Lucas 9
Dios ã jáap naáwát tólih (CBV) vs ARA
1 Biíc yeó jáap doce ã bohénitdih Jesús ã pebhna bid wáacnit, nemépwãdih ĩ bacaat pínah, wʉnnitdihbʉt ĩ booaat pínah niijná, ã wẽpatdih queétdihbʉt ãt wʉ̃hʉp wʉt jĩ.
1 Tendo Jesus convocado os doze, deu-lhes poder e autoridade sobre todos os demônios, e para efetuarem curas.
2 Pánih wʉ̃h péanit, queétdih ãt wahap wʉt jĩ, Dios ã maáh jʉmatdih ĩ naáwáchah, cã́acwã ĩ jepahat pínah, cã́acwãdihbʉt ĩ booat pínah niijná.
2 Também os enviou a pregar o reino de Deus e a curar os enfermos.
3 Pánih wahnit, Jesús queétdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:
3 E disse-lhes: Nada leveis para o caminho: nem bordão, nem alforje, nem pão, nem dinheiro; nem deveis ter duas túnicas.
4 Caán tʉ́tchidih moondíh bohéna, ded ñi jwíih waadní mʉʉdíhjeh ñi ʉ̃wʉʉ́. Caanjĩ́h moondíh bohé péanitjeh caán mʉʉdíh ñi cádah bejeé.
4 Na casa em que entrardes, ali permanecei e dali saireis.
5 Det tʉ́tchidih moón yeebdíh náahcan, ñi naóhni doonádih ĩ joííhcah, bac bejna, ĩ enechah, queétdih Dios ã yohat pínahdih ĩ jéihyat pínah niijná, ñíih zapatosdih tóo dʉgnit, becchídih ñi péoh mao jéenanaá, ãt niijíp wʉt jĩ.
5 E onde quer que não vos receberem, ao sairdes daquela cidade, sacudi o pó dos vossos pés em testemunho contra eles.
6 Páant ã niijíchah joinít, nihat tʉ́tchibitna yoobó ĩt bejep wʉt jĩ. Pánih jʉibínit, Dioíh tʉ́ini doonádih nihat cã́acwãdih naóhnit, wʉnnitdihbʉt ĩt booanap wʉt jĩ.
6 Então, saindo, percorriam todas as aldeias, anunciando o evangelho e efetuando curas por toda parte.
7 Caán láa Maáh Herodes Jesús ã bohénitbʉt ded pah ĩ chãjat doonádih jwʉ́ʉb joiná, bʉ́dí ãt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ. “Juanji ãt jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óh tagaá”, biquína niíj,
7 Ora, o tetrarca Herodes soube de tudo o que se passava e ficou perplexo, porque alguns diziam: João ressuscitou dentre os mortos;
8 “Elías ãt jwʉ́ʉb jígoh tagaá”, bita niíj, “Dios naáwátdih biíh naóh yapaniji ãt jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óh tagaá”, bitabʉt ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ.
8 outros: Elias apareceu; e outros: Ressurgiu um dos antigos profetas.
9 Páant ĩ niijíchah joinít, Herodesboó nin pah ãt niijíp wʉt jĩ: —Weemjéh tijĩí Juandih wã waó bóod yohat tʉ́ʉtʉp jĩ. ¿Pánihna, deíh doonádih tigaá wã jwʉ́ʉb joí, páant mʉntih? ãt niijíp wʉt jĩ. Páant niijnít, Herodes Jesúsdih tʉbit ãt eníhip wʉt jĩ.
9 Herodes, porém, disse: Eu mandei decapitar a João; quem é, pois, este a respeito do qual tenho ouvido tais coisas? E se esforçava por vê-lo.
10 Tʉ́ttimah, Jesús ã wahnitji ã pebhna jwʉ́ʉb jʉibínit, ded pah ĩ chãjatjidih caandíh ĩt naáwáp wʉt jĩ. Páant ĩ naáwáchah joinít, ã bohénitjĩhjeh jʉmíhna, cã́acwãdih ãt cádah bejep wʉt jĩ. Pánih cádah bejnit, Betsaida tʉ́tchina ĩt bejep wʉt yʉh jĩ.
10 Ao regressarem, os apóstolos relataram a Jesus tudo o que tinham feito. E, levando-os consigo, retirou-se à parte para uma cidade chamada Betsaida.
11 Obohjeéhtih, cã́acwãboó ĩ bejatdih jéihnit, queétdih ĩt ñʉʉn béjep wʉt jĩ. Ĩ ñʉʉ́n jwãááchah, Jesús queétdih wẽinit, Dios ã maáh jʉmatdih ãt bohénap wʉt jĩ. Wʉnnitdihbʉt ãt booanap wʉt jĩ.
11 Mas as multidões, ao saberem, seguiram-no. Acolhendo-as, falava-lhes a respeito do reino de Deus e socorria os que tinham necessidade de cura.
12 Cheyeh doce ã bohénit nin pah Jesúsdih ĩt niijíp wʉt yʉh jĩ:
12 Mas o dia começava a declinar. Então, se aproximaram os doze e lhe disseram: Despede a multidão, para que, indo às aldeias e campos circunvizinhos, se hospedem e achem alimento; pois estamos aqui em lugar deserto.
13 —Yeebjéh queétdih jeémát ñi wʉ̃hʉʉ́, Jesús ãt niíj jepahap wʉt jĩ.
13 Ele, porém, lhes disse: Dai-lhes vós mesmos de comer. Responderam eles: Não temos mais que cinco pães e dois peixes, salvo se nós mesmos formos comprar comida para todo este povo.
14 (Cinco mil neonájeh ĩt jʉmʉp wʉt jĩ. Yaádh ĩ weh biícdih chah ĩt jʉmʉp wʉt jĩ.)
14 Porque estavam ali cerca de cinco mil homens. Então, disse aos seus discípulos: Fazei-os sentar-se em grupos de cinquenta.
15 Páant ã niijíchah joinítjeh, queétdih ĩt chʉ́ʉdat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.
15 Eles atenderam, acomodando a todos.
16 Páant ĩ chʉ́ʉdʉchah, Jesúsboó cinco pan dahnadih, chéne queejwã́dihbʉt ʉbnit, chéi ennit,
16 E, tomando os cinco pães e os dois peixes, erguendo os olhos para o céu, os abençoou, partiu e deu aos discípulos para que os distribuíssem entre o povo.
17 Pánihna, nihat ĩt tʉ́i jeémp chʉ̃ʉ́ʉ́p wʉt jĩ. Ĩ jʉdh jeémpnidih doce wʉhdih ĩt ʉb yac yáwanap wʉt jĩ.
17 Todos comeram e se fartaram; e dos pedaços que ainda sobejaram foram recolhidos doze cestos.
18 Biíh láa Jesús Diosdih ʉʉ́bh péanit, ã bohénitdih nin pah ãt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:
18 Estando ele orando à parte, achavam-se presentes os discípulos, a quem perguntou: Quem dizem as multidões que sou eu?
19 —‘Juan Daabáni nacaá’, biquína niíj, ‘Elías nacaá’, bita niíj, ‘Jon jã́tih Dios naáwátdih naóh yapaniji ãt jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óh tagaá’, bitabʉt ĩ niijná beé, Jesúsdih ĩt niíj jepahap wʉt jĩ.
19 Responderam eles: João Batista, mas outros, Elias; e ainda outros dizem que ressurgiu um dos antigos profetas.
20 —Queét páant ĩ niijíchah joiná, ¿yeébboó ded pah tigaá ñi niíj jenah joí? queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.
20 Mas vós, perguntou ele, quem dizeis que eu sou? Então, falou Pedro e disse: És o Cristo de Deus.
21 Páant Pedro ã niijíchah joinít, Jesús ã bohénitdih nin pah ãt jwʉ́ʉb niíj naáwáp wʉt jĩ:
21 Ele, porém, advertindo-os, mandou que a ninguém declarassem tal coisa,
22 Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih tʉbit yeejép yapat caá náahap. Jwĩ maáta, sacerdotewã ĩ maáta, Moisés ã wʉtatjidih bohénitbʉt weemdíh náahcan, ĩ mao yohat tʉ́ʉtbipna yʉh caá. Obohjeéhtih, páant ĩ mawachah yʉhna, biíc peihcanni yeó jáap tʉ́ttimah, wã jwʉ́ʉb boo pʉd jʉ̃óhbipna caá. Páant yeejép yapat caá weemdíh náahap, Dios ã jenah joyátjidih biíc yoobó ã yapat pínah niijná, ãt niijíp wʉt jĩ.
22 dizendo: É necessário que o Filho do Homem sofra muitas coisas, seja rejeitado pelos anciãos, pelos principais sacerdotes e pelos escribas; seja morto e, no terceiro dia, ressuscite.
23 Tʉ́ttimah, queét nihatdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:
23 Dizia a todos: Se alguém quer vir após mim, a si mesmo se negue, dia a dia tome a sua cruz e siga-me.
24 Ded ã weñat pínahdihjeh jenah joí chãjni iiguípna bejni ã jʉmbipna caá. Obohjeéhtih, ded ã weñat pínahdih joyáh bojni, wã weñat pínahboodíh chãjni, ã bʉʉdcán niít.
24 Pois quem quiser salvar a sua vida perdê-la-á; quem perder a vida por minha causa, esse a salvará.
25 Ded ã weñat pínahdihjeh chãjni, bʉ́dí dinero ã bíbohochah yʉhna, caandíh dedé pínah nihcan caá. Wã weñat pínahdih ã chãjcatji jíib, iiguípna ã bejbipna caá.
25 Que aproveita ao homem ganhar o mundo inteiro, se vier a perder-se ou a causar dano a si mesmo?
26 Pánihna, weém maáh jʉmna, wã íip ã yeh iigátjĩh, ã́ih tʉ́init ángelwã ĩ yeh iigátjĩhbʉt jwʉ́ʉb dei jʉ̃óhna, ded weemdíh náahcan, wã naáwátdihbʉt joííhcannidih wã wẽpatjĩh wã yohbipna caá.
26 Porque qualquer que de mim e das minhas palavras se envergonhar, dele se envergonhará o Filho do Homem, quando vier na sua glória e na do Pai e dos santos anjos.
27 Yeebdíh yoobópdih wã naóhna caá. Biquína ninjĩh ñʉhnit ñi wʉnat pínah jã́tih, Dios ã maáh jʉmatdih ã jʉ́ʉtʉchah, ñi enbipna caá, Jesús ãt niijíp wʉt jĩ.
27 Verdadeiramente, vos digo: alguns há dos que aqui se encontram que, de maneira nenhuma, passarão pela morte até que vejam o reino de Deus.
28 Biíc semana tʉ́ttimah, Diosdih ʉʉ́bát tʉ́ʉt niijná, Pedro, Santiago, Juan queét biíc peihcannitdihjeh jap bóo jeená Jesús ãt nʉmah pʉ́ʉh laab béjep wʉt jĩ.
28 Cerca de oito dias depois de proferidas estas palavras, tomando consigo a Pedro, João e Tiago, subiu ao monte com o propósito de orar.
29 Caanná ĩ pʉ́ʉh laáb jʉibínit, Jesús ã ʉʉ́bʉ́chah, ã jígohat ãt tʉ́ʉt nʉʉmʉ́p wʉt jĩ. Ã́ih móot yeó ã yeh iigát pah yeh iíg, ã́ih yéguehbʉt biíc yoobó tʉ́i baabní ãt yeh iiguíp wʉt jĩ.
29 E aconteceu que, enquanto ele orava, a aparência do seu rosto se transfigurou e suas vestes resplandeceram de brancura.
30 Páant ã yeh iiguíchah, Moisés, Elíasji biícdih ã pebh ĩt jígohop wʉt jĩ.
30 Eis que dois varões falavam com ele: Moisés e Elias,
31 Queétbʉt Jesús biíc yoobó ĩt yeh iiguíp wʉt jĩ. Pánih jígohnit, Dios ã jenah joyátjidih biíc yoobó ã yapat pínah niijná, Jesús Jerusalén tʉ́tchiboó ã wʉnat pínahdih ĩt míic wéhenap wʉt jĩ.
31 os quais apareceram em glória e falavam da sua partida, que ele estava para cumprir em Jerusalém.
32 Páant ã yapachah, Pedro ã chéenwã biícdih chʉʉnít jʉmna, queétdih quíib chei ãt jʉmʉp wʉt jĩ. Obohjeéhtih, jwʉ́ʉb jáanit, Jesús bʉ́dí ã yeh iiguíchah, ã pebh ñʉhnitdihbʉt ĩt enep wʉt jĩ.
32 Pedro e seus companheiros achavam-se premidos de sono; mas, conservando-se acordados, viram a sua glória e os dois varões que com ele estavam.
33 Pánih ñʉhnitji ĩ jwʉ́ʉb bʉʉ́d jʉ̃ʉ́wʉ́chah, Pedro Jesúsdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:
33 Ao se retirarem estes de Jesus, disse-lhe Pedro: Mestre, bom é estarmos aqui; então, façamos três tendas: uma será tua, outra, de Moisés, e outra, de Elias, não sabendo, porém, o que dizia.
34 Páant ã niijíchahjeh, mah põh panihni queétdih ãt dei jʉyʉ́p wʉt jĩ. Páant ã dei jʉyʉ́chah, bʉ́dí ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ.
34 Enquanto assim falava, veio uma nuvem e os envolveu; e encheram-se de medo ao entrarem na nuvem.
35 Mah põh cãtíh Dios queétdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:
35 E dela veio uma voz, dizendo: Este é o meu Filho, o meu eleito; a ele ouvi.
36 Páant ã niiját tʉ́ttimah, Pedrowã jwʉ́ʉb enna, Jesús biícjeh ã ñʉhʉchah, ĩt enep wʉt jĩ. Páant ĩ enatjidih bitadih ĩt naóh jwʉhcap wʉt jĩ.
36 Depois daquela voz, achou-se Jesus sozinho. Eles calaram-se e, naqueles dias, a ninguém contaram coisa alguma do que tinham visto.
37 Cheibit Jesúswã ĩ jwʉ́ʉb dei jʉibínachah, dawá cã́acwã caandíh ĩt jwãááp wʉt jĩ.
37 No dia seguinte, ao descerem eles do monte, veio ao encontro de Jesus grande multidão.
38 Páant ĩ jwãááchah, queét cãtíh biíc newé Jesúsdih ejnit, nin pah ãt niíj ʉʉ́bʉ́p wʉt jĩ:
38 E eis que, dentre a multidão, surgiu um homem, dizendo em alta voz: Mestre, suplico-te que vejas meu filho, porque é o único;
39 Dawá láa nemép caandíh ãpĩ́ déheana caá. Pánih déhe bʉʉg ñájnit, tʉbit mémé ñaácnit, chʉ̃i bid ñajnit, ãpĩ́ jac moj chej bac ñaj bejna caá. Pánih chãjna, wã wʉ̃ʉ́hdih dedé ã noón yaicán caá. Pánihna, ã́ih bácahdih tʉbit yéejana caá ã chãjap.
39 um espírito se apodera dele, e, de repente, o menino grita, e o espírito o atira por terra, convulsiona-o até espumar; e dificilmente o deixa, depois de o ter quebrantado.
40 Páant ã chãjachah, nemépdih ĩ bacaat pínah niijná, ma bohénitdih wã ʉʉ́bʉ́p yʉh be. Obohjeéhtih, queétboó caandíh ĩ jéih bacacap be, Jesúsdih ãt niijíp wʉt jĩ.
40 Roguei aos teus discípulos que o expelissem, mas eles não puderam.
41 Páant ã niijíchah joinít, Jesús queét nihatdih nin pah ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ:
41 Respondeu Jesus: Ó geração incrédula e perversa! Até quando estarei convosco e vos sofrerei? Traze o teu filho.
42 Páant ã niijíchah joinít, ã wʉ̃ʉ́hdih Jesús pebhna ã ʉb jʉ̃ʉ́wʉ́chah, nemépboó déhea ʉb yoh bʉʉgánit, tʉbit caandíh ãt méméanap wʉt jĩ. Páant ã chãjachah ennit, Jesús nemépdih ãt jʉ̃ih bacanap wʉt jĩ. Pánih baca péanit,
42 Quando se ia aproximando, o demônio o atirou no chão e o convulsionou; mas Jesus repreendeu o espírito imundo, curou o menino e o entregou a seu pai.
43 Páant ã bacaatdih ennit, Dios ã wẽpatdih nihat cã́acwã ĩt en wʉ́hi bejep wʉt jĩ.
43 E todos ficaram maravilhados ante a majestade de Deus. Como todos se maravilhassem de quanto Jesus fazia, disse aos seus discípulos:
44 —Ñi tʉ́i joyoó. Weém yeebdíh bainí wã naáwát tʉ́ʉt caá. Weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñédih cã́acwã teonit, bitadih ĩ wʉ̃hbipna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.
44 Fixai nos vossos ouvidos as seguintes palavras: o Filho do Homem está para ser entregue nas mãos dos homens.
45 Páant ã niijíchah joiná yʉhna, Dios queétdih ã beh joyát tʉ́ʉtcah, ĩt tʉ́i beh joicáp wʉt jĩ. Pánih beh joicán, ĩ jwʉ́ʉb ʉʉ́bh joyátji déeji ĩt tíiquip wʉt jĩ.
45 Eles, porém, não entendiam isto, e foi-lhes encoberto para que o não compreendessem; e temiam interrogá-lo a este respeito.
46 Páant Jesús ã niiját tʉ́ttimah, ã bohénitboó nin pah queétjeh ĩt míic niijíp wʉt jĩ: “¿Déhe tigaá jwĩ cãtíh jwĩ maáh panihni?” ĩt míic niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ.
46 Levantou-se entre eles uma discussão sobre qual deles seria o maior.
47 Páant ĩ míic niíj jʉ̃ihñatdih jéihnit, biíc wébítdih Jesúsboó ã pebh ãt wái boj dodhdop wʉt jĩ.
47 Mas Jesus, sabendo o que se lhes passava no coração, tomou uma criança, colocou-a junto a si
48 —Det wĩ́ihwã jʉmna, nin wébít panihni, oboh jʉmnidih wẽi jwãáhnit, weemdíhbʉt wẽi jwãáhnit caá. Det weemdíh wẽi jwãáhnit, weemdíh wahnijidihbʉt wẽi jwãáhnit ĩ jʉmna caá. Pánihna, ded nin wébít dée oboh jʉmniboó ñi maáh panihni ã jʉmna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.
48 e lhes disse: Quem receber esta criança em meu nome a mim me recebe; e quem receber a mim recebe aquele que me enviou; porque aquele que entre vós for o menor de todos, esse é que é grande.
49 Páant ã niijíchah joinít, Juanboó Jesúsdih nin pah ãt niijíp wʉt jĩ:
49 Falou João e disse: Mestre, vimos certo homem que, em teu nome, expelia demônios e lho proibimos, porque não segue conosco.
50 —Páant caandíh ñi niijcá bojoó. Ded yeebdíh en jʉ̃ihcanni jʉmna, ñijeéh ã jʉmna caá, Jesús queétdih ãt niijíp wʉt jĩ.
50 Mas Jesus lhe disse: Não proibais; pois quem não é contra vós outros é por vós.
51 Pánihat tʉ́ttimah, jeáboó ã pʉ́ʉh laab béjat yeó jáap pínah tóah jʉ̃ʉ́wʉ́chah, “Weemdíh Jerusalén tʉ́tchina bejat caá náahap”, Jesús bʉ́dí ãt niíj jenah joyóp wʉt jĩ.
51 E aconteceu que, ao se completarem os dias em que devia ele ser assunto ao céu, manifestou, no semblante, a intrépida resolução de ir para Jerusalém
52 Páant niíj jenah joinít, biquína ã bohénitdih Samaria baácdih bóo tʉ́tchina ĩ ʉ̃wat pínah pebhboó ĩ ámoh páñat pínah niijná, ĩ jã́tih ãt wah waáwá bojop wʉt jĩ.
52 e enviou mensageiros que o antecedessem. Indo eles, entraram numa aldeia de samaritanos para lhe preparar pousada.
53 Obohjeéhtih, caán tʉ́tchiboó ĩ jʉibínachah yʉhna, Jerusalén tʉ́tchina Jesús ã bejat doonádih joinít íijna, caán tʉ́tchidih moón caandíh ĩt náahcap wʉt jĩ.
53 Mas não o receberam, porque o aspecto dele era de quem, decisivamente, ia para Jerusalém.
54 Páant ĩ náahcat doonádih joinít, Jesús ã bohénit Santiago Juanjĩh nin pah Jesúsdih ĩt niíj ʉʉ́bh joyóp wʉt jĩ:
54 Vendo isto, os discípulos Tiago e João perguntaram: Senhor, queres que mandemos descer fogo do céu para os consumir?
55 Páant ĩ niijíchah joinít, Jesús tac pʉ́ʉd ennit,
55 Jesus, porém, voltando-se os repreendeu [e disse: Vós não sabeis de que espírito sois].
56 Weém, nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé cã́acwãdih yohat tʉ́ʉt niijná, nin baácboó wã dei jʉ̃óhcap jĩ. Obohjeéhtih ĩ yéejat peéh iiguípna ĩ bejat déejidih queétdih tʉ́i ʉbat tʉ́ʉt niijná, wã dei jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ, Jesús queétdih ãt niíj jʉ̃ihñʉp wʉt jĩ.
56 [Pois o Filho do Homem não veio para destruir as almas dos homens, mas para salvá-las.] E seguiram para outra aldeia.
57 Páant Jesúswã namáboó ĩ bejechah, biíc ĩjeéh péeni Jesúsdih nin pah ãt niíj naáwáp wʉt jĩ:
57 Indo eles caminho fora, alguém lhe disse: Seguir-te-ei para onde quer que fores.
58 —Jia mʉjjiowã́ ĩ́ih mʉʉ́ pínah íitnadih ĩ bíbohna caá. Jwébehwãbʉt ĩ́ih yécanadih ĩ bíbohna caá. Obohjeéhtih, weém nihat cã́acwã ʉ́ʉd jeñé wĩ́ih mʉʉjéh pohba wã bíbohcan caá. Pánihna, wãjeéh ma jʉ̃ʉ́wʉ́chah, bʉ́dí bʉwat meemdíhbʉt ã jʉmbipna caá, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.
58 Mas Jesus lhe respondeu: As raposas têm seus covis, e as aves do céu, ninhos; mas o Filho do Homem não tem onde reclinar a cabeça.
59 Páant ĩ bejechah, Jesús biíh ĩjeéh péeniboodíh
59 A outro disse Jesus: Segue-me! Ele, porém, respondeu: Permite-me ir primeiro sepultar meu pai.
60 —Weemdíh náahcannit wʉnnit panihnit jʉmna, queét wʉnnitdih ĩ yoho naáh. Obohjeéhtih, meémboó wãjeéh jʉmni pínah bʉʉ ma jʉ̃ʉ́wʉ́. Wĩ́ih tewatboodíh chah jenah joinít, Dios maáh ã jʉmat dooná, bitadih naáwádih bejat caá meemdíh náahap, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt yʉh jĩ.
60 Mas Jesus insistiu: Deixa aos mortos o sepultar os seus próprios mortos. Tu, porém, vai e prega o reino de Deus.
61 Páant ĩ bejechah, biíh ĩjeéh péenibʉt nin pah Jesúsdih ãt niijíp wʉt yʉh jĩ:
61 Outro lhe disse: Seguir-te-ei, Senhor; mas deixa-me primeiro despedir-me dos de casa.
62 —Ded wã wʉtni tewatdih teo jwíihna yʉhna, ã weñat pínahdih jwʉ́ʉb jenah joí chãjnit, Diosdih teo wʉ̃hni pínah ã jéih jʉmcan caá, Jesús caandíh ãt niijíp wʉt jĩ.
62 Mas Jesus lhe replicou: Ninguém que, tendo posto a mão no arado, olha para trás é apto para o reino de Deus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.