Mateus 13
Ri c'ac'ac' Testamento pa kach'ab'al (CAKSNT) vs VC
1 Chupan ri kꞌij reꞌ, ri Jesús xiel-el pa jay y xbꞌatzꞌuyeꞌ chuchiꞌ ri mar.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Y iqꞌuiy vinak xquimol-apa-quiꞌ riqꞌuin. Rumareꞌ jajaꞌ xuoc chupan jun barco y xtzꞌuye-ka chupan y quinojiel ri vinak xaꞌcꞌujieꞌ chuchiꞌ ri yaꞌ.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Y jajaꞌ qꞌuiy kax xuꞌej chica y ruyuon riqꞌuin parábolas (cꞌambꞌal-tzij). Y quireꞌ nuꞌej chica: Cꞌo jun ache ri xꞌa chi xbꞌaruquiraj ijaꞌtz.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Y antok ri ache nuquiraj ri ijaꞌtz, cꞌo ijaꞌtz xaꞌka pa bꞌay. Y xaꞌpa ri chicop ri cꞌo quixicꞌ, xquimol-el ri ijaꞌtz.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Nicꞌaj chic ijaꞌtz xaꞌka chiquicajol abꞌaj y chireꞌ xa man qꞌuiy ta ri ulief cꞌo, rumareꞌ chaꞌnin xaꞌiel-pa ruma man pin ta ri ulief.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Pero antok xpa ruchukꞌaꞌ ri kꞌij, xaꞌyamayo-ka, y ruma man naj ta bꞌanak-ka ri quixieꞌ, mareꞌ xaꞌchakej-ka chaꞌnin.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Y nicꞌaj chic ijaꞌtz xaꞌka chiquicajol tak qꞌuix. Y antok xaꞌiel-pa, junan xaꞌqꞌuiy quiqꞌuin ri qꞌuix, y xaꞌjiekꞌ chiquicajol ri qꞌuix.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Pero nicꞌaj chic ijaꞌtz xaꞌka pan utzulaj ulief, y jaꞌal xquiyaꞌ quivach; cꞌo ri xquiyaꞌ a treinta quivach, cꞌo ri xquiyaꞌ a sesenta y cꞌo ri xquiyaꞌ a cien quivach.
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Ri cꞌo ruxiquin chi nraꞌxaj, can tiraꞌxaj ri xinꞌej, xchaꞌ ri Jesús.
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Y ri discípulos xaꞌjiel-apa riqꞌuin ri Jesús y xquiꞌej cha: ¿Karruma riqꞌuin parábolas (cꞌambꞌal-tzij) ncachꞌo-ve chiquivach ri vinak?
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Y jajaꞌ xuꞌej chica: Chiva ixreꞌ yoꞌn permiso chi ntinaꞌiej chirij ri reino ri cꞌo chicaj. Pero chica ri vinak ri man nquinquinimaj ta, man yoꞌn ta lugar chi niquitamaj.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Ruma ri cꞌo riqꞌuin, can xtiyoꞌx más cha y can qꞌuiy xtuꞌon-ka riqꞌuin. Pero ri xa man qꞌuiy ta cꞌo riqꞌuin, hasta reꞌ xtalasas-el cha.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Rumareꞌ ncaꞌncusaj parábolas (cꞌambꞌal-tzij) antok nquichꞌoꞌ chica; ruma man nicajoꞌ ta niquiꞌan entender, mesque niquitzꞌat y nicaꞌxaj.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Quireꞌ nuꞌon cumplir ri tzꞌibꞌan can ruma ri profeta Isaías. Y quireꞌ rutzꞌibꞌan can jajaꞌ:
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Ruma ri cánima ri vinak reꞌ xa cof rubꞌanun,
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Pero ixreꞌ ri ix nu-discípulos, can jaꞌal quixquicuot, ruma riqꞌuin ri inakꞌavach can jaꞌal ntitzꞌat y riqꞌuin ixiquin can jaꞌal ntivaxaj.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Ruma ketzij cꞌa niꞌej chiva, chi iqꞌuiy profetas y choj tak vinak ri xaꞌcꞌujieꞌ ojier can tiempo, altíra xcajoꞌ xquitzꞌat ri ntitzꞌat ixreꞌ vacame, y man xquitzꞌat ta el. Xcajoꞌ ta jeꞌ xcaꞌxaj ri ntivaxaj ixreꞌ vacame, y man xcaꞌxaj ta el.
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Y ri Jesús xuꞌej chica: Tivaxaj ri chica nuꞌej ri parábola (cꞌambꞌal-tzij) ri nichꞌoꞌ chirij ri xbꞌaruquiraj ri ijaꞌtz.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Antok jun nraꞌxaj ri chꞌabꞌal chirij ri ru-reino ri Dios y man niꞌka ta paroꞌ (man nuꞌon ta entender), nipa ri itziel y nralasaj-el ri chꞌabꞌal ri xtic can pa ránima. Jareꞌ ri ijaꞌtz ri xaꞌka pa bꞌay.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Ri ijaꞌtz ri xaꞌka chiquicajol abꞌaj, jareꞌ ri nraꞌxaj ri ruchꞌabꞌal ri Dios y can altíra niquicuot antok nuꞌon recibir.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Pero ruma manak ruxieꞌ ri ruchꞌabꞌal ri Dios riqꞌuin ránima, rumareꞌ man nilayuj ta niquicuot. Ruma antok ncaꞌpa ri sufrimientos y itziel nitzꞌiet ruma runiman ri ruchꞌabꞌal ri Dios, chaꞌnin nitzak.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Y ri ijaꞌtz ri xaꞌka chiquicajol tak qꞌuix, jareꞌ ri nraꞌxaj ri ruchꞌabꞌal ri Dios, pero xa ja ri nicꞌatzin cha kꞌij-kꞌij choch-ulief, joꞌc reꞌ ninataj cha y niꞌan maña cha ruma ri bꞌayomal. Jareꞌ nibꞌano chi nijiekꞌ ri ruchꞌabꞌal ri Dios riqꞌuin ránima. Rumareꞌ man jun otz xtikꞌalajin pa rucꞌaslien.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Y ri ijaꞌtz ri xaꞌka pan utzulaj ulief, jareꞌ ri nraꞌxaj y niꞌka paroꞌ (nuꞌon entender) ri ruchꞌabꞌal ri Dios. Ri rucꞌaslien can nikꞌalajin jaꞌal, y can nuyaꞌ ru-fruto, a cien, a sesenta o a treinta, xchaꞌ ri Jesús.
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Y ri Jesús xuꞌej chic jun parábola (cꞌambꞌal-tzij) chiquivach, y xuꞌej: Ri reino ri cꞌo chicaj can junan riqꞌuin ri xuꞌon jun ache ri xutic jun utzulaj ijaꞌtz pa rulief.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Pero chakꞌaꞌ antok quinojiel ncaꞌvar, xalka ri ru-enemigo ri rajaf ri ulief, xalruticaꞌ jun kꞌayis rubꞌinan cizaña chucajol ri trigo ri ticuon can. Y joꞌc xalrubꞌanaꞌ quireꞌ, y xꞌa.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Y antok xaꞌbꞌaqꞌuiy-pa ri trigo y xuya-pa roch, cꞌajareꞌ xkꞌalajin-pa jeꞌ ri cizaña.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Y ri ru-esclavos ri rajaf ri ulief xaꞌa riqꞌuin y xquiꞌej cha: Ajaf, ri ijaꞌtz ri xatic pan avulief can otz. Pero vacame cꞌo cizaña chucajol. ¿Pacheꞌ cꞌa xpa-ve ri ijaꞌtz richin ri cizaña? xaꞌchaꞌ cha.
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Y ri ache xuꞌej chica ri ru-esclavos: Jun nu-enemigo xbꞌano reꞌ. Y ri ru-esclavos xquiꞌej cha: ¿Navajoꞌ chi nkuꞌa y nakacꞌukuꞌ ri cizaña? xaꞌchaꞌ cha.
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Pero ri ache xuꞌej chica ri ru-esclavos: Ni, ruma xa nticꞌuk ri cizaña, ncaꞌcꞌukutaj jeꞌ ri trigo.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Tiyaꞌ lugar cha ri cizaña chi junan niqꞌuiy-pa riqꞌuin ri trigo, cꞌa talka-na ri kꞌij chi nijuk ri trigo, ruma antok xtalka ri kꞌij reꞌ, inreꞌ xtinꞌej chica ri xcaꞌjuku chi tiquimaloꞌ naꞌay ri cizaña y chi manuoja tiquibꞌanaꞌ cha chi niparox; cꞌajareꞌ tiquijukuꞌ ri trigo y tiquiyacaꞌ, xchaꞌ ri ache. Quireꞌ xuꞌej ri Jesús.
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Y ri Jesús xuꞌej chic jun parábola (cꞌambꞌal-tzij) chiquivach, y xuꞌej: Ri reino ri cꞌo chicaj can junan riqꞌuin ri ijaꞌtz richin ri mostaza ri xutic can jun ache pa rulief.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Ruma mesque ja ri ijaꞌtz richin ri mostaza ri más coꞌl-oc chiquivach nicꞌaj chic ijaꞌtz, pero antok niqꞌuiy, jareꞌ ri más nem ntiel chiquivach ri nicꞌaj chic kꞌayis. Ri mostaza can incheꞌl jun chieꞌ ntiel antok niqꞌuiy. Rumareꞌ ri chicop ri cꞌo quixicꞌ ncaꞌlka y niquiꞌan quisuoc chukꞌaꞌ, xchaꞌ ri Jesús.
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Ri Jesús xuꞌej chic jun parábola (cꞌambꞌal-tzij) chiquivach, y xuꞌej chica: Ri reino ri cꞌo chicaj xa junan riqꞌuin ri levadura ri niruma-pa jun ixok y nuyaꞌ chupan oxeꞌ medida harina y ri levadura nuquiraj-riꞌ chupan nojiel.
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Y nojiel ri xuꞌej ri Jesús chica ri vinak reꞌ, ruyuon riqꞌuin parábolas (cꞌambꞌal-tzij) xchꞌoꞌ. Man jun tzij ri xuꞌej chica, ri man ta xucusaj parábolas (cꞌambꞌal-tzij);
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 chi quireꞌ nuꞌon cumplir ri ruꞌeꞌn can ri jun profeta ri xcꞌujieꞌ ojier can tiempo. Quireꞌ rutzꞌibꞌan can:
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Y antok ri Jesús xaꞌruꞌon-el despedir ri vinak, jajaꞌ xuoc pa jay y ri ru-discípulos xaꞌjiel-apa riqꞌuin y xquiꞌej cha: Ojreꞌ nakajoꞌ chi atreꞌ naꞌej chika ri chica nuꞌej ri parábola (cꞌambꞌal-tzij) chirij ri trigo y ri cizaña.
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Y ri Jesús xuꞌej chica: Ri ache ri nutic ri utzulaj ijaꞌtz, ja ri Xtak-pa chicaj chi xalax chiꞌicajol.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Ri ulief ri pacheꞌ xtic-ve ri ijaꞌtz, ja ri roch-ulief. Ri utzulaj ijaꞌtz, ja ri icꞌo pa ru-reino ri Dios. Y ri cizaña, ja ri can i-richin ri itziel.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Y ri enemigo ri xaltico ri cizaña, ja ri diablo. Ri kꞌij antok xtijuk ri trigo, reꞌ pa ruqꞌuisbꞌal ri tiempo, y ri ncaꞌjuku ri trigo, ja ri ángeles.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Y can incheꞌl niꞌan riqꞌuin ri cizaña ncaꞌlasas-el y ncaꞌyoꞌx pa kꞌakꞌ, can quireꞌ mismo xtibꞌanataj pa ruqꞌuisbꞌal ri tiempo.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Ri Xtak-pa chicaj chi xalax chiꞌicajol, xcaꞌrutak ri ru-ángeles chi ncaꞌquimol chupan ri ru-reino quinojiel ri ncaꞌbꞌano itziel tak kax y ri niquiꞌan chica nicꞌaj chic chi ncaꞌtzak chupan ri pecado.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Y xcaꞌbꞌacꞌak chupan ri kꞌakꞌ; y chireꞌ xcaꞌuokꞌ y xtiquikꞌachꞌachꞌiej coray.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Y ri choj quicꞌaslien choch ri Dios, can altíra xcaꞌchꞌichꞌan incheꞌl ri kꞌij chupan ri ru-reino ri Quitataꞌ Dios. Ri cꞌo ruxiquin chi nraꞌxaj, can tiraꞌxaj ri xinꞌej.
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 Ri reino ri cꞌo chicaj can junan riqꞌuin jun tesoro ri mukun can chupan jun ulief, y nirila-pa jun ache. Ri ache reꞌ numuk chic can y altíra niquicuot nitzalaj chirachuoch, nucꞌayij nojiel ri cꞌo riqꞌuin, cꞌajareꞌ nulokꞌ ri ulief ri pacheꞌ mukun-ve can ri tesoro reꞌ.
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Ri reino ri cꞌo chicaj can junan riqꞌuin ri nuꞌon jun ache ri ncaꞌrulokꞌ y ncaꞌrucꞌayij ri perlas.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Antok niril jun perla ri altíra jaꞌal y nicꞌayix, chaꞌnin nitzalaj chirachuoch y nucꞌayij nojiel ri cꞌo riqꞌuin, y nulokꞌ ri perla reꞌ.
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 Ri reino ri cꞌo chicaj can junan riqꞌuin jun yaꞌl ri niyoꞌx-ka chupan ri mar y ncaꞌralasaj-pa nojiel quivach car.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Y antok ri yaꞌl nojnak chic chi car, nicalasaj-pa y niquicꞌuaj chuchi-yaꞌ, y ncaꞌtzꞌuye-ka chi ncaꞌquichaꞌ. Ri car i-otz ncaꞌquiyaꞌ pa tak chacach, pero ri man i-otz ta xa ncaꞌquicꞌak-el.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Quireꞌ ri xtibꞌanataj pa ruqꞌuisbꞌal ri tiempo. Xcaꞌpa ri ángeles y xcaꞌquichaꞌ ri vinak ri man otz ta rubꞌanun quicꞌaslien chiquicajol ri choj rubꞌanun quicꞌaslien choch ri Dios.
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 Y xcaꞌyoꞌx chupan ri kꞌakꞌ, y chireꞌ xcaꞌuokꞌ y xtiquikꞌachꞌachꞌiej coray.
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Ri Jesús xuꞌej chica ri ru-discípulos: ¿Xiꞌka pan iveꞌ (xiꞌan entender) nojiel ri xinꞌej chiva? xchaꞌ chica. Y ri discípulos xquiꞌej: Quireꞌ Ajaf, xaꞌchaꞌ.
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Y jajaꞌ xuꞌej chica: Jun ri rataꞌn chirij ri reino ri cꞌo chicaj, y rataꞌn jeꞌ ri tzꞌibꞌan can chupan ri ruchꞌabꞌal ri Dios, can junan riqꞌuin jun rajaf-jay ri ncaꞌbꞌaralasaj-pa ru-tesoro ri cꞌo yan tiempo ruyacuon y ncaꞌbꞌaralasaj-pa jeꞌ ri cꞌa jubꞌaꞌ oc tiempo tuyac, xchaꞌ ri Jesús.
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Y antok ri Jesús xtanieꞌ cꞌa chubꞌixic ri parábolas (cꞌambꞌal-tzij) reꞌ, xuyaꞌ can ri lugar reꞌ y xꞌa.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 Y xalka chupan ri rutanamit pacheꞌ xqꞌuiy-pa jajaꞌ, y xucꞌut ri ruchꞌabꞌal ri Dios chupan ri sinagoga. Y ruma ri tzij ri nuꞌej, ri vinak can xaꞌchapataj, y xquiꞌej: ¿Pacheꞌ cꞌa rucꞌamun-pa ri noꞌj, y chi nitiquir ncaꞌruꞌon milagros?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 ¿Man ja ta came va rucꞌajuol ri jun ache carpintero, y ri rutieꞌ María rubꞌeꞌ, y ri i-ruchakꞌ ja ri Jacobo, ri José, ri Simón y ri Judas?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 ¿Man icꞌo ta cꞌa quinojiel ri ranaꞌ kiqꞌuin? ¿Pacheꞌ cꞌa xucꞌam-pa nojiel ri nuꞌej y ri nuꞌon? ncaꞌchaꞌ.
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Y rumareꞌ ri vinak man xquinimaj ta y xpa quiyoval chirij ri Jesús. Pero jajaꞌ xuꞌej chica: Jun profeta joꞌc ri pa rutanamit y ri pa rachuoch niquiꞌan cha chi man jun rakalien, xchaꞌ chica.
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Ri Jesús man qꞌuiy ta milagros xaꞌruꞌon pa rutanamit, ruma ri vinak xa man xquinimaj ta.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.