Lucas 22
Ri c'ac'ac' Testamento pa kach'ab'al (CAKSNT) vs NAA
1 Y xa cierca chic ri kꞌij richin ri namakꞌej Pascua, antok nicꞌux ri simíta ri manak levadura riqꞌuin.
1 Estava próxima a Festa dos Pães sem Fermento, chamada Páscoa.
2 Y ri principales sacerdotes y ri achiꞌaꞌ escribas niquicanuj ri chica manera niquiꞌan chi niquiquimisaj ri Jesús. Pero xa niquixiꞌij-quiꞌ chiquivach ri vinak.
2 Os principais sacerdotes e os escribas procuravam uma forma de matar Jesus; porque temiam o povo.
3 Y ri Judas, jun chiquivach ri i-doce (cabꞌalajuj) ru-discípulos ri Jesús, ri xꞌeꞌx jeꞌ Iscariote cha, xuoc ri Satanás pa ránima.
3 Ora, Satanás entrou em Judas, chamado Iscariotes, que era um dos doze.
4 Rumareꞌ xꞌa quiqꞌuin ri principales sacerdotes y quiqꞌuin jeꞌ ri qui-jefes ri ncaꞌchajin ri templo, y xuꞌej chica cheꞌl xtuꞌon chi nujach ri Jesús pa quikꞌaꞌ.
4 Judas foi entender-se com os principais sacerdotes e os capitães sobre como lhes entregaria Jesus.
5 Y ijejeꞌ xaꞌquicuot antok xcaꞌxaj reꞌ, y xquisuj miera cha.
5 Eles se alegraram e combinaram em lhe dar dinheiro.
6 Y jajaꞌ xuꞌon ri trato y ja nucanuj chica manera nuꞌon chi nujach ri Jesús antok man quimaluon ta quiꞌ vinak riqꞌuin.
6 Judas concordou e buscava uma boa ocasião para lhes entregar Jesus, longe da multidão.
7 Xalka ri kꞌij richin nicꞌux ri simíta ri manak levadura riqꞌuin, y antok nicꞌatzin jeꞌ chi ncaꞌquimisas ri alaj tak ovejas richin ri Pascua.
7 Chegou o dia da Festa dos Pães sem Fermento, em que era necessário fazer o sacrifício do cordeiro pascal.
8 Ri Jesús xaꞌrutak-el ri Pedro y ri Juan, y xuꞌej-el chica: Quixꞌin, tichojmij ri xtakacꞌux chupan ri Pascua.
8 Então Jesus enviou Pedro e João, dizendo:
9 Y ri icaꞌyeꞌ discípulos xquicꞌutuj cha: ¿Pacheꞌ navajo-ve chi nakachojmij?
9 Eles lhe perguntaram: — Onde o senhor quer que a preparemos?
10 Y ri Jesús xuꞌej chica: Antok xquixuoc pa tanamet Jerusalén, chireꞌ xticꞌul jun ache rucꞌuan yaꞌ chupan jun cántaro. Quixꞌin chirij hasta ri jay pacheꞌ xtuoc-ve.
10 Jesus lhes explicou:
11 Y tiꞌej cha ri tataꞌj chupan ri jay reꞌ: Ri Maestro ruꞌeꞌn-pa: ¿Pacheꞌ cꞌo-ve ri cuarto ri pacheꞌ niꞌan-ve ri vaꞌen richin ri Pascua quiqꞌuin ri nu-discípulos? quixchaꞌ cha.
11 e digam ao dono da casa: “O Mestre pergunta: ‘Onde fica o aposento no qual comerei a Páscoa com os meus discípulos?’”
12 Y ri tataꞌj reꞌ xquixrucꞌuaj rucaꞌn piso ri rachuoch. Y chireꞌ cꞌo jun cuarto nem rupan ri chojmin chic ri rupan; chireꞌ tibꞌana-ve ri chica xtakacꞌux richin ri Pascua, xcha-el chica.
12 Ele lhes mostrará um espaçoso cenáculo mobiliado; ali façam os preparativos.
13 Y ri discípulos reꞌ xaꞌa. Y incheꞌl ri ruꞌeꞌn-el ri Jesús chica, can quireꞌ xbꞌanataj. Y ijejeꞌ can xquichojmij nojiel ri nicꞌatzin chica richin ri Pascua reꞌ.
13 E, indo, acharam tudo como Jesus lhes tinha dito e prepararam a Páscoa.
14 Y antok xalka ri huora, ri Jesús y ri doce (cabꞌalajuj) apóstoles xaꞌtzꞌuye-apa chirij ri mesa.
14 Chegada a hora, Jesus se pôs à mesa, e os apóstolos estavam com ele.
15 Y ri Jesús xuꞌej chica: ¡Altíra nurayin-pa chi antes chi nquicon, nquivaꞌ iviqꞌuin chupan va jun Pascua va!
15 Então Jesus lhes disse:
16 Ruma niꞌej chiva chi man chic xquivaꞌ ta chupan jun chic Pascua, hasta cꞌa nuꞌon cumplir chupan ri ru-reino ri Dios, cꞌajareꞌ xtinꞌan chic.
16 Pois eu lhes digo que nunca mais a comerei, até que ela se cumpra no Reino de Deus.
17 Y ri Jesús xucꞌan-apa ri copa, xuyaꞌ tiox bꞌaꞌ cha ri Dios y xuꞌej: Titzꞌamaꞌ y tikumuꞌ ixvonojiel.
17 E, pegando um cálice, depois de ter dado graças, disse:
18 Can niꞌej chiva chi man chic xtinkun ta ri ruyaꞌl ri uva, hasta cꞌa ri ru-reino ri Dios xtipa.
18 Pois eu digo a vocês que, de agora em diante, não mais beberei do fruto da videira, até que venha o Reino de Deus.
19 Y xucꞌan-apa jun simíta y xuyaꞌ tiox bꞌaꞌ cha ri Dios, y xuper y xuyaꞌ chica ri ru-discípulos y xuꞌej chica: Va, jareꞌ ri nu-cuerpo ri xtijach pan i-cuenta ixreꞌ. Can tibꞌanaꞌ cava siempre richin nquininataj.
19 E, pegando um pão, tendo dado graças, o partiu e lhes deu, dizendo:
20 Y antok ya i-viꞌnak chic, ri Jesús xucꞌan-apa ri copa, y xuꞌej: Jareꞌ ri nuquiqꞌuiel ri xtiꞌin antok xquiquimisas. Riqꞌuin ri nuquiqꞌuiel, ja xticꞌachoj ri cꞌacꞌacꞌ pacto ri rajoꞌn-pa ri Dios chi nuꞌon quiqꞌuin ri vinak, chi quireꞌ ixreꞌ nquixcolotaj.
20 Do mesmo modo, depois da ceia, pegou o cálice, dizendo:
21 Y ri ache ri xtijacho vichin cꞌo-pa viqꞌuin chirij ri mesa.
21 — Mas eis que a mão do traidor está comigo à mesa.
22 Can ketzij chi ri Xtak-pa chicaj chi xalax chiꞌicajol can niꞌa, ruma jareꞌ ri ranun-pa pensar ri Dios chi nibꞌanataj. ¡Pero juyeꞌ roch ri ache ri xtijacho richin! xchaꞌ ri Jesús.
22 Pois o Filho do Homem vai segundo o que está determinado, mas ai daquele por quem ele está sendo traído!
23 Entonces ri ru-discípulos ri Jesús ja xquibꞌila-ka chiquivach chi chica chiquivach xtaꞌno reꞌ.
23 Então começaram a perguntar entre si qual deles seria o que estava para fazer isso.
24 Y ri discípulos xaꞌyovar-ka chiquivach ijejeꞌ chi chica ri xtuoc más nem.
24 Houve também entre eles uma discussão sobre qual deles parecia ser o maior.
25 Pero ri Jesús xuꞌej chica: Ri reyes quichin ri naciones, ruma icꞌo ri vinak pa quikꞌaꞌ, rumareꞌ niquinaꞌ chi ijejeꞌ ri i-cajaf. Y ri achiꞌaꞌ ri cꞌo qui-autoridad pa quiveꞌ ri vinak, can utzulaj tak achiꞌaꞌ niꞌeꞌx chica.
25 Mas Jesus lhes disse:
26 Pero chiꞌicajol ixreꞌ man quireꞌ ta. Ruma ri más nem chiꞌicajol, can tubꞌanaꞌ más chꞌuteꞌn. Y ri jun chivach ri nicꞌujieꞌ pan iveꞌ ixreꞌ, tubꞌanaꞌ incheꞌl nuꞌon ri nibꞌano servir.
26 Mas vocês não são assim; pelo contrário, o maior entre vocês seja como o menor; e aquele que dirige seja como o que serve.
27 Ruma, ¿chica ri más nem, ja came ri cꞌo chirij ri mesa, o ja ri nibꞌano servir? ¿Man ja ta came ri cꞌo chirij ri mesa? Pero inreꞌ incꞌo chiꞌicajol incheꞌl ri nibꞌano servir.
27 Pois qual é maior: aquele que está à mesa ou aquele que serve? Não é verdade que é aquele que está à mesa? Pois, no meio de vocês, eu sou como quem serve.
28 Ixreꞌ ixcꞌo viqꞌuin chupan nojiel ri sufrimientos ri nukꞌasan.
28 Vocês são os que têm permanecido comigo nas minhas tentações.
29 Rumareꞌ, inreꞌ xtinyaꞌ jun reino pan ikꞌaꞌ incheꞌl ri rubꞌanun ri Nataꞌ Dios chuva inreꞌ,
29 E eu confio a vocês um reino, assim como o meu Pai confiou a mim,
30 richin quireꞌ xquixvaꞌ y xtikun iyaꞌ viqꞌuin choch ri nu-mesa chupan ri nu-reino. Y ixreꞌ xquixtzꞌuyeꞌ chupan tronos chi ntiꞌan juzgar ri doce (cabꞌalajuj) tribus richin ri Israel.
30 para que comam e bebam à minha mesa no meu Reino; e vocês se assentarão em tronos para julgar as doze tribos de Israel.
31 Y ri Ajaf Jesús xuꞌej jeꞌ cha jun chiquivach ri ru-discípulos: Simón, Simón, niꞌej chava chi ri Satanás ya xixrucꞌutuj richin xquixruꞌon tentar. Nrajoꞌ nquixrusiluoj incheꞌl niꞌan cha ri trigo.
31 — Simão, Simão, eis que Satanás pediu para peneirar vocês como trigo!
32 Pero inreꞌ ya xinꞌan orar pan a-cuenta, chi quireꞌ atreꞌ xtacukubꞌaꞌ acꞌuꞌx viqꞌuin siempre. Can xcaka pa rukꞌaꞌ ri Satanás. Pero antok ya at-kꞌaxnak chic chupan reꞌ, xcaꞌtoꞌ ri nicꞌaj chic nu-discípulos chi quireꞌ xtiquicukubꞌaꞌ quicꞌuꞌx viqꞌuin siempre, xchaꞌ ri Jesús.
32 Eu, porém, orei por você, para que a sua fé não desfaleça. E você, quando voltar para mim, fortaleça os seus irmãos.
33 Y ri Simón xuꞌej cha: Ajaf, xa atreꞌ xcatucꞌuax pa cárcel, inreꞌ jeꞌ nquiꞌa aviqꞌuin. Y xa xcaquimisas, inreꞌ jeꞌ nquicon aviqꞌuin, xchaꞌ.
33 Porém Pedro respondeu: — Estou pronto para ir com o Senhor, tanto para a prisão como para a morte.
34 Y ri Jesús xuꞌej cha: Pedro, inreꞌ niꞌej chava chi chupan va akꞌaꞌ va, majaꞌ titzirin-pa ri mamaꞌ, antok atreꞌ oxeꞌ yan mul taꞌej chica ri ncaꞌcꞌutun chava, chi man avataꞌn ta noch, xchaꞌ ri Jesús cha ri Pedro.
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Y ri Jesús xucꞌutuj chica ri ru-discípulos: Antok xixtak-el y man xinvajoꞌ ta chi xivucꞌuaj i-buolsa, ni i-miera, ni jun chic par ixajabꞌ, ¿cꞌo xuꞌon falta chivach? xchaꞌ chica. Y ijejeꞌ xquiꞌej: Man jun.
35 A seguir, Jesus perguntou aos discípulos: Eles responderam: — Não faltou nada!
36 Y ri Jesús xuꞌej chica: Pero vacame ri cꞌo ru-buolsa, tucꞌuaj. Ri cꞌo ru-miera, tucꞌuaj jeꞌ. Y ri manak ru-espada, tucꞌayij ri ru-capa ri nukꞌuꞌj y tulakꞌoꞌ jun.
36 Então Jesus lhes disse:
37 Quireꞌ niꞌej chiva, ruma chi nuꞌon cumplir ri nuꞌej chupan ri ruchꞌabꞌal ri Dios ri tzꞌibꞌan can. Chireꞌ nuꞌej: Incheꞌl jun aj-bꞌanoy-chꞌoꞌj xꞌan cha. Quireꞌ ri tzꞌibꞌan can. Y xtuꞌon cumplir nojiel ri tzꞌibꞌan can chuvij, xchaꞌ ri Jesús.
37 Pois eu lhes digo que é preciso que se cumpra em mim o que está escrito: “Ele foi contado com os malfeitores.” Pois o que a mim se refere está sendo cumprido.
38 Y ri discípulos xquiꞌej cha ri Jesús: Ajaf, vaveꞌ cꞌo caꞌyeꞌ espadas. Y ri Jesús xuꞌej chica: Xa riqꞌuin reꞌ, xchaꞌ.
38 Então lhe disseram: — Senhor, aqui estão duas espadas! Jesus lhes respondeu:
39 Antok ri Jesús xiel-el chireꞌ, xꞌa cꞌa ri pacheꞌ can tiꞌa-ve siempre, choch ri juyuꞌ Olivos. Y ri ru-discípulos i-bꞌanak chirij.
39 E, saindo, Jesus foi, como de costume, para o monte das Oliveiras; e os discípulos o acompanharam.
40 Y antok xbꞌaka chupan ri lugar reꞌ, xuꞌej chica: Tibꞌanaꞌ orar richin chi man quixtzak chupan ri tentación.
40 Chegando ao lugar escolhido, Jesus lhes disse:
41 Y ri Jesús xꞌin chic apa jubꞌaꞌ chiquivach, y xxuquie-ka chi nuꞌon orar.
41 Ele, por sua vez, se afastou um pouco, e, de joelhos, orava,
42 Y nuꞌej chupan ri ru-oración: Nataꞌ, xa atreꞌ navajoꞌ, chi man ta nikꞌasaj ri sufrimiento; pero man taꞌan ri nivajoꞌ inreꞌ, xa ja ri navajoꞌ atreꞌ, xchaꞌ.
42 dizendo:
43 Y jun ángel ri patanak chicaj xucꞌut-riꞌ choch, chi xalruya-ka ruchukꞌaꞌ.
43 Então lhe apareceu um anjo do céu que o confortava.
44 Y altíra nikꞌaxo ránima ri Jesús. Rumareꞌ riqꞌuin nojiel ránima nuꞌon orar. Y ri yaꞌ ri ntiel chirij incheꞌl nimaꞌk tak gotas quicꞌ ri ncaꞌka pan ulief.
44 E, estando em agonia, orava mais intensamente. E aconteceu que o suor dele se tornou como gotas de sangue caindo sobre a terra.
45 Antok ri Jesús xpalaj-pa pacheꞌ xucul-ve nuꞌon orar, xpa cꞌa quiqꞌuin ri ru-discípulos, y xaꞌlrilaꞌ xa ncaꞌvar, ruma ncaꞌbꞌisuon.
45 Levantando-se da oração, Jesus foi até onde os discípulos estavam, e os encontrou dormindo de tristeza.
46 Y ri Jesús xuꞌej chica ri ru-discípulos: ¿Karruma nquixvar? Quixpalaj y tibꞌanaꞌ orar richin chi man quixtzak chupan ri tentación.
46 E disse:
47 Y cꞌa nitzijuon ri Jesús, antok xaꞌlka iqꞌuiy vinak riqꞌuin. Y ri jun chiquivach ri doce (cabꞌalajuj) discípulos ri rubꞌinan Judas, jareꞌ ri kꞌaxnak-pa chiquivach ri vinak reꞌ. Y ri Judas xjiel-apa riqꞌuin ri Jesús chi xutzꞌubꞌaj ruchiꞌ.
47 Enquanto Jesus ainda falava, eis que chegou uma multidão. E um dos doze, que se chamava Judas, vinha à frente deles e se aproximou de Jesus para o beijar.
48 Entonces ri Jesús xuꞌej cha: Judas, ¿xatzꞌubꞌaj ri Xtak-pa chicaj chi xalax chiꞌicajol, chi najach pa quikꞌaꞌ ri itziel ncaꞌtzꞌato richin? xchaꞌ ri Jesús cha.
48 Jesus, porém, lhe disse:
49 Y antok ri discípulos xuyaꞌ cuenta chiquivach ri chica ri xtibꞌanataj, xquiꞌej cha: Ajaf, ¿nkojoyovar quiqꞌuin cha espada? xaꞌchaꞌ.
49 Os que estavam ao redor de Jesus, vendo o que estava por acontecer, perguntaram: — Senhor, devemos atacar com as espadas?
50 Y jun chiquivach ri discípulos xusoc ri ru-esclavo ri sacerdote ri más cꞌo rukꞌij, y xralasaj-el ri ruxiquin derecha.
50 Um deles golpeou o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe a orelha direita.
51 Y ri Jesús xuꞌej chica ri ru-discípulos: Man jun chic chica tiꞌan. Caꞌcꞌujieꞌ chireꞌ. Y xpa jajaꞌ xutzꞌom ri ruxiquin y xuꞌon sanar.
51 Mas Jesus interveio, dizendo: E, tocando na orelha do homem, o curou.
52 Y ri Jesús xuꞌej chica ri principales sacerdotes, ri qui-jefes ri ncaꞌchajin ri templo, y ri mamaꞌaꞌ tak achiꞌaꞌ ri niquiꞌan gobernar, ri i-patanak tzꞌamoy-richin: ¿Ixreꞌ ix-patanak incheꞌl chirij jun alakꞌuon; mareꞌ icꞌamun-pa chieꞌ y espadas?
52 Então Jesus disse aos principais sacerdotes, capitães do templo e anciãos que vieram prendê-lo:
53 Can kꞌij-kꞌij xicꞌujieꞌ iviqꞌuin pa templo y man jun kax xiꞌan chuva. Pero ja huora va ri yoꞌn chiva ixreꞌ, chi ja ri kꞌakuꞌn ri nichꞌacuon, xchaꞌ ri Jesús.
53 Todos os dias, estando eu com vocês no templo, vocês não tentaram me prender. Esta, porém, é a hora de vocês e a hora do poder das trevas.
54 Xquitzꞌom-el y xquicꞌuaj cꞌa chirachuoch ri sacerdote ri más cꞌo rukꞌij. Y ri Pedro bꞌanak chirij, pero cꞌa naj cꞌo can.
54 Então, prendendo Jesus, levaram-no e o introduziram na casa do sumo sacerdote. Pedro seguia de longe.
55 Y chireꞌ pa nicꞌaj ri chojay, xquibꞌox kꞌakꞌ y xaꞌtzꞌuyeꞌ chirij. Y ri Pedro jeꞌ xtzꞌuye-apa chiquicajol.
55 Quando acenderam um fogo no meio do pátio e se assentaram juntos, Pedro tomou lugar entre eles.
56 Y jun xtan aj-chi-icꞌ richin ri sacerdote ri más cꞌo rukꞌij, antok xutzꞌat ri Pedro tzꞌuyul chireꞌ rumakꞌuon-riꞌ, xutzꞌat otz y xuꞌej: Va ache va rachꞌil jeꞌ ri Jesús, xchaꞌ.
56 Uma empregada, vendo-o sentado perto do fogo, fixou os olhos nele e disse: — Este também estava com ele.
57 Pero ri Pedro man xuꞌej ta ri ketzij, ruma xuꞌej: Xtan, inreꞌ man vataꞌn ta roch, xchaꞌ.
57 Mas Pedro negou, dizendo: — Mulher, não o conheço.
58 Y cꞌa jubꞌaꞌ oc tiempo takꞌax, antok cꞌo chic jun ri xtzꞌato chic pa ri Pedro, y xuꞌej cha: Atreꞌ at jun chiquivach ri icꞌo riqꞌuin ri Jesús, xchaꞌ cha. Y ri Pedro xuꞌej: Ache, man inreꞌ ta, xchaꞌ.
58 Pouco depois, outro homem, ao ver Pedro, disse: — Você também é um deles. Mas Pedro disse: — Homem, eu não sou um deles.
59 Jun laꞌk huora takꞌax, cꞌo chic jun ri xꞌeꞌn chirij ri Pedro: Ri ache va, ketzij chi rachꞌil jeꞌ ri Jesús, ruma aj-Galilea, xchaꞌ.
59 E, tendo passado cerca de uma hora, outro afirmou, dizendo: — Com certeza este também estava com ele, porque também é galileu.
60 Y ri Pedro xuꞌej cha: Ache, man vataꞌn ta chica ri naꞌej. Y cꞌa nichꞌoꞌ ri Pedro antok ri mamaꞌ xtzirin-pa.
60 Mas Pedro insistiu: — Homem, não sei do que você está falando. E logo, enquanto Pedro ainda falava, o galo cantou.
61 Y ri Ajaf Jesús xtzuꞌn can chirij y xutzꞌat-pa ri Pedro. Y ri Pedro xalka paroꞌ ri tzij ri ruꞌeꞌn ri Ajaf cha: Antes cꞌa majaꞌ titzirin-pa ri mamaꞌ, antok atreꞌ oxeꞌ yan mul taꞌej chica ri ncaꞌcꞌutun chava, chi man avataꞌn ta noch.
61 Então, o Senhor voltou-se e fixou os olhos em Pedro. E Pedro se lembrou da palavra do Senhor, como lhe tinha dito: “Hoje, antes que o galo cante, você me negará três vezes.”
62 Y ri Pedro xiel-el juviera y xuokꞌ amargamente.
62 E Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
63 Y ri achiꞌaꞌ ri i-chajiyuon richin ri Jesús ncaꞌtzeꞌn chirij y niquichꞌey jeꞌ.
63 Os homens que detinham Jesus zombavam dele, davam-lhe pancadas e,
64 Y xquitzꞌapij nakꞌaroch y xquipaj rutzubꞌal y niquicꞌutuj cha: Taꞌej chika: ¿Chica ri xchꞌayo avichin? ncaꞌchaꞌ cha.
64 colocando uma venda sobre os olhos dele, diziam: — Profetize! Quem foi que bateu em você?
65 Y qꞌuiy jeꞌ pakon tak tzij ri niquiꞌej cha.
65 E muitas outras coisas diziam contra ele, blasfemando.
66 Antok xsakar-pa, xquimol-quiꞌ ri mamaꞌaꞌ tak achiꞌaꞌ ri niquiꞌan gobernar chiquicajol ri israelitas, ri principales sacerdotes, y ri achiꞌaꞌ escribas; ruma ijejeꞌ ri autoridades quichin ri israelitas. Ri Jesús xucꞌuax chiquivach ijejeꞌ, y xquicꞌutuj cha:
66 Logo que amanheceu, reuniu-se a assembleia dos anciãos do povo, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e o conduziram ao Sinédrio, onde lhe disseram:
67 Taꞌej chika: ¿Atreꞌ ri Cristo? xaꞌchaꞌ. Pero ri Jesús xuꞌej chica: Xa ta niꞌej chiva chi inreꞌ, man ntinimaj ta.
67 — Se você é o Cristo, diga-nos. Então Jesus lhes respondeu:
68 Y quireꞌ jeꞌ, xa ta cꞌo ri nicꞌutuj-apa chiva, ixreꞌ man xtiꞌej ta pa chuva, y man xquinitzokopij ta el jeꞌ.
68 E, se eu perguntar, vocês não me darão resposta.
69 Pero desde vacame, ri Xtak-pa chicaj chi xalax chiꞌicajol, xtibꞌatzꞌuyeꞌ pa ru-derecha ri Dios ri nitiquir nuꞌon nojiel.
69 Desde agora, o Filho do Homem estará sentado à direita do Deus Todo-Poderoso.
70 Y quinojiel xquicꞌutuj cha ri Jesús: ¿Atreꞌ ri Rucꞌajuol ri Dios? xaꞌchaꞌ. Y ri Jesús xuꞌej chica: Ixreꞌ nquixꞌeꞌn chi inreꞌ, xchaꞌ chica.
70 Todos perguntaram: — Então você é o Filho de Deus? Jesus respondeu:
71 Y ijejeꞌ xquiꞌej: Man chic nicꞌatzin ta chi nalka jun chic chi nalruꞌej chika chi man otz ta ri i-rubꞌanun. Ruma ojreꞌ mismo xkaxaj ri xuꞌej, xaꞌchaꞌ.
71 Eles disseram: — Que necessidade ainda temos de testemunho? Porque nós mesmos ouvimos o que ele falou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.