Atos 7
Diosa' kiika; Génesis, Éxodo y El Nuevo Testamento (CBINTPO) vs NVT
1 Tsenñu chachilla' mitya Diosnu kalen jimula' kayu aa bale ruku, Estebannu: ¿Uwain yala padetishu juntsa tsajun? ti' pake'meemi.
1 Então o sumo sacerdote lhe perguntou: “Estas acusações são verdadeiras?”.
2 Tsenñu pakatu tsandimi: Uwain judío naatalala, bale rukula bain meedidei: Lala' tsamantsaa Dios lala' tinbu apa Abrahamnu katawamuve, Mesopotamia tusha chuñu kayu Harán pebulusha jindyuren.
2 Estêvão respondeu: “Irmãos e pais, ouçam-me! O Deus glorioso apareceu a nosso antepassado Abraão na Mesopotâmia, antes de ele se estabelecer em Harã,
3 Tsejtu tsandimuwaami: Naa ñu' tu bain, naa ñu' bululanu bain shuike' ji' iya naaju tunaa keewaañu bain junga jide, timuwaami.
3 e lhe disse: ‘Deixe sua terra natal e seus parentes e vá para a terra que eu lhe mostrarei’.
4 Tsenñu Abraham Caldea tusha (tsandityu' bain Mesopotamiasha) chuturen lu' ji' Haránbi chuimi. Tsejturen bene junu ya' apa peyañu, Dios, Abrahamnu challa lala chudenaashu juntsa tusha tajami.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e morou em Harã até seu pai morrer. Depois, Deus o trouxe aqui para a terra onde vocês agora vivem.
5 Tsaaren Dios yanu tiba yachi tadiyaware' shuikendyumi, naa leka chudinuu tu bain kuindyumi, tsaaren Abrahamnu bene ya' tyuipañalanaa yachi tiba jumu dekunu tsuyu ti' pami, naa jumalaa Abraham kayu na miyajtuwaañuba.
5 “Mas Deus não lhe deu herança alguma aqui, nem mesmo o espaço de um pé. Contudo, prometeu que a terra toda pertenceria a Abraão e a seus descendentes, embora ele ainda não tivesse filhos.
6 Tsenmin Dios entsa bain tsandimi: Ñunu sera' jamu chachilla vee tusha chu' vee mujtu tusha chumu chachi juu chunu detsuve, tsenmin veelachi uuden i' taawasha ken chumu chachi junu detsuve, tsenmin yaichi 400 añu' mitya firu' in chunu detsuve.
6 Disse-lhe também que seus descendentes viveriam numa terra estrangeira, onde seriam escravizados e oprimidos por quatrocentos anos.
7 Tsaaren mun ñullanu yaichi uuden in chu' taawasha kikaren chumu chachi detireñuba juntsalanu taaju iware' puitenu tsuyu. Tsenmala bene junu demalu' miitu enu demaja' inu aawa kure' keewaanu detsuve, timuwaave.
7 Mas Deus disse: ‘Eu castigarei a nação que os escravizar, e, por fim, sairão dali e me adorarão neste lugar’.
8 Tsejtu bene Dios Abrahamba veta' veta' tsanguedaa ti' patu entsandimi: Ñulla Dioschi señas inu dejuve timuwaave. Tsenñu' mityaa ya' na Isaac nakayañu mandishpen malu iinmalan Dioschi señas ikaamuwaami. Tsenñu Isaac bain ya' na Jacobnu tsarenguemuwaami. Tsenmala Jacob bain ya' nalanu tsarenguemuwaami, juntsa 12 nala, Israel chachillachi 12 bulu sera' jimu chachilla' apala tiyamulanu.
8 “Naquele tempo, Deus deu a Abraão a aliança da circuncisão. Assim, quando seu filho Isaque nasceu, ele o circuncidou no oitavo dia. Essa prática continuou quando nasceu Jacó, filho de Isaque, e quando nasceram os doze filhos de Jacó, os patriarcas de Israel.
9 Bene Jacob' nala, matyu laachi lala' aa-apa milla jumula, ya' naatala Josénu kishtyatu, uuden i' veelachi taawasha kemu chachi juu tirenu de-ati' Egiptosha eemuwaala. Tsenñuren Diosya Joséba bulu pu' washkentsu' mitya,
9 “Os patriarcas tiveram inveja de seu irmão José e o venderam como escravo para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 tsamantsa taaju ken chunuu juñuba ura' ikaren chukaami. Tsejtu tsamantsa ura' aseetaju' pamu tire' naa Egipto rei, matyu faraónchi bain ura' katawainuke kiñu, yanu Egiptochi uñi tirekemi, tsenmin ya' yasha tiba jumulanu washna' keekeenamu bale bain tireminguemi.
10 e o livrou de todas as suas dificuldades. Deus concedeu a José favor e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, e o faraó o nomeou governador de todo o Egito e administrador de seu palácio.
11 Tsenñu bene tu kuraa Egiptosha bain, naa Canaánsha bain panda yamuj tiyañu, lala' yumaa aa-apala bain taaju i' puila, ti fin tsaatu.
11 “Então veio uma fome sobre o Egito e sobre Canaã. Houve grande aflição, e nossos antepassados ficaram sem comida.
12 Tsejturen Jacob, Egiptoshaya finutsumi tsuve detiñu kuinda mijatu, ya' nalanu, matyu lala' kaspee aa-apalanu junga eemuwaami. Juntsaitaa ajke' bijee jimuwaala.
12 Jacó soube que ainda havia cereal no Egito e enviou seus filhos, nossos antepassados, para comprarem alimento.
13 Tsejtu bene bain demiitu, juntsaba pai bijee demiiñaa, José ya' naatalalanu mangueengayakutimi, juntsaiñaa faraón bain José naaju bulu chachiwaañuba mijamuwaami.
13 Da segunda vez que foram, José revelou sua identidade a seus irmãos e os apresentou ao faraó.
14 Bene José ya' apa Jacobnu bain, naa ya' bululanu bain mikamuwaami. Kumuinchibi 75 chachi juwaala.
14 Depois, José mandou trazer para o Egito seu pai, Jacó, e todos os seus parentes, 75 pessoas ao todo.
15 Juntsaitaa Jacob Egiptosha ji' chutu, bene junbiren ya bain, naa lala' tinbu apala bain peyala.
15 Assim, Jacó foi para o Egito e ali morreu, bem como nossos antepassados.
16 Tsenñu yala' ujkun bulu Siquembi demandaji', kaspele Abraham, Hamor' nalanu lushinchi ati'kañu tujuusha mene menekila.
16 Seus corpos foram levados para Siquém e sepultados no túmulo que Abraão havia comprado por um certo preço dos filhos de Hamor.
17 Tsejtu Dios Abrahamnu naati' tsanguenbera kenu tsuyu timuwaañuba tsaa puinu malu dechantsuñu, Israel chachilla Egiptosha pure' seraintsula.
17 “Aproximando-se o tempo em que Deus cumpriria sua promessa a Abraão, nosso povo se multiplicou grandemente no Egito.
18 Tsaintsunu tinbunu Egiptobi main vera, Josénu kerajtunu chachee rei tiya' uudenguen machumi.
18 Então subiu ao trono do Egito um novo rei, que nada sabia a respeito de José.
19 Juntsa reiya lala' chachillanu na'baasa ken chu' lala' tinbu apalanu firu' deke', naa yala' kaillanu bain avindala dekepu' maali shuikenu uudenguemuwaami yala depesa tyatu.
19 Esse rei explorou e oprimiu nosso povo, forçando os pais a abandonarem seus filhos recém-nascidos, para que morressem.
20 Tsenñu juntsa tinbutalaa Moisés nakayamuwaami. Juntsa kaana yuj uukera' nawaami, tsenñu ya' apala yala' yasha pen chu'chaya jingue awakaala.
20 “Por essa época, nasceu Moisés, um bebê especial aos olhos de Deus. Seus pais cuidaram dele em casa por três meses.
21 Tsejtu bene avindala kepu' deshuikiñu, faraón' na'ma kata' katu, ya' na juuñungue washke' awakaami.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha do faraó o adotou e o criou como seu próprio filho.
22 Juntsaitaa Moisés Egiptosha titi mijakaamu deeñuba tsai mijakaratu tiba demijaimi. Tsejtu palaachi bain ura' aseetaju' pamumin, naa kenchi bain tsaren jumi.
22 Moisés foi educado em toda a sabedoria dos egípcios e era poderoso em palavras e ações.
23 Moisés 40 añu juunu uwanu ya' chachilla' junga keejinu tya' jimi, Israel chachilla' junga.
23 “Certo dia, estando Moisés com quarenta anos, resolveu visitar seus parentes, o povo de Israel.
24 Tsenñu main Egiptosha chumu chachi, Moisés' paandenu firu' ke' ta'kentsu katatu, ya' mitya balela' ketu, Egiptosha chumu chachinu tsaa tutekemi.
24 Ao ver um egípcio maltratando um israelita, defendeu o israelita e o vingou, matando o egípcio.
25 Tsejtu ya tsanguiñaa, Dios ya' mitya livee kikaanu juñuba, ya' bulu chachilla aseetanguichu deeve tyañuren, aseetangui'la.
25 Imaginou que seus irmãos israelitas entenderiam que ele havia sido enviado por Deus para resgatá-los, mas isso não aconteceu.
26 Juntsa ayunchi Moisés Israel chachilla yai tene vinguendetsu kata', veta' veta' ura' demandisa tyatu tsandimi: ¿Nenñu dekiyu, ñulla bulu chachiitalaba tsanguintsula? timi.
26 “No dia seguinte, visitou-os novamente e viu dois homens de Israel brigando. Tentando agir como pacificador, disse a eles: ‘Homens, vocês são irmãos; por que brigam um com o outro?’.
27 Tsenñu firu' kenu tya' vinguemu ruku Moisésnu ma bandyulera ketu tsandimi: ¿Maa ñunu lalanu kavitu kemu bale ruku juu detiren?
27 “Mas o homem que era culpado empurrou Moisés e disse: ‘Quem o nomeou líder e juiz sobre nós?
28 Tsejtu ¿inu bain kishi Egiptosha chumu rukunu naake' tute'ba tsangue' tu'nu tenguee? timi.
28 Vai me matar como matou o egípcio ontem?’.
29 Tsandiñu meetu, Moisés Madián tusha nepiya' ji' chuimi. Tsejtu junga vee mujtu tusha ji' chumu chun tsanatu pai na kakaami.
29 Quando Moisés ouviu isso, fugiu e foi viver como estrangeiro na terra de Midiã. Ali nasceram seus dois filhos.
30 Tsejtu bene 40 añu puiñu tiba den chutyunu tenasha, Sinaí kuyi keesha main da'chichii llu'kakentsununu ma anjee katawami Moisésnu.
30 “Quarenta anos depois, no deserto próximo ao monte Sinai, um anjo apareceu a Moisés nas chamas de um arbusto que queimava.
31 Tsenñu Moisés katatu pure' keenbashiindu kalen jimi ura' keenu tyatu, tsaintsuren Bale Ruku' palaa meejatu tsandimi:
31 Quando Moisés viu aquilo, ficou admirado. Aproximando-se para observar melhor, ouviu a voz do Senhor, que disse:
32 Iyaa ñulla' tinbu aa-apala' Diosyu, Abrahamchi bain, Isaacchi bain, Jacobchi bain, timi. Tsenñu Moisés jelanchin dejullukendu junga mangue-erendyai'mi.
32 ‘Eu sou o Deus de seus antepassados, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó’. Moisés tremia de medo e não tinha coragem de olhar.
33 Tsenñu Bale Ruku tsandimi: Ñu' neepanu puushu juntsa sandalia kalaakide, matyu ñu' uinashu juntsa tuya inchin juu tuñu' mitya.
33 “Então o Senhor lhe disse: ‘Tire as sandálias, pois você está pisando em terra santa.
34 Uwain in chachilla Egiptosha chutu taaju kendetsuñu bain miyu, tsenmin yala llakindya' depakañu bain mere' mityaa yalanu livee kenu pajayu. Tsa' mitya jade, ñunu Egiptosha eenu tsuyu, timi Dios.
34 Por certo, tenho visto a aflição do meu povo no Egito. Tenho ouvido seus gemidos e desci para libertá-los. Agora vá, pois eu o envio de volta ao Egito’.
35 Tsenñu Esteban kayu pandu tsandimi: Naa ñulla Moisésnu meradekityu', ¿Maa ñunu kavitu kemu bale ruku tiren? detiñu bain, Diosya yanu bale ruku bain, tsenmin livee kemu bain tire' eemi, da'chichii llukinsha katawamu anjeenu tsanguikaañu' mitya.
35 “Era esse o mesmo Moisés que o povo havia rejeitado quando lhe perguntaram: ‘Quem o nomeou líder e juiz?’. Por meio do anjo que apareceu a Moisés no arbusto em chamas, Deus o enviou para ser líder e libertador.
36 Tsenñu Moisésya lala' tinbu aa-apalanu Egiptosha dechuñu naa kata' keenbashiinuu juu bain deke', naa Diosyaa tsanguekaantsuve tyainuu jumu bain deke' keeware', naa Egiptosha bain, naa Ungalala tinu lamaasha bain, naa tiba den chutyunu tenasha bain 40 añu' mitya tsanguendu mangalaamuwaami.
36 Assim, com muitas maravilhas e sinais, ele os conduziu para fora do Egito, pelo mar Vermelho e pelo deserto, durante quarenta anos.
37 Tsejtu Moisésren Israel chachillanu entsandimuwaami: Dios ñulla' kejtsapalaren main ya' mitya pamu ruku iya tsaa faawaanu tsuve, timuwaami.
37 “Esse mesmo Moisés disse ao povo de Israel: ‘Deus levantará para vocês um profeta como eu do meio de seu povo’.
38 Tsenmin tiba den chutyunu tenasha dewa'nanu uwanu bain Sinaí kuyisha anjee panmala Moisésya lala' tinbu apalanu manba manbatimuwaave, tsenmin yaren lalanu chuwaanuu palaa bain mere' mawainnu tiyamuwaave.
38 Moisés estava com nossos antepassados, a congregação do povo de Deus no deserto, quando o anjo lhe falou no monte Sinai, e ali Moisés recebeu palavras que dão vida, para transmiti-las a nós.
39 Tsenñuren lala' tinbu apalaya yanu demeenguityu' Egiptoshaa miinu tyamuwaala.
39 “Mas nossos antepassados se recusaram a obedecer a Moisés. Eles o rejeitaram e, em seu íntimo, voltaram ao Egito.
40 Tsenmin Aarónnu entsandimuwaala: Chi dyus kide lalanu miya' jinutsu, matyu lalanu Egiptosha mangalare' maamu Moisésya challa naa-iñuba mijdetu' mitya, tila.
40 Disseram a Arão: ‘Faça para nós deuses que nos guiem, pois não sabemos o que aconteceu com esse Moisés que nos tirou do Egito’.
41 Tsejtu chi dyus ke' wagaa muute juuya kila, tsangue' naa animaa juula bain tu'la juntsanu keewaanu, tsejtu yala' tyaapachi keñu chi dyusnaa balengure' keeware', naa fandangu bain kila.
41 Logo, fizeram um ídolo em forma de bezerro, ofereceram-lhe sacrifícios e começaram a celebrar o objeto que haviam criado.
42 Tsenñaa Dios yalanu baka' miji-i', kai'sha chumu makaralanaa teedi' aawa kuren chunuke tiwaami, Diosa' mitya pamu rukulachiren yala' kiikanu entsa pillawaañu:
42 Então Deus se afastou deles e os entregou para servirem as estrelas do céu como deuses, conforme está escrito no livro dos profetas: ‘Foi a mim que vocês trouxeram sacrifícios e ofertas durante aqueles quarenta anos no deserto, povo de Israel?
43 Tsanguityumee chi dyusya deke' Moloc mumu depu',
43 Não, vocês carregaram o santuário de Moloque, a estrela de seu deus Renfã, e as imagens que fizeram para adorá-los. Por isso eu os enviarei para o exílio, para além da Babilônia’.
44 Lala' tinbu apala tiba den chutyunu tenasha nendu Diosa' tsandipañu keewara yapaya tanamuwa deeve, Dios, Moisésnu keewaatu naajuñu kata'ba tsangue kide tiñu jumu yapaya.
44 “Nossos antepassados levaram com eles pelo deserto o tabernáculo, construído de acordo com o modelo que Deus havia mostrado a Moisés.
45 Tsenmin lala' tinbu apalaren yaichi tiba jumu juu tire' tanamuwaala juntsa yapayanu, tsejtu Josuéba demiitu Diosa' kunu tusha mandajila, matyu Diosren lala' tinbu apalanu juntsa tusha dechusa tyatu vee chachillanuya yala' ajuusha dejuka'lare' eemuwaañu. Tsai' detajiñu junuren David chungama juntsa yapaya chumuwaami.
45 Anos depois, quando Josué comandou nossos antepassados nas batalhas contra as nações que Deus expulsou desta terra, foi levado com eles para seu novo território e ali ficou até o tempo do rei Davi.
46 Tsenñu bale ruku rei David, Dioschi ura' katawatu, Diosa' pupunanu ya main kenu pa'mi, junaa Jacob' chachilla Diosnu aawa kure' keewaanudetsu.
46 “Davi encontrou favor diante de Deus e pediu para construir um templo permanente para o Deus de Jacó,
47 Tsenñuren David' na Salomónya Dioschi aa elesha kemuwaami,
47 mas foi Salomão quem o construiu.
48 naa aa kai'sha chumu Diosya chachilla' keñu yanu chutyuwaañuba. Matyu Diosa' mitya pamu ruku naatimuwaañuba:
48 O Altíssimo, porém, não habita em templos feitos por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 Selu jumaa in chuntsumi chunbulla juve;
49 ‘O céu é meu trono, e a terra é o suporte de meus pés. Acaso construiriam para mim um templo assim tão bom?’, diz o Senhor. ‘Que lugar de descanso me poderiam fazer?
50 ¿Iyaa tiba dekemu ruku jutyuu? tive Bale Ruku, ti' pillami.
50 Acaso não foram minhas mãos que criaram o céu e a terra?’.
51 Tsejtu Esteban kayu pa' jindu tsandimi: Naa tsaañu bain ñullaa naa-uwanuba pañu meedityu chachi deeve, tsenmin naa ñulla' pungui bain, naa ñulla' tenbuka bain Diosnu keenguityu chachilla naadejuñuba tsa deeve. Tsa' mitya naa-uwanuba Espíritu Santo naakesa tyañuba tsa tsanguityu deeve. Tsa deju' ñulla' tinbu aa-apa naajuwa deeñuba ñui bain tsaren dejuve.
51 “Povo teimoso! Vocês têm o coração incircuncidado e são surdos para a verdade. Resistirão para sempre ao Espírito Santo? Foi o que seus antepassados fizeram, e vocês também o fazem!
52 Tsejtu ¿ñulla' tinbu aa-apala, Diosa' mitya pamu rukulanu naajulanu bain firu' kityuwa dejun? Tsenmin Dios naakesa tyañuba tsanguemu ruku main janu tsuve ti' wainmulanu bain yalaren tutentsumuwa deeve, tsenmin challa juntsa ruku janmala, ñullaa firu' kenu dewandi' kakare' detu'kaave.
52 Que profeta seus antepassados não perseguiram? Mataram até aqueles que predisseram a vinda do Justo, a quem vocês traíram e assassinaram!
53 Tsenmin Moisésya anjeela' mityaa lei ka' ñullanu kuwañu bain, ñullaa juntsanu meenguityu chachi deeve, timi.
53 Vocês desobedeceram à lei de Deus, embora a tenham recebido das mãos de anjos”.
54 Tsejtu Esteban juntsandi pañu demeetu ajaranchin yala' tenbukaba delulawaake', naa tejkuba depakarai ajaavila.
54 Os líderes judeus se enfureceram com a acusação de Estêvão e rangiam os dentes contra ele.
55 Tsaaren Estebanya Espíritu Santo tene tyuwaju' mitya kai'sha ke'laatu, Diosnu tsamantsa aa bale ruku juu uina katalaami, naa Jesúsnu bain ya' urandyasha uyuna.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para o céu e viu a glória de Deus, e viu Jesus em pé no lugar de honra, à direita de Deus.
56 Tsejtu tsandimi: Kai'sha juuna katayu, tsenmala naa Chachi Tiya' Nakayamu bain Diosa' urandyasha uinave, timi.
56 “Olhem!”, disse ele. “Vejo os céus abertos e o Filho do Homem em pé no lugar de honra, à direita de Deus!”
57 Tsenñu yala merendyai'tu, naa punguiba deduka' tadi' jutindu yanu tene deji',
57 Eles taparam os ouvidos e, aos gritos, lançaram-se contra ele.
58 bene pebulu kapasha dejuike' taji' shupukachi tene detya'kila. Tsejtu yanu tsandive ti' meena' kuipa pumulaya, yala' jandaa pannu jali debe'tu main Saulo mumu rukunu keenakaanu tsuula.
58 Arrastaram-no para fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. Seus acusadores tiraram os mantos e os deixaram aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Tsangue' shupukachi tya'kendetsun, Esteban Diosba kuinda ketu tsandimi: Bale Ruku Jesús, in aama kade, timi.
59 Enquanto atiravam as pedras, Estêvão orou: “Senhor Jesus, recebe o meu espírito”.
60 Tsanditu bene teledi' daran uti' patu tsandimi: Bale Ruku, entsa ujcha' mitya yalanu kuipa putyude, timi.
60 Então caiu de joelhos e gritou: “Senhor, não os culpes por este pecado!”. E, com isso, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.