Mateus 9
Ozumacín Chinantec NT (CHZ_WBT) vs NTLH
1 Maˉngëëꜘ heˉ ja̱ˉ, gaꜙheꜗ Jesús kaˉlähꜘ nehꜙ naˊmooꜘ ngaayhꜗ taꜙ hngaahˋ ko̱ˉta̱a̱ˉ taꜙ jwɨɨˉ kiyhꜗ.
1 Jesus entrou num barco, voltou para o lado oeste do lago e chegou à sua cidade .
2 Maˊ gaꜙlla̱a̱yhꜗ ja̱ˉ, naˊjä̱ä̱ˉ dsaˉ chaˊnëyˊ ja̱a̱ˉ hi̱ˉ dsaahˊ hi̱ˉ saꜙ liihꜚ gooˉ tɨɨˊ naˉkya̱a̱ˈ nëˊ ji̱i̱ˊ. Maˊ gaꜙjëëꜗ Jesús dsooꜘ baˊ dsëꜗ dsaˉ heꜘ, heˉja̱ˉ gaꜙjäyhꜘ sɨɨyhꜙ hi̱ˉ saꜙ liihꜚ gooˉ tɨɨˊ: —Waˊ nøhˈ hohꜘ gyʉ̱ʉ̱ˉ kya̱a̱nꜙ, maˉnaˉcheˊ baˊ läꜙjëꜙ dsoˊkyeˉ kyahꜗ.
2 Então algumas pessoas trouxeram um paralítico deitado numa cama. Jesus viu que eles tinham fé e disse ao paralítico:
3 Jeeˊ ja̱ˉ maˊ tä̱ä̱hˊ ko̱ˉlla̱a̱ˊ taˉjwohꜗ kya̱a̱ꜗ ley. Hi̱ˉ heꜘ gaꜙjmeeꜘ hʉʉˊdsëˉ heˉ gaꜙhlëëhꜘ Jesús läꜙja̱ˉ heˉ gaꜙmiꜙkwa̱yhꜗ Dio baˊ ja̱ˉ.
3 Aí alguns mestres da Lei começaram a pensar: — Este homem está
4 Pero gaꜙläꜙliihꜚ baˊ Jesús heˉ hʉʉˊdsëˉ maˊ jmeeꜙ dsaˉ heꜘ, heˉja̱ˉ gaꜙjäyhꜘ: —¿Heˉlaˈ jmeehˉ hnähꜘ hʉʉˊdsëˉ hlɨɨhˈ läꜙnaˉ?
4 Porém Jesus sabia o que eles estavam pensando e disse:
5 ¿Heeˉ gaˊ naˉ saꜙ jwë̱ë̱hˋ, la̱a̱hꜘ hnähꜘ? ¿Cheˊ heˉ chiihˊ jneˊ ja̱a̱ˉ hi̱ˉ dsaahˊ: “Maˉnaˉcheˊ dsoˊkyeˉ kyahꜗ”, o heˉ chiihˊ jnihꜘ: “Nooˉ, ki̱i̱ˈ ji̱i̱ˊ kyahˈ, mahꜗ gwa̱a̱hˉ”?
5 O que é mais fácil dizer ao paralítico: “Os seus pecados estão perdoados” ou “Levante-se e ande”?
6 Heˉja̱ˉ jmeenˋ heˉ jwë̱ë̱hˋ gaˊ mahꜗ läꜙngëëhꜘ hnähꜘ, Hi̱ˉgaꜙlë̱ë̱ꜗngoꜗ laˉ baˊ naˉngëˈ jwëˈ jmɨˉgyʉʉꜙ mahꜗ cheyꜗ dsoˊkyeˉ kihꜗ dsaꜙ. Ja̱ˉgaˊ gaꜙjähꜘ Jesús sɨɨhꜙ hi̱ˉ saꜙ liihꜚ gooˉ tɨɨˊ: —Jnäꜘ jwahnꜙ nooˉ, ki̱i̱ˈ ji̱i̱ˊ kyahˈ, gwa̱a̱hˉ chaˊnehꜙ kyahꜗ.
6 Pois vou mostrar a vocês que eu, o Então disse ao paralítico:
7 Heˉja̱ˉ gaꜙnooˉ dsaˉ heꜘ ngaayhꜗ chaˊnehꜙ kiyhꜗ.
7 O homem se levantou e foi para casa.
8 Maˊ gaꜙjëëꜗ dsaˉ ngaahꜗ hi̱ˉ maˊ dsaahˊ heꜘ, gaꜙläꜙdsa̱a̱˜ dsëyꜗ chaˉmiihˉ mahꜗ gaꜙjmeeyꜘ jʉʉhˉ kihꜗ Dio, taꜙlaꜙ kihꜗ heˉ gaꜙkwëëyhꜗ chaˉmiihˉ beꜘ ja̱a̱ˉ dsaˉñʉʉhˉ mahꜗ miˉhlä̱ä̱yꜘ dsaˉdsaahˊ.
8 Quando o povo viu isso, ficou com medo e louvou a Deus por dar esse poder a seres humanos.
9 Läꜙ maˊ yaꜙhë̱ë̱ꜗ Jesús jeeˊ ja̱ˉ, gaꜙjë̱ë̱yꜗ ja̱a̱ˉ dsaˉñʉʉhˉ hi̱ˉ che̱e̱ˉ Matäˊ, hi̱ˉ maˊ gyaˈ nëˊtaˊ kihˈ ko̱o̱yˈ kuˊsɨhˉ. Mahꜗ gaꜙjäyhꜘ sɨɨyhꜙ: —Ñaˉ waˊ jmeenˊ ko̱ˉjø̱hꜘ. Heˉja̱ˉ gaꜙnooyˉ, gaꜙjmeeyꜘ ko̱ˉjø̱hꜘ kya̱a̱hˊ Jesús.
9 Jesus saiu dali e, no caminho, viu um cobrador de impostos, chamado Mateus, sentado no lugar onde os impostos eram pagos. Jesus lhe disse: Mateus se levantou e foi com ele.
10 Pero heˉ gaꜙlaꜗ. Maˊ gyaˈ Jesús kuhˉhɨ̱h˜ chaˊnehꜙ kihꜗ Matäˊ. Jwë̱ë̱ꜘ dsaˉ hi̱ˉ maˊ ko̱o̱ꜗ kuˊsɨhˉ hiꜙ jñahꜘ dsaˉ waˊ hi̱ˉ chaˉ hi̱ˉ maˊ tä̱ä̱hˊ nëˊ mes˜ kuyhˉ ko̱ˉjø̱hꜘ kya̱a̱hˊ Jesús hiꜙ kya̱a̱ꜗ jnäähˈ discípulo kya̱a̱yꜗ.
10 Mais tarde, enquanto Jesus estava jantando na casa de Mateus, muitos cobradores de impostos e outras pessoas de má fama chegaram e sentaram-se à mesa com Jesus e os seus discípulos.
11 Maˊ gaꜙjëëꜗ dsaˉ fariseo, hehꜗ gaꜙjmeeyꜘ läꜙja̱ˉ, mahꜗ gaꜙjäyhꜘ sɨɨyhꜙ jnäähˈ: —¿Heˉlaˈ kuhˉ taˉjwohꜗ kya̱a̱hꜗ hnähꜘ ko̱ˉjø̱hꜘ kya̱a̱hˊ dsaˉ hi̱ˉ ko̱o̱ˈ kuˊsɨhˉ naˉ hiꜙ kya̱a̱hˊ jñahꜘ dsaˉ waˊ hi̱ˉ chaˉ hi̱ˉ?
11 Alguns fariseus viram isso e perguntaram aos discípulos: — Por que é que o mestre de vocês come com os cobradores de impostos e com outras pessoas de má fama?
12 Maˊ gaꜙnuuꜘ Jesús juuˈ ja̱ˉ mahꜗ gaꜙjäyhꜘ: —Saꜙ jmeeꜙ biiꜗ tëꜙmë˜ kihꜗ dsaˉ hi̱ˉ llu̱u̱ꜗ, kihꜗ dsaˉdsaahˊ baˊ jmeeꜙ biiꜗ.
12 Jesus ouviu a pergunta e respondeu:
13 Goˉnääꜘ hnähꜘ miˉtë̱ë̱ˈ hnähꜘ hñaahꜗ heˉ hnøøꜗ jähꜙ juuˈ laˉ: “Hnoonꜗ waˊ läˉñihꜘ hohꜘ hnähꜘ baˊ, saꜙ hnoonꜗ heˉ jë̱ë̱hˈ hnähꜘ jahꜘ nëˊ naˊhyooꜘ”, gaꜙjähꜘ Dio. Saꜙ maˉjan˜ kihꜗ hi̱ˉ llu̱u̱ꜗ, kihꜗ hi̱ˉ chaˉ dsoˊkyeˉ kihꜗ baˊ maˉjan˜, mahꜗ waˊ dsaˉje̱e̱yh˜ kya̱a̱hˊ Dio.
13 Vão e procurem entender o que quer dizer este trecho das
14 Ja̱ˉgaˊ yaꜙnääꜗ dsaˉ hi̱ˉ maˊ gaꜙnääˊ kya̱a̱hˊ Jwa̱a̱ꜚ, gaꜙmiꜙje̱e̱yꜚ Jesús mahꜗ gaꜙngɨɨyꜘ juuˈ kiyhꜗ: —¿Heˉlaˈ maꜙlaꜙ jnäähˈ baˊ kya̱a̱hˊ fariseo, ko̱ˉllaˉji̱i̱h˜ baˊ saꜙ kihˉhi̱hˉ jnäähꜗ jeeˊ ngɨɨˊ jnäähꜗ kihꜗ Dio, mahꜗ saꜙ jmeeꜙ läꜙja̱ˉ discípulo kya̱a̱hꜗ?
14 Então os discípulos de João Batista chegaram perto de Jesus e perguntaram: — Por que é que nós e os
15 Heˉja̱ˉ gaꜙjähꜘ Jesús sɨɨyhꜙ: —Saꜙ chaˉ tiˉmeehˉ dsëꜗ hi̱ˉ tä̱ä̱hˊ jeeˊ dsaˉje̱e̱ꜘ gooˉ dsaˉ taˊko̱ˉji̱i̱hˈ gyaꜗ dsaˉñʉʉhˉ hi̱ˉ dsaˉje̱e̱ꜘ gooˉ jeeˊ ja̱ˉ. Pero lloo˜ ko̱o̱ˉ jmɨɨˊ waˊraˉ gaꜙlle̱e̱ˉ dsaˉ dsaˉñʉʉhˉ hi̱ˉ dsaˉje̱e̱ꜘ gooˉ heꜘ. Maˊja̱ˉ gaˊ tʉˈ dsaˉ kya̱a̱yꜗ heˉ kuhˉhɨ̱h˜ mahꜗ chu̱u̱yꜗ kya̱a̱hˊ Dio.
15 Jesus respondeu:
16 Niꜙ ja̱a̱ˉ dsaˉ saꜙ kwaꜙ kiyhꜗ tø̱ø̱yꜗ hmɨɨhˉ hmëëꜘ nëˊ hmɨɨhˉ maˉgyu̱hˉ. Jëëhꜘ, hmɨɨhˉ hmëëꜘ dsaˉdsu̱hˈ mahꜗ jmeeꜙ dsaˉgyiiꜙ hmɨɨhˉ maˉgyu̱hˉ chaˉgaˊmiihˉ.
16 — Ninguém usa um retalho de pano novo para remendar uma roupa velha; pois o remendo novo encolhe e rasga a roupa velha, aumentando o buraco.
17 Hiꜙ läꜙja̱ˉ, niꜙ ja̱a̱ˉ dsaˉ saꜙ kwaꜙ kihꜗ chiyhꜗ jmɨhˈ mɨˈjëhꜗ hmëëꜘ nehꜙ looˉ maˉgyu̱hˉ. Cherˊmahꜗ gaꜙchihꜗ dsaˉ heˉ hmëëꜘ ja̱ˉ nehꜙ looˉ maˉgyu̱hˉ, cha̱hꜘ baˊ gyiiꜙ, jëëhꜘ saꜙ kwaꜗ jwëˈ ä̱ä̱ꜙ. Tʉ̱ʉ̱ꜙ jmɨhˈ mɨˈjëhꜗ hmëëꜘ hiꜙ he̱e̱ꜘ looˉ kaˉlähꜘ. Heˉja̱ˉ nehꜙ looˉ hmëëꜘ baˊ dsaˉhooˋ jmɨhˈ mɨˈjëhꜗ hmëëꜘ. Mahꜗ läꜙja̱ˉ baˊ miˉheeꜙ ko̱ˉjø̱hꜘ läꜙto̱ꜘ.
17 Ninguém põe vinho novo em
18 Taˊko̱ˉji̱i̱hˈ hlëëhꜙ gyihꜗ läꜙja̱ˉ, maˊ gaꜙllooꜗ ja̱a̱ˉ dsaˉjø̱ø̱hˈ. Gaꜙju̱u̱yhꜗ jnëyˊ chaˊnëˊ Jesús, mahꜗ gaꜙjäyhꜘ: —Gyʉ̱ʉ̱ˉ mëꜘ kya̱a̱nꜙ, ko̱o̱ˉ maˉju̱u̱ꜙ baˊ. Manˋ mahꜗ goˊkyehˉ goohˉ nëˊ kiyhˈ mahꜗ läꜙji̱i̱yhˊ —gaꜙjähꜘ dsaˉjø̱ø̱hˈ heꜘ.
18 Enquanto Jesus estava falando ao povo, um chefe religioso chegou perto dele, ajoelhou-se e disse: — A minha filha morreu agora mesmo! Venha e ponha as mãos sobre ela para que viva de novo.
19 Mahꜗ gaꜙnooˉ Jesús jeeˊ maˊ gyaˈ, gaꜙllaꜙlleyꜗ kaahˋ kihˈ dsaˉ heꜘ, hiꜙ gaꜙnøøꜗ jnäähˈ ko̱ˉjø̱hꜘ kya̱a̱yhˊ.
19 Então Jesus foi com ele, e os seus discípulos também foram.
20 Jeeˊ ngooyˈ ja̱ˉ, ja̱a̱ˉ dsaˉmëꜘ hi̱ˉ maˉhyaˉ gyaꜙto̱ꜘ ji̱ˉñeˉ jëë˜ dsooˊ kihˈ, gaꜙllooyꜗ taꜙ kaˊluuˊ Jesús mahꜗ gaꜙsu̱ꜗ miihˉ chaˊgooyˉ chaˊhooˊ saˊhmɨɨhˉ kiyhꜗ.
20 Certa mulher, que fazia doze anos que estava com uma hemorragia, veio por trás de Jesus e tocou na barra da capa dele.
21 Jëëhꜘ maˊ la̱a̱yꜘ: “Waˊraˉ jähꜘ kihꜗ ko̱o̱ˉ të̱ë̱nꜗ su̱ꜗ miihˉ chaˊgoonꜙ saˊhmɨɨhˉ kiyhꜗ, hlä̱ä̱nꜘ goˉte˜.”
21 Pois ela pensava assim: “Se eu apenas tocar na capa dele, ficarei curada.”
22 Maˊ gaꜙje̱e̱hˉ Jesús hñiiꜘ, gaꜙjë̱ë̱yꜗ dsaˉmëꜘ heꜘ mahꜗ gaꜙsɨɨyhꜙ: —Waˊ jë̱ë̱ˉ hohꜘ gyʉ̱ʉ̱ˉ kya̱a̱nꜙ. Kihꜗ heˉ maˉläˉdsooꜘ hohꜘ kinꜙ, maˉhla̱a̱hꜘ baˊ hneˉ. Läꜙcha̱hꜘ ja̱ˉ gaꜙjä̱ꜗ goˉteˈ kihꜗ dsaˉmëꜘ heꜘ.
22 Jesus virou, viu a mulher e disse: E naquele momento a mulher ficou curada.
23 Läꜙ maˊ gaꜙllooꜗ Jesús kihꜗ dsaˉjø̱ø̱hˈ heꜘ, gaꜙjë̱ë̱yꜗ tëꜙ hi̱ˉ maˊ tä̱ä̱hˊ jʉʉꜙ luuꜘ hmaˉtaˉ, hiꜙ maˊ tä̱ä̱hˊ dsaˉ kɨˉhooh˜.
23 Depois Jesus foi para a casa do chefe religioso. Quando viu os que tocavam música fúnebre e viu a multidão numa confusão geral,
24 Mahꜗ gaꜙsɨɨyhꜙ läꜙjë̱ë̱ꜙ dsaˉ heꜘ: —Hwë̱ë̱ˉ daˊ hnähꜘ jeeˊ laˉ. Chihˉmëꜘ naˉ saꜙ naˉju̱u̱ˊ, hi̱ˉ naˉgwɨ̱ɨ̱ˉ baˊ naˉ. Mahꜗ gaꜙmiꜙkwa̱hꜗ dsaˉ kihꜗ Jesús, maˊ gaꜙjäyhꜘ läꜙja̱ˉ.
24 disse: Então começaram a caçoar dele.
25 Maˊ gaꜙhwë̱ë̱ˉ dsaˉ heꜘ taꜙ kaˊhneꜚ, gaꜙheyꜗ jeeˊ naˉkya̱a̱ˈ chihˉmëꜘ heꜘ. Gaꜙso̱o̱yhꜗ gooyˉ. Hiꜙ läꜙcha̱hꜘ ja̱ˉ gaꜙnooˉ chihˉmëꜘ heꜘ.
25 Logo que a multidão saiu, Jesus entrou no quarto em que a menina estava, pegou-a pela mão, e ela se levantou.
26 Läꜙka̱a̱ˉ hwaꜗ ja̱ˉ gaꜙnuuꜘ dsaˉ juuˈ ja̱ˉ.
26 E a notícia a respeito disso se espalhou por toda aquela região.
27 Läꜙ maˊ yaꜙhë̱ë̱ꜗ Jesús jeeˊ ja̱ˉ, u̱u̱ꜗ dsaˉtʉʉˊ maˊ cha̱a̱ˉ kaahˋ kiyhˈ, chu̱u̱yꜘ kya̱a̱yhˊ: —¡Waˊ läˉñihꜘ hohꜘ kya̱a̱ꜗ jnäähˈ, hneˉ la̱a̱hꜗ saˊju̱ˉ kihꜗ David!
27 Jesus saiu daquele lugar, e no caminho dois cegos começaram a segui-lo, gritando: —
28 Läꜙ maˊ gaꜙheꜗ Jesús chaˊnehꜙ, gaꜙmiꜙjä̱hꜙ dsaˉtʉʉˊ heꜘ kiyhꜗ, mahꜗ gaꜙjähꜘ Jesús sɨɨyhꜙ: —¿Cheˊ la̱a̱hꜘ hnähꜘ dsooꜘ lihnꜙ jmeenˋ heˉ naˉ? —Le̱hꜗ baˊ hneˉ Dsaˉjø̱ø̱hˈ kya̱a̱nꜙ —gaꜙjähꜘ dsaˉtʉʉˊ heꜘ.
28 Assim que Jesus entrou em casa, os cegos chegaram perto dele. Então ele perguntou: — Sim, senhor! Nós cremos! — responderam eles.
29 Ja̱ˉgaˊ gaꜙchuyꜗ mɨˈnëˊ dsaˉtʉʉˊ heꜘ, mahꜗ gaꜙsɨɨyhꜙ: —Waˊ leꜘ kyahꜗ hnähꜘ läꜙko̱o̱ˉ maˉläˉdsooꜘ hohꜘ hnähꜘ kinꜙ.
29 Jesus tocou nos olhos deles e disse:
30 Läꜙcha̱hꜘ ja̱ˉ gaꜙnaꜘ mɨˈnëˊ läꜙu̱u̱ꜘ dsaˉtʉʉˊ heꜘ. Pero gaꜙta̱a̱hˉ Jesús juuˈ gaꜙchu̱u̱yꜘ chaˉmiihˉ kya̱a̱hˊ dsaˉtʉʉˊ heꜘ, gaꜙsɨɨyhꜙ: —Saꜙ waˊ läˉñeˉ niꜙ ja̱a̱ˉ dsaˉ kihꜗ heˉ laˉ.
30 E os olhos deles ficaram curados. Aí Jesus ordenou com severidade:
31 Pero läꜙko̱o̱ˉ gaꜙhwë̱ë̱ˉ bihꜗ jeeˊ ja̱ˉ, gaꜙløøyꜗ hlëëyhꜗ kihꜗ Jesús läꜙka̱a̱ˉ hwaꜗ ja̱ˉ.
31 Porém eles foram embora e espalharam as notícias a respeito de Jesus por toda aquela região.
32 Ko̱o̱ˉ maˉhwë̱ë̱ˉ baˊ dsaˉtʉʉˊ heꜘ jeeˊ ja̱ˉ, maˊ gaꜙllaꜙnääꜗ dsaˉ hi̱ˉ jä̱ä̱ꜙ ja̱a̱ˉ dsaˉ kooˋ hi̱ˉ maˊ kye̱ˉ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ.
32 Quando eles foram embora, algumas pessoas levaram a Jesus um homem que não podia falar porque estava dominado por um demônio.
33 Läꜙko̱o̱ˉ maˊ gaꜙlle̱e̱ˉ Jesús jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ heꜘ, gaꜙløøꜗ hlëëhꜗ dsaˉ hi̱ˉ maˊ kooˋ heꜘ. Peerꜙ gaꜙläꜙdsa̱a̱˜ dsëꜗ dsaˉ hi̱ˉ maˊ tä̱ä̱hˊ jëë˜ jeeˊ ja̱ˉ. —Ji̱hˊko̱hꜘ saꜙ maˉjëëˊ jneˊ läꜙnaˉ hwaꜗ Israel laˉ —maˊ jäyhꜘ.
33 Logo que o demônio foi expulso, o homem começou a falar. Todos ficaram admirados e afirmavam: — Nunca vimos em Israel uma coisa assim!
34 Pero dsaˉ fariseo maˊ jähꜘ: —Dsaˉjø̱ø̱hˈ kya̱a̱ꜗ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ baˊ naˉ kwaꜙ beꜘ kiyhꜗ mahꜗ hwë̱ë̱y˜ jmɨˉlleꜘ hlɨɨhˈ.
34 Mas os fariseus diziam: — O chefe dos demônios é quem dá a esse homem poder para expulsar demônios.
35 Gaꜙngëëꜘ Jesús gaꜙläꜙka̱a̱ˉ jeeˊ hlaˉ jwɨɨˉ kaahˊ jwɨɨˉ mähˉ, maˊ miˉtë̱ë̱yꜙ dsaˉ nehꜙ gwahꜙ kihꜗ jeeˊ jwɨɨˉ ja̱ˉ, maˊ kwayꜙ juˈhmëëꜘ läꜙko̱o̱ˉ jä̱ä̱ꜙ Dio dsaˉ läꜙhihꜙ kihꜗ, hiꜙ maˊ miˉhlä̱ä̱yꜘ dsaˉdsaahˊ hiꜙ maˊ jñuuyh˜ dsooˊ jmɨˊwɨɨꜘ kihꜗ dsaꜙ.
35 Jesus andava visitando todas as cidades e povoados. Ele ensinava nas sinagogas , anunciava a boa notícia sobre o Reino e curava todo tipo de enfermidades e doenças graves das pessoas.
36 Läꜙko̱o̱ˉ häˊ maˊ jë̱ë̱y˜ jwë̱ë̱ꜘ dsaˉ hi̱ˉ dsaˉnääꜗ chaˊnëyˊ, gaꜙläꜙñihꜘ dsëyꜗ kihꜗ. Jëëhꜘ, maˊ naˉhë̱ë̱yˈ, gaꜙnääyꜗ naˉsaaˉ naˉjñeeyꜘ. Maˊ la̱a̱yˈ läꜙko̱hꜘ borrego hi̱ˉ saꜙ cha̱a̱ˉ jʉʉˊ.
36 Quando Jesus viu a multidão, ficou com muita pena daquela gente porque eles estavam aflitos e abandonados, como ovelhas sem pastor.
37 Heˉja̱ˉ gaꜙsɨɨyhꜙ jnäähˈ discípulo kya̱a̱yꜗ: —Maꜙraꜙ juˈdsooꜘ, chaˉmiihˉ heˉ maˉleꜘ choohˊ jneˊ, pero miihˉ goˉteˈ baˊ dsaˉ hi̱ˉ tä̱ä̱hˊ jmeeꜙ taˊ.
37 Então disse aos discípulos:
38 Heˉja̱ˉ chu̱u̱ˊ hnähꜘ chaˉmiihˉ kya̱a̱hˊ dsaˉjʉʉˊ taˊ mahꜗ che̱e̱yꜗ jwë̱ë̱ꜘ hi̱ˉ choohꜗ taˊ kiyhˈ.
38 Peçam ao dono da plantação que mande mais trabalhadores para fazerem a colheita.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.