Lucas 6
Cavineña NT (CAV_WBT) vs ARA
1 Tume patyatu Jesús cueticuare euhua cuana eque canajara huecacaju. Aridatu trigo euhuaque jucuare ejahuane, amena racataqui. Jesúsra mepehua cuanaratu cuetiyaradya jutidya trigo esa sepitsu, irurutsu mucuajecuare.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Umae fariseo cuanara baatsu tunajatu ecana cuejacuare: —Moisésra cuatsashacuare eque ama micuana juya. Meredya micuana juya etsucaca cuana sepi, iruru, mucu jadya juyaque. Meretu jutabaecua canajara huecacaju, —jadya tunajatu ecana quemitsacuare.
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Tuna jadya quisaratiyaju bacatsu tuna Jesúsra quemitsacuare: —Neadebacue ecuanaja ebaba David emuique jucuareque. Tuque, tuatsehue cuaya cuanaque jadya tuna aracara jucuare.
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Davidtu Yusuja etareju nubicuare. Nubitsu tujatu Yusuja ishu eiyaque pan cuana inacuare. Inatsu tujatu aracuare. Tumebaedyatu tyacuare tuatsehue cuaya cuanaque. Arepa tuja, tuatsehue cuaya cuanaja jadya arataquima paju ama bucha tuna aracuare, pae cuanaja cuita camadya arataquique. Jadya ama buchatu Yusu cahuaitishacuare ama, tumeque pan aratsu.
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 “IQUE ECUITAjatu aniya cacuatsashati canajara huecacaju ai juishuque, —jadya tuna Jesúsra acuare.
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Canajara huecacajutu Jesús caradati ishuque etareju nubinucacuare. Catibuticuaretu bahuitya bahuitya. Tuhuatu jucuare ecuita jida equeque emetucu majuque.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Cacuatsashati bahuityaqui cuanara, fariseo cuanara jadyatu Jesús jidama inime tupu tsehue petacuare. “Tura ni canajara huecacaju riyaque emetucu majuque chachaneya, tume tuque ecuana huaraji cuana queja cuejatiyadya”, jadya tunajatu inime tupucuare.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Jesústu bahue jucuare eje bucha tunara inime tupuyaque. Tume tujatu isaracuare ecuita emetucu majuque: —Netitsuracue. Netinacue requeja tuna patya, —jadya tujatu acuare. Jadya ahuajutu netitsuracuare tumeque ecuita. Netitsuratsutu tuna patya netiticuare.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Tumetu Jesúsra tuhua cuanaque bacaduracuare: —Bacaduraya micuana era. ¿Ecuanaja cacuatsashati eque canajara huecacaju tuque ecuanaja jidaque ataqui, jidamaque ni taa? ¿Ejeque majutaqui baatsu echachaneudya tuque ecuanara, “Pamaju” jadya ni taa ecuana eau? ¿Eje bucha micuana inime tupuya? —jadya tujatu ecana acuare.
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Tumetu Jesúsra petacuare dutya tuque tabuqui cuanaque. Tuna petatsutu anucacuare ecuita emetucu majuque: —Rirucue micue ebi, —jadya tujatu acuare. Jadya ayajutu ecuitara rirucuare ebi. Tura ebi riruya tsehuedya cuitadya tujatu emetucu chacha jucuare.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Jadya juya baatsutu Jesús ujeu baqui cuanaque dyaque cahuaiticuare. Tuna cama tuna cacuejaticuare: —¿Eje bucha tuque ecuana eau Jesús iyemere ishu? —jadya tuna tuna cama jucuare.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Jadya juu jadya juatsutu Jesús tsuracuare emataju Yusu tsehue quisaratira. Peadya meta yutatu Yusu tsehue quisaratisisacuare.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Huecacatsu tujatu tuaqueja ihuaracuare tuatsehue juneni ishu. Tume tujatu mepecuare peadya tunca beta earacana. —“Jesúsja Ecuadisha cuanaque” jadya bacani eque neadebatacue, —jadya tujatu ecana acuare.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Ebacaniju tujatu abarecuare: Simón (Jesúsra tujatu peya ebacani iyacuare “Pedro”.) Andrés (Simón tsehuequique) Santiago Juan Felipe Bartolomé
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Mateo Tomás Santiago (Alfeoja ebacuaque) Simón (Tuque patu Roma juque enaruquique bijidamaduraqui juyaque jucuare.)
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Judas (Santiago tsehuequique) Judas Iscariote (Jesús inamerequi judadicuareque) Jadya tuna jucuare tura mepecuare cuanaque.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Jesústu butecuare emata juque tuna tsehue. Tumetu netidirucuare uhua jepedaju tura mepehua cuana tsehue. Tumebaedya anicuare umada ecuita dutya quejaque Judeaju aniya cuanaque jecuareque, Jerusalén juque, dyaque japada cuanaque Tiro, Sidón jadya quejaque. Tume cuanaque tuna junacuare Jesús quisaratiyaque bacacara aatsu, tuja chachane ishu jadya.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Jesúsra tuna chachanecuare. Tumebaedya tujatu ijehuecuinacuare ijahua cuana umae ecuita cuana quijahuatishaqui juya cuanaque.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Dutya ecuitaratu Jesús jabacara acuare tuja unaju. Tuja una jabatsudya jutidya tuna chacha jubarecuare.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Jadya juatsutu Jesúsra tura mepehua cuanaque petatsu acuare: —Dyaque jida micuana aniya. Arepa micuana nerecada juya ama bucha, Yusura micuana naruya, baya jadya aya.
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 “Dyaque jida micuana aniya. Arepa micuana iyacua aracara juya ama bucha, tupuju micuana tyatanabuque dutya micuanara ai sareya cuanaque, pana jeque juya tupu. “Dyaque jida micuana aniya. Arepa micuana iyacua peya inime juya ama bucha, tupuju micuana casaturatanabuque.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 “Dyaque jida micuana aniya, arepa iyacua micuana Yusu jaque ama cuanara ujeu baya ama bucha, arepa tunara micuana caradati ishuque etare juque ijehueya ama bucha, arepa tunara micuana ijillahuanaya ama bucha, arepa tunara micuana bijidamaduraya ama bucha. Tunara micuana nerecaturaya, IQUE ECUITA queja catyatihua baatsu. Jadya ama bucha dyaque jida micuana aniya.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Jadya atayaju, dyaque pureama nejucue. Necanimehuallatiume, barepaju Yusura dyaque jidaque tyatsabuqueque adebatsu. Micuana camadya ama micuana jadya canerecatie juya. Jadya nerecaturaedyatu tunaja ebaba cuanaquera acuare béru Yusu equeque quisarati cuejaqui cuanaque.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 “¡Nerecapane micuana, ecue ama cuanaque, chipiruda cuanaque! Riyaque yahuaju camadya micuana pureama juya; tupuju bacue aijama.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 “¡Nerecapane micuana iyacua jetiama ai dyaque umada aniya cuanaque! Tupuju tuque micuanaja aijama jubuque. “¡Nerecapane micuana iyacua pureama juatsu tsaya cuanaque! Quique, pau pau micuana jubuque.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 “¡Nerecapane micuana! Dyaque jidama micuana nerecada jubuque, arepa iyacua dutyara jida micuanaja ishu quisarati aya ama bucha, tupuju bacue aijama. Micuanaja ishu camadya ama jadya jida quisaratie juya. Jadya jida quisaratiedyatu jucuare micuanaja baba cuana pusha pusha bahuityaqui cuanaja ishu, —jadya tuna Jesúsra acuare.
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 Jesúsra tuna bahuityanucacuare: —Micuana ique bacaqui cuanaque micuana cuejaya. Iyuhueda nebacue micuana ujeu baqui cuanaque. Jida ecana nebacue.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Micuana jidama quisarati tsehue aqui cuanaque jida nebacue. Yusu queja nebacabacacue micuana ijillahuana, jidama aqui cuanaja ishu. “Jida jucue ique ujeu, jidama jadya aqui cuana tsehue”, jadya Yusu neacue.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Ejera bahuapajayaque juatsu, peya ebahua eque necatimerenucacue. Ejera micuana chompa secayaque juatsu, netyacuedya micuanaja camisa.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Ejera ai bacayaquedya netyacue. Ejera micuana jaque ai secayaque juatsu, “Cuaretyau anucacue” jadya neaume.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Peya cuana queja necabamereticue tunara eje bucha bacara aya eque. Jadya tibudya tuna dyadi jida tsehuedya nebacue.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 “Micuanara ni micuana iyuhueda baqui cuanaque camadya iyuhueda baya, “Ecuana ecuana peya cuana bucha dyaque jida”, jadya micuanaja inime paju ama. Butsee jucha arida cuanaratu iyuhueda baya tuna iyuhueda baqui cuanaque.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Micuana jida aqui cuanaque camadya ni micuana jida baya, “Ecuana ecuana peya cuana bucha dyaque jida”, jadya micuanaja inime paju ama. Butsee jucha arida cuanaratu tuna jida aqui cuanaque jida baya.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Micuanara ni chipiru tyaya ejeque micuanara cuaretyau anucayaque adebayaque camadya, “Ecuana ecuana peya cuana dyaque jidaque”, jadya micuanaja inime paju ama. Butsee jucha arida cuanaquetu jadidya juya. Tunaratu jucha arida cuanaque tyayadya, tunara ecuarequi tyanucayaque adebatsu.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Iyuhueda nebacue micuana ujeu baqui cuanaque. Jida ecana nebacue. Netsahuacue ecana. Netyacue ecana ai tunara bacayaque, “Cuaretyau tura anucaya”, jadya juatsu ama. Jadya juatsu micuana Yusura dyaque jidaque tyadadibuque. Yusu tu dyaque jida, tuque yusurupai abaecua cuana tsehue, jidama cuana tsehue jadya. Micuanara ni ecana jida tsehue baya, tume micuana Yusu ebarucueja ebacua cuanaqueque ejitaju cabameretiya.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Jida tsehue nebacue ejequedya jutidya, micuanaja Tatara micuana jida tsehue baya bucha, —jadya tujatu ecana acuare.
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 Jesúsra tuna bahuityanucacuare: —Micuanara ni peya jidama juyaque cuejaya, tume micuana Yusura eje bucha juyaque cuejayadya. Micuanara ni “Peya cuanatu inime metse” jadya aya ama, tume micuana Yusura “Inime metse” jadya ama aya. Micuana ni pana nime aputa juya peya cuanara jidama ayaque, tumetu Yusu micuana jidama juyaque pana nime aputadya juya.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Netyacue peya cuana; Yusura dyadi micuana tyayadya. Inijeda nejuume tuna tsehue. Ijahue ecana neaume equiniqui pana jequesha ama tsehue. Nejequeshacue tunaja equiniqui. Pana jequesha neacue. Cuacha cuacha jequesha tii jadya tunaja shitara neacue. Pana jequesha tii ai nudyanucataquima neamerecue. Micuana ni peya cuana ai tyaishu inijeda juya, tumetu Yusu dyadi inijedadya juya micuana jidaque tyaishu. Micuanara ni tyacara tsehue tupuya ai tyayaque, tume micuana Yusura dyaque jidaque tyaajeyadya jutidya, —jadya tujatu ecana acuare.
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Jesúsra tuna cuatsabiji cuejacuare tuna bahuityayaque: —¡Eje bucha jida caaquerenitie jatsutu ejuu beta tupu shuhuique ecatse! Tume taa tatse betadya caniju epacacadiruu.
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Ejeque cabahuityatiyaque tu tuque bahuityaquique bucha dyaque bahuee ama. Tuque bahuityatayaque bahue juteretsu piisitu tuque bahuityaquique bahuee bucha ejudadiu.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 “Micuanaja cuitadya yatucaju acui tibu ebari aniyaque juatsu, ¿eje bucha juatsu jatsu tuque micuana peyaja yatuca juque aijara piji quemicara aya?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Micuanaja cuitadya yatucaju acui tibu aniyaque caadebatiyaque ama, ¿tume tuque micuana peya eje bucha juatsu jadya eau: “Aijara tuque micue yatucaju aniya. Paquemi micue era”, jadya eau? ¡Ebaupa, ai jadique micuana shuhuique buchique! Icuene micuana cuitadya yatuca juque acui tibu necaquemiticue. Caquemititsu tuque micuana ebau jida peyaja aijara yatuca juque quemi ishu, —jadya tuna Jesúsra acuare. (Riya tsehue tujatu ecana bahuityacuare: Neadebacue micuanaja jucha. Adebatsu neajacacue, peyaja ishu jidama quisaratimaque.)
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Acui jidajatu juya amadya ecaca jidama arataquimaque. Acui arataquimajatu juya amadya ecaca arataquique.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Dutya acuitu adebataqui ecacaju. Acui cuijaquijutu higo ni uvaja ecaca juya ama.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Ecuita jidaquetu jidadya quisaratiya, jidaque inime tuja educuju aniya tibu. Ecuita jidamaque bacue jidama quisaratiya, jidamaque inime tuja educuju aniya tibu. Educuju ecuanaja inime tupu aniyaquedya tuque ecuanaja quisarati abahue —jadya tuna Jesúsra acuare.
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 Jesúsra tuna cuejanucacuare: —Ni eje bucha “Ecuana Cuatsashaquique” jadya ataqui ama micuanaja ique, ai micuana era amereya eque juya batu.
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Cuejaya micuana riyaque cuatsabiji micuana huecasha ishu, ai bae eaqueja catyatitsu ecue quisarati bacaqui cuanaque jadique.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Anicuaretu beta ecuita etare caticuareque ecatse. Icueneratu deda purucuare. Puru jadya aatsu tujatu tumu ebari dyaque yahua pajidaju dudu cuana puchacuare. Jida deda tujatu puchacuare ni eje tupu bucucunuca ishu ama. Peya bacue mejijiju jutidya etare caticuare. Cueri pesitanatsutu ejuri casada tsehue etare ecatse catsaqui jucuare. Icueneque etare pujija eaque casada neticuare. Rihuicuare ama, dudu cuana yahua pajidaju casada epucha tibu. Peyara etare acuareque bacue rihuicuare, mejijiju jutidya dudu cuana epucha tibu. Pana aputatere jucuare. “Era bahuityayaque bacatsu era amereya eque juya cuanaque tuna yahua pajidaju etare caticuare buchique. Tuna tuna ni eje tupu yuamaturatana ishuque ama. Era amereya eque ama juya cuanaque bacue mejijiju etare caticuare buchique. Tuna tuna pana aputatere jubuque, —jadya tuna Jesúsra acuare.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 — ausente —
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.