Lucas 12
Ri c'ac'ac' Testamento pa kach'ab'al (CAKSNT) vs NAA
1 Y ri vinak chi i-miles xquimol-ka-quiꞌ chireꞌ. Rumareꞌ niquinimila-quiꞌ. Y ri Jesús naꞌay cꞌa xchꞌoꞌ quiqꞌuin ri ru-discípulos y xuꞌej chica: Tibꞌanaꞌ cuenta-iviꞌ choch ri levadura quichin ri achiꞌaꞌ fariseos. Ri levadura reꞌ ja ri caꞌyeꞌ quipalaj.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Ruma man jun kax ri man kꞌalaj ta, ri man ta xtibꞌakꞌalajin-pa. Y man jun kax ri avan-can, ri man ta xtinaꞌax.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Rumareꞌ ixreꞌ, nojiel cꞌa ri i-eꞌn pa kꞌakuꞌn, xtikꞌalajin-pa. Y nojiel cꞌa ri i-eꞌn pa tak ixiquin pa jay, xtinaꞌax cuma ri vinak y xtiquirak quichiꞌ xtiquitzijuoj pa quiveꞌ ri jay.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Y niꞌej chiva ixreꞌ ri ix nu-amigos: Man tixiꞌij-iviꞌ chiquivach ri niquiquimisaj ri i-cuerpo, pero después man jun chic kax xcaꞌtiquir xtiquiꞌan.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Pero niꞌej chiva choj choch nicꞌatzin chi ntixiꞌij-iviꞌ: Tixiꞌij-iviꞌ choch ri Jun ri nuquimisaj ri i-cuerpo y cꞌo ru-poder chi nquixrutak pan infierno. Choch reꞌ tixiꞌij-iviꞌ.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 ¿Man ncaꞌcꞌayix ta came vuꞌuoꞌ chꞌitak chicop ri cꞌo quixicꞌ por caꞌyeꞌ len cajal? Y mesque ri chicop reꞌ manak-oc cajal, ri Dios man jun bꞌay ncaꞌrumastaj can.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Y hasta ri iveꞌ i-jilan nojiel. Man tixiꞌij-iviꞌ, ruma ixreꞌ más ivakalien que chiquivach iqꞌuiy chꞌitak chicop ri cꞌo quixicꞌ.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Niꞌej jeꞌ chiva, chi ri man niqꞌuix ta nuꞌej chi in-runiman, quireꞌ jeꞌ xtuꞌon ri Xtak-pa chicaj chi xalax chiꞌicajol, man xtiqꞌuix ta xtuꞌej chiquivach ri ru-ángeles ri Dios chi richin jajaꞌ,
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 pero ri nuꞌej chi man in-runiman ta, xtiꞌan negar chiquivach ri ru-ángeles ri Dios.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Y chica-na ri itziel nichꞌoꞌ chirij ri Xtak-pa chicaj chi xalax chiꞌicajol, cꞌa niꞌan perdonar. Pero ri itziel nichꞌoꞌ chirij ri Espíritu Santo, man niꞌan ta perdonar.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Antok xquixucꞌuax pa tak sinagogas, y xquixucꞌuax jeꞌ chiquivach ri jueces y nicꞌaj chic autoridades, man tiꞌan preocupar-iviꞌ chica tzij ri xtiꞌej chica y ri chica tzij xticusaj chi nquixchꞌoꞌ chiquivach.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Ruma antok xtalka ri huora chi nquixchꞌo-apa, ja ri Espíritu Santo ri xtiyoꞌn tzij chiva chi ntiꞌej-apa, xchaꞌ ri Jesús.
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Y chireꞌ chiquicajol ri vinak quimaluon-apa-quiꞌ, cꞌo jun ri xchꞌo-apa y xuꞌej cha ri Jesús: Maestro, tabꞌanaꞌ favor taꞌej cha ri nunimal chi tuyaꞌ ri nu-herencia.
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Pero ri Jesús xuꞌej cha: Ache, ¿chica came in-yaꞌyuon pan iveꞌ ixreꞌ, chi inreꞌ in jun juez o in jun jachoy-herencia chiꞌicajol?
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Y ri Jesús xchꞌoꞌ chic chica ri vinak y xuꞌej: Titzꞌata-iviꞌ otz chi ntiꞌan cuenta-iviꞌ, man tirayij chi nicꞌujieꞌ nojiel kax iviqꞌuin. Ruma mesque qꞌuiy rubꞌayomal jun vinak, man ja ta reꞌ ri xtiyoꞌn rucꞌaslien.
15 Então lhes recomendou:
16 Y ri Jesús xutzijuoj jeꞌ chica jun parábola (cꞌambꞌal-tzij), y xuꞌej: Cꞌo jun ache bꞌayuon, qꞌuiy rulief cꞌo. Y jun bꞌay, qꞌuiy xuꞌon cosechar.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Rumareꞌ ri bꞌayuon reꞌ xuꞌej-ka pa ránima: ¿Chica ta xtinꞌan chi quireꞌ niyac nojiel ri nu-cosecha, ruma manak chic pacheꞌ niya-ve nojiel?
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Y antok ranun chic pensar, xuꞌej: Más otz ncaꞌntur ri caꞌcoj nucꞌujay y niꞌan más nimaꞌk. Y chupan reꞌ xcaꞌnyac-ve ri cꞌo viqꞌuin y nojiel ri nu-cosecha.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Y xtinꞌej cha ri vánima: Vánima, vacame qꞌuiy kax ri ayacuon richin qꞌuiy junaꞌ. Caquicuot cꞌa, catuxlan, cavaꞌ y takumuꞌ yaꞌ, xchaꞌ.
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Pero ri Dios xuꞌej cha ri bꞌayuon reꞌ: Nacanic ache, chupan va akꞌaꞌ va nalcꞌutux ri avánima, y nojiel ri abꞌayomal ri ayacuon, ¿choj cha xticꞌujie-ve can?
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Quireꞌ nibꞌanataj riqꞌuin ri numol rubꞌayomal richin ri roch-ulief, y xa manak ri rubꞌayomal ri Dios riqꞌuin.
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Y después ri Jesús xuꞌej chica ri ru-discípulos: Rumareꞌ inreꞌ niꞌej chiva: Man tichꞌujirisaj-iviꞌ ruma ri chica nicꞌatzin chiva kꞌij-kꞌij, ri chica ntitej, ni por ri i-cuerpo chi chica itziak ri nticusaj.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Ri icꞌaslien más rakalien choch ri ntitej, y ri i-cuerpo más rakalien choch ri itziak.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Quiꞌitzꞌataꞌ ri chicop ri cꞌo quixicꞌ quibꞌinan cuervos; man ncaꞌtico ta, y manak niquiꞌan cosechar, ni manak jeꞌ quicꞌujay chi niquiyac. Pero ijejeꞌ ncaꞌvaꞌ, ruma ja ri Dios nitzuku quichin. ¿Man ivakalien ta came ixreꞌ más que chiquivach ri chicop reꞌ?
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 ¿Cꞌo came jun chivach ixreꞌ ri nitiquir nuꞌon chi niqꞌuiy ta chic nicꞌaj vara ri rakan, mesque nuchꞌujirisaj-riꞌ chi nuꞌon?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Y xa jun kax ri altíra coꞌl incheꞌl reꞌ man nquixtiquir ta ntiꞌan, ¿karruma ntichꞌujirisaj-iviꞌ richin ntivil nicꞌaj chic kax ri ncaꞌcꞌatzin chiva?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Quiꞌitzꞌataꞌ ri cotzꞌeꞌj lirio antok ncaꞌqꞌuiy: Ijejeꞌ man ncaꞌsamaj ta, ni man ncaꞌcamuon ta chi niquiꞌan quitziak jaꞌal. Pero niꞌej cꞌa chiva, chi ri rey Salomón ri xcꞌujieꞌ ojier can, mesque altíra rubꞌayomal y ruyuon jaꞌal tak tziak ri xucusaj, pero man jun bꞌay xucusaj ta jun rutziak incheꞌl nitzꞌiet jun lirio.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Ri Dios quireꞌ nuvak ri kꞌayis mesque man can ta nilayuj, ruma jun kꞌij jaꞌal ranun, y jun chic kꞌij nichakej-ka y nicꞌak pa kꞌakꞌ. Y xa ri Dios can nuvak jaꞌal, ¿cuánto más chiva ixreꞌ mesque man can ta icukubꞌan icꞌuꞌx riqꞌuin?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Rumareꞌ ixreꞌ, man tiꞌan preocupar-iviꞌ chi nticanuj ri chica ntitej y ri chica ntikun, y man tichꞌujirisaj-iviꞌ.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Ruma quinojiel vinak ri icꞌo choch-ulief niquicanuj nojiel reꞌ. Pero ri Itataꞌ can rataꞌn chic ri chica nicꞌatzin chiva.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Mareꞌ can ticanuj ri ru-reino ri Dios, y nojiel ri nicꞌatzin chiva, xtuyaꞌ chiva.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Man tixiꞌij-iviꞌ ixreꞌ ri ix-bꞌanak chuvij, mesque xa ix jubꞌaꞌ oc. Ri Itataꞌ can niquicuot chi nquixcꞌujieꞌ pa ru-reino jajaꞌ.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Ticꞌayilaꞌ ri cꞌo iviqꞌuin y tiyaꞌ chica ri i-puobra. Xa quireꞌ ntiꞌan, ja ntinojsaj ri i-buolsa richin ri bꞌayomal chicaj ri man xtikꞌay ta, ni man xtiqꞌuis ta, pacheꞌ man jun alakꞌuon xtiꞌka, ni man nichocoper ta.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Ruma pacheꞌ cꞌo-ve ri ibꞌayomal, chireꞌ nicꞌujie-ve jeꞌ ri ivánima.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Quixcꞌujieꞌ preparados, y siempre ticꞌat ri i-lámparas.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Tibꞌanaꞌ incheꞌl niquiꞌan ri samajiel chupan jun jay. Ri samajiel quiyoꞌien chi nitzalaj-pa ri cajaf bꞌanak pa jun cꞌulubꞌic, chi quireꞌ antok nalka y nichꞌo-apa, can chaꞌnin niquijak ri ruchi-jay choch.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Can jaꞌal caꞌquicuot ri samajiel ri icꞌas antok xtalka ri cajaf. Y can ketzij niꞌej chiva, chi ri cajaf ncaꞌrutzꞌuyubꞌaꞌ chirij ri mesa, nurucusaj-pa ru-gavacha y nuya-apa nojiel kax richin nitij chiquivach.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Y mesque ri cajaf ri samajiel reꞌ nalka pa nicꞌaj-akꞌaꞌ o antok nisakar-pa, xa ncaꞌrilaꞌ cꞌa icꞌas ri samajiel reꞌ, can jaꞌal caꞌquicuot.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Pero tivatamaj cꞌa, xa ta ri rajaf-jay nunaꞌiej ri chica huora nalka ri alakꞌuon pa rachuoch, nicꞌasieꞌ chi nuchajij ri rachuoch, y man nuyaꞌ ta lugar cha ri alakꞌuon chi ntuoc-oc chi nalakꞌ-el.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Mareꞌ ixreꞌ quixcꞌujieꞌ preparados, ruma antok xa man ja ta reꞌ ntiꞌan pensar, jareꞌ antok xtipa chic ri Xtak-pa chicaj chi xalax chiꞌicajol.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Jareꞌ antok ri Pedro xuꞌej cha ri Jesús: Ajaf, ¿atreꞌ xatzijuoj ri parábola (cꞌambꞌal-tzij) reꞌ joꞌc chika ojreꞌ ri a-discípulos, o xatzijuoj jeꞌ chica quinojiel vinak?
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Y ri Ajaf Jesús xuꞌej: Ri mayordomo ri choj y cꞌo runoꞌj, jareꞌ niyoꞌx can ruma ri rajaf chi nicꞌujieꞌ pa quiveꞌ ri icꞌo pa rachuoch, chi nuyaꞌ nojiel ri nicꞌatzin chica chi niquitej antok nalka ri huora.
42 O Senhor respondeu:
43 Can jaꞌal tiquicuot ri siervo reꞌ antok nalꞌilitaj ruma ri rajaf najin riqꞌuin ri samaj ri bꞌeꞌn can cha.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Can ketzij niꞌej chiva, chi ri rajaf can xtuyaꞌ paroꞌ nojiel ri cꞌo riqꞌuin, chi nuꞌon cuenta.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Pero xa ta ri siervo reꞌ nuꞌej-ka pa ránima: Ri vajaf xa man nipa ta yan, nicha-ka; y nutzꞌom quichꞌayic ri nicꞌaj chic siervos, chi achiꞌaꞌ chi ixokiꞌ, y ruyuon vaꞌen nuꞌon y nutzꞌom rukumic avarienta chi nikꞌabꞌar,
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 y jareꞌ ncaꞌruꞌon antok ri rajaf xtalka chupan jun kꞌij y jun huora antok jajaꞌ man royoꞌien ta y man rataꞌn ta, ri rajaf can xtuyaꞌ jun nem castigo cha ri siervo reꞌ, y xtuyaꞌ quiqꞌuin ri man ncaꞌniman ta.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 Ri siervo ri rataꞌn ri chica nrajoꞌ ri rajaf, pero xa man xuꞌon ta preparar-riꞌ, ni man xuꞌon ta ri nrajoꞌ ri rajaf, ri siervo reꞌ xtika jun nem castigo paroꞌ.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Pero ri siervo ri man rataꞌn ta ri chica nrajoꞌ ri rajaf, y cꞌo kax man otz ta ncaꞌruꞌon, mesque jajaꞌ otz chi niꞌan castigar, pero joꞌc jun coꞌl castigo xtiyoꞌx cha. Ruma ri qꞌuiy yoꞌn cha, can qꞌuiy jeꞌ xticꞌutux cha. Quireꞌ jeꞌ ri qꞌuiy jachuon can pa rukꞌaꞌ, can qꞌuiy jeꞌ ri xticꞌutux cha.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Inreꞌ xipa choch-ulief chi nalyaꞌ kꞌakꞌ chiꞌicajol. ¿Y chica chic más nirayij, si ri kꞌakꞌ reꞌ ya nicꞌat?
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Pero naꞌay nicꞌatzin cꞌa chi nikꞌasaj jun bautismo de sufrimiento, rumareꞌ ¡altíra nikꞌaxo vánima voyoꞌien-apa, hasta cꞌa xtuꞌon cumplir!
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 ¿Ixreꞌ ntiꞌan pensar chi inreꞌ xipa chi niyaꞌ paz ri choch-ulief? Niꞌej cꞌa chiva: Man quireꞌ ta. Xa vuma inreꞌ icꞌo ri xtiquijachala-ka-quiꞌ.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Rumareꞌ desde vacame, chupan jun jay icꞌo ivuꞌuoꞌ vinak, iyoxeꞌ xa xcaꞌpalaj chiquij ri icaꞌyeꞌ chic, o ja ri icaꞌyeꞌ ri xcaꞌpalaj chiquij ri iyoxeꞌ.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Ri tataꞌj man xtiquicꞌuaj ta quiꞌ riqꞌuin ri rucꞌajuol. Ri alaꞌ xtipalaj chirij ri rutataꞌ. Ri rutieꞌ xtipalaj chirij ri ral-xtan. Ri xtan xtipalaj chirij ri rutieꞌ. Ri alitieꞌ xtipalaj chirij ri raliꞌ, y ri alibꞌatz xtipalaj chirij ri ralitieꞌ.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Y ri Jesús xuꞌej jeꞌ chica ri vinak: Antok ntitzꞌat ri mukul ri nicꞌamo-pa jobꞌ, chaꞌnin ntiꞌej chi nipa jobꞌ y can nipa-ve.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Y antok nalka ri cakꞌiekꞌ, ntiꞌej chi nutzꞌom sakꞌij y quireꞌ nibꞌanataj.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 ¡Ixreꞌ xa caꞌyeꞌ ipalaj! Ruma can ivataꞌn chica nirubꞌanaꞌ antok ntitzꞌat ri rocaj y ri roch-ulief, ¿y karruma man ivataꞌn ta chica tiempo ri ojcꞌo vacame?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 ¿Y karruma man iyuon ta ixreꞌ ntivatamaj ri otz, y ja ta reꞌ ri ntiꞌan?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Antok ri nibꞌano acusar avichin ncarucꞌuaj choch ri juez, tatijaꞌ akꞌij chi naꞌan arreglar riqꞌuin antok cꞌa at-bꞌanak pa bꞌay. Ruma xa man naꞌan ta quireꞌ, can xcarucꞌuaj choch ri juez, y ri juez xcarujach-el pa rukꞌaꞌ ri ache ri nichajin ri cárcel, y ri ache reꞌ xcarutzꞌapij pa cárcel.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Y can niꞌej chi man ncatiel ta pa pa cárcel, hasta cꞌa xtatzoliej ri último centavo ri choj cha abꞌanun-ve acꞌas.
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.