Mateus 27
Chiquitano NT (CAX_SBB) vs AAI
1 Nauquiche tütaneneca tato, namanaiña manuma üriatu sacerdoterrü ichepe manuma mamayoreca israelitarrü iyoberabaramacü tatito, nauqui chépe apachema niquiubuma causane nauqui aitabairomati Jesús.
1 Maraumanika Firis ukwarih etei naatu regaregah ai’in bairi Jesu morob isan hio hiyabunai sawar.
2 Tomoenoti uimia y süromatü aübuti naqui aitorrimianamati ümoti yüriaburrü rromanorrü, nürirrti Poncio Pilato.
2 Basit uman hifatum hibai hitit Roman hai gawan Pilate umanamaim hiyai.
3 Auqui arrti Judas, naqui uiche aipiaventecanatiti Jesús, tütusio ümoti tiene que aconti Jesús. Cuatü ümoti orronene au nitusirrti ui arrüna isamutenti sane. Auqui süroti tato aitorrimianiontiño manio treinta moniquia ümo manuma üriatu sacerdoterrü y arrümanuma mamayoreca.
3 Judas, yanuwayan Jesu kakafinamaim hiya’iyai i’itin ana veya dogoron rusib, kabay 30 bai matabir na Firis ukwarih naatu regaregah ai’in nahimaim tit, eo
4 Nanti ümoma: —Arrüñü tarucu nomünantü sobi, itopiqui ipiaventecacati naqui champü isane nipünatenti. Arrüma iñumutama: —¡Ümochepito soboi, coiñoti te auqui naca!
4 “Ayu asinaf kakaf orot gewasin baban ao emomorob.” Hiya’afut hio, “Nati o a yababan, o akisimo ina’itin inayabunai.”
5 Auqui arrti Judas yarutaübutati manu monirri au niporrti Tuparrü. Sürotitü aiñotorrimianatiyü ape y coiñoti.
5 Judas kabay nati Tafaror Bar kabay teya’aya’amaim itaiy re naatu ihamiyih tit in sikan warasa yai morob. Judas kabay bai na rouw ere’er|alt="Judas throwing money down" src="cn01832b.tif" size="col" loc="Mat 27.5" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.5"
6 Auqui arrümanuma üriatu sacerdoterrü itacümanauncutama manu monirri, namatü: —Chüpuerurrüpü uiña na monirri eana arrüna macumanatarrü ümoti Tuparrü, itopiqui tone te bapacatarrü itobo narapaca notorrü.
6 Firis ukwarih kabay hibai hio, “Iti i rara ana kabay, ata ofafar men ebibasit boro Tafaror Bar ana kabay ya’aya’amaim tanayai na’in.”
7 Auqui mapensarama acomporama taman lote ui arrümanu monirri, auna cauta aiñanama cütu bama extrajerurrü. Comprabo uimia arrümanu lote auquiche nantarrü taurrü ui bama masamunuma parropeca.
7 Etei’imak hio hibibasit ufunamaim, kabay hibai noukwat bu’urayan ana kamar hitubun, saise nah touman sabuw hai rah ana efan namatar.
8 Sane nauquiche hasta caümainqui nüri arrümanu lote “cürrü itobo notorrü”.
8 Ana’an nati isan kamar wabin “Rara ana Kamar” hibiwab in na iti boun ana veya tit.
9 Sane cocono arrümanu nurarrti profetarrü Jeremías tücañe, nauquiche nanti: “Itapeonotama manio treinta moniquia, yapacata bama israelitarrü itoboti.
9 Naatu abistan dinab orot Jeremiah eo ina iturobe.
10 Ui arrümanu monirri macomporarama manu cürrü nesarrti maniqui masamunu parropeca. Sane yacüpucurrti Señor”.
10 Noukwat bu’urayan ana kamar hitubun Regah ayu iu’uwu na’atube.”
11 Auqui iquianamati Jesús esati maniqui yüriaburrü Poncio Pilato. Arrti ñanquitioti pünanaquiti Jesús: —¿Ñemanauntu arrücü üratu bama israelitarrü? Iñumutati Jesús: —Arrüñü te.
11 Jesu Roman gawan nanamaim bat, naatu gawan Jesu ibatiy, “O Jews sabuw hai aiwob?” Jesu iya’afut eo. “Nati kuo, ayu boro abi tur anao.”
12 Auqui arrümanuma mayüriabuca urabomati Jesús. Pero arrti chümanitanatipü.
12 Firis ukwarih naatu regaregah ai’in Jesu ubar hitin tur kakafin isan hio men kafa’imo iyafutimih.
13 Auqui nanti Pilato ümoti: —¿Choncoipü arrüna churriampü nurarrüma aemo?
13 Basit Pilate Jesu iu, “Sabuw kakafih isan ubar hit teo’orereb kunonowar?”
14 Chiñumutatipü. Sane nauquiche arrti yüriaburrü Pilato cütobüsoti ui arrüna chiñumutatipü, chümarrtacanapüatai ñapensacarrti.
14 Baise Jesu men kafa’imo awanamaim tur ta tit, naatu Gawan orot ana kasiy ra’at ifofofor men kafaita.
15 Au manu pierrta parrcua nantarrü arrti yüriaburrü ane nesarrti costumbrerrü ataesümunucuti auqui preso ümoti taman isiu arrüna nirranca macrirrtianuca.
15 Tar Nowaten hiyuw ana veya, gawan hai binanakwar eo na’atube, mar etei dibur barane sabuw hai kok orot menatan tirurubin i ebobotait.
16 Au manu tiemporrü anancati au preso maniqui namanaiñamantai isuputaramati, nürirrti Barrabás naqui chiyaupü nipünatenti.
16 Nati ana veya orot wabin gagamin Jesu Barabas dibur ma’am.
17 Nauquiche tiyoberabaramacü macrirrtianuca, arrti Pilato ñanquitioti pünanaquimia: —¿Quiti naqui aurrianca nauqui ataesübuti auqui preso, arrti Barrabás o arrti Jesús naqui ümoche namatü Cristo?
17 Naatu sabuw hiru’ay sawar, basit Pilate ibatiyih, “Orot menatan kwakokok diburune anabotait, Jesu Barabas o Jesu Keriso?”
18 Ñanquitioti sane, itopiqui tusiatai ümoti que arrüma itorrimianamati Jesús ui arrüna ubatioma bama mayüriabuca.
18 Anayabin sabuw bobowenamaim Jesu hibai Pilate umanamaim hiya’iyai i so’ob.
19 Nauquiche anancati Pilato tümonsoti nauqui acurrtati, iñatai taman mensaje ümoti ui nicüpostoti, nantü sane: “Tapü asiquia icuata manu noñünrrü champü nipünate, itopiqui nütoba iposiquia icütüpü, uirri tarucapae nirrucu”.
19 Pilate baibabatiyen ana efanamaim ma’am, aawan tur iyafar na eo, “Orot nati gewasin isan men abisa ta inasinaf, anayabin fai ayu mim fokarin maiyow isan amim au not ekakasiy”
20 Arrümanuma üriatu sacerdoterrü ichepe manuma mamayoreca, uimia batacheboma bama macrirrtianuca, na anquirioma nauqui ataesübuti Barrabás auqui preso, tapü arrti Jesús tari comati apü curusürrü.
20 Baise firis ukwarih naatu regaregah ai’in sabuw tafah fair hiyai, Barabas botaitin naatu Jesu asabunin isan Pilate hiokikin.
21 Auqui arrti yüriaburrü Pilato ñanquitioti tatito pünanaqui genterrü: —¿Ñacuti naqui aurrianca na ataesübuti auqui preso sobi, arrti Barrabás o arrti Jesús? Iñumutama macrirrtianuca: —Arrti Barrabás.
21 Pilate sabuw ibatiyih, “Orot i rou’ab, imih orot menatan kwakokok ana botait?” Etei’imak hiya’afut hio, “Barabas!”
22 Ñanquitioti Pilato: —¿Isane niyachücoi aübuti Jesús naqui nürirrti Cristo? Auqui iñumutama aübu nitosibirrimia: —¡Aiñarrti apü curusürrü!
22 Pilate sabuw ibatiyih, “Bo Jesu wabin Keriso isan boro mi’itube anasinaf?” Etei’imak hiya’afut hio, “Ku’onaf!”
23 Auqui iñumutati Pilato: —¿Isanemo arrüna nipünatenti? Auqui namatü tatito aübu nitosibirrimia: —¡Aicünamunucusurrti apü curusürrü!
23 Pilate ibatiyih, “Abisa kakafin sinaf?” Baise sabuw hitar koukuw hio, “Ku’onaf!” Sabuw rou’ay gagamin nahimaim Pilate Jesu ibatiy|alt="Jesus placed before crowd" src="CN01822b.tif" size="col" loc="Mat 27.23" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.23"
24 Auqui arrti Poncio Pilato chütusiopü ümoti causane ocümati itacuti Jesús. Nauquiche tarrtaiti tarrüchopüratai ui macrirrtianuca, bacüpuruti iyo turrü nauqui entunumiti isucarü macrirrtianuca aübu nurarrti sane: —Chisaübupüñü niconcorrti naqui ñoñünrrü, itopiqui champü isane nipünatenti. Amasasai aboiyapatoe.
24 Pilate naniyan bai men karam boro ef ta tasinaf, naatu sabuw auman kougeyagey hibusuruf, imih harew bai sabuw etei nahimaim uman sauwen eo, “Ayu iti orot namomorob isan men ana ubar anabaimih. Nati i kwa akis a ubar.”
25 Auqui namatü aübu nitosibirrimia: —¡Arrüsomü ichepe bama suisaütaiqui rresponsablerrü somü caüma ümo niconcorrti!
25 Sabuw etei hiya’afut hio, “I namomorob ana ubar i aki anab naatu natunatu auman ana ubar hinab.”
26 Auqui taesüburuti Barrabás auqui preso uiti Pilato. Bacüpuruti ümo masortaboca na aicübairomati Jesús. Auqui bacüpuruti nauqui aicünamunucunumati apü curusürrü.
26 Imaibo Pilate Barabas botait, naatu Jesu wabir ana baiyowayah iuwih, onafin isan hibai hin.
27 Auqui sürotitü Jesús ui masortaboca au palacio niporrti yüriaburrü Pilato. Acamanu oberabarama sürümanama masortaboca itupecuti.
27 Imaibo Pilate ana baiyowayah Jesu hibai hin gawan ana bar hitit, nati’imaim baiyowayah etei hiru’ay hibebera’uh.
28 Iquiaübutama naibirrti, nauqui aiñama rroparrü cüturiqui cütüpüti.
28 Ana faifuw hi’oromen, faifuw namar hibai hi’us,
29 Auqui iñatama taman tarusürrü cümeca itati. Iñatama ito taman barrton mecuti y bachesoiyoma esati aübu nuncurrüma ümoti, namatü: —¡Taiquiana urria nisüboriquirrti naqui üriatu bama israelitarrü!
29 kokor hififin ukwarin ana raramamih hiyara’ah, uman ana asukwafune tu hitin, nanamaim suh hiyowen hi’i’iyab hio, “Jews hai aiwob tanabora’ara’ah.”
30 Utureuruma isuti, iquiaübutama nibiarrtonrrti, bacheboma itati uirri.
30 Yumatan hikwaitututur, uman tu hibosair ukwarinamaim hiborabirab.
31 Nauquiche temeonomati nurria, iquiaübutama manu rroparrü cüturiqui icütüpüquiti. Iñatama tato naibirrti nauqui ariorrüma aübuti aicünamunucunumati apü curusürrü.
31 Hibi’i’iyab ufunamaim, faifuw hi’us ma’am hibosair ana faifuw hibow hina hi’us, imaibo hibai hin onafin isan.
32 Nauquiche tüsüromatü aübuti, icuñunumati taman ñoñünrrü auqui Cirene, nürirrti Simón; icüpurumati aiquianti nicurusürrti Jesús isiuti.
32 Hitit hinan efamaim Sairini orot wabin Simon bairi hitar naatu baiyowayah hi’ukikin Jesu ana onaf bai e’abar.
33 Sane nauquiche iñataimia au manu nürirri Gólgota, nantü auqui besüro “nipiai nitanu macoiñoca”.
33 Hina efan wabin Golgotha imaim hitit, nati efan hibiwab yabin efan ana itinin i orot ukwarin ana gifow na’atube.
34 Acamanu ichamanamati Jesús vinorrü aübu nansibirri eana. Nauquiche tututenti Jesús arrümanu ñachamatarrüma, champürrtü arriantiqui aichabaoti.
34 Nati’imaim wine harew tenakuyakuy auman hisartabir Jesu tomanih hitin bai kakartubun ufunamaim kwahir.
35 Numo tücrabuti uimia apü curusürrü, arrümanuma masortaboca suerteabo uimia arrüba naibirrti. Sane cocono arrümanu nurarrti profetarrü Jeremías tücañe, nauquiche nanti sane: “Suerteabo uimia arrüba nisahibi”.
35 Naatu hi’o’onaf ana veya arowamaim ana faifuw hikusib hifaram hibow.
36 Auqui tümonsoma manuma masortaboca, yacuiracarrüma itacuti.
36 Imaibo nati’imaim himarir Jesu hima’uh hima.
37 Ane ito taurarrü, corobo icu arrüna itopiquiche aitabairomati. Nantü sane manu nicororrü: “Tonenti Jesús, naqui üriatu bama israelitarrü”. Icünamunucutama ito apü curusürrü ape pario onü nitanurrti.
37 Naatu tafanamaim ubar hibitin ana tur hikirum hikubar, “ITI I JESU, JEW SABUW HAI AIWOB.”
38 Süroma ito torrüma macusüpüca apü nicurusürrüma, tamanti au nepanauncurrti Jesús, arrti quiatarrü au nepaurrti.
38 Naatu bainowan orot rou’ab Jesu bairi hi’onafih, ta ana beyawane ta ana asukwafune.
39 Arrübama pasaoma esaquiti itatobiromacü aübu nuncurrüma ümoti,
39 Sabuw nanane hinan ukwarih hita’asi’asiy ubar hitin tur kakafih maiyow Jesu hi’i’iyab hio,
40 namatü: —Arrücü ucanü que puerurrü aiñarrimia niporrti Tuparrü y aiñatünaca tato au trerrü naneneca. Aitaesümunusü obiatoe, arrtü ñemanauntu Aütorrti Tuparrücü, ariacu acü apüqui manu curusürrü.
40 “Tafaror bar tarabounin veya tounu wanawananamaim wowabin sawaramih io! Bo o God Natun na’at kwiyawasi cross afe’enane kure’eban a’it?”
41 Sane ito nura manuma üriatu sacerdoterrü ichepe manuma manunecana nüriacarrü y bama mamayoreca, namatü ümomantoe:
41 Ef ta’imon firis ukwarih, Ofafar Bai’obaiyenayah naatu regaregah ai’in auman Jesu hi’i’iyab hio,
42 —Bayurarati ümo maquiataca, pero ümotiatoe chüpuerurrütipü ayurati. Arrtü üriatu bama israelitarrti, tari yebati acü apüqui manu curusürrü, nauqui uicocoroti.
42 “Sabuw afa iyawasih, baise i taiyuwin men karam boro niyawas, Israel sabuw hai aiwob! Bo cross afe’enane boun nare tana itin boro tanitumitum.
43 Oncotitü ümoti Tuparrü. Tari yayurati Tuparrü caüma ümoti, arrtü ñemanauntu arrüna nanti oemo que arrti Aütorrti Tuparrü.
43 God i bitumitum, bo God boun iyawasiban ta’itin, anayabin i taiyuwin i God Natun rouw eo.”
44 Sane ito nuncurrüma ümoti manuma macusüpüca aboma apü nicurusürrüma esati.
44 Ef ta’imon bainowah orot rou’ab Jesu bairi hi’onafih hi’inu’in ubar hitin tur kakafih hi’u.
45 Auqui iñatai toce. Auquimanu caüma hasta las trerrü isiu nimümürrü enterurrü tomiquianene icu cürrü.
45 Veya yen tafat yan tafaram etei gugum inu’in veya botabir re 3 korok bai.
46 Auqui tosibicoti Jesús fuerte, nanti: —¿Eli, Eli, lama sabactani? —nantü auqui besüro: ¿Iyaü, Iyaü, causane aiñoconoñü?
46 Veya 3 korok na’atube, Jesu fanan aumetawat rerey eo, “Eloi, Eloi Lema Sabachthani?” Anayabin, “Au God, au God, aisim ihamiyu?”
47 Arrübama amoncoma acamanu oncoimia y namatü: —Amonsoi, babicoti iyoti profetarrü Elías.
47 Sabuw afa nati’imaim hibatabat hinowar hio, “Elijah isan eafa’af kwanowar.”
48 Au manu rratorrü ipiacünotiyü taman uturuquimia aipiancati taman rriese ui vinorrü pichananene, süro uiti icutacu suema. Auqui iñatati ituruti Jesús, nauqui aichabaotipü.
48 Naatu orot ta nunuw in sawar ta biyan sou’usau bai, wine tenakuyakuy butu’ub, eot ra’ah Jesu awanamaim yai tomamih.
49 Pero maquiataca namatü: —Asioti sane; basaborira arrtü cuati Elías ocümati itacuti.
49 Baise sabuw afa hio, “Kubat, Elijah nan nabiyawas tana’itin!”
50 Auqui tosibicoti tatito Jesús fuerte y coiñoti.
50 Jesu iban maiye fanan aumetawat rerey, naatu ayubin tabaratait.
51 Au manu rratorrü quiopüro cortina au niporrti Tuparrü cümuintaqui, y paichoconono cürrü y butarubu canca.
51 Faifuw Tafaror Bar wanawanan hita’iy re efan kakafiyin hirafut inu’in yate rusib re in uran tit rou’ab himatar, iriyoy tit kabay hitaseseb.
52 Ubaurübo sürümana nicü bama macoiñoca. Nauquiche tüsüboricoti tato Jesús sürümanama süboricoma tato, bama icocoromati Tuparrü tücañe.
52 Rah awah hiha’e, sabuw kakafiyih moumurih na’in marasika himorob hi’inu’in etei hiyawas himisir.
53 Arrüma süromatü au Jerusalén. Acamanu sürümanama macrirrtianuca asaramatü ümoma.
53 Hai rah hitumaren hitit, Jesu morobone mimisir ufunamaim, murumurubih etei hitit hin Jerusalem hitit, sabuw moumurih na’in hi’itih.
54 Auqui arrti capitán ichepe masortaboca bama bacuirarama itacuti Jesús, birrubuma ui na arrtaimia paichoconono cürrü y ausüratai pasabo. Namatü ümomantoe: —Ñemanauntu arrti naqui ñoñünrrü tonenti Aütorrti Tuparrü.
54 Baiyowayah hai orot ukwarih naatu baiyowayah afa bairi nati’imaim Jesu hima’uh hima’am iriyoy hitatam, naatu abisa’awat himamatar hi’itah hai bir ra’at hio, “Turobe iti orot i anababatun God Natun!”
55 Acamanu amonquio sürümana paüca arrüba cuantio tücañe auqui Galilea isiuti Jesús arrüba payurara ümoti. Arrio amonquio pasabori nanaiña arrüba pasabo auqui icheheñatai.
55 Nati’imaim baibin moumurih na’in hina ef yokaika hibat abisa’awat himamatar hi’itah. Iti baibin i Galilee’ine Jesu hi’ufunun bairi hina hibibais.
56 Omeana ananca Mariarrü Magdalena, ananca ito Mariarrü nipiacütoti Jacobo y arrti José y arrümanu nipiacüto bama aütorrti Zebedeo.
56 Baibin wanawanahimaim i Mary Magdalene, Mary, James, Joseph hairi hinah naatu Zebedee aawan.
57 Nauquiche tütobiquia, cuati maniqui taman ñoñünrrü rricurrü nürirrti José. Arrti auqui manu pueblurrü nürirri Arimatea. Icocorotitito Jesús.
57 Birabirab auman orot sawar wairafin, wabin Joseph ana tafaram Arimathea’ane na tit. Iti orot i Jesu ana bai’ufununayan ta, baise wa’iwa’iramaim bi’ufununun. Tafaror bar wanawanan faifuw taseb ro’ab himatar|alt="temple veil being torn down" src="CN01843B.TIF" size="col" loc="Mat 27.57" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.57"
58 Arrti yebotitü esati yüriaburrü Pilato anquirioti pünanaquiti nicunturrti Jesús. Auqui arrti Pilato bacüpuruti na atorri ümoti.
58 Joseph na Pilate nanamaim tit, Jesu biyan bai na ya’in isan fefeyan, naatu Pilate ana baiyowayah uwih Jesu biyan hibai hitin.
59 Arrti maniqui José icümurriancatati nurria nicunturrti Jesús ui taman cüburrirri bien aseabo.
59 Joseph, Jesu biyan bai faifuw boubunamaim sum
60 Auqui iñatati au manu nusutu canrrü, arrüna pauru uiti ümoti, ümorrtü coiñoti, icüboti. Nauquiche tütaburrio uiti manu nusuturrü ui canrrü sürümanarrü, süroti tato.
60 bai in hub boubun i isan iti boro’omo to naiwanamaim bai inu’in, imaim Jesu yai naatu kabay ifururuw na sou hir naatu ana ubar in.
61 Acamanu ananca ito María Magdalena, ichepe quiatarrü Mariarrü, motümonso esa manu nusuturrü.
61 Mary Magdalene naatu Mary, James, Joseph hairi hinah i rah rewan rounane himare hima hi’itin.
62 Au manu quiatarrü nanenese nesa macansacarrü (sabaro), arrümanuma üriatu sacerdoterrü ichepe manuma fariseorrü yebomatü esati Pilato,
62 Mar natot i boro Sabbath ana veya, imih Firis ukwarih naatu Pharisee hina Pilate nanamaim hitit
63 namatü ümoti: —Arrücü yüriaburrücü, suburaboira asucarücü que arrüsomü supaquionca somünqui ümo arrone nanti tücañe maniqui ñapanrrü Jesús, nauquiche süboricotiqui, arrtü tübupasao trerrü naneneca niconcorrti tiene que asüboriti tato.
63 hio, “Regah ni’i orot baifufuwenayan yawasin ma’am eo, ‘Ayu boro veya tounu ufunamaim morobone anamisir.’ Iti na’atube eo i aki anotanot.
64 Sane nauquiche acüpu ümo masortaboca nauqui asegurabo nurria uimia nituru manu nusuturrü cauta ane nicunturrti, y nauqui acuirama itacu cheperrtü bupasao manio trerrü naneneca. Tapü cuamatü bama ñanunecasarrti au tobirri aicusüpüriuma nicunturrti. Sane caüma puerurrüpü uraboimia isucarü macrirrtianuca que süboricoti tato. Auqui caüma manrrü tarucu arrüna mapancarrü pünanaqui arrümanu primero.
64 Isan imih akokok baiyowayah afa iniyafarih hinan rah hinama’uh hinama veya tounu, saise ana bai’ufununayah boro men hinan biyan hinabain hinabihir, naatu morobone misir maiye hinarouw hinao sabuw hinifuwihimih. Anayabin baifuwen iti boun natitit boro kakafin anababatun men wan anabifuwen na’atube’emih.”
65 Auqui arrti Pilato nanti ümoma: —Rracüpura ümo masortaboca nauqui aüromatü acuirama itacu manu nusuturrü auchepe. Amecosi te asegurabo nurria aboi isiu naca arrüna puerurrü año.
65 Pilate iyafutih eo, “Ma’utenayah orot kwa aso’obamaim kwanabuwih naatu kwana’uwih matah toniwa’an rah hinama’uh gewas hinama.”
66 Auqui arrümanuma üriatu sacerdoterrü süromatü aübu masortaboca na acuirama itacu manu nusuturrü nauqui asegurabo uimia. Iñama ito arrüna uiche emana manu canrrü nitaburri manu nusuturrü, na atusi arrtü pocoro tato. Auqui süroma tato manuma mayüriabuca, tapü masortaboca onconoma acamanu acuirama itacu.
66 Basit hitit hin rah ana etawan kabay tafanamaim kwah hiyai, naatu ma’utenayah orot nati’imaim rah hima’uh hima. Mautenayah rah awan hibat firis bairi teo|alt="soldiers guarding tomb" src="cn01849b.tif" size="col" loc="Mat 27.66" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.66"
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.