Lucas 20

Dios Cʉ̃ Cauetibʉjʉ Cũrĩcã Tuti (CBCNT) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Jĩcã rʉ̃mʉ templo wiipʉ camasãrẽ na cʉ̃ cabueãnitoye, quetiuparã sacerdote majã, aperã Moisés ãnacʉ̃ cʉ̃ caroticũrĩqũẽrẽ cajʉ̃gobueri majã, aperã cabʉtoa camasĩrĩ majã cʉ̃ã, na nipetiro Jesutʉ etayuparã.
1 Aconteceu que, num daqueles dias, estando Jesus a ensinar o povo no templo e a evangelizar, sobrevieram os principais sacerdotes e os escribas, juntamente com os anciãos,
2 Etari atore bairo qũĩ jẽniñañuparã:
2 e o arguiram nestes termos: Dize-nos: com que autoridade fazes estas coisas? Ou quem te deu esta autoridade?
3 Bairo na caĩrõ tʉ̃go, atore bairo na ĩñupʉ̃ Jesús cʉ̃ã:
3 Respondeu-lhes: Também eu vos farei uma pergunta; dizei-me:
4 ¿Ni ũcʉ̃ camasãrẽ na cʉ̃ bautiza rotijoyupari Juan ãnacʉ̃rẽ? ¿Dios, o camasã pʉame cʉ̃ na bautiza rotijoyupari? —na ĩñupʉ̃ Jesús.
4 o batismo de João era dos céus ou dos homens?
5 Bairo cʉ̃ caĩjẽniñarõ tʉ̃go, yasioroaca ãmeo bʉsʉyuparã na majũ cʉ̃rẽ na caĩyʉpeere: “¿Nopẽ bairo cʉ̃ marĩ yʉrãati rita? ‘Dios pʉame cʉ̃ bautiza rotijoricʉmi,’ marĩ caĩata, ‘Toroque, ¿nopẽĩrã cʉ̃ caquetibʉjʉrijere cariape mʉjãã tʉ̃goeti?’ marĩ ĩbujioʉmi.
5 Então, eles arrazoavam entre si: Se dissermos: do céu, ele dirá: Por que não acreditastes nele?
6 Tunu bairoa, ‘Camasã pʉame cʉ̃ bautiza rotijoyupa,’ marĩ ĩ masĩẽtĩña. Bairo marĩ caĩata, camasã pʉame ʉ̃tã rupaa mena marĩ wẽpajĩãbujiorãma. Merẽ nipetiro camasã, ‘Juan ãnacʉ̃ Dios cʉ̃ caquetibʉjʉrotijoricʉ majũ ãmi,’ ĩ tʉ̃goñamasĩrãma,” ãmeo ĩñuparã.
6 Mas, se dissermos: dos homens, o povo todo nos apedrejará; porque está convicto de ser João um profeta.
7 Bairi atore bairo qũĩñuparã fariseojãã Jesure:
7 Por fim, responderam que não sabiam.
8 Bairo na caĩrõ tʉ̃go, atore bairo na ĩñupʉ̃:
8 Então, Jesus lhes replicou: Pois nem eu vos digo com que autoridade faço estas coisas.
9 Cabero aperã camasã catʉ̃gori majãrẽ ati wãmerẽ ĩcõñarĩ Jesús na quetibʉjʉyupʉ: “Ãñupʉ̃ jĩcãʉ̃ wese upaʉ. Cʉ̃ pʉame ʉse wesere qũẽnoñupʉ̃. Bairo ti wesere ote yaparori bero, acoásúpʉ cayoaropʉ. Mai, ágʉ jʉ̃goye, cʉ̃ wesere wasocũñupʉ̃ aperã paari majãrẽ, wapatagʉ.
9 A seguir, passou Jesus a proferir ao povo esta parábola: Certo homem plantou uma vinha, arrendou-a a lavradores e ausentou-se do país por prazo considerável.
10 Cabero yua, ʉse cabʉtiri yʉtea caetaro masĩrĩ, cʉ̃ ʉ̃mʉ jĩcãʉ̃rẽ cʉ̃ joyupʉ cʉ̃ ya wesere cʉ̃ cawasoricarã tʉpʉ. Cʉ̃rẽ na cawasorique wapare bori, cʉ̃ joyupʉ, tie wapare cʉ̃ jeatíbojaáto, ĩ. Bairo cʉ̃ ʉ̃mʉrẽ cʉ̃ cajomiatacʉ̃ãrẽ, wese paari majã pʉame, cʉ̃ caetaro cʉ̃ qũẽñuparã. Bairo cʉ̃ qũẽrĩ, ñe ũnie mácʉ̃ cʉ̃ átitunuo joyuparã.
10 No devido tempo, mandou um servo aos lavradores para que lhe dessem do fruto da vinha; os lavradores, porém, depois de o espancarem, o despacharam vazio.
11 Tunu ti wese upaʉ pʉame apei cʉ̃ ʉ̃mʉrẽ cʉ̃ joyupʉ. Cʉ̃ cʉ̃ãrẽ torea bairo cʉ̃ ásuparã. Roro cʉ̃ átieperi, cʉ̃ qũẽñuparã. Bairo áti yaparori, ñe ũnie mácʉ̃ cʉ̃ átitunuo joyuparã cʉ̃ cʉ̃ãrẽ.
11 Em vista disso, enviou-lhes outro servo; mas eles também a este espancaram e, depois de o ultrajarem, o despacharam vazio.
12 Cabero apei, tunu cʉ̃ joyupʉ. Tunu torea bairo cʉ̃ ásuparã ti wesere capaari majã pʉame. Roro cʉ̃ cãmii turi, cʉ̃ acuwiyo joyuparã ti wese camanopʉ.
12 Mandou ainda um terceiro; também a este, depois de o ferirem, expulsaram.
13 “Bairo jeto ʉse wese macããna na caáto ĩñamirĩ, atore bairo ĩ tʉ̃goñañupʉ̃ ʉse wese upaʉ majũ pʉame: ‘¿Dope yʉ ácʉati yua? Yʉ macʉ̃, yʉ camairẽ cʉ̃ yʉ jogʉ na tʉpʉ. Cʉ̃ roquere cʉ̃ nʉcʉ̃bʉgobujiorãma, yʉ macʉ̃ cʉ̃ caãnoi,’ ĩ tʉ̃goñañupʉ̃.
13 Então, disse o dono da vinha: Que farei? Enviarei o meu filho amado; talvez o respeitem.
14 Bairi cabero yua, wese paari majã pʉame ti wese upaʉ macʉ̃ cʉ̃ caatóre ĩñarĩ, ãmeo ĩñuparã: ‘Atíyami ati wese upaʉ macʉ̃. Cʉ̃ã niñami cʉ̃ pacʉ cʉ̃ cariaro bero ati wesere cacʉ̃goʉsapaʉ. Bairi cʉ̃ marĩ pajĩãrocacõãto. Bairo marĩ caápata, ati wese uparãrẽ bairo marĩ tuagarã,’ ãmeo ĩñuparã na majũ.
14 Vendo-o, porém, os lavradores, arrazoavam entre si, dizendo: Este é o herdeiro; matemo-lo, para que a herança venha a ser nossa.
15 Bairo caĩrã ãnirĩ na caĩrõrẽã bairo ásuparã. Ti wese tʉ̃nipʉ cʉ̃ neowaátí, cʉ̃ pajĩã rocacõãñuparã,” na ĩ quetibʉjʉyupʉ Jesús.
15 E, lançando-o fora da vinha, o mataram. Que lhes fará, pois, o dono da vinha?
16 Bairo átigʉmi: Topʉ á, ti wese paari majãrẽ na pajĩã recõãgʉmi. Bairo na átireri bero, aperãrẽ cʉ̃ wesere coteroticũgʉmi,” na ĩñupʉ̃ Jesús.
16 Virá, exterminará aqueles lavradores e passará a vinha a outros. Ao ouvirem isto, disseram: Tal não aconteça!
17 Bairo na caĩrõ, na ĩñarĩ, atore bairo na ĩñupʉ̃:
17 Mas Jesus, fitando-os, disse: Que quer dizer, pois, o que está escrito:
18 Bairi ni jĩcãʉ̃ ũcʉ̃ tia ʉ̃tãã mena cʉ̃ cañarocapeata, rocapecoabujioʉmi. Tunu bairoa tia, jĩcãʉ̃ buipʉ to cañarocapeata, cʉ̃ rocaboo rocacõãbujioro —na ĩ quetibʉjʉyupʉ Jesús.
18 Todo o que cair sobre esta pedra ficará em pedaços; e aquele sobre quem ela cair ficará reduzido a pó.
19 Bairo cʉ̃ caĩquetibʉjʉ yaparoro, quetiuparã sacerdote majã, bairi Moisés ãnacʉ̃ cʉ̃ caroticũrĩqũẽrẽ cajʉ̃gobueri majã pʉame masĩcõãñuparã Jesús cʉ̃ caĩrĩjẽrẽ. “Marĩ pʉame tia ʉ̃tããrẽ carocari majãrẽ bairo marĩ ãniña. Bairi marĩrẽã ĩgʉ ĩcʉ̃mi Jesús,” ĩ tʉ̃goñañuparã. Bairo ĩ tʉ̃goñamasĩrĩ jicoquei Jesure cʉ̃ ñegamiñuparã. Bairo cʉ̃ ñegamirãcʉ̃ã, cʉ̃ ñemasĩẽsuparã, camasãrẽ na uwirã.
19 Naquela mesma hora, os escribas e os principais sacerdotes procuravam lançar-lhe as mãos, pois perceberam que, em referência a eles, dissera esta parábola; mas temiam o povo.
20 Bairi Jesutʉ na joyuparã catʉ̃gorutiri majãrẽ. Na pʉame nʉcʉ̃bʉgori majãrẽ bairo Jesure na cabai ĩñorõ boyuparã, rorije cʉ̃ bʉsʉo joroque ĩrã. Bairi roro cʉ̃ caĩata, quetiupaʉ gobernadore cʉ̃ marĩ bʉsʉjãmasĩgarã ĩrã, bairo na joyuparã.
20 Observando-o, subornaram emissários que se fingiam de justos para verem se o apanhavam em alguma palavra, a fim de entregá-lo à jurisdição e à autoridade do governador.
21 Bairi na pʉame cʉ̃tʉ etari, atore bairo qũĩ jẽniñañuparã Jesure:
21 Então, o consultaram, dizendo: Mestre, sabemos que falas e ensinas retamente e não te deixas levar de respeitos humanos, porém ensinas o caminho de Deus segundo a verdade;
22 Bairo cabai ãnirĩ, ¿dope bairo mi tʉ̃goñañati romano majã marĩrẽ na carotirijere? ¿To ñuñati quetiupaʉ emperadore camasã yaye dinerore jeri jãã cajoata, o to ñueticʉti? —qũĩ jẽniñañuparã.
22 é lícito pagar tributo a César ou não?
23 Jesús pʉame roro na caĩtʉ̃goñarĩjẽrẽ masĩcõãrĩ, atore bairo na ĩñupʉ̃:
23 Mas Jesus, percebendo-lhes o ardil, respondeu:
24 —Jaʉ, yʉre joñijate moneda tiire —na ĩñupʉ̃.
24 Mostrai-me um denário. De quem é a efígie e a inscrição? Prontamente disseram: De César. Então, lhes recomendou Jesus:
25 Bairo na caĩquetibʉjʉro, atore bairo na ĩnemoñupʉ̃ Jesús tunu:
25 Dai, pois, a César o que é de César e a Deus o que é de Deus.
26 Bairo cʉ̃ caĩrĩjẽrẽ tʉ̃gori yua, nopẽ bairo pʉame qũĩto masĩẽsuparã fariseo majã pʉame camasã watoare. Bairoa bocá bʉsʉeticõãñuparã, Jesús na cʉ̃ cayʉrijere tʉ̃gorã. “¡Nocãrõ cʉ̃ masĩñati!” ĩ, tʉ̃goñacõã jãnasuparã yua.
26 Não puderam apanhá-lo em palavra alguma diante do povo; e, admirados da sua resposta, calaram-se.
27 Cabero jĩcããrã, saduceo majã na caĩrã qũĩñarã asúparã Jesure. Mai, saduceo majã pʉame atore bairo caĩtʉ̃goñarĩ majã ãñuparã: “Camasã cariacoatana, nopẽ bairo catitunu masĩẽnama,” ĩ tʉ̃goñañuparã. Bairi atore bairo qũĩñuparã Jesure:
27 Chegando alguns dos saduceus, homens que dizem não haver ressurreição,
28 —Cabuei, Moisés ãnacʉ̃ atore bairo marĩrẽ ĩ woatucũñañupĩ tirʉ̃mʉpʉre: “Ni jĩcãʉ̃ ũcʉ̃ cawãmojiyaricʉ cʉ̃ nʉmo mena pũnaa mácʉ̃ã cʉ̃ cariacoapata, cʉ̃ ãnacʉ̃ bai pʉame cʉ̃ buiacore cõ cʉ̃ wãmojiyaáto. Bairo cʉ̃ caáto, cʉ̃ pũnaa caãniparã pʉame cʉ̃ ãnacʉ̃ pũnaarẽ bairo ãnibujiorãma,” ĩcũñupĩ.
28 perguntaram-lhe: Mestre, Moisés nos deixou escrito que, se morrer o irmão de alguém, sendo aquele casado e não deixando filhos, seu irmão deve casar com a viúva e suscitar descendência ao falecido.
29 Tiere mʉ masĩĩ. Bairi ape wãmerẽ ĩcõñarĩ jãã quetibʉjʉpa mai: Ãñuparã jĩcãni, jĩcãʉ̃ pũnaa jĩcã wãmo peti pʉga pẽnirõ caãnacãʉ̃ majũ. Bairi cajʉ̃gocʉ pʉame wãmojiya jʉ̃goyupʉ. Cabero pũnaa mácʉ̃ã riacoásúpʉ.
29 Ora, havia sete irmãos: o primeiro casou e morreu sem filhos;
30 Bairi cʉ̃ ãnacʉ̃ bai pʉame cʉ̃ buiacore wãmojiyayupʉ tunu. Cabero pũnaa mácʉ̃ã riacoásúpʉ cʉ̃ cʉ̃ã.
30 o segundo e o terceiro também desposaram a viúva;
31 Tunu bairoa cʉ̃ ãnacʉ̃ bai, apei pʉame cʉ̃ buiacore wãmojiyayupʉ tunu. Cabero cʉ̃ cʉ̃ã riacoásúpʉ pũnaa mácʉ̃ã. Bairi, bairo jeto baiyuparã nipetiro na ãnana bairã, aperã cʉ̃ã. Bairo nipetiro cõ mena nʉmo cʉtimirãcʉ̃ã, nipetirã cõ mena pũnaa mána jeto riapeticoasuparã.
31 igualmente os sete não tiveram filhos e morreram.
32 Cabero na ãnana nʉmo caãnimirĩcõ cʉ̃ã riacoásúpo.
32 Por fim, morreu também a mulher.
33 Bairo ati yepapʉ nipetirã nʉmo caãnacõ ãnirĩ yua, cariaricarã tunu na cacatiropʉ na caãno, ¿ni nʉmo majũ cõ ãnicʉti? —qũĩ jẽniñañuparã saduceo majã Jesure.
33 Esta mulher, pois, no dia da ressurreição, de qual deles será esposa? Porque os sete a desposaram.
34 Bairo na caĩrĩjẽrẽ tʉ̃go, atore bairo na ĩñupʉ̃:
34 Então, lhes acrescentou Jesus: Os filhos deste mundo casam-se e dão-se em casamento;
35 Aperã Dios mena na catʉ̃goñatutuarije jʉ̃gori, ape ʉmʉrecóore tunu catiri, caetaparã pʉame roque nʉmo manigarãma. Tunu bairoa na pũnaa rõmiarẽ na nʉmotietigarãma.
35 mas os que são havidos por dignos de alcançar a era vindoura e a ressurreição dentre os mortos não casam, nem se dão em casamento.
36 Topʉre pʉgani riaetigarãma nipetiro to macããna. Ángelea majã na caãnorẽ bairo nigarãma. Tunu bairoa Dios cʉ̃ cacatiorã ãnirĩ, cʉ̃ pũnarẽ bairo majũ caãna nigarãma. Bairi nʉmo cʉtaje manigaro ti ʉmʉrecóopʉre yua.
36 Pois não podem mais morrer, porque são iguais aos anjos e são filhos de Deus, sendo filhos da ressurreição.
37 Bairi Moisés ãnacʉ̃ cʉ̃ caquetibʉjʉwoacũñarĩcã tutipʉ marĩ quetibʉjʉ masĩõña atore bairo: ‘Nipetiro camasã cariacoatana nimirãcʉ̃ã, caticoagarãma.’ Ti tutipʉ yucʉ ʉ̃mirõcʉ̃ã caʉ̃petietiire cʉ̃ caquetibʉjʉricapaʉpʉ atore bairo ĩ woatuyupi Moisés: ‘Yʉa, yʉ ãniña Abraham, cʉ̃ macʉ̃ Isaac, bairi cʉ̃ macʉ̃ Jacob quetiupaʉ caãnacʉ̃,’ ĩñupĩ.
37 E que os mortos hão de ressuscitar, Moisés o indicou no trecho referente à sarça, quando chama ao Senhor o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó.
38 Dios pʉame cayasirã ãnana ũna quetiupaʉ mee niñami. ¡Cacatirã majũ quetiupaʉ roque niñami! Dios, cʉ̃ caĩñajorore na nipetiro cacatirãrẽ bairo caãna niñama —na ĩ quetibʉjʉyupʉ Jesús saduceo majãrẽ.
38 Ora, Deus não é Deus de mortos, e sim de vivos; porque para ele todos vivem.
39 Bairo cʉ̃ caĩrõ tʉ̃gori, jĩcããrã fariseo majã mena macããna atore bairo qũĩñuparã:
39 Então, disseram alguns dos escribas: Mestre, respondeste bem!
40 Bairi yua, pʉgani cʉ̃ jẽniñanemo masĩẽsuparã.
40 Dali por diante, não ousaram mais interrogá-lo.
41 Cabero Jesús atore bairo na ĩ jẽniñañupʉ̃:
41 Mas Jesus lhes perguntou: Como podem dizer que o Cristo é filho de Davi?
42 David ãnacʉ̃ pʉame Salmos tutipʉre atore bairo ĩ woatuyupi:
42 Visto como o próprio Davi afirma no livro dos Salmos:
43 Mʉ pesua caãnanarẽ na yʉ canetõnʉcãrõ bero, mʉ pʉame na mʉ rotimasĩgʉ,”’
43 até que eu ponha os teus inimigos por estrado dos teus pés.
44 Bairi Dios cʉ̃ cajoʉre, “yʉ Quetiupaʉ” cʉ̃ caĩmiatacʉ̃ãrẽ, ¿nopẽĩrã, “David ãnacʉ̃ pãrãmi ãnigʉmi,” na ĩ quetibʉjʉnucũñati? —na ĩñupʉ̃ Jesús, na catʉ̃gomasĩparore bairo ĩ.
44 Assim, pois, Davi lhe chama Senhor, e como pode ser ele seu filho?
45 Cabero capããrã camasã na catʉ̃goãno, atore bairo na ĩñupʉ̃ Jesús cʉ̃ cabuerãrẽ:
45 Ouvindo-o todo o povo, recomendou Jesus a seus discípulos:
46 “Moisés ãnacʉ̃ cʉ̃ caroticũrĩqũẽrẽ cajʉ̃gobueri majã na caátiãnierẽ tʉ̃goñamasĩña: Na pʉame jutii cayowerijere jãñajesoyama. Bairo cajãñarã ãnirĩ maapʉ na caáñesẽãta, nipetiro camasã nʉcʉ̃bʉgorique mena na cajẽnirõrẽ bonucũñama. Tunu bairoa ñubuerica wiiripʉ na caápáta, caroapaʉri jetore ruiganucũñama. Tunu bose rʉ̃mʉ caãno narẽ na capiiata, caroapaʉre ruiri ʉgaganucũñama.
46 Guardai-vos dos escribas, que gostam de andar com vestes talares e muito apreciam as saudações nas praças, as primeiras cadeiras nas sinagogas e os primeiros lugares nos banquetes;
47 Tunu bairoa cawapearã rõmirĩ ya wiirire ẽmanucũñama. Tunu yoaro Diore cʉ̃ jẽniñubuetonucũñama. Na pʉame roque aperã netõjãñurõ popiye tãmʉogarãma.”
47 os quais devoram as casas das viúvas e, para o justificar, fazem longas orações; estes sofrerão juízo muito mais severo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.