! Limpa primeiro o interior do copo e do prato, para que também o que está fora fique limpo.
27 ’¡'E₂ guë́₄ juɨ́g'₂ 'nia'₂ të₅juá'₅, 'nia'₂ dsa₂ fariseos në́₃, i₂lë₁jmo₅-dsáu₅ o₁ne₁! Ia₁ lɨ́n'₅ 'nia'₂ juɨ₁lia'₂ lë́₅ tau₂ 'ŋio₅ a₂jŋia'₅₄ con'₂ jniá₂ tiog₂, jniá₂ jlá'₁ jmá'₃ lia'₂ le₃co'₅₄ bá₄, la₁ le₃'ŋió'₂ qui₂rë₂can'₂ nɨ₁mu₅, chí'₅ ma₂'lɨg'₅₄.
27 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Sois semelhantes aos sepulcros caiados: por fora parecem formosos, mas por dentro estão cheios de ossos, de cadáveres e de toda espécie de podridão.
28 Le₂në₅ bá₄ lɨ́n'₅ 'nia'₂; 'e₂ guë́₄ dsen'₃ 'nia'₂ jniág'₂ jmá'₃ lia'₂ le₃co'₅₄ të₃jë₄ jág₅ dsa₂, la₁ të₂'au'₂ guë'₂ 'nia'₂ qui₂rë₂can'₂ ca₂le₃jë́₃ ne₅₄ a₂'lɨg'₅₄, a₂jmo'₂ dsáu'₂ 'nia'₂ o₁ne₁ 'e₂ a₂jmo'₂.
28 Assim também vós: por fora pareceis justos aos olhos dos homens, mas por dentro estais cheios de hipocrisia e de iniqüidade.
29 ’¡'E₂ guë́₄ juɨ́g'₂ 'nia'₂ të₅juá'₅, 'nia'₂ dsa₂ fariseos në́₃, i₂lë₁jmo₅-dsáu₅ o₁ne₁! Ia₁ qui₂jmóg'₂ 'nia'₂ tau₂ 'ŋio₅ quió'₅ dsa₂ i₂ca₂'ë́₂ jág₁ quián₅ Diú₄ ma₂lɨ́g'₂, qui₂jmóg'₂ 'nia'₂ jlá'₁ qui₂rë₂lag₄ juɨ₁lia'₂ ja₁le₁'on₅ dsa₂ dsen₃ i₂ma₂dsan₃.
29 Ai de vós, escribas e fariseus hipócritas! Edificais sepulcros aos profetas, adornais os monumentos dos justos
30 Jaun₂ jag'₅₄ 'nia'₂: “Jua'₅₄ mei'₂ bá₄ ca₂rë₃chóng₃ jniog₄ jmɨg₄ jaun₂ lia'₂ con'₂ jme₁chan₂ dsa₂ can'₅₄ quián₂ ma₂lɨ́g'₂, tsá₃ jme₁jme₁quiain'₅₄ jniog₄ lia'₂ con'₂ jme₁ca₂jmo₃ a₂ca₂i₃'o₅₄ jmɨ₂ 'an₅₄ dsa₂ i₂chen₄ 'éi₂ quián₅ Diú₄.”
30 e dizeis: Se tivéssemos vivido no tempo de nossos pais, não teríamos manchado nossas mãos como eles no sangue dos profetas...
31 Jaun₂ le₂në₅, quian'₅₄ jág₁ quián'₂ 'nia'₂ guiong'₅₄, jáng'₂ 'nia'₂ jág₁ dsau₅ a₂lɨ́ng'₅ tsɨ₁jon₂ dsa₂ i₂ca₂jme₃dsian₅ dsa₂ i₂ma₂chen₃ Diú₄.
31 Testemunhais assim contra vós mesmos que sois de fato os filhos dos assassinos dos profetas.
32 Jaun₂ në́₃, jme₁'ŋia₅ 'nia'₂ dso₄ a₂ca₂jme₃lióg₃ dsa₂ can'₅₄ quián'₂ 'nia'₂.
32 Acabai, pois, de encher a medida de vossos pais!
33 ’¡Já'₂ 'lɨn'₅₄! ¡Tsɨ₁jon₂ dsɨ₂mɨ'₂! ¿'A₂ bá₄ lia'₂ le₃lon'₅₄ 'nia'₂ 'éi'₃ uɨg₅ a₂já₅ ja₁con'₂ 'nia'₂ a₂dsi₁nog'₃ guio₃-juɨ́g₃?
33 Serpentes! Raça de víboras! Como escapareis ao castigo do inferno?
34 'Uɨg₅₄ jaun₂, tsɨn₅₄ jniá₂ ja₁con'₂ 'nia'₂ dsa₂ i₂'ë́₂ jág₁ o₄quió₃, dsa₂ i₂ŋɨ́'₂ niog₅ dsi₄, i₂lɨ́n₅ të₅ në́₃. I₂lɨn₅₄ 'éi₂ jme₁dsiain'₂ bá₄ 'nia'₂, i₂lɨn₅₄ guë'₂ qui₁tóin'₄ 'nia'₂ cróg₄. I₂sián'₂ guë'₂ në́₃ qui₁cuë'₅₄ 'nia'₂ dsi₂néi₂ guá'₅ sinagogas quiáng'₂, qui₂co₁'éin'₄ 'nia'₂ në́₃ le₂'í₁ juɨg₂.
34 Vede, eu vos envio profetas, sábios, doutores. Matareis e crucificareis uns e açoitareis outros nas vossas sinagogas. Persegui-los-eis de cidade em cidade,
35 Jaun₂ lë₃, 'nia'₂ bá₄ le₁cáng'₄ jmɨ₄ ca₂le₃jɨ́n₃ dsa₂ dsen₃ i₂qui₂ma₂dsan₃ mɨ₂güɨ́g₃, ca₂të₂ jmɨ₄ Abel i₂jme₁lɨ́n₄ dsa₂ dsen₃, ca₂të₂ jmɨ₄ Zacarías ja₁ŋi'₅₄ Berequías, i₂ca₂jŋɨ́'₃ 'nia'₂ i₁dsi₅ guá'₅ jë₄ ja₁lë́₄ ja₁jŋió₅ quian'₅₄ ja₁chí'₄ ne₄chei₂.
35 para que caia sobre vós todos o sangue inocente derramado sobre a terra, desde o sangue de Abel, o justo, até o sangue de Zacarias, filho de Baraquias, a quem matastes entre o templo e o altar.
36 A₂dsɨ₂jó'₃ juɨ́g₂ jniá₂ 'nia'₂, dsa₂ chan₂ jmɨg₄ në₃ bá₄ rë₂cán'₄ ca₂le₃jë́₃ dso₄ jaun₂.
36 Em verdade vos digo: todos esses crimes pesam sobre esta raça.
37 ’¡'Nia'₂ dsa₂ juɨg₂ Jerusalén! ¡'Nia'₂ dsa₂ juɨg₂ Jerusalén, 'nia'₂ i₂jme₂dsiáng'₁ dsa₂ i₂'ë́₂ jág₁ quián₅ Diú₄, 'nia'₂ i₂qui₂jnag'₅₄ cang₄ dsa₂ i₂chen₅ Diú₄ jɨn'₄ 'nia'₂! ¡'Lióng₂ ráun₂ jme₁'ɨ́n₅ dsɨ₃ jme₁chi₁liang'₂ guein₂ dsa₂ juɨg₂ quiáng'₂, juɨ₁lia'₂ jmo₅ i₁tsɨ́n'₃ a₂chi₂lain'₂ guein₂ quiáin₅ to'₂ né'₃ tsɨ₁rë₂cu₅, la₁ guion'₅₄ 'nia'₂ tsá₃ ca₂gue'₅₄!
37 Jerusalém, Jerusalém, que matas os profetas e apedrejas aqueles que te são enviados! Quantas vezes eu quis reunir teus filhos, como a galinha reúne seus pintinhos debaixo de suas asas... e tu não quiseste!
38 Jag₄ jaun₂, dsi₂néi₂ quiáng'₂ në́₃ të₃'ŋiá₄, të₃tsɨ'₅₄ tei₄, tsá₃ 'ein₂ chan₂ lé₂.
38 Pois bem, a vossa casa vos é deixada deserta.
39 Ia₁ juá'₅ jniá₂, tsá₃ ma₃la₂ jag'₅₄ 'nia'₂ jniá₂, ca₂lia'₂ ca₂të́₂ jmɨg₄ jë₁ma₂të́₂ rë₁jua'₅₄ 'nia'₂: “Juɨ₁le₂jŋió₃ bá₄ i₂në₅ i₂jón'₅ o₄quió'₄ Te₁gui'₅₄.”
39 Porque eu vos digo: já não me vereis de hoje em diante, até que digais: Bendito seja aquele que vem em nome do Senhor.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.