João 8
Ri C'ac'ac' Testamento pa Kach'abel (CAKWNT) vs VC
1 Ri Jesús xbe c'a pa ruwi' ri juyu' ri Olivos rubi'.
1 Dirigiu-se Jesus para o monte das Oliveiras.
2 Y nimak'a' yan, Riya' xapon chic c'a ri pa rachoch ri Dios. Y ri winek xe'apon c'a riq'ui. Y tz'uyul tek nubij ri ruch'abel ri Dios chique ri winek ri quimolon apo qui' chiri'.
2 Ao romper da manhã, voltou ao templo e todo o povo veio a ele. Assentou-se e começou a ensinar.
3 Yac'ari' tek ri achi'a' fariseos y ri aj tz'iba' xe'apon c'a riq'ui ri Jesús; quic'uan apo jun ixok ri nimacun riq'ui jun achi ri xbe'ilitej pe. Xbequipaba' chuwech ri Jesús, chiri' pa quinic'ajal.
3 Os escribas e os fariseus trouxeram-lhe uma mulher que fora apanhada em adultério.
4 Ri fariseos y ri aj tz'iba' ri' xquibij c'a chare ri Jesús: Tijonel, re jun ixok re kapaban chawech, nimacun riq'ui jun achi ri xilitej pe.
4 Puseram-na no meio da multidão e disseram a Jesus: Mestre, agora mesmo esta mulher foi apanhada em adultério.
5 Chupan ri ley ri ruya'on ca ri Moisés, nubij chi ri yebano quere', quecamisex chi abej. ¿Achique c'a nabij riyit? ¿Utz o ma utz ta nikacamisaj chi abej re jun ixok re'? xecha' chare.
5 Moisés mandou-nos na lei que apedrejássemos tais mulheres. Que dizes tu a isso?
6 Ri achi'a' ri' queri' xquibij chare riche (rixin) chi niquitojtobej ri Jesús; riche (rixin) chi queri' yecowin yetzujun (yesujun) chrij. Pero ri Jesús xa xluque' ka, y c'o c'a xerutz'ibaj ka pan ulef riq'ui ri ruwi' ruk'a'.
6 Perguntavam-lhe isso, a fim de pô-lo à prova e poderem acusá-lo. Jesus, porém, se inclinou para a frente e escrevia com o dedo na terra.
7 Y ruma c'a chi ri achi'a' ri' can sibilaj c'a niquic'utuj apo chare ri Jesús, wi nicamisex o ma nicamisex ta ri ixok ri', Riya' xtz'uye' anej choj y xubij: Achique chiwe riyix ri majun rumac, yari' ri tichapo c'a ruc'akic chi abej re ixok re', xcha' chique.
7 Como eles insistissem, ergueu-se e disse-lhes: Quem de vós estiver sem pecado, seja o primeiro a lhe atirar uma pedra.
8 Y ri Jesús xluque' chic c'a ka jun bey y xuchop chic c'a tz'ibanic riq'ui ri ruwi' ruk'a', ri chiri' pan ulef.
8 Inclinando-se novamente, escrevia na terra.
9 Tek ri ye tzujunel (sujunel) chrij ri ixok xquic'axaj c'a ri xubij ri Jesús, ri cánima xubij chique chi riye' chuka' ye aj maqui'; y chi jojun xe'el c'a el chiri'. Xenabeyej el ri rijita'k, y c'ac'ari' xebe ri c'a ye ac'ala' na. Xa can xu (xe wi) chic c'a ri ixok ri xbequipaba' pa nic'aj ri xc'oje' ca chiri' chuwech ri Jesús.
9 A essas palavras, sentindo-se acusados pela sua própria consciência, eles se foram retirando um por um, até o último, a começar pelos mais idosos, de sorte que Jesus ficou sozinho, com a mulher diante dele.
10 Y tek ri Jesús xtz'uye' chic anej choj, xutz'et c'a chi xaxu (xaxe wi) chic ri ixok ri pa'el ca chiri'. Rumari' xuc'utuj c'a chare ri ixok ri': ¿Y ri winek ri yetzujun (yesujun) chawij? ¿Majun ri xc'oje' ca riche (rixin) chi yarucamisaj? xcha' ri Jesús.
10 Então ele se ergueu e vendo ali apenas a mulher, perguntou-lhe: Mulher, onde estão os que te acusavam? Ninguém te condenou?
11 Y ri ixok ri' xubij: Ajaf, majun chic c'o ca, xcha'. Y ri Jesús xubij c'a chare: Ni xa ta riyin nbij chi yacamisex. Wacami xa catzolin, y ma camacun ta chic.
11 Respondeu ela: Ninguém, Senhor. Disse-lhe então Jesus: Nem eu te condeno. Vai e não tornes a pecar.
12 Tek ri Jesús xch'o chic c'a jun bey chique ri winek, xubij c'a: Yin c'a riyin ri yisakirisan quic'aslen ri winek ri yec'o chuwech re ruwach'ulef. Ri nitzekelben wuche (wixin), can xtril ri sakil riche (rixin) ri ruc'aslen wuq'ui. Y riya' man chic c'a xtibiyin ta pa k'eku'm.
12 Falou-lhes outra vez Jesus: Eu sou a luz do mundo; aquele que me segue não andará em trevas, mas terá a luz da vida.
13 Yac'ari' tek ri achi'a' fariseos ri yec'o c'a chiri', xquibij apo chare ri Jesús: Riyoj ma nikanimaj ta chi kitzij ri nabij chawij, ruma xa yit c'a riyit ri yabin ka.
13 A isso, os fariseus lhe disseram: Tu dás testemunho de ti mesmo; teu testemunho não é digno de fé.
14 Pero ri Jesús xubij c'a chique ri achi'a' fariseos: Astape' chi xa yin c'a riyin ri yik'alajsan ka wi', can kitzij wi c'a ri nk'alajsaj ka chuwij. Ruma riyin wetaman achique lugar yin petenak wi, y can chiri' c'a chuka' xquitzolin wi. Yac'a riyix ma iwetaman ta acuchi (achique) yipe wi, ni ma iwetaman ta c'a chuka' acuchi (achique) xquibe wi.
14 Respondeu-lhes Jesus: Embora eu dê testemunho de mim mesmo, o meu testemunho é digno de fé, porque sei de onde vim e para onde vou; mas vós não sabeis de onde venho nem para onde vou.
15 Y tek riyix nibij chrij jun winek chi c'o rumac, ri' xa ina'oj riyix nicusaj. Yac'a riyin ma que ta ri' nben.
15 Vós julgais segundo a aparência; eu não julgo ninguém.
16 Y wi riyin nk'et tzij chrij jun winek, can pa ruchojmilal c'a nben; ruma ma nuyon ta riyin, xa can wachibil c'a ri Nata' ri yin takayon pe.
16 E, se julgo, o meu julgamento é conforme a verdade, porque não estou sozinho, mas comigo está o Pai que me enviou.
17 Chupan ri iley, tz'ibatajnek c'a chi tek yec'o ye ca'i' winek ri junan niquibij, can kitzij wi ri niquibij.
17 Ora, na vossa lei está escrito: O testemunho de duas pessoas é digno de fé {Dt 19,15}.
18 Ri nbij ka chuwij riyin can kitzij wi, y ri Nata' ri yin takayon pe, chuka' Riya' can kitzij ri nubij chuwij, xcha' ri Jesús.
18 Eu dou testemunho de mim mesmo; e meu Pai, que me enviou, o dá também.
19 Ri achi'a' fariseos xquibij c'a chare ri Jesús: ¿Acuchi (achique) c'a c'o wi ri Atata'? xecha' chare. Y ri Jesús xubij c'a: Riyix ma iwetaman ta ruwech ri Nata', ruma ma iwetaman ta nuwech riyin. Wi ta iwetaman nuwech riyin, can iwetaman ta chuka' ruwech ri Nata'.
19 Perguntaram-lhe: Onde está teu Pai? Respondeu Jesus: Não conheceis nem a mim nem a meu Pai; se me conhecêsseis, certamente conheceríeis também a meu Pai.
20 Y ya c'a ch'abel re' ri xerubij ri Jesús chique ri winek tek ruchapon quitijoxic, tek quimolon qui' ri acuchi (achique) yeyalox wi ca ri ofrenda chiri' pa rachoch ri Dios. Y astape' xerubila' ch'abel queri' chique ri winek, can majun ri xchapo ta el ri Jesús, ruma ri hora c'a ma jane napon ta.
20 Estas palavras proferiu Jesus ensinando no templo, junto aos cofres de esmola. Mas ninguém o prendeu, porque ainda não era chegada a sua hora.
21 Y jun bey chic, ri Jesús xubij c'a chique: Riyin can xquitzolin wi c'a, y tek riyix xquinicanoj, man c'a xquiniwil ta. Xa can chupan c'a ri imac xquixcom wi. Y ri achique lugar yibe wi riyin, riyix ma yixcowin ta yixapon, xcha' ri Jesús.
21 Jesus disse-lhes: Eu me vou, e procurar-me-eis e morrereis no vosso pecado. Para onde eu vou, vós não podeis ir.
22 Y yac'ari' tek ri achi'a' ri c'o quik'ij chiquicojol ri israelitas, niquibila' c'a chiquiwech: ¿La xtucamisaj cami c'a ri'? Ruma nubij: Ri acuchi (achique) xquibe wi riyin, riyix ma yixcowin ta yixapon, xcha', yecha' c'a ri achi'a' ri'.
22 Perguntavam os judeus: Será que ele se vai matar, pois diz: Para onde eu vou, vós não podeis ir?
23 Pero ri Jesús xubij c'a chique: Riyix can yix aj ruwach'ulef wi y riyin yin aj chila' chicaj. Can yix riche (rixin) wi re ruwach'ulef, yac'a riyin ma yin riche (rixin) ta re ruwach'ulef.
23 Ele lhes disse: Vós sois cá de baixo, eu sou lá de cima. Vós sois deste mundo, eu não sou deste mundo.
24 Y can rumari' xinbij c'a chiwe chi chupan ri imac yixcom wi, ruma wi xa ma yininimaj ta yin achique c'a riyin, can xquixcom na wi chupan ri imac, xcha'.
24 Por isso vos disse: morrereis no vosso pecado; porque, se não crerdes o que eu sou, morrereis no vosso pecado.
25 Yac'ari' tek ri achi'a' ri' xquibij chic c'a chare ri Jesús: ¿Yit achique c'a riyit? Y ri Jesús xubij chique: Riyin, can yac'a tek nchapon pe tzij iwuq'ui, can yac'ari' tek nbin pe chiwe yin achique riyin.
25 Quem és tu?, perguntaram-lhe eles então. Jesus respondeu: Exatamente o que eu vos declaro.
26 Can c'o c'a q'uiy ri nbij chiwij riche (rixin) chi nk'et tzij pan iwi' ruma ma utz ta ri yixtajin chubanic. Pero ri yin takayon pe, can kitzij wi y ya ri wac'axan pe riq'ui Riya', yari' nbij chiwe riyix y chique quinojel ri winek ri yec'o chuwech re ruwach'ulef, xcha' ri Jesús.
26 Tenho muitas coisas a dizer e a julgar a vosso respeito, mas o que me enviou é verdadeiro e o que dele ouvi eu o digo ao mundo.
27 Pero riye' ma xk'ax ta chiquiwech ri xbix chique ruma ri Jesús, chi can chrij ri Tata'ixel nich'o wi.
27 Eles, porém, não compreenderam que ele lhes falava do Pai.
28 Ri Jesús xubij chic c'a: Ri k'ij c'a tek xquinijotoba' chuwech cruz riyin ri C'ajolaxel ri xinalex chicojol, c'a yac'ari' tek xtiwetamaj yin achique c'a riyin. Y xtiwetamaj chuka' chi ronojel ri nben riyin, xa ma nben ta pa nuyonil. Xa can achi'el ri rubin pe ri Nata' chuwe riyin, can queri' chuka' nbij riyin chiwe riyix.
28 Jesus então lhes disse: Quando tiverdes levantado o Filho do Homem, então conhecereis quem sou e que nada faço de mim mesmo, mas falo do modo como o Pai me ensinou.
29 Ri Nata' ri yin takayon pe, can c'o wuq'ui. Man c'a yiruya' ta ca nuyon, ruma riyin can nben wi ri nika chuwech Riya', xcha' ri Jesús.
29 Aquele que me enviou está comigo; ele não me deixou sozinho, porque faço sempre o que é do seu agrado.
30 Y ruma c'a re tzij re xerutzijola' ri Jesús chique ri winek, ye q'uiy c'a ri xeniman riche (rixin).
30 Tendo proferido essas palavras, muitos creram nele.
31 Yac'ari' tek ri Jesús xubij c'a chique ri achi'a' israelitas ri c'o quik'ij ri xeniman riche (rixin): Wi riyix can xquixc'oje' jabel chupan ri nuch'abel, can xquixoc c'a kitzij tzekelbey wuche (wixin).
31 E Jesus dizia aos judeus que nele creram: Se permanecerdes na minha palavra, sereis meus verdadeiros discípulos;
32 Xtiwetamaj c'a chuka' achique ri kas kitzij; y ri kas kitzij xtuben c'a chiwe chi xquixtotej chuwech ronojel.
32 conhecereis a verdade e a verdade vos livrará.
33 Y ri winek ri' xquibij c'a: Riyoj can yoj riy rumam ca ri Abraham, y rumari' ma xojc'oje' ta chuxe' quitzij nic'aj chic winek. ¿Achique c'a ruma tek nabij chake chi yojtotej chuwech ronojel?
33 Replicaram-lhe: Somos descendentes de Abraão e jamais fomos escravos de alguém. Como dizes tu: Sereis livres?
34 Pero ri Jesús xubij chique: Can kitzij c'a re nbij chiwe: Quinojel c'a winek ri yemacun, can nik'alajin chi ye ximil pa ruk'a' ri mac.
34 Respondeu Jesus: Em verdade, em verdade vos digo: todo homem que se entrega ao pecado é seu escravo.
35 Y jun mozo ri ximil pa samaj riq'ui jun patrón ma xtic'oje' ta ka jurayil pa rachoch ri patrón ri' ruma xa xtelesex el. Can queri' wi niban chare jun ri ma riche (rixin) ta ri Dios. Yac'a ri jun ri can ralc'ual wi ri Dios, yari' majun bey xtelesex ta el.
35 Ora, o escravo não fica na casa para sempre, mas o filho sim, fica para sempre.
36 Rumac'ari' wi riyin ri C'ajolaxel ri yicolo iwuche (iwixin) pa ruk'a' ri mac, kas kitzij wi chi xquixtotej chuwech ronojel.
36 Se, portanto, o Filho vos libertar, sereis verdadeiramente livres.
37 Riyin wetaman chi yix riy rumam ca ri Abraham, xa yac'a chi riyix xa nicanola' achique rubanic niben riche (rixin) chi yinicamisaj. Re' nuc'ut c'a chi riyix ma iya'on ta k'ij chare ri nuch'abel chi oconek ta ri pa tak iwánima.
37 Bem sei que sois a raça de Abraão; mas quereis matar-me, porque a minha palavra não penetra em vós.
38 Ronojel c'a ri nbij riyin, can ya c'a ri Nata' ri c'utuyun pe chinuwech. Y queri' chuka' riyix. Can ya ri iwac'axan riq'ui ri oconek itata' ri yixtajin chubanic.
38 Eu falo o que vi junto de meu Pai; e vós fazeis o que aprendestes de vosso pai.
39 Y riye' xquibij c'a chare ri Jesús: Ri Abraham yari' ri katata' riyoj, xecha'. Y ri Jesús xubij chique: Xa ta yix ralc'ual ri Abraham, can ta ya ri utz ri xerubanala' riya', can ta yari' ri yixtajin chubanic riyix.
39 Nosso pai, replicaram eles, é Abraão. Disse-lhes Jesus: Se fôsseis filhos de Abraão, faríeis as obras de Abraão.
40 Pero ma que ta ri' niben. Riyix xa nicanoj achique rubanic niben riche (rixin) chi yinicamisaj riyin ri ntzijoj ri kitzij chiwe ri wac'axan pe riq'ui ri Dios. Ri Abraham ma xuben ta achi'el ri niben riyix, y riyix nibij chi yix riy rumam ca riya'.
40 Mas, agora, procurais tirar-me a vida, a mim que vos falei a verdade que ouvi de Deus! Isso Abraão não o fez.
41 Riyix xa ya c'a ri nuben ri jun ri oconek itata', xa yari' ri niben, xcha' ri Jesús chique. Y riye' xquibij c'a chare: Riyoj ma ca'i' oxi' ta ri katata'. Xa can xu (xe wi) c'a Jun ri Katata', y ri' ya ri Dios, xecha'.
41 Vós fazeis as obras de vosso pai. Retrucaram-lhe eles: Nós não somos filhos da fornicação; temos um só pai: Deus.
42 Yac'ari' tek ri Jesús xubij c'a chique ri winek ri': Xa ta can ya ri Dios ri Itata', can ta nik'alajin, ruma yiniwajo' ta y yinic'ul ta jabel; ruma riyin can riq'ui ri Dios yin elenak wi pe y xinoc'ulun chicojol. Y ma nuyonil ta riyin xinch'ob chi xipe chuwech re ruwach'ulef. Can ya wi ri Dios ri yin takayon pe.
42 Jesus replicou: Se Deus fosse vosso pai, vós me amaríeis, porque eu saí de Deus. É dele que eu provenho, porque não vim de mim mesmo, mas foi ele quem me enviou.
43 ¿Achique c'a ruma tek riyix ma nik'ax ta chiwech ri nbij chiwe? Ruma ma niwajo' ta niwac'axaj ri nuch'abel.
43 Por que não compreendeis a minha linguagem? É porque não podeis ouvir a minha palavra.
44 Ri itata' riyix xa ya ri itzel winek y can yix riche (rixin) c'a riya'; y ya ri nika chuwech riya', yari' ri yixtajin chubanic. Ri itzel winek can pa rutiquiribel ruchapon wi pe nicamisan. Man c'a xc'oje' ta chic chupan ri kitzij, ruma xa can majun c'a ri kitzij ri c'o ta riq'ui. Xa can riche (rixin) wi chi jun aj tz'ucuy tzij. Can quitata' c'a quinojel ri ye aj tz'ucuy tak tzij.
44 Vós tendes como pai o demônio e quereis fazer os desejos de vosso pai. Ele era homicida desde o princípio e não permaneceu na verdade, porque a verdade não está nele. Quando diz a mentira, fala do que lhe é próprio, porque é mentiroso e pai da mentira.
45 Y riyin ma yininimaj ta ruma can ya ri kitzij ri nbij chiwe.
45 Mas eu, porque vos digo a verdade, não me credes.
46 ¿La c'o cami jun ri nibin pe chuwe wacami achique mac ye nubanalon? Y wi can jabel nik'alajin chi majun mac pa nuc'aslen y can ruyon kitzij ri nbij, ¿achique c'a ruma tek ma yininimaj ta?
46 Quem de vós me acusará de pecado? Se vos falo a verdade, por que me não credes?
47 Ruma ri jun winek ri can riche (rixin) chic c'a ri Dios, ya ri nubij ri ruch'abel ri Dios ri nuben. Yac'a riyix ma niben ta ri nbij, ruma ma yix riche (rixin) ta ri Dios, xcha' ri Jesús.
47 Quem é de Deus ouve as palavras de Deus, e se vós não as ouvis é porque não sois de Deus.
48 Y ri achi'a' israelitas ri c'o quik'ij, xquibij c'a chare ri Jesús: Kitzij wi c'a ri nikabij chawij chi riyit xa yit jun winek ri yape pa Samaria y c'o itzel espíritu awuq'ui, xecha' chare.
48 Responderam então os judeus: Não dizemos com razão que és samaritano, e que estás possesso de um demônio?
49 Pero ri Jesús xubij c'a chique ri achi'a' ri': Riyin majun itzel espíritu ri c'o ta wuq'ui. Riyin ya c'a ri Nata' ri nya' ruk'ij, pero chiwech riyix xa ma que ta ri'. Rumari' tek riyix niben chuwe chi majun nuk'ij.
49 Respondeu-lhes Jesus: Eu não estou possesso de demônio, mas honro a meu Pai. Vós, porém, me ultrajais!
50 Riyin ma ncanoj ta nuk'ij nuc'ojlen, yac'a ri Nata' nrajo' chi quinojel winek niquiya' ta nuk'ij nuc'ojlen. Y ya c'a chuka' Riya' ri xtik'ato tzij.
50 Não busco a minha glória. Há quem a busque e ele fará justiça.
51 Can tiwac'axaj c'a jabel re xtinbij chiwe: Achique c'a winek ri can nunimaj ri nuch'abel, man c'a xtril ta ri jun camic riche (rixin) xtibe k'ij xtibe sek, xcha' ri Jesús.
51 Em verdade, em verdade vos digo: se alguém guardar a minha palavra, não verá jamais a morte.
52 Y ri achi'a' israelitas ri c'o quik'ij xquibij c'a chare ri Jesús: Wacami ketaman chic chi can c'o itzel espíritu awuq'ui; ruma nabij chi achique ri yeniman ri ach'abel, man c'a xquecom ta riche (rixin) xtibe k'ij xtibe sek, yacha'. Tatz'eta' c'a ri katata' Abraham y ri profetas ri xek'alajsan ri ruch'abel ri Dios ojer ca, xa xecom.
52 Disseram-lhe os judeus: Agora vemos que és possuído de um demônio. Abraão morreu, e também os profetas. E tu dizes que, se alguém guardar a tua palavra, jamais provará a morte...
53 ¿La más ta c'a c'o ak'ij riyit que chuwech ri katata' Abraham? Riya' xa xcom, y queri' chuka' ri profetas ri xek'alajsan ri ruch'abel ri Dios ojer ca, xecom. ¿Achique ta c'a abanic nabij riyit?
53 És acaso maior do que nosso pai Abraão? E, entretanto, ele morreu... e os profetas também. Quem pretendes ser?
54 Y ri Jesús xubij: Wi xa ta nuyon c'a riyin nya' nuk'ij nuc'ojlen, xa majun c'a nic'atzin wi. Pero ri nuk'ij nuc'ojlen riyin, ya c'a ri Nata' niya'o. Ri Nata' yac'ari' ri nibij i-Dios chare.
54 Respondeu Jesus: Se me glorifico a mim mesmo, a minha glória não é nada; meu Pai é quem me glorifica, aquele que vós dizeis ser o vosso Deus
55 Y astape' riyix queri' nibij chare, pero ma iwetaman ta ruwech. Yac'a riyin can wetaman wi ruwech. Y xa yinoc c'a jun aj tz'ucuy tzij achi'el riyix, wi ta nbij chi ma wetaman ta ruwech. Pero riyin can wetaman wi ruwech y can nben wi c'a ri nubij ri ruch'abel Riya'.
55 e, contudo, não o conheceis. Eu, porém, o conheço e, se dissesse que não o conheço, seria mentiroso como vós. Mas conheço-o e guardo a sua palavra.
56 Ri Abraham ri tata'aj iwuche (iwixin) riyix sibilaj c'a xquicot ránima ri ojer ca, tek xk'ax chuwech chi c'o chi nutz'et na ri nuk'ij. Y riya' can xutz'et na wi, y rumari' sibilaj c'a xquicot ránima, xcha' ri Jesús.
56 Abraão, vosso pai, exultou com o pensamento de ver o meu dia. Viu-o e ficou cheio de alegria.
57 Yac'ari' tek ri achi'a' israelitas ri c'o quik'ij xquibij chare ri Jesús: Riyit nabij chi xatz'et ri katata' Abraham, pero riyit xa c'a yit ac'al na. Xa c'a ma jane c'o ta nic'aj ciento ajuna'.
57 Os judeus lhe disseram: Não tens ainda cinqüenta anos e viste Abraão!...
58 Pero ri Jesús xubij chique ri achi'a' ri': Can kitzij wi nbij chiwe chi riyin can yinc'o wi pe, tek c'a ma jane c'o ta rutzijol chi nalex ri Abraham, xcha'.
58 Respondeu-lhes Jesus: Em verdade, em verdade vos digo: antes que Abraão fosse, eu sou.
59 Y ri achi'a' ri' can yac'ari' tek xbequisiq'uila' pe abej riche (rixin) chi yequiq'uek chrij. Pero ri Jesús xrewala' pe ri' chiquicojol ri winek, xel pe chiri' pa rachoch ri Dios y xbe.
59 A essas palavras, pegaram então em pedras para lhas atirar. Jesus, porém, se ocultou e saiu do templo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.