Atos 13
Manitanati Tuparrü (CAXNT) vs NAA
1 Au Antioquía amoncoma arrti Bernabé, arrti Simón, naqui nürirrtito “Cübüsi”, arrti Lucio auqui Cirene, arrti Manaén, naqui sunaunti ichepeti maniqui quiatarrü Herodes naqui yüriaburrü au Galilea, y arrti Saulo. Arrüma amoncoma eana bama icocoromati Jesús. Manunecanama y manitanama uiti Espíritu Santo.
1 Havia na igreja de Antioquia profetas e mestres: Barnabé; Simeão, chamado Níger; Lúcio, de Cirene; Manaém, que tinha sido criado com Herodes, o tetrarca; e Saulo.
2 Taman nanenese aboma manaunuma ümoti Señor. Champürrtü basoma ui ñanauncurrüma ümoti. Auqui nanti Espíritu Santo ümoma:
2 Enquanto eles estavam adorando o Senhor e jejuando, o Espírito Santo disse: — Separem-me, agora, Barnabé e Saulo para a obra a que os tenho chamado.
3 Nauquiche chauqui neancarrüma ümoti Tuparrü, iñatama neherrüma ita manuma torrü. Auqui masamunuma nariorrü ümoma.
3 Então, jejuando e orando, e impondo as mãos sobre eles, os despediram.
4 Sane nauquiche arrti Saulo ichepeti Bernabé süromatü uiti Espíritu Santo. Iñataimia au manu pueblurrü nürirri Seleucia abeu narubaitu turrü. Auquimanu süromatü isuqui. Iñataimia au manu cürrü cümuinta turrü, nürirri Chipre.
4 Barnabé e Saulo, enviados pelo Espírito Santo, foram até Selêucia e dali navegaram para Chipre.
5 Süromatü au manu pueblurrü nürirri Salamina. Acamanu urapoimia nurarrti Tuparrü au manu porrü sinagoga, auna cauta nantarrü meaboma bama israelitarrü. Arrti Juan Marcos anancatito ichepema, bayurarati ümoma.
5 Quando chegaram a Salamina, começaram a anunciar a palavra de Deus nas sinagogas judaicas. Tinham também João como auxiliar.
6 Amencoma au nanaiña manu cürrü Chipre. Auqui iñataimia au manu pueblurrü nürirri Pafos. Acamanu anancati taman cheserurrü israelitarrü, nürirrti Barjesús, naqui tarucu nipiacarrti. Auqui manitacarrü griego nürirrti Elimas. Arrti nanti que manitanati au nürirrti Tuparrü, abu ñapanturrti.
6 Havendo atravessado toda a ilha até Pafos, encontraram certo judeu, de nome Barjesus, que praticava magia e era falso profeta.
7 Ñantarrtai anati ichepeti yüriaburrü Sergio Paulo. Pero arrti naqui yüriaburrü tarucu ñapanauncurrti. Bacüpuruti iyoti Bernabé y iyoti Saulo, itopiqui rranrrti onsapeti nurarrti Tuparrü.
7 Ele estava com o procônsul Sérgio Paulo, que era um homem inteligente. O procônsul, tendo chamado Barnabé e Saulo, desejava ouvir a palavra de Deus.
8 Iñataimia esati. Pero caüma arrti maniqui cheserurrü Barjesús, anatito acamanu. Ünantü ümoti arrtü icocotati nurarrti Tuparrü maniqui yüriaburrü. Manitanati churriampü ümoti Bernabé y ümoti Saulo isucarüti yüriaburrü Sergio Paulo.
8 Porém o mago Elimas — e é assim que se traduz o nome dele — se opunha a eles, procurando afastar da fé o procônsul.
9 Auqui arrti Saulo, naqui nürirrtito Pablo, ui nicusüurrti Espíritu Santo asaratitü nurria ümoti maniqui cheserurrü,
9 Mas Saulo, também chamado Paulo, cheio do Espírito Santo, olhando firmemente para Elimas, disse:
10 nanti ümoti:
10 — Ó filho do diabo, cheio de todo o engano e de toda a maldade, inimigo de toda a justiça, por que você não deixa de perverter os retos caminhos do Senhor?
11 Caüma carrticabocü uiti Señor. Asupuca caüma auba naneneca, chüpuerurrüpü asaratü ümo nanentarrü.
11 Eis que, agora, a mão do Senhor está contra você, e você ficará cego, não vendo o sol por algum tempo. No mesmo instante, caiu sobre ele névoa e escuridão, e, andando em círculos, procurava quem o guiasse pela mão.
12 Arrti yüriaburrü Sergio Paulo arrtaiti nurria nanaiña arrüna pasabo. Tarucu nicütobürrti ui arrüna manunecatarrü icütüpüti Señor. Auqui icocorotitito Tuparrü.
12 Então o procônsul, vendo o que havia acontecido, creu, maravilhado com a doutrina do Senhor.
13 Arrti Pablo y arrübama icumpañeruturrti süromatito isuqui turrü auqui Pafos. Iñataimia au manu pueblurrü Perge, ane au manu cürrü Panfilia. Tapü arrti Juan Marcos auqui manu basücübücoti tato au Jerusalén.
13 E, navegando de Pafos, Paulo e seus companheiros viajaram a Perge da Panfília. João, porém, deixando-os, voltou para Jerusalém.
14 Auqui arrti Bernabé ichepeti Pablo pasaoma ito auqui Perge, süromatü au manu pueblurrü nürirri Antioquía au manu cürrü Pisidia. Au manu nanenese nesa macansacarrü süromatü au manu porrü sinagoga auna cauta meaboma bama israelitarrü. Iñataimiampo, tümonsoma.
14 Mas eles, saindo de Perge, chegaram a Antioquia da Pisídia. No sábado, entraram na sinagoga e sentaram-se.
15 Acamanu bolehebo manio libruca nesa nüriacarrü y nesa bama profetarrü. Auqui caüma arrümanuma ane nüriacarrüma au manu sinagoga bacüpuruma ümoti taman ariorrti esati Bernabé y arrti Pablo, uraboiti ümoma:
15 Depois da leitura da Lei e dos Profetas, os chefes da sinagoga mandaram dizer-lhes: — Irmãos, se vocês têm alguma palavra de consolo para o povo, falem.
16 Auqui atüraiti Pablo, masamunuti señarrü ui neherrti, nauqui etayoimia macrirrtianuca. Auqui nanti ümoma:
16 Paulo, levantando-se e fazendo com a mão sinal de silêncio, disse: — Israelitas e todos vocês que temem a Deus, escutem!
17 Noesa genterrü israelitarrü iñanaunumati Tuparrü. Tacümanauncunuma tücañe uiti bama uyaütaiqui. Uiti caüma chiyaupü nubiquirrimia, nauquiche amoncomainqui pohosoma tacana extranjerurrüma au manu cürrü Egipto. Auqui taesüburuma ui tarucu nicusüurrti Tuparrü.
17 O Deus do povo de Israel escolheu os nossos pais e exaltou o povo durante a sua peregrinação na terra do Egito, de onde os tirou com braço poderoso.
18 Abantaboti ümo arrüba nisüboriquirrimia churriampatai, nacarrüma au manu rroense pururrü cüosorrü y canca, ñome cuarenta añoca.
18 Suportou os maus costumes do povo durante uns quarenta anos no deserto.
19 Naharrübama auqui manio siete manitacaca, arrübama pohoso tücañe au manu cürrü Canaán, tacürusuma, itopiqui arrti Tuparrü rranrrti aitorrimiati nicürrüma ümo bama antiburrü uyaütaiqui.
19 E, havendo destruído sete nações em Canaã, deu essas terras como herança ao seu povo.
20 Auqui bacheboti üriacabo bama mañoñünca eanaquimia nauqui acurrtama. Sane niyücürrü ñome cuatrocientos cincuenta añoca, chepe numo anati Samuel, naqui manitanati au nürirrti Tuparrü.
20 Tudo isso levou cerca de quatrocentos e cinquenta anos. Depois disso, lhes deu juízes, até o profeta Samuel.
21 Auqui caüma manquioma pünanaquiti Tuparrü nauqui anati tamanti yüriaburrü ümoma. Auqui arrti Tuparrü bacheboti üriacaboti Saúl, naqui aütorrti Cis, eanaqui nesarrti familiarrü Benjamín. Yüriaburrti ñome cuarenta añoca.
21 Então eles pediram um rei, e Deus lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, e isto durante quarenta anos.
22 Auqui arrti Tuparrü iquiaübutati nüriacarrti pünanaquiti. Iñanatiti David tacana yüriaburrü ümoma. Nanti Tuparrü sane: “Itacümanauncucati David, aütorrti Isaí. Arrti naqui ñoñünrrü urria nacarrti au niyasata. Isamutenti caüma nanaiña isiu nirranca”.
22 E, tendo tirado Saul, levantou-lhes o rei Davi, do qual também, dando testemunho, disse: “Achei Davi, filho de Jessé, homem segundo o meu coração, que fará toda a minha vontade.”
23 Sane nauquiche eanaqui nesarrti familiarrü David anati Jesús, naqui icüpurutiti Tuparrü, nauqui ataesübu arrüna genterrü israelitarrü eanaqui nomünantü, tacana nurarrti Tuparrü tücañe.
23 Da descendência deste, conforme a promessa, Deus trouxe a Israel o Salvador, que é Jesus.
24 Nauquiche chiñataitiquipü, arrti Juan Bautista urapoiti nurarrti Tuparrü ümo nanaiña genterrü auqui Israel. Nanti ümoma, tiene que aiñorronconomacü, nauqui ürimia.
24 Antes da manifestação dele, João pregou um batismo de arrependimento a todo o povo de Israel.
25 Nauquiche tüsaimia nitacüru nisüboriquirrti Juan, nanti: “Arraño napaquionco arrüñü Cristo, abu charrüpüñü, cuatiqui isiuñü. Arrüñü champü isane niyaca ni yaserebipü pario nauqui isoquisünapü nehe nisapaturrti. Arrti ane manrrü nüriacarrti rropünanaquiñü.
25 Quando João estava completando a sua carreira, disse: “Quem vocês pensam que sou? Não sou aquele que vocês esperam. Mas depois de mim vem aquele de cujos pés não sou digno de desamarrar as sandálias.”
26 ‛Masaruquitaiqui, arraño aütorrüma bama auqui nesarrti familiarrü Abraham. Y arraño ito bama aquionomacü iyoti Tuparrü, amonsoi nurria nisura: Aume te arrüna nurarrti Tuparrü nauqui puerurrü autaesübu eanaqui nomünatü.
26 — Irmãos, descendência de Abraão e todos vocês que temem a Deus, a nós foi enviada a palavra desta salvação.
27 Arrübama pohoso au Jerusalén ichepe bama üriaturrüma champürrtü tusio ümoma isane nacarrti Jesús, ni ayepü uimia arrüba manitacaca ui bama profetarrü, panaca nantarrtai leheboma au ba sinagoga au nanenese nesa macansacarrü. Pero uimia te cocono arrüba nurarrüma bama profetarrü tücañe, sane nauquiche aconti Jesús uimia.
27 Pois os moradores e as autoridades de Jerusalém, não conhecendo Jesus nem as palavras dos profetas que são lidas todos os sábados, cumpriram as profecias, quando condenaram Jesus.
28 Arrti champü nipünatenti. Pero arrüma ñanquitioma pünanaquiti Pilato nauqui ataboriti uiti.
28 E, embora não achassem nenhuma causa de morte, pediram a Pilatos que ele fosse morto.
29 Nauquiche tisamutema nanaiña arrüna sane icuqui Nicororrü, iquiaüburumati apüqui curusürrü y iñanamati cütu.
29 Depois de cumprirem tudo o que estava escrito a respeito dele, tirando-o do madeiro, puseram-no em um túmulo.
30 Pero arrti Tuparrü isümoniancanatiti tato eanaqui macoiñoca.
30 Mas Deus o ressuscitou dentre os mortos,
31 Numo tüsüboricoti tato, itusiancanatiyü isucarü bama auqui Galilea. Arrüma tücañe iñataimia au Jerusalén ichepeti, numo chücoiñotiquipü. Tonema bama caüma urapoimia nürirrti isucarü bama macrirrtianuca.
31 e durante muitos dias ele foi visto pelos que o tinham acompanhado da Galileia para Jerusalém, os quais são agora as suas testemunhas diante do povo.
32 ‛Caüma arrüsomü suburapoi ausucarü arrüna urriampae manitacarrü. Arrti Tuparrü urapoiti arrüna sane isucarü bama antiburrü tücañe.
32 E nós anunciamos a vocês o evangelho da promessa feita aos nossos pais,
33 Pero caüma chauqui tücocono, itopiqui chauqui tüsüboricoti tato Jesús eanaqui macoiñoca uiti Tuparrü. Arroñü te eanaqui nesarrüma familiarrü bama antiburrü. Sane ito ane corobo icu librurrü Salmo, capítulo dos. Acamanu nanti Tuparrü sane: “Arrücü isaücü, yacheca asüboriquibocü caüma”.
33 como Deus a cumpriu plenamente a nós, seus filhos, ressuscitando Jesus, como também está escrito no Salmo número dois: “Você é meu Filho; hoje eu gerei você.”
34 Sane nauquiche arrti Tuparrü isümoniancanatiti tato eanaqui macoiñoca, nauqui tapü coiñotiqui. Sane nantü icu Nicororrü: “Itorrimiana aume niñacunusüancaca tacana ümoti David tücañe”.
34 — E quanto ao fato de que o ressuscitaria dentre os mortos para que jamais voltasse à corrupção, Deus o expressou desta maneira: “E cumprirei a favor de vocês as santas e fiéis promessas feitas a Davi.”
35 Sane nantito au quiatarrü Salmo: “Arrücü Tuparrücü, obi chüporeopü nañeturrti naqui baserebio aemo, naqui tarucu nicuarrti aemo”.
35 — Por isso, também diz em outro Salmo: “Não permitirás que o teu Santo veja corrupção.”
36 Arrti David tücañe baserebioti ümoti Tuparrü numo süboricotiqui. Isamutenti tacana arrüna yacüpucurrti Tuparrü ümoti. Auqui coiñoti, süroti cütu petacu bama yaütoti, y auqui caüma nicunturrti poreo.
36 — Porque tendo Davi, no seu tempo, servido conforme o plano de Deus, morreu, foi sepultado ao lado de seus pais e viu corrupção.
37 Pero nicunturrti Jesús chüporeopü, itopiqui süboricoti tato uiti Tuparrü.
37 Porém aquele a quem Deus ressuscitou não viu corrupção.
38 Masaruquitaiqui, suraboira ausucarü arrüna sane: Uiti Jesús morrimiacana tato arrüba nomünantü osoi.
38 Portanto, meus irmãos, saibam que é por meio de Jesus que a remissão dos pecados é anunciada a vocês;
39 Arrüna sane champürrtü urriante ui nüriacarrti Moisés tücañe. Pero caüma arrtü amoncatü nurria ümoti Jesús, urria nabaca au narrtarrti Tuparrü.
39 e, por meio dele, todo o que crê é justificado de todas as coisas das quais vocês não puderam ser justificados pela lei de Moisés.
40 Amasasai nurria masaruquitaiqui, tapü apisamute tacana bama antiburrü tücañe. Tamanti profetarrü tücañe nanti sane ümoma:
40 Portanto, tenham cuidado para que não lhes aconteça o que os profetas disseram:
41 Arraño mañentonaunca, aucütobü y amecosi auquina yesaquiñü, tapü yasiquia yarrtaiquiatü aume, itopiqui Arrüñü Tuparrüñü, ñasamuca arrüba omirriantai au ba naneneca, pero arraño chapicocoquionapü, y champü nümochio aboi arrtü anati naqui urapoi ausucarü.
41 “Vejam, ó desprezadores! Fiquem maravilhados e desapareçam, porque, no tempo de vocês, eu realizo obra tal que vocês não acreditarão se alguém lhes contar.”
42 Chauqui ñanitacarrti Pablo ümoma, sürotitü türüpo ichepeti Bernabé auqui manu sinagoga. Arrübama macrirrtianuca ñanquitioma pünanaquiti Pablo nauqui anitati tatito arrüna sane au quiatarrü nanenese nesa macansacarrü.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo, as pessoas pediram que, no sábado seguinte, lhes falassem estas mesmas palavras.
43 Chauqui tütacürusu arrüna nesarrüma reunión au sinagoga. Arrübama israelitarrü y arrübama maquiataca aquionomacü iyoti Tuparrü süromatü ichepeti Pablo y ichepeti Bernabé. Arrüma macuansomoconoma ümoma, tari oncomatüqui nurria ümoti Tuparrü, itopiqui tarucu nicuarrüma ümoti.
43 Terminada a reunião na sinagoga, muitos dos judeus e dos prosélitos piedosos seguiram Paulo e Barnabé, e estes, falando com eles, os persuadiam a continuar firmes na graça de Deus.
44 Quiatarrü semana au manu nanenese nesa macansacarrü iyoberabaramacü tüsaipü nanaiña macrirrtianuca auqui pueblurrü, nauqui onsaperioma nurarrti Tuparrü.
44 No sábado seguinte, quase toda a cidade se reuniu para ouvir a palavra do Senhor.
45 Numo tarrtaimia arrüna sane bama israelitarrü, ünantü ümoma. Uratoquioma ümoti Pablo. Unumatito.
45 Mas os judeus, vendo as multidões, ficaram com muita inveja e, blasfemando, contradiziam o que Paulo falava.
46 Auqui arrti Bernabé ichepeti Pablo manitanama aübu tarucu nüriacarrüma, namatü:
46 Então Paulo e Barnabé, falando ousadamente, disseram: — Era necessário pregar a palavra de Deus primeiro a vocês. Mas, como vocês a rejeitam e se julgam indignos da vida eterna, eis que nos voltamos para os gentios.
47 itopiqui sane yacüpucurrti Señor suiñemo. Nanti sane:
47 Porque o Senhor assim nos determinou: “Eu coloquei você como luz dos gentios, a fim de que você seja para salvação até os confins da terra.”
48 Arrübama chütüpü Israelitarrü oncoimia arrüna manitacarrü, y pucünuñama nurria uirri. Namatü que urria arrüna nurarrti Señor. Namanaiña bama tacümanauncunu uiti Tuparrü na acheti isüboriquiboma icocotama.
48 Os gentios, ouvindo isto, se alegravam e glorificavam a palavra do Senhor. E creram todos os que haviam sido destinados para a vida eterna.
49 Sane nauquiche tusio arrüna nurarrti Tuparrü au nanaiña manu cürrü itupecu manu pueblurrü.
49 E a palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Pero caüma bama israelitarrü baparioma yupu ba paüca urria ñupapanauncurrü, arrüba pasutio ñacoconauncurrüma bama israelitarrü. Baparioma ito aübu bama mayarusürüca au manu pueblurrü. Rranrrüma nauqui atüborimia ümoti Pablo y ümoti Bernabé, nauqui tapü asioma au manu cürrü.
50 Mas os judeus instigaram as mulheres piedosas de alta posição e os principais da cidade e levantaram perseguição contra Paulo e Barnabé, expulsando-os do seu território.
51 Sane nauquiche aüromatito auqui manu pueblurrü. Icütobitama cütorrü apüqui nipoperrüma, na atusi, ta ane nomünantü ui manuma pohoso.
51 E estes, sacudindo contra eles o pó dos pés, foram para Icônio.
52 Arrümanuma pohoso au Antioquía arrübama icocoromati Jesús, tarucu nipucünuncurrüma, itopiqui tanati Espíritu Santo au nausasürrüma.
52 Os discípulos, porém, estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.