Mateus 5
Chiquitano NT (CAX_SBB) vs NVT
1 Taman nanenese asaratitü Jesús cümenu sürümana macrirrtianuca. Auqui süroti onü taman yiriturrü. Acamanu tümonsoti y arrübama ñanunecasarrti tümonsoma ito itupecuti.
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 Auqui manunecanati, nanti sane:
2 e ele começou a ensiná-los.
3 —Urriampae naca bama ichimiancanamacü, itopiqui arrti Tuparrü bayurarati ümoma, nauqui aye uimia esati, arrtü türiabucati.
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 ‛Urriampae naca bama suchebo, itopiqui arrti Tuparrü bacheboti ipucünuncubuma ñana.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 ‛Urriampae naca bama itaquisünacanamacü, itopiqui torrio ñana nanaiña cürrü uiti Tuparrü ümoma.
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 ‛Urriampae naca bama cürüpüo y tosüo iyo nomirria nurarrti Tuparrü, itopiqui bayurarati caüma ümoma.
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 ‛Urriampae naca bama ipiaca apucüru, itopiqui arrti Bae Tuparrü pucürusutito itacuma.
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 ‛Urriampae naca bama urria ñapensacarrüma, itopiqui asaramati Tuparrü ñana.
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 ‛Urriampae naca bama bapachero causane nauqui urria naca maquiataca, itopiqui tonema ñana aütorrti Tuparrü.
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 ‛Urriampae naca bama taquisürü itopiqui arrüna urria nisüboriquirrimia, itopiqui tonema bama üriabucama ñana ichepeti Tuparrü.
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 ‛Urriampae nabaca arrtü unuma año y ocüsioma aume bama macrirrtianuca auqui niyaca, o arrtü mapañama aucütüpü.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Aupucünu, tapü ausuchecatai, itopiqui ane naucua au napese. Apaquionsaño: Arrübama profetarrü cusürübo amopünanaqui taquisürüma ito tücañe.
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 Nanti Jesús ümo bama ñanunecasarrti: —Arraño tacana siürrü icu na cürrü. Arrtü arrümanu siürrü ensoro nisücürrü, chüpuerurrüpü aserebiqui. Botabatai acü na aicümonema macrirrtianuca.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 ‛Arraño tacana basarurrü ümo macrirrtianuca icu na cürrü. Arrtü taman pueblurrü ane onü taman yiriturrü, chüpuerurrüpü chütusiopü.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Chüpuerurrüpü uiñonoco basarurrü nauqui uitamurriquia. Tiene que uiñotorrimia ape, nauqui anentarrü ümo bama abomampo.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Sane ito arraño tiene que anentarrü aboi ümo macrirrtianuca. Tapü apiñanecata isucarüma arrüna urria napisamute, sane nauqui aiñanaunumati Aubaü, naqui anati au napese, itopiqui uiti arrüna urria napisamute.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 Nantito Jesús: —Tapü apapensaca que isecatü nauqui apiñoco sobi napacoconauncu ümo nüriacarrü uiti Moisés, ichepe ñanunecacarrüma bama profetarrü, ta isecatü nauqui acoco sobi.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Ñemanauncurratoe sucanañü aume: Mientras que aninqui cürrü y napese, chüpuerurrüpü acaübu ni tamanpü letrarrü eanaqui nüriacarrü, cheperrtü cocono nanaiña arrüna corobo.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Arrti naqui chicocotapü arrüna yacüpucu nüriacarrü panaca chitonempatai, y manunecanati ümo genterrü tapü icocotama, tonenti naqui manrrü chücuasürüpatai arrtü türiabucati Tuparrü. Tapü arrti naqui icocota y manunecanatito ümo macrirrtianuca sane, tonenti naqui cuasürüti arrtü türiabucati Tuparrü uyarrüpecu.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Tiene que apisamune isiu nirrancarrti Tuparrü nauqui manrrü urria nausüboriqui pünanaqui nisüboriqui bama manunecana nüriacarrü y bama fariseorrü si no, chüpuerurrüpü aye aboi esati Tuparrü, au na cauta üriabucati.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 Nantito Jesús: —Arraño chauqui tamoncoi manu bacüpucurrü ümo bama antiburrü tücañe: “Tapü apatabaiquia, itopiqui arrtü apatabaiquia tiene que ayetü carrticurrü aume”.
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Tapü arrüñü caüma sucanañü aume: Arrti naqui tüborico ümoti quiatarrü tiene que acurrtati Tuparrü aübuti. Arrti naqui unutiti quiatarrü, tiene que carrticaboti ui mayüriabuca. Arrti naqui mapaurramacanati ümoti quiatarrü, tonenti naqui sürobotü au infierno.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 ‛Sane nauquiche arrtü aecatü au niporrti Tuparrü aübu nacumanata ümoti y aquioncü taha iyoti aruqui ane isane churriampü uiti aübucü,
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 auqui caüma aiñoco nacumanata acamanu esa altar y acosi esati aruqui nauqui airrimiaca tato aübuti. Auqui caüma puerurrü asücübü tato nauqui aitorrimia nacumanata ümoti Bae Tuparrü.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 ‛Arrtü ebeca ümoti quiatarrü y aecatü uiti esa nüriacarrü, arrtü tabaca isiu cutubiurrü, anqui püanaquiti marrimiacatarrü, tapü aiñatai uiti esati yüriaburrü. Itopiqui arrti caüma itorrimianatiyü mecu masortaboca y arrüma caüma iñanamacü au preso.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Ñemanauncurratoe sucanañü aemo chataesübucapü uimia cheperrtü apacaca nanaiña nebequi.
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 Nantito Jesús: —Tamoncoi arrüna corobo tücañe sane: “Tapü aecatü isiu quiatarrü paürrü”.
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Tapü arrüñü sucanañü aume: Arrti naqui asaratü ümo taman paürrü y tirranrrti ümo, chauqui tütane nomünantü uiti au nausasürrti.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 ‛Arrtü atacheca asaratü ümo arrüna churriampatai ui taman nasüto, mejor aiquiaübu, arusaübu. Itopiqui manrrü urria arrtü ensoro arrümanu taman nasüto, pünanaquirrtü enterurrü nacütüpü sürotü au infierno.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 Arrtü aisamute nomünantü ui nepanauncu nehe, mejor aitüsüna y arusaübu. Itopiqui manrrü urria arrtü ensoro tamantai nehe pünanaquirrtü enterurrü nacütüpü sürotü au infierno.
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 ‛Tücañe ane ito corobo sane: “Arrti naqui rranrrti aiñocoti nicüpostoti, tiene que aitorrimiati ümo taman quichonimiacarrü corobo icu arrüna uiche atusi que chitonenquipü nicüpostoti.
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Tapü arrüñü sucanañü aume: Arrtü anati naqui iñocota nicüpostoti, arrüna champü causane nisüboriquirri aübuti, chauqui tütane nomünantü uiti. Itopiqui auqui nacarrti caüma puerurrü aürotü avivi aübuti quiatarrü. Y arrti naqui poso aübu, chauqui tütane ito nomünantü uiti.
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 ‛Tamoncoi ito tücañe arrüna manitacarrü ümo bama antiburrü, arrüna nantü sane: “Tapü chücoconopü aboi arrüna arrtü ane isane aburapoi aübu curusürru au nürirrti Tuparrü”.
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Arrüñü sucanañü aume, tapü apitusiancata curusürrü. Arrti Tuparrü anati au napese. Sane nauquiche tapü apitusiancata curusürrü au nüri napese.
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 Tapü apitusiancata ito curusürrü au nüri cürrü, itopiqui tone arrüna cauta ito üriabucati. Ni au nüripü Jerusalén, itopiqui tone nesarrti pueblurrü naqui yarusürürrü yüriaburrü, naqui Tuparrü.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Tapü apitusiancata ito curusürrü au nüri nautanu, itopiqui chüpuerurrüpü año apiquiampia nisu taman niqui nautanu. Uitiatai Tuparrü puerurrü.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Aburasoi solamenterrü arrüna arrtü sane o chüsanempü. Itopiqui arrtü tapipiasatapae, chauqui tuiti choborese.
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 ‛Arrümanu nüriacarrti Moisés tücañe nantü sane: “Arrtü anati naqui ane causane uiti aemo, atoco tato atüborito ümoti”.
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Tapü arrüñü caüma sucanañü aume: Arrtü anati naqui tüborico aume, tapü apasutiu nitüborirrti. Arrtü anati naqui iñompebairotiyü au taman nasu, aitorrimia ito quitarrü narücüqui nasu ümoti.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 Arrtü anati naqui iquianü au nüriacarrü nirrancarrti aiquiaübuti apünanaquicü nacamisa, aitorrimia ito nasaco ümoti.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Arrtü icüpurumacü aübu cacarrü nauqui aiquia ümoma taman kilómetro, acosi aübu torrü kilómetros.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Arrtü anati naqui manquio isane apünanaquicü, aitorrimia ümoti. Tapü chaprerrtacapü ümoti naqui rranrrü aprerrta apünanaquicü.
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 Nantito Jesús: —Tamoncoi ito arrüna manitacarrü, nantü sane: “Tari cuasürüti aemo naqui buenorrti aübücü, y atübori ümoti naqui tüboricatai aemo”.
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Tapü arrüñü sucanañü aume: Tari cuasürüma aume bama tüboricatai aume. Apicunusüancarrüma bama churriampü ñanitacarrüma aume. Apisamuse arrüna urria aübu bama ipiaurramanaño. Apean itacu bama tüboricatai aucuata y arrübama autaquisürüca uimia.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Sane caüma tusio ta arraño aütorrti naqui Aubaü anati au napese. Itopiqui uiti cuara surrü ümo bama malorrü y ümo bama ito buenurrü. Uitito rrobeoca ümo bama champü nipünatema y ümo bama ito tarucu nipünatema.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Arrtü cuasürüma aume solamenterrü arrübama Hasta arrübama mayacobraca impuesto isamutema ito sane panaca picarurrüma.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 Arrtü apanquiquia nurria solamenterrü ümo bama aubaruqui o ümo bama apisuputacama, ¿napaquionco urria arrüna apisamute sane? Arrübama ito chisuputaramatipü Tuparrü isamutema ito sane.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Apiña nausüboriqui tacana nisüboriquirrti naqui Aubaü anati au napese. Arrti champü isane nipünatenti.
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.