Lucas 7

Dios Cʉ̃ Cauetibʉjʉ Cũrĩcã Tuti (CBCNT) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Bairo camasãrẽ na ĩ quetibʉjʉ yaparo yua, acoásúpʉ Jesús Capernaum na caĩrĩ macãpʉ.
1 Tendo Jesus concluído todas as suas palavras dirigidas ao povo, entrou em Cafarnaum.
2 Mai, ti yepapʉ ãñupʉ̃ jĩcãʉ̃, romano soldaua quetiupaʉ capitán. Cʉ̃ pʉame capaabojari majõcʉre cʉ̃goyupʉ, cʉ̃ camai majũrẽ. Ti watoare riajãñuñupʉ̃ cʉ̃ capaabojari majõcʉ pʉame. Riácʉ́pʉ baiyupʉ.
2 E o servo de um centurião, a quem este muito estimava, estava doente, quase à morte.
3 Bairo bʉtioro majũ cʉ̃ cariaroi yua, tʉ̃goyupʉ quetiupaʉ capitán ti yepare Jesús cʉ̃ caetarijere. Bairo tiere tʉ̃go yua, jĩcããrãrẽ judío majã cabʉtoa camasĩrãrẽ na piiroti joyupʉ Jesure. “Tãmurĩ yʉ yaʉre cʉ̃ catioʉ apáro,” na ĩ piiroti joyupʉ.
3 Tendo ouvido falar a respeito de Jesus, enviou-lhe alguns anciãos dos judeus, pedindo-lhe que viesse curar o seu servo.
4 — ausente —
4 Estes, chegando-se a Jesus, com instância lhe suplicaram, dizendo: Ele é digno de que lhe faças isto;
5 — ausente —
5 porque é amigo do nosso povo, e ele mesmo nos edificou a sinagoga.
6 Bairo na caĩrõ tʉ̃go, “Jaʉ,” ĩ, na mena ásúpʉ Jesús. Bairo quetiupaʉ capitán ya wiipʉ na caetaparo jʉ̃goye, aperã cʉ̃ mena macããnarẽ na joyupʉ tunu Jesús tʉpʉ quetiupaʉ capitán pʉame. Atore bairo na ĩ rotijoyupʉ Jesure: “Mʉ, caãnimajũʉ̃ mʉ ãniña. Yʉ pʉame roque mʉrẽ bairo yʉ baietiya. Bairi yʉ ya wiire mʉ cajããrõ ñuetõ.
6 Então, Jesus foi com eles. E, já perto da casa, o centurião enviou-lhe amigos para lhe dizer: Senhor, não te incomodes, porque não sou digno de que entres em minha casa.
7 Bairi yʉ majũ mʉ yʉ macãʉ̃ ápériapʉ. Bairi topʉa ãcʉ̃, cʉ̃ catiáto, ĩ joya. Bairo mʉ caĩrõ, caticoagʉmi yʉ yaʉ.
7 Por isso, eu mesmo não me julguei digno de ir ter contigo; porém manda com uma palavra, e o meu rapaz será curado.
8 Yʉ netõjãñurõ carotirã na carotiricʉ yʉ ãniña. Tunu bairoa yʉ cʉ̃ã quetiupaʉ ãnirĩ yʉ ʉ̃mʉarẽ na yʉ rotimasĩnucũña. Bairi ‘Tiaya,’ yʉ caĩrõ, jicoquei atínucũñama. Tunu ‘Ánája,’ yʉ caĩrõ, jicoquei ánucũñama. Tunu ‘Bairo ása,’ yʉ paabojari majãrẽ yʉ caĩrõ, jicoquei yʉ caĩrõrẽ bairo átinucũñama,” na ĩ rotijoyupʉ quetiupaʉ capitán Jesure.
8 Porque também eu sou homem sujeito à autoridade, e tenho soldados às minhas ordens, e digo a este: vai, e ele vai; e a outro: vem, e ele vem; e ao meu servo: faze isto, e ele o faz.
9 Bairo na caĩrĩjẽrẽ tʉ̃go, Jesús pʉame tʉ̃goacʉacoasupʉ. Bairi cʉ̃rẽ caʉsarãrẽ na ãmejore ĩña, atore bairo na ĩñupʉ̃:
9 Ouvidas estas palavras, admirou-se Jesus dele e, voltando-se para o povo que o acompanhava, disse: Afirmo-vos que nem mesmo em Israel achei fé como esta.
10 Bairo cabero quetiupaʉ capitán cʉ̃ cajoatana wiipʉre tunueta ãna, paabojari majõcʉ cacatipʉre cʉ̃ etayuparã yua.
10 E, voltando para casa os que foram enviados, encontraram curado o servo.
11 Jesús pʉame atie bero ásúpʉ tunu Naín cawãmecʉti macãpʉ. Cʉ̃ mena bapacʉtiásúparã cʉ̃ cabuerã. Aperã capããrã camasã cʉ̃ã na bero ʉsayuparã.
11 Em dia subsequente, dirigia-se Jesus a uma cidade chamada Naim, e iam com ele os seus discípulos e numerosa multidão.
12 Bairo ti macãtʉ na caetaripaʉ Jesús pʉame ĩñajoyupʉ capããrã camasã ti macã, cawitiánárẽ. Na pʉame cabaiyasiatacʉre cʉ̃ yaráná, cʉ̃ neásúparã. Cabaiyasiatacʉ pʉame jĩcãʉ̃ã ãñupʉ̃ cawapearico macʉ̃.
12 Como se aproximasse da porta da cidade, eis que saía o enterro do filho único de uma viúva; e grande multidão da cidade ia com ela.
13 Bairo Jesús cawapearicore ĩñaʉ, cõ ĩñamaiñupʉ̃. Bairi atore bairo cõ ĩñupʉ̃:
13 Vendo-a, o Senhor se compadeceu dela e lhe disse: Não chores!
14 Bairo ĩ yaparo, ti masã potire etanʉcã, pãñañupʉ̃. Bairo cʉ̃ caáto, ti potire caneatana pʉame tuanʉcãñuparã. Bairo na cabairo, cariacoatacʉre qũĩñupʉ̃ Jesús:
14 Chegando-se, tocou o esquife e, parando os que o conduziam, disse: Jovem, eu te mando: levanta-te!
15 Bairo cʉ̃ caĩrõ, cariacoamiatacʉ pʉame jicoquei cati wãmʉnumuñupʉ̃ yua. Baicõã, bʉsʉjʉ̃goyupʉ. Bairo cʉ̃ cabairo ĩña, Jesús pʉame cʉ̃ joyupʉ cʉ̃ pacopʉre.
15 Sentou-se o que estivera morto e passou a falar; e Jesus o restituiu a sua mãe.
16 Bairo Jesús cʉ̃ caátijẽñorĩjẽrẽ ĩñarã, nipetiro camasã bʉtioro uwiyuparã. Tunu Diore qũĩ basapeoyuparã:
16 Todos ficaram possuídos de temor e glorificavam a Deus, dizendo: Grande profeta se levantou entre nós; e: Deus visitou o seu povo.
17 Bairo ti yepa, Judea yepa macããna, bairi ti yepa tʉ̃ni macããna cʉ̃ã nipetirã Jesús cʉ̃ caátiatajere tʉ̃gopeticoasuparã.
17 Esta notícia a respeito dele divulgou-se por toda a Judeia e por toda a circunvizinhança.
18 Juan cʉ̃ã, presopʉ na cacũrocaricʉ tʉ̃goyupʉ tie quetire. Cʉ̃ cabuerã pʉame cʉ̃ quetibʉjʉyuparã. Bairi na mena macããnarẽ na piijoyupʉ.
18 Todas estas coisas foram referidas a João pelos seus discípulos. E João, chamando dois deles,
19 “Jesure na jẽniñarã ápáro,” ĩ, na piijoyupʉ. “‘¿Cariapea Mesías Dios cʉ̃ cajoʉ majũ mʉ ãniñati? ¿Cʉ̃ mee mʉ caãmata, apei pʉamerẽ jãã coterãati?’ qũĩ jẽniñarájá,” na ĩñupʉ̃ Juan cʉ̃ cabuerã pʉgarãrẽ.
19 enviou-os ao Senhor para perguntar: És tu aquele que estava para vir ou havemos de esperar outro?
20 Bairi cʉ̃ cabuerã cʉ̃ caĩrõrẽ bairo ásúparã Jesús tʉpʉ. Bairo cʉ̃ tʉpʉ eta yua, atore bairo qũĩñuparã Jesure:
20 Quando os homens chegaram junto dele, disseram: João Batista enviou-nos para te perguntar: És tu aquele que estava para vir ou esperaremos outro?
21 Mai, na cajẽniñaparo jʉ̃goyeaca, Jesús pʉame capããrã camasãrẽ na catioyupʉ. Cariayecʉnarẽ, bairi popiye cabairã cʉ̃ãrẽ, bairi wãtĩ yeri pũna cacʉ̃gorã cʉ̃ãrẽ, nipetirãrẽ na catioyupʉ. Tunu bairoa cacaapee ĩñamasĩẽna cʉ̃ãrẽ na catioyupʉ Jesús.
21 Naquela mesma hora, curou Jesus muitos de moléstias, e de flagelos, e de espíritos malignos; e deu vista a muitos cegos.
22 Bairi Juan cʉ̃ cabuerã na cajẽniñarõ, atore bairo na ĩñupʉ̃:
22 Então, Jesus lhes respondeu: Ide e anunciai a João o que vistes e ouvistes: os cegos veem, os coxos andam, os leprosos são purificados, os surdos ouvem, os mortos são ressuscitados, e aos pobres, anuncia-se-lhes o evangelho.
23 Tunu bairoa mʉjããrẽ ñiña: ¡Ʉseanirĩ niñama camasã yʉ mena catʉ̃goñatutuajãnaena pʉame! —na ĩ joyupʉ Jesús, Juan cʉ̃ cabuerãrẽ.
23 E bem-aventurado é aquele que não achar em mim motivo de tropeço.
24 Bairo Juan cʉ̃ cajoatána na caátó ĩña, to macããna capããrã camasãrẽ na quetibʉjʉ jʉ̃goyupʉ Jesús, Juan cʉ̃ cabairiquere. Atore bairo na ĩñupʉ̃: “¿Nopẽĩrã desierto cayucʉmanopʉ mʉjãã ásúpari? ¿Jĩcãʉ̃ yeruʉaca, wĩnoi cayuguiricʉacarẽ ĩñagarã, topʉ mʉjãã ásúpari?
24 Tendo-se retirado os mensageiros, passou Jesus a dizer ao povo a respeito de João: Que saístes a ver no deserto? Um caniço agitado pelo vento?
25 ¿O caʉ̃mʉ, caroa jutii cajãñaʉrẽ qũĩñagarã, topʉ mʉjãã ásúpari? Mʉjãã baiesupa. Camasã caroa jutii cajãñarã pʉame caroa wiiripʉ, quetiuparã ya wiiripʉ ãniñama. Desierto cayucʉmanopʉ etaetiyama na ũna.
25 Que saístes a ver? Um homem vestido de roupas finas? Os que se vestem bem e vivem no luxo assistem nos palácios dos reis.
26 ¿O profetare qũĩñagarã, topʉ mʉjãã ásúpari? Bairoa mʉjãã baiyupa. Cariape mʉjããrẽ ñiña: Mʉjãã pʉame, ‘Profeta ãcʉ̃mi Juan,’ mʉjãã caĩtʉ̃goñamiatacʉ̃ãrẽ, Juan profeta netõõjãñurõ caãnimajũʉ̃ niñami.
26 Sim, que saístes a ver? Um profeta? Sim, eu vos digo, e muito mais que profeta.
27 Cʉ̃ã niñami Dios yaye quetibʉjʉrica tutipʉ na cawoatujʉ̃goyecʉtacʉ majũ. Atore bairo ti tutipʉ ĩ quetibʉjʉyayupi Dios cʉ̃ macʉ̃rẽ, Juan cʉ̃ cabaipeere:
27 Este é aquele de quem está escrito:
28 Cariape mʉjããrẽ ñiña: Ni jĩcãʉ̃ ũcʉ̃ ati yepapʉ cabuiaricʉ Juan netõrõ caquetibʉjʉnetõõmasĩ maami. Baipʉa, Dios cʉ̃ carotimasĩrĩpaʉ macããcʉ̃ pʉame nipetirã netõrõ cabʉgoro macããcʉ̃ ãnimicʉ̃ã, ape rʉ̃mʉpʉ roquere Juan netõrõ masĩcõãgʉmi.
28 E eu vos digo: entre os nascidos de mulher, ninguém é maior do que João; mas o menor no reino de Deus é maior do que ele.
29 “Bairo cʉ̃ caĩrõ tʉ̃go, nipetiro camasã Juan cʉ̃ cabautizaricarã pʉame Diore qũĩroayuparã. Gobiernorẽ camasã yaye dinerore cajejobojari majã cʉ̃ã qũĩroayuparã. ‘Torecʉ, marĩ Pacʉ Dios caroaro cariape átinucũñami,’ qũĩ tʉ̃goña masĩñuparã Dios cʉ̃ caátiere.
29 Todo o povo que o ouviu e até os publicanos reconheceram a justiça de Deus, tendo sido batizados com o batismo de João;
30 Aperã fariseo majã, bairi Moisés ãnacʉ̃ cʉ̃ caroticũrĩqũẽrẽ cajʉ̃gobueri majã pʉame roque Juan cʉ̃ cabautizarijere boesuparã. Bairo boena, Dios narẽ cʉ̃ cajʉátigamirĩjẽrẽ bʉtioro ĩñateyuparã,” na ĩ quetibʉjʉyupʉ Jesús.
30 mas os fariseus e os intérpretes da Lei rejeitaram, quanto a si mesmos, o desígnio de Deus, não tendo sido batizados por ele.
31 Cʉ̃ pʉame masĩcõãñupʉ̃ na catʉ̃goñarĩjẽrẽ. Bairi atore bairo na ĩñupʉ̃: “¿Dope bairo mʉjãã, ati yʉtea macããna mʉjãã ũnarẽ ñicʉti? ¿Noa ũnarẽ bairo mʉjãã ãnicʉti?
31 A que, pois, compararei os homens da presente geração, e a que são eles semelhantes?
32 Cawĩmarãrẽ bairo mʉjãã ãniña. Cawĩmarã pʉame camasã na caneñaporipaʉ ũno plazapʉ eperã, awajari atore bairo ĩ joyama na baparãrẽ: ‘Jãã catõrõã putiro mʉjãã basaetiapʉ. Tunu bairoa jãã caotiro cʉ̃ãrẽ, jãã mʉjãã otinemoetiapʉ,’ ĩ joyama cawĩmarã na baparãrẽ. Narẽ bairo mʉjãã ãniña cayugaena majũ.
32 São semelhantes a meninos que, sentados na praça, gritam uns para os outros:
33 Tʉ̃gopeoya mai. Yʉ jʉ̃goye etayupi Juan, camasãrẽ na bautizaʉ etaʉ. Cʉ̃ pʉame pan ʉgaesupʉ. Tunu ʉse oco cʉ̃ãrẽ etietinucũñupʉ̃. Bairo cʉ̃ cabairijere ĩñarã, mʉjãã pʉame, ‘Wãtĩ yeri pũna cacʉ̃goʉ ãcʉ̃mi. Cʉ̃ marĩ tʉ̃goetiroa,’ mʉjãã ĩñupã Juarẽ.
33 Pois veio João Batista, não comendo pão, nem bebendo vinho, e dizeis: Tem demônio!
34 Bairi Juan bero yʉ, Camasã Jʉ̃gocʉ, yʉ etawʉ. Yʉ pʉame camasã mena yʉ ʉganucũña. Na mena yʉ etinucũña. Bairo yʉ cabairijere ĩñarã, mʉjãã pʉame, ‘Ʉgapacajãñuñami. Ʉse oco cʉ̃ãrẽ etipacajãñuñami. Carorã mena bapacʉtiyami. Tunu bairoa Roma macããcʉ̃ gobiernorẽ camasã yaye dinerore cajejobojari majã mena bapacʉtiyami. Bairi caróʉ ãcʉ̃mi. Cʉ̃ marĩ tʉ̃goetiroa cʉ̃ cʉ̃ãrẽ,’ yʉ mʉjãã ĩnucũña.
34 Veio o Filho do Homem, comendo e bebendo, e dizeis: Eis aí um glutão e bebedor de vinho, amigo de publicanos e pecadores!
35 Baipʉa, Dios pʉame cʉ̃ camasĩrĩjẽrẽ camasãrẽ na áti ĩñoñami cʉ̃ mena catʉ̃goñatutuarã caroaro na caátie jʉ̃gori,” na ĩñupʉ̃ Jesús.
35 Mas a sabedoria é justificada por todos os seus filhos.
36 Cabero fariseo majã mena macããcʉ̃ jĩcãʉ̃, Simón cawãmecʉcʉ Jesure qũĩñupʉ̃: “Jito, marĩ ʉgaáto yʉ ya wiipʉ.” Jesús pʉame cʉ̃ caĩrõ tʉ̃go, “Jaʉ,” ĩ, cʉ̃ ya wiipʉ ásúpʉ. Topʉ eta, ti wiire jãã, cʉ̃ mesapʉ etanumuñupʉ̃.
36 Convidou-o um dos fariseus para que fosse jantar com ele. Jesus, entrando na casa do fariseu, tomou lugar à mesa.
37 Mai, ti macãpʉ ãñupõ carõmio roro caáco. Cõ pʉame tʉ̃goyupo Jesús fariseo ya wiipʉ cʉ̃ caʉgaʉ etaro. Bairo tiere tʉ̃go, ti wiipʉ ásúpo cõ cʉ̃ã. Caroarʉacapʉ cajʉtiñurĩjẽrẽ cʉ̃gori ti wiipʉ ásúpo.
37 E eis que uma mulher da cidade, pecadora, sabendo que ele estava à mesa na casa do fariseu, levou um vaso de alabastro com unguento;
38 Bairo ti wiire jããeta, Jesús rʉpori tʉpʉ ruiyupo. Bairo rui, otiyupo. Bairo cõ caotiro, cõ yaco oco pʉame cʉ̃ rʉporipʉ etayuparo. Bairo cabairo ĩña, cõ poa mena cõ caapee ocore pareyupo. Bairo pare yaparo, Jesure cʉ̃ nʉcʉ̃bʉgori cʉ̃ rʉporire ũpũñupõ. Ũpũ yaparo, caroa cajʉtiñurĩjẽ, cõ cajeatajere cʉ̃ rʉporire piopeoyupo yua.
38 e, estando por detrás, aos seus pés, chorando, regava-os com suas lágrimas e os enxugava com os próprios cabelos; e beijava-lhe os pés e os ungia com o unguento.
39 Bairi fariseo ti wii upaʉ pʉame bairo cõ caáto ĩña, atore bairo ĩ tʉ̃goñañupʉ̃: “Jesús, cariapea Dios yaʉ profeta cʉ̃ caãmata, atio carõmio cõ caátiãnierẽ masĩbujioʉmi. ‘Yʉre capãñao, rorije caáco niñamo,’ ĩ masĩbujioʉmi, Jesús profeta cʉ̃ caãmata,” ĩ tʉ̃goñañupʉ̃ fariseo, ti wii upaʉ pʉame.
39 Ao ver isto, o fariseu que o convidara disse consigo mesmo: Se este fora profeta, bem saberia quem e qual é a mulher que lhe tocou, porque é pecadora.
40 Jesús pʉame masĩcõãñupʉ̃ cʉ̃ caĩtʉ̃goñarĩjẽrẽ. Bairi atore bairo qũĩñupʉ̃:
40 Dirigiu-se Jesus ao fariseu e lhe disse: Simão, uma coisa tenho a dizer-te. Ele respondeu: Dize-a, Mestre.
41 Bairi Jesús pʉame atore bairo qũĩ quetibʉjʉyupʉ Simorẽ:
41 Certo credor tinha dois devedores: um lhe devia quinhentos denários, e o outro, cinquenta.
42 Na, pʉgarãpʉa tie dinerore tunuo masĩẽsuparã. Bairi na cawapamoʉ pʉame bopacooro na ĩñarĩ, “Ñugaro. Mʉjãã cawapamorĩjẽrẽ yʉ masiritigʉ,” na ĩñupʉ̃ yua. Bairi, ¿ni pʉame cʉ̃rẽ cʉ̃ mainetõcʉti? —qũĩ jẽniñañupʉ̃ Jesús fariseore.
42 Não tendo nenhum dos dois com que pagar, perdoou-lhes a ambos. Qual deles, portanto, o amará mais?
43 Bairo cʉ̃ caĩjẽniñarõ tʉ̃go, atore bairo qũĩñupʉ̃ fariseo Jesure:
43 Respondeu-lhe Simão: Suponho que aquele a quem mais perdoou. Replicou-lhe: Julgaste bem.
44 Ĩ yaparo, carõmiorẽ ãmejore ĩña, qũĩñupʉ̃ Simorẽ:
44 E, voltando-se para a mulher, disse a Simão: Vês esta mulher? Entrei em tua casa, e não me deste água para os pés; esta, porém, regou os meus pés com lágrimas e os enxugou com os seus cabelos.
45 Tunu bairoa mʉ ya wii yʉ caetaro, caroaro jẽnirĩ yʉ mʉ ũpũetiapʉ. Bairo mʉ caápericõãmiatacʉ̃ãrẽ, atio nʉcʉ̃bʉgorique mena yʉ rʉporire ũpũ jãnaẽtĩñamo.
45 Não me deste ósculo; ela, entretanto, desde que entrei não cessa de me beijar os pés.
46 “Tunu yʉ rʉpoare ʉse oco aceite mena mʉ peoetiapʉ. Bairo mʉ caápericõãmiatacʉ̃ãrẽ, atio caroa cajʉtiñurĩjẽrẽ yʉ piopeoamo yʉ rʉporire.
46 Não me ungiste a cabeça com óleo, mas esta, com bálsamo, ungiu os meus pés.
47 Bairi mʉrẽ ñiña: Atio yʉre cõ caátiroarije jʉ̃gori yʉre bʉtioro cõ camairõrẽ áti ĩñoñamo. Bairi cõ carorije wapa pairo to caãnimiatacʉ̃ãrẽ, tiere yʉ masiriyoya. Baipʉa, apei petoaca cʉ̃ carorije wapare cʉ̃ camasiriyoata, petoaca cʉ̃ camairĩjẽ cʉ̃ãrẽ áti ĩñobujioʉmi cʉ̃rẽ camasiriyoʉre,” qũĩñupʉ̃ Jesús Simorẽ.
47 Por isso, te digo: perdoados lhe são os seus muitos pecados, porque ela muito amou; mas aquele a quem pouco se perdoa, pouco ama.
48 Qũĩ yaparo yua, atore bairo cõ ĩñupʉ̃ Jesús carõmiorẽ:
48 Então, disse à mulher: Perdoados são os teus pecados.
49 Bairo cʉ̃ caĩrõ tʉ̃go, ti wii macããna, cʉ̃ mena caʉgari majã pʉame ãmeo ĩñuparã na majũ:
49 Os que estavam com ele à mesa começaram a dizer entre si: Quem é este que até perdoa pecados?
50 Bairo Jesús pʉame na caĩrĩjẽrẽ masĩmicʉ̃ã, carõmiorẽ cõ ĩnemoñupʉ̃:
50 Mas Jesus disse à mulher: A tua fé te salvou; vai-te em paz.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.