Lucas 22
Jag₁ ʼmɨ́₂ a₂ma₂lɨʼ₅₄ quianʼ₅₄ Diu₄ (CNTNT) vs ARIB
1 Jme₁ma₂ja₂quián₃ jmɨg₄ quió'₅ i₁ŋí'₄ a₂tsá₃ levadura rë₂jŋia₅, a₂chei₂ Jmɨg₄ Të₂'ɨn₅₄.
1 Aproximava-se a festa dos pães ázimos, que se chama a páscoa.
2 Jaun₂ qui₂ca₂'náu'₃ dsɨ́₅ juɨg₅₄ jme₂dsa₂, të₅juá'₅ në́₃, 'a₂ lia'₂ cuɨn₃ jmɨg₄ jŋag'₃, ia₁ a₂gain₃ dsa₂ juɨg₂ bá₄.
2 E os principais sacerdotes e os escribas andavam procurando um modo de o matar; pois temiam o povo.
3 Jaun₂ ca₂'í₃ Satanás dsɨ́₅ Judas, i₂të́'₂ Iscariote, i₂jme₁lɨ́n₄ jan₂ dsa₂ i₂guia₃-tɨ́n₂.
3 Entrou então Satanás em Judas, que tinha por sobrenome Iscariotes, que era um dos doze;
4 Judas 'éi₂ në́₃ ca₂ŋei₅₄ ca₂i₁jmo₅₄ jág₁ quian'₅₄ juɨg₅₄ jme₂dsa₂, quian'₅₄ i₂lɨ́n₅ 'lióg₂ dsen₅₄ quián₅ guá'₅ templo në́₃, 'a₂ lia'₂ jáng'₂ jɨ́in'₂ Jesús o₄gú₃.
4 e foi ele tratar com os principais sacerdotes e com os capitães de como lho entregaria.
5 Jaun₂ 'io'₂ jén'₅ bá₄ dsa₂ 'éi₂, ca₂jmo₃ jág₁ a₂cuë₃ cu₄.
5 Eles se alegraram com isso, e convieram em lhe dar dinheiro.
6 Jaun₂ ca₂cuë₃ Judas jág₁ quió'₅. Jaun₂ ca₂'náu'₃ dsɨ́₅ 'a₂ lia'₂ jáu₂ juɨ₅ a₂jáng'₂ con'₂ jme₁tsá₃ juɨn₅ dsa₂ ma₃quiain'₅₄.
6 E ele concordou, e buscava ocasião para lho entregar sem alvoroço.
7 Ca₂të́₂ jme₁ca₂të́₂ jmɨg₄ quió'₅ i₁ŋí'₄ a₂tsá₃ levadura rë₂jŋia₅, con'₂ ca₂tɨ́n₂ dsa₂ jme₂dsiain₂₃ guein₂ já'₂ cha'₂ quián₅ Jmɨg₄ Të₂'ɨn₅₄.
7 Ora, chegou o dia dos pães ázimos, em que se devia imolar a páscoa;
8 Jaun₂ ca₂chen₃ Jesús Pe₄ quian'₅₄ Juan₅₄, ca₂juá'₂:
8 e Jesus enviou a Pedro e a João, dizendo: Ide, preparai-nos a páscoa, para que a comamos.
9 Jaun₂ ca₂ŋag₃ 'éi₂:
9 Perguntaram-lhe eles: Onde queres que a preparemos?
10 Jaun₂ ca₂juá'₂:
10 Respondeu-lhes: Quando entrardes na cidade, sair-vos-á ao encontro um homem, levando um cântaro de água; segui-o até a casa em que ele entrar.
11 Jaun₂ juɨg'₅₄ 'nia'₂ dsa₂ juɨg₅₄ dsi₂néi₂: “Le₂la₂ juá'₂ Të₅ tsɨ́'₅ 'ne₂: ¿Na₂ bá₄ dsi₂néi₂ ja₁guë'₅₄ má₃ quió'₅ Jmɨg₄ Të₂'ɨn₅₄ quiang'₅₄ chi'₂ dsɨ₂guia₃-tɨ́n₂ quiáng₃?”
11 E direis ao dono da casa: O Mestre manda perguntar-te: Onde está o aposento em que hei de comer a páscoa com os meus discípulos?
12 Jaun₂ 'ë₃ caun₂ ja₁lë́₄ dsi₂néi₂ juë'₂ guei'₅₄ ja₁ma₂lë́₅ co₂jŋia₅₄ quió'₅. Ja₁jaun₂ jmo₄ co₂jŋia₅₄.
12 Então ele vos mostrará um grande cenáculo mobiliado; aí fazei os preparativos.
13 Jaun₂ ca₂i₃lén₂ bá₄ 'éi₂ në́₃. Ca₂lë₃ rë'₂ lia'₂ con'₂ lë́₅ jág₁ jaun₂. Ja₁jaun₂ ca₂jmo₃ má₃ quió'₅ jmɨg₄.
13 Foram, pois, e acharam tudo como lhes dissera e prepararam a páscoa.
14 Jme₁ca₂të́₂ hora jaun₂, ca₂guá₂ Jesús ne₄ mesa, quiain'₅₄ chi'₂ dsɨ₂guia₃-tɨ́n₂ quiáin₅.
14 E, chegada a hora, pôs-se Jesus à mesa, e com ele os apóstolos.
15 Jaun₂ ca₂tsɨ́'₃ 'éi₂:
15 E disse-lhes: Tenho desejado ardentemente comer convosco esta páscoa, antes da minha paixão;
16 Ia₁ juá'₅ jniá₂ juɨ́g₂ 'nia'₂, tsá₃ ma₃lɨ́g'₂ jmɨg₄ jua'₅₄ guë'₅₄ guë́₄ má₃ le₂la₂ ca₂lia'₂ ca₂të́₂ jmɨg₄ i₁le₃ti₃ ja₁gon₂ Diú₄.
16 pois vos digo que não a comerei mais até que ela se cumpra no reino de Deus.
17 Jaun₂ ca₂tɨ́in₂ copa, ca₂cuë́'₃ ti₁'mag'₄ Diú₄, jaun₂ ca₂juá'₂:
17 Então havendo recebido um cálice, e tendo dado graças, disse: Tomai-o, e reparti-o entre vós;
18 Ia₁ juá'₅ jniá₂, tsá₃ ma₃lɨ́g'₂ jmɨg₄ jua'₅₄ a₂guɨ'₅₄ guë́₄ jmɨ'₅₄ mɨ́g₂ uvas le₂la₂, ca₂lia'₂ ca₂të́₂ jmɨg₄ i₁le₃ti₃ ja₁gon₂ Diú₄.
18 porque vos digo que desde agora não mais beberei do fruto da videira, até que venha o reino de Deus.
19 Jaun₂ ca₂tɨ́in₂ táng₃ caun₂ i₁ŋí'₄, ca₂cuë́'₃ ti₁'mag'₄ Diú₄. Jaun₂ ca₂'niai₃ ca₂cuë́'₃ 'éi₂, ca₂juá'₂:
19 E tomando pão, e havendo dado graças, partiu-o e deu-lho, dizendo: Isto é o meu corpo, que é dado por vós; fazei isto em memória de mim.
20 Ján₃ bá₄ le₂në₅, jme₁ma₂ca₂lë₃ guë́'₅ i₁ŋí'₄, ca₂can₃ táng₃ copa, jaun₂ ca₂juá'₂:
20 Semelhantemente, depois da ceia, tomou o cálice, dizendo: Este cálice é o novo pacto em meu sangue, que é derramado por vós.
21 ’La₁ në₃ në́₃, ne₄ mesa la₂ guá₅ quian'₅₄ jniá₂ i₂jáng'₂.
21 Mas eis que a mão do que me trai está comigo à mesa.
22 Dsón'₂ bá₄ 'en₅₄ juɨ₅ Jaun₅ dsa₂ mɨ₂güɨ́g₃ dsióg₄ ja₁'ein₅₄ 'éi'₃ dsióg₄, la₁ ¡'e₂ guë́₄ juɨ́g₂ dsa₂ i₂jáng'₂!
22 Porque, na verdade, o Filho do homem vai segundo o que está determinado; mas ai daquele homem por quem é traído!
23 Jaun₂ ca₂jme₃lióg₃ tsɨ₂ca₂jɨ́in₂ quiain'₅₄ rɨin'₅₄, 'ein₂ bá₄ 'éi₂ i₂jmo₃ le₂jaun₂.
23 Então eles começaram a perguntar entre si qual deles o que ia fazer isso.
24 Ján₃ bá₄ ca₂lë₃ mɨ'₅₄ jë₄ quió'₅, ne₄ 'uɨg₅₄ 'ein₂ 'éi₂ i₂lén₂ i₂dsen₅₄ guë́₄.
24 Levantou-se também entre eles contenda, sobre qual deles parecia ser o maior.
25 Jaun₂ ca₂juá'₂ Jesús:
25 Ao que Jesus lhes disse: Os reis dos gentios dominam sobre eles, e os que sobre eles exercem autoridade são chamados benfeitores.
26 La₁ tsá₃ le₂jaun₂ lé₂ quian'₅₄ 'nia'₂. Juɨ₁lia'₂ i₂can'₅₄ jë₄ quián'₂ 'nia'₂, juɨ₁jmo₁₂ mei'₂. Le₂jaun₂ guë'₂ i₂cán₂ ne₄ juɨ₅, juɨ₁jmo₁₂ në₂jag₄ bá₄ i₂jme₂ti₃.
26 Mas vós não sereis assim; antes o maior entre vós seja como o mais novo; e quem governa como quem serve.
27 Jaun₂ në́₃, ¿'ein₂ i₂dsen₅₄ guë́₄: i₂guá₅ ne₄ mesa, o₃ i₂dsia₅ má₃ 'e₂? ¿'On₁ i₂guá₅ ne₄ mesa bá₄? La₁ jniá₂ 'eng₅₄ jë₄ quián'₂ 'nia'₂, lɨ́ng₅ jan₂ i₂jme₂ti₃.
27 Pois qual é maior, quem está à mesa, ou quem serve? porventura não é quem está à mesa? Eu, porém, estou entre vós como quem serve.
28 'Nia'₂ guë'₂ lɨ́ng'₅ i₂ma₂ja₂nóg'₅ quiong'₅₄ jniá₂ jë₄ uɨg₅ a₂qui₂ma₂i₂ŋɨ́g₂.
28 Mas vós sois os que tendes permanecido comigo nas minhas provações;
29 'Uɨg₅₄ në₅ në́₃, dsián₄ jniá₂ 'nia'₂ ja₁o₁tiáng'₂ gong'₂, juɨ₁lia'₂ ma₂dsiog₃ Ŋe'₃ jniá₂,
29 e assim como meu Pai me conferiu domínio, eu vo-lo confiro a vós;
30 ia₁jaun₂ o₁qué'₂ o₁'én'₂ 'nia'₂ ne₄ mesa quió₃ ja₁gong₂, ja₁jaun₂ o₁tián'₂ 'nia'₂ ne₄ta₁ a₂qui₁dsɨ'₂ 'éi'₃ quió'₅ ta₁guia₃-tɨ́n₂ nió'₃ tsɨ₁jon₂ dsa₂ juɨg₂ Israel.
30 para que comais e bebais à minha mesa no meu reino, e vos senteis sobre tronos, julgando as doze tribos de Israel.
31 Ján₃ bá₄ ca₂juá'₂ Te₁gui'₅₄:
31 Simão, Simão, eis que Satanás vos pediu para vos cirandar como trigo;
32 la₁ jniá₂ ma₂në₂mɨ₃ o₄quián'₂ 'ne₂, ia₁jaun₂ tsá₃ dsiá₃ éi₃ a₂'éng'₂. 'Ne₂ në́₃, jë₁ma₂ca₂jéin'₃ táng₃ 'au'₂, cuë'₅₄ bí₂ rɨ́ng'₂.
32 mas eu roguei por ti, para que a tua fé não desfaleça; e tu, quando te converteres, fortalece teus irmãos.
33 Jaun₂ 'éi₂ në́₃ ca₂ŋag₃:
33 Respondeu-lhe Pedro: Senhor, estou pronto a ir contigo tanto para a prisão como para a morte.
34 Jaun₂ ca₂ŋag₃ Jesús:
34 Tornou-lhe Jesus: Digo-te, Pedro, que não cantará hoje o galo antes que três vezes tenhas negado que me conheces.
35 Jaun₂ ca₂juá'₂:
35 E perguntou-lhes: Quando vos mandei sem bolsa, alforje, ou alparcas, faltou-vos porventura alguma coisa? Eles responderam: Nada.
36 Jaun₂ ca₂juá'₂ táng₃:
36 Disse-lhes pois: Mas agora, quem tiver bolsa, tome-a, como também o alforje; e quem não tiver espada, venda o seu manto e compre-a.
37 Ia₁ juá'₅ jniá₂, tion₅₄ niog₅ le₃ti₃ ja₁con₂ jniá₂ ja₁juá'₂ ne₄ Si₂ le₂la₂: “Ŋó₃ jë₄ quió'₅ dsa₂ i₂le₁cán'₄ dso₄, ia₁ ca₂jmo₃ dsa₂ dsɨ́₅ në₂jag₄ bá₄ a₂rë₂cáin'₄ dso₄ ján₃.” Ia₁ ca₂le₃jë́₃ a₂niog₅ juá'₂ ne₄ Si₂ a₂'ag₂₃ jniá₂, tion₅₄ niog₅ le₃ti₃.
37 Porquanto vos digo que importa que se cumpra em mim isto que está escrito: E com os malfeitores foi contado. Pois o que me diz respeito tem seu cumprimento.
38 Jaun₂ ca₂juá'₂ 'éi₂:
38 Disseram eles: Senhor, eis aqui duas espadas. Respondeu-lhes: Basta.
39 Jaun₂ guë́₄ në́₃ o₂'ɨ́in₃ ŋó₃ juɨ₅ Má'₂ Olivos, ia₁ le₂jaun₂ tɨin₂ bá₄. Jaun₂ ca₂i₃lén₂ chi'₂ dsɨ₂guia₃-tɨ́n₂ quiong'₅₄.
39 Então saiu e, segundo o seu costume, foi para o Monte das Oliveiras; e os discípulos o seguiam.
40 Jme₁ca₂dsióg₃ ja₁jaun₂, jaun₂ ca₂juá'₂:
40 Quando chegou àquele lugar, disse-lhes: Orai, para que não entreis em tentação.
41 Jaun₂ ca₂ŋó₃ Jesús 'ŋiog₅ uɨ́ng₂ con'₂ ja₁tág'₅ ca₂mɨ́g₂ nɨ₁cang₁ a₂táun₂ dsa₂. Ja₁jaun₂ ca₂chi₃jné₃ ca₂chi₃léin'₂ Diú₄.
41 E apartou-se deles cerca de um tiro de pedra; e pondo-se de joelhos, orava,
42 Ca₂juá'₂:
42 dizendo: Pai, se queres afasta de mim este cálice; todavia não se faça a minha vontade, mas a tua.
43 Jaun₂ ca₂jme₃jnia₅ jan₂ ángel ne₅₄, i₂ca₂sión₃ juɨ₅ guei'₅₄ i₂juɨ́g₃, a₂ca₂cuë₃ bí₂.
43 Então lhe apareceu um anjo do céu, que o confortava.
44 Hora jaun₂ ca₂ŋág₃ uɨg₅ 'ŋio₅ lɨn₃, jaun₂ të₂le₃ lë́₅ guë́₄ ca₂chi₃léin'₂ Diú₄; ca₂tein₃ jme₁dsiog₂ në₂jag₄ bá₄ jmɨ₂ qui₂ca₂dsá₂ të₂ 'uë₃.
44 E, posto em agonia, orava mais intensamente; e o seu suor tornou-se como grandes gotas de sangue, que caíam sobre o chão.
45 Jme₁ca₂nau₂ ja₁chi₂léin'₂ Diú₄ jaun₂, guáin'₃ ja₁tián'₄ chi'₂ dsɨ₂guia₃-tɨ́n₂. La₁ le₁güɨ́n₃ bá₄ 'éi₂ tiáin'₅ ca₂jo₃, 'uɨg₅₄ ia₁ a₂ŋɨ́₄ lë₃ 'lia'₂ dsɨ́₅.
45 Depois, levantando-se da oração, veio para os seus discípulos, e achou-os dormindo de tristeza;
46 Jaun₂ ca₂juá'₂:
46 e disse-lhes: Por que estais dormindo? Lenvantai-vos, e orai, para que não entreis em tentação.
47 Të₃jë₄ juá'₂ Jesús jaun₂, jme₁ca₂dsi₃lén₂ juɨn₅ dsa₂. Jaun₂ ca₂dsióg₃ i₂të́'₂ dsa₂ Judas, i₂jme₁lɨ́n₄ jan₂ chi'₂ dsɨ₂guia₃-tɨ́n₂, quian₅ ne₄ juɨ₅. Jaun₂ ca₂jme₃quiáin₃ con₂ Jesús a₂jme₁chen'₃ quió'₅.
47 E estando ele ainda a falar, eis que surgiu uma multidão; e aquele que se chamava Judas, um dos doze, ia adiante dela, e chegou-se a Jesus para o beijar.
48 La₁ ca₂juá'₂ Jesús:
48 Jesus, porém, lhe disse: Judas, com um beijo trais o Filho do homem?
49 Jme₁ca₂jág₃ i₂quian'₅₄ Jesús a₂lë́₂ jaun₂, ca₂juá'₂:
49 Quando os que estavam com ele viram o que ia suceder, disseram: Senhor, feri-los-emos a espada?
50 Jan₂ 'éi₂ në́₃ ca₂quí'₃ quió'₅ i₂jme₂ti₃ ta₁ quián₅ jme₂dsa₂ dsen₅₄, ca₂jŋiá'₂ rë₂gua₅₄ ne₁.
50 Então um deles feriu o servo do sumo sacerdote, e cortou-lhe a orelha direita.
51 Jaun₂ ca₂juá'₂ Jesús:
51 Mas Jesus disse: Deixei-os; basta. E tocando-lhe a orelha, o curou.
52 Jaun₂ ca₂tsɨ́'₃ juɨg₅₄ jme₂dsa₂, 'ɨ'₅₄ guá'₅, gui'₅₄ can'₅₄ në́₃ i₂dsi₃lén₂ tsáun'₂:
52 Então disse Jesus aos principais sacerdotes, oficiais do templo e anciãos, que tinham ido contra ele: Saístes, como a um salteador, com espadas e varapaus?
53 Lɨ́g'₂ bá₄ 'eng₅₄ tián₂ quian'₅₄ 'nia'₂ i₁dsi₅ guá'₅, tsá₃ ma₂chong'₂ 'nia'₂ ja₁jaun₂. La₁ në₃ guë́₄, 'au'₂ 'nia'₂ bí₂ tiá₂ 'au'₂ jmó'₂, në₃ lia'₂ chí'₅ qui₁né'₃.
53 Todos os dias estava eu convosco no templo, e não estendestes as mãos contra mim; mas esta é a vossa hora e o poder das trevas.
54 Jme₁ma₂në₂chóng'₂, ca₂tág₃ juɨ₅ ja₁quió'₄ jme₂dsa₂ dsen₅₄. La₁ Pe₄ në₃, uɨ́ng₂ bá₄ të₂quɨ́in₃ ŋó₃ 'ein₂₃.
54 Então, prendendo-o, o levaram e o introduziram na casa do sumo sacerdote; e Pedro seguia-o de longe.
55 Dsa₂ 'éi₂ në́₃, ca₂dsia₃ si₂ i₁dsi₅, ca₂tiáin'₂ le₃lág'₃ cau₅ si₂; jë₄ jaun₂ ca₂guá₂ Pe₄ ján₃.
55 E tendo eles acendido fogo no meio do pátio e havendo-se sentado à roda, sentou-se Pedro entre eles.
56 Të₃jë₄ jaun₂, ca₂rë₃lí'₄ jan₂ 'io₅₄ i₂jme₂ti₃ ta₁ ja₁jaun₂, a₂guá₅ Pe₄ cau₅ si₂. Caun₂ ca₂jág₂ tiá₂, ca₂juá'₂:
56 — ausente —
57 La₁ 'éi₂ në́₃, tsá₃ ca₂tioin₃, ca₂juá'₂:
57 Mas Pedro o negou, dizendo: Mulher, não o conheço.
58 Jme₁co₂lág₂ jaun₂, ca₂guan₃ táng₃ jan₂, ca₂jág₂, jaun₂ ca₂juá'₂:
58 Daí a pouco, outro o viu, e disse: Tu também és um deles. Mas Pedro disse: Homem, não sou.
59 Con'₂ caun₂ hora cang₂ jaun₂, tion₅₄ bá₄ tsá₃ jme₁cán₂ jan₂ jág₁, ca₂juá'₂:
59 E, tendo passado quase uma hora, outro afirmava, dizendo: Certamente este também estava com ele, pois é galileu.
60 Jaun₂ ca₂juá'₂ táng₃ Pe₄:
60 Mas Pedro respondeu: Homem, não sei o que dizes. E imediatamente estando ele ainda a falar, cantou o galo.
61 Jaun₂ ca₂jén'₃ Te₁gui'₅₄ ca₂jɨ́in₂ Pe₄, ca₂jmo₃ a₂dsiog'₂ dsɨ́₅ 'éi₂ 'e₂ a₂ma₂në₂juá'₂ le₂jŋiá₅: “Tsá₃ 'o₃ të₁guí₄ dsó₂ në₃, ca₂lia'₂ ma₂në₂jua'₅₄ 'ne₂ 'nɨ₅ ráun₂, a₂tsá₃ tóng'₄ a₂cuɨg'₂ jniá₂.”
61 Virando-se o Senhor, olhou para Pedro; e Pedro lembrou-se da palavra do Senhor, como lhe havia dito: Hoje, antes que o galo cante, três vezes me negarás.
62 Jaun₂ ca₂o₃'ɨ́in₃ ca₂tá'₂ quɨ'₂ dsɨ́₅, ca₂'o₃ 'ŋio₅ lɨn₃.
62 E, havendo saído, chorou amargamente.
63 Dsa₂ i₂niog₅ jmo₅ 'í₁ Jesús në́₃, a₂lë₁qui₂co₂jmóg'₂ tioin'₅₄, ca₂cuë₃ në́₃.
63 Os homens que detinham Jesus zombavam dele, e feriam-no;
64 Ca₂'néi₂ jme₁ne₁ Jesús, qui₂ca₂quein₃ dsɨ₂ne₅₄ jaun₂ ca₂juá'₂:
64 e, vendando-lhe os olhos, perguntavam, dizendo: Profetiza, quem foi que te bateu?
65 'Lióng₂ lɨn₃ bá₄ ca₂juá'₂ tioin'₅₄, a₂të₂'o'₂.
65 E, blasfemando, diziam muitas outras coisas contra ele.
66 Jme₁jnia₃ jaun₂, qui₂ca₂ŋɨ'₂ ca₂le₃jɨ́n₃ gui'₅₄ can'₅₄ quián₅ dsa₂ judíos, juɨg₅₄ jme₂dsa₂, të₅juá'₅ në́₃. Jme₁ma₂le₁ŋɨi'₂, ca₂dsi₁jŋia₃ dsa₂ Jesús ne₅₄. Jaun₂ ca₂ŋag₃:
66 Logo que amanheceu reuniu-se a assembléia dos anciãos do povo, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e o conduziam ao sinédrio deles, onde lhe disseram:
67 ―¿Dsón'₂ 'ne₂ lɨ́ng'₅ I₂rë₂'ɨ́n₁ quián₅ Diú₄?
67 Se tu és o Cristo, dize-no-lo. Replicou-lhes ele: Se eu vo-lo disser, não o crereis;
68 Në₁jua'₂ ca₂ŋag₄ jniá₂ 'e₂ ca₂ŋag₅₄ ne'₅₄ 'nia'₂, a₂dsón'₂ on₃jua'₅₄ a₂jaun₂ jein'₅₄ 'nia'₂ jág₁ quió₃.
68 e se eu vos interrogar, de modo algum me respondereis.
69 La₁ në₃ në́₃, të₂le₃ ne₄ juɨ₅ ja₁ŋó₄ në₅, guá₃ Jaun₅ dsa₂ mɨ₂güɨ́g₃, të₂le₃ gu₂ ne₁ Diú₄ i₂'uan'₂ guë́₄ lɨn₃.
69 Mas desde agora estará assentado o Filho do homem à mão direita do poder de Deus.
70 Jaun₂ ca₂ŋag₃ ca₂le₃jɨ́n₃:
70 Ao que perguntaram todos: Logo, tu és o Filho de Deus? Respondeu-lhes: Vós dizeis que eu sou.
71 Jaun₂ ca₂juá'₂ tioin'₅₄:
71 Então disseram: Por que ainda temos necessidade de testemunho? pois nós mesmos o ouvimos da sua própria boca.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.