Mateus 12
Diiloŋ-nelma Tobisĩfɛlɛnni (CMENT) vs ARA
1 Yibieŋa faŋa-na, *yitĩɛnaŋgu naŋgu-na, Yesubaa-ba taa ba karnu sonni nanni‑i ba cor. A ne da nyulmu waa u *hãalãbiemba-na. Baa doŋ ta ba kar bile‑i ba wuo.
1 Por aquele tempo, em dia de sábado, passou Jesus pelas searas. Ora, estando os seus discípulos com fome, entraram a colher espigas e a comer.
2 *Farisĩɛbaa-ba daa mafamma‑i ce niɛ? Baa sire ta ba piiye baa Yesu‑i wuɔ: «Ne ŋ hãalãbiemba‑i, kumaŋ saa saaya ku ce yitĩɛnaŋgu-na ba ce ku yaa‑i!»
2 Os fariseus, porém, vendo isso, disseram-lhe: Eis que os teus discípulos fazem o que não é lícito fazer em dia de sábado.
3 Yesu wuɔ cira: «Nyulmu naŋ bilaa *Davidi‑i baa u nuɔmba‑i wuɔ ce kumaŋ, ma sĩ na kalaaŋ-ku kɛ?
3 Mas Jesus lhes disse: Não lestes o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Davidi suurii Diiloŋ-dũŋgu-na a biɛ Diiloŋ-buruo‑i ba wuo baa u nuɔmba‑i. A ne da a saa baa miɛ Diiloŋ-hũmelle‑i, da kuɔ *Diilojigãntieŋ nuɔ sĩ, ŋ siɛ gbãa wuo buruo faŋo‑i.
4 Como entrou na Casa de Deus, e comeram os pães da proposição, os quais não lhes era lícito comer, nem a ele nem aos que com ele estavam, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Ma sĩ na bi kalaaŋ *ãnjĩnamma‑i kɛ? Wuɔ nɛliɛ saa saaya u ce maacemma yitĩɛnaŋgu-na, ŋga Diilojigãntaamba ce maacemma‑i *Diilodubuɔ‑i-na aa molo sa kãŋ-ku wuɔ cãlmuɔ.
5 Ou não lestes na Lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo violam o sábado e ficam sem culpa? Pois eu vos digo:
6 A ne da bande‑i-na, kunaŋgu dii kumaŋ maaraa Diilodubuɔ‑i.
6 aqui está quem é maior que o templo.
7 Diiloŋo ciɛra wuɔ: ‹Taa na ce hujarre na-naa nuɔ ku yaa dɔlaaŋ-miŋ ku yaŋ na niikonni‑i.› Kuɔ na taa na suɔ nel daama yuŋgu‑i, naa naa saa ta na cãl nuɔmba‑i na yuŋ-nu.
7 Mas, se vós soubésseis o que significa:
8 A tiraa naara kufaŋgu‑i: *Moloŋ-Biɛŋo yaa yitĩɛnaŋgu tieŋo‑i.»
8 Porque o Filho do Homem é senhor do sábado.
9 Yesuŋ juɔ piiye baa *Farisĩɛbaa-ba‑i tĩ, wuɔ ta kã *Diilonelhãalãdũŋgu-na.
9 Tendo Jesus partido dali, entrou na sinagoga deles.
10 Naacolŋo naŋo waa ba hɔlma-na, u naŋga diei naa minaŋ. Farisĩɛbaa baa ta ba taara ãntãalãmma da ba haa Yesu‑i-na, a ce dumaaŋo-na baa yuu-yo wuɔ: «A saa baa miɛ Diiloŋ-hũmelle‑i, ŋ gbãa sire jɛiŋo *yitĩɛnaŋgu-na wɛi?»
10 Achava-se ali um homem que tinha uma das mãos ressequida; e eles, então, com o intuito de acusá-lo, perguntaram a Jesus: É lícito curar no sábado?
11 Yesu wuɔ cira: «Namaaŋo-na, umaŋ duɔ waa baa tũmaaŋo diei yoŋ u kũndũŋgu-na aa tũmaaŋ daayo par suur fuoŋ-nu yitĩɛnaŋgu-na, kutieŋo ka yaŋ-yo dii fuoŋgu-na wuɔ yitĩɛnaŋgu wɛi?
11 Ao que lhes respondeu: Qual dentre vós será o homem que, tendo uma ovelha, e, num sábado, esta cair numa cova, não fará todo o esforço, tirando-a dali?
12 Nelbiloŋo‑i baa tũmaaŋo‑i, hai bɔyaa? Terieŋgu faŋgu-na, ãnfafamma gbãa ce yitĩɛnaŋgu-na, wɛima si dii.»
12 Ora, quanto mais vale um homem que uma ovelha? Logo, é lícito, nos sábados, fazer o bem.
13 Aa naa waŋ baa naacolŋ daayo‑i wuɔ: «Fara ŋ naŋga‑i.» Naacolŋ wuɔ bi fara u naŋga‑i, kaa firnu kanaŋga temma‑i.
13 Então, disse ao homem: Estende a mão. Estendeu-a, e ela ficou sã como a outra.
14 Farisĩɛbaa baa pãŋ hel ka ta ba da ba-naa Yesu kommaŋ-kũŋgu-na.
14 Retirando-se, porém, os fariseus, conspiravam contra ele, sobre como lhe tirariam a vida.
15 Yesuŋ juɔ suɔ wuɔ ba taara ba ko-yo, wuɔ ta halaŋ terieŋgu-na. Nuɔŋ baa kũɔl ba-naa ta ba nyaanu-yuɔ. Jaamba waa ba hɔlma-na. Wuɔ sire-bɛi hiere
15 Mas Jesus, sabendo disto, afastou-se dali. Muitos o seguiram, e a todos ele curou,
16 aa naa waŋ-ma kuola-mɛi baa-ba wuɔ ba baa yaŋ molo suɔ wuɔ u yaa siire-bɛi.
16 advertindo-lhes, porém, que o não expusessem à publicidade,
17 Diiloŋ uŋ puɔraa *Isayi waŋ mamaŋ, ma'i sĩ daama‑i wɛi? Isayi waaŋ-ma wuɔ:
17 para se cumprir o que foi dito por intermédio do profeta Isaías:
18 ‹Mi hielaa mi cãarãŋo yaa daayo.
18 Eis aqui o meu servo, que escolhi, o meu amado, em quem a minha alma se compraz. Farei repousar sobre ele o meu Espírito, e ele anunciará juízo aos gentios.
19 U siɛ gãŋ baa moloŋo.
19 Não contenderá, nem gritará, nem alguém ouvirá nas praças a sua voz.
20 U siɛ perieŋ terre maŋ kaanu tĩ,
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará a torcida que fumega, até que faça vencedor o juízo.
21 Nuɔmba‑i hiere ba ka haa ba naŋga‑i yuɔ.›»
21 E, no seu nome, esperarão os gentios.
22 Ku huoŋgu-na, baa ji jo baa bobo-yiroŋo naŋo‑i Yesu wulaa. *Jĩnabaa-ba'i naa ciɛ-yo dumaaŋo-na. Yesu wuɔ puur u yufieŋa‑i aa naa ce u tuɔ gbã u piiye.
22 Então, lhe trouxeram um endemoninhado, cego e mudo; e ele o curou, passando o mudo a falar e a ver.
23 Kuɔ cu nuɔmba hɔmmu‑i; baa ta ba yuu ba-naa wuɔ: «Ku biyaa ŋaa *Davidi hãayɛ̃lŋo yaa‑i?»
23 E toda a multidão se admirava e dizia: É este, porventura, o Filho de Davi?
24 *Farisĩɛbaa-baŋ juɔ nu-ma, baa gbɛ̃-ku dumaa wuɔ: «Jĩna ba yuntieŋo‑i *Bɛlsebul yaa hãa naacolŋ daayo‑i himma‑i u tuɔ donya jĩnabaa-ba‑i.»
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, murmuravam: Este não expele demônios senão pelo poder de Belzebu, maioral dos demônios.
25 Yesu wuɔ suɔ baa-ba. Wuɔ gbɛ̃-ba wuɔ: «Da ŋ da neduɔleŋ-baaŋ namaaŋo‑i na sa gbo, yiiŋgu dii baa yiiŋgu na nelle ka muonu. Da na bi waa cĩiŋgu-na sisɔ dumɛlle-na aa na sa taara na da na-naa, na dumɛlle ka muonu.
25 Jesus, porém, conhecendo-lhes os pensamentos, disse: Todo reino dividido contra si mesmo ficará deserto, e toda cidade ou casa dividida contra si mesma não subsistirá.
26 *Sitãni duɔ tuɔ donya fuɔ fɛrɛŋ baamba‑i, ma sĩ kuu dii ŋaa u gãŋ baa u fɛrɛ kɛ? Dumaaŋo-na, u fɔ̃ŋgũɔ ce niɛ aa cɔ u wulaa?
26 Se Satanás expele a Satanás, dividido está contra si mesmo; como, pois, subsistirá o seu reino?
27 Na gbĩɛ-ku dumaa wuɔ Bɛlsebul yaa hãa muɔ himma‑i mi ta mi donya jĩnabaa-ba‑i, namaa nuɔmba fuɔ, hai moloŋo‑i hãa bafamba‑i himma‑i ba ta ba donya-bɛi? Na saa da, namaa fɛrɛŋ baamba yaa ka karnu ciiruo‑i.
27 E, se eu expulso demônios por Belzebu, por quem os expulsam vossos filhos? Por isso, eles mesmos serão os vossos juízes.
28 Muɔ fuɔ, *Diiloŋ-Yalle yaa hãa-mi himma‑i mi ta mi donya jĩnabaa-ba‑i. Ku yaa pigãaŋ wuɔ *Diiloŋ-bãaŋgu paa-nɛi tĩ.
28 Se, porém, eu expulso demônios pelo Espírito de Deus, certamente é chegado o reino de Deus sobre vós.
29 «Hai moloŋo‑i gbãa suur u nabiɛŋ dũŋgu-na a biɛra u bĩmbĩnni‑i hel baa-ni aa u nabiɛŋo yaŋ-yo dumaa? Ŋga kutieŋ duɔ bel u nabiɛŋo‑i vaa-yo igɛ̃na, u gbãa suur biɛra u bĩmbĩnni‑i hiere ta baa-ni.
29 Ou como pode alguém entrar na casa do valente e roubar-lhe os bens sem primeiro amarrá-lo? E, então, lhe saqueará a casa.
30 «Umaŋ duɔ uu si dii baa-mi, kuu dii ŋaa kutieŋo bigãaŋ-mi; aa umaŋ duɔ u sa tigiiŋ baa-mi, kuu dii ŋaa u pisãllã.
30 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
31 «Mi tũnu-nɛi: Nelbiliembaŋ cãl Diiloŋo‑i aa ta ba haa tuosĩnni maŋ yuɔ hiere, u gbãa ce jande bɛi aa yaŋ ma tĩ. Ŋga umaŋ duɔ tuora u *Yalle‑i, jande cɛraa u ce-yuɔ hĩɛma-na, jande cɛraa u ce-yuɔ dɔrɔ‑i-na.
31 Por isso, vos declaro: todo pecado e blasfêmia serão perdoados aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Umaŋ duɔ waŋ ãndababalaaŋgu hã *Moloŋ-Biɛŋo‑i, ma gbãa tĩ. Ŋga umaŋ duɔ piiye ãndaparaaŋgu hã Diiloŋ-Yalle‑i, ma siɛ tĩ nyuŋgo, ma siɛ tĩ bisĩnuɔ.
32 Se alguém proferir alguma palavra contra o Filho do Homem, ser-lhe-á isso perdoado; mas, se alguém falar contra o Espírito Santo, não lhe será isso perdoado, nem neste mundo nem no porvir.
33 «Tibifafaaŋgu yaa maaŋ biefɛfɛiŋa‑i. Tibibabalaaŋgu maŋ biebabalɛiŋa. Ba suɔ tibiiŋgu‑i ku bieŋa yaa nuɔ‑i.
33 Ou fazei a árvore boa e o seu fruto bom ou a árvore má e o seu fruto mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 Nelbabalaaŋ namaa temma‑i daana‑i! Naŋ balaaŋ, nelfafamma ce niɛ aa hel na nunni-na? Nɛliɛŋ nuɔ ŋ huɔŋgaŋ yuu baa mamaŋ, ma yaa hilaaŋ ŋ nuŋgu-na.
34 Raça de víboras, como podeis falar coisas boas, sendo maus? Porque a boca fala do que está cheio o coração.
35 Nelfɛfɛiŋ u ãnfafamma hel u hɔfafaŋga'i nuɔ‑i. Aa nelbabalaŋ u maacembabalamma hel u hɔbabalaŋga'i nuɔ‑i.
35 O homem bom tira do tesouro bom coisas boas; mas o homem mau do mau tesouro tira coisas más.
36 Mi tũnu-nɛi: Gɛ̃ŋgɛryiiŋgu-na, bamaŋ waaŋ ãndasɔsɔnni‑i hiere, Diiloŋo ka gãŋ baa-ba.
36 Digo-vos que de toda palavra frívola que proferirem os homens, dela darão conta no Dia do Juízo;
37 Diiloŋo ka ne naŋ fɛrɛŋ nuŋ-ãndaaŋgu yaa‑i aa cira ŋ cãlãa sisɔ ŋ saa cãl.»
37 porque, pelas tuas palavras, serás justificado e, pelas tuas palavras, serás condenado.
38 Yesuŋ juɔ piiye tĩ, *ãnjĩnamma pigãataamba namba‑i baa *Farisĩɛbaa-ba namba cira: «Hãalãtie, i taara ŋ ce himma i ne.»
38 Então, alguns escribas e fariseus replicaram: Mestre, queremos ver de tua parte algum sinal.
39 Yesu wuɔ gbɛ̃-ba wuɔ: «Fiɛfiɛ ku nuɔmba saa fa, ba jɛ̃naamba sa ku! Ba gbĩɛ-ku dumaa wuɔ mi ce himma ba ne. Bĩŋkũŋgu sa ce dii hã-na. *Yonasiŋ ciɛ mamaŋ, ma ka saanu baa-na.
39 Ele, porém, respondeu: Uma geração má e adúltera pede um sinal; mas nenhum sinal lhe será dado, senão o do profeta Jonas.
40 Yonasiŋ ciɛ yinni siɛi‑i dumaa teterieŋo kusũŋgu-na, *Moloŋ-Biɛŋo ka bi ce yinni siɛi‑i dumɛi hĩɛma-na.
40 Porque assim como esteve Jonas três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim o Filho do Homem estará três dias e três noites no coração da terra.
41 Ninivetaamba nuɔ Yonasi nuŋgu‑i aa nanna ba cilɔbabalaŋo‑i, a ne da namaa hɔlma-na bande‑i-na, moloŋo dii umaŋ maaraa Yonasi‑i aa na yagar wuɔ na siɛ nu u nuŋgu‑i! Diiloŋ duɔ ji tuɔ yuu nuɔmba‑i, Ninivetaamba ka cira na cãlãa cemma.
41 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão; porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E eis aqui está quem é maior do que Jonas.
42 Gɛ̃ŋgɛryiiŋgu-na, Seba nellentieŋo ka da nuŋgu fiɛfiɛ ku nuɔŋ namaaŋo-na. Fuɔ siire termaaŋ daaku-na a karnu nilɛiŋa‑i hiere ji nu *Salomɔ nelma‑i, a ne da namaa hɔlma-na bande‑i-na, moloŋo dii umaŋ maaraa Salomɔ‑i aa na yagar na sa nu u nuŋgu‑i!»
42 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com esta geração e a condenará; porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E eis aqui está quem é maior do que Salomão.
43 Ku huoŋgu-na, Yesu wuɔ cira: «*Jĩna duɔ waa moloŋo-na aa ji hel, u kã ka tuɔ wuɔra u bĩŋ hĩɛŋ-nu duɔ taara muntĩɛnammu.
43 Quando o espírito imundo sai do homem, anda por lugares áridos procurando repouso, porém não encontra.
44 Duɔ saa ka da, u cira: ‹Mi ka bir kã mi muntercɔlɔmmu-na.› Aa bi bir. Duɔ kã ka da bĩŋkũŋgu si dii kutieŋo huɔŋga-na, aa u gbuu migãaŋ-ka da welewele aa tigiiŋ-ka,
44 Por isso, diz: Voltarei para minha casa donde saí. E, tendo voltado, a encontra vazia, varrida e ornamentada.
45 u bir ka bĩ u najĩnabaa niehãi, bamaŋ balaaŋ yaŋ ufaŋo‑i ba jo ji suur tĩɛna-kɛi. Da ba suur tĩɛna dumaaŋo-na, ku migãaŋ balaŋ kutieŋo-na a yaŋ dĩɛlã-kũŋgu‑i. Mafamma temma yaa ka da fiɛfiɛ ku nuɔmba‑i; ba saa fa.»
45 Então, vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali; e o último estado daquele homem torna-se pior do que o primeiro. Assim também acontecerá a esta geração perversa.
46 Yesuŋ waa tuɔ piiye baa nuɔmba‑i, u nyu wuɔ jo baa u hãmba‑i da ba ji ne-yo. Baŋ juɔ ji da u piiye, baa yiɛra gɔ̃ŋgũɔŋ-nu.
46 Falava ainda Jesus ao povo, e eis que sua mãe e seus irmãos estavam do lado de fora, procurando falar-lhe.
47 Naacolŋo naŋ wuɔ da-ba aa naa piɛ waŋ baa Yesu‑i wuɔ: «Ŋ nyu‑i baa ŋ hãmba juɔ da ba ji ne-ni, baa dii yiɛra gɔ̃ŋgũɔŋgu-na ta ba cie-ni.»
47 E alguém lhe disse: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora e querem falar-te.
48 Yesu wuɔ gbɛ̃ naacolŋo‑i wuɔ: «Na suɔ mi nyu‑i baa mi hãmba‑i wɛi?»
48 Porém ele respondeu ao que lhe trouxera o aviso: Quem é minha mãe e quem são meus irmãos?
49 Aa naa wuɔra pigãaŋ u *hãalãbiemba‑i baa u naŋga aa cira: «Mi nyu‑i baa mi hãmba yaa daaba.
49 E, estendendo a mão para os discípulos, disse: Eis minha mãe e meus irmãos.
50 Bamaŋ ciɛŋ mi To maŋ dɔrɔ‑i-na u huɔŋga‑i, ba yaa mi hãmba‑i, ba yaa mi tũɔbaa-ba‑i, ba yaa mi nyubaa-ba‑i.»
50 Porque qualquer que fizer a vontade de meu Pai celeste, esse é meu irmão, irmã e mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.