Atos 13
Ri c'ac'ac' Testamento pa kach'ab'al (CAKSNT) vs ARA
1 Chupan ri iglesia ri cꞌo Antioquía, icꞌo cꞌa profetas y icꞌo maestros: Ja ri Bernabé, ri Simón ri niꞌeꞌx jeꞌ Niger cha, ri Lucio ri aj-Cirene, ri Manaén ri junan xaꞌqꞌuiytisas-pa riqꞌuin ri Herodes ri gobernador chireꞌ Galilea, y ri Saulo.
1 Havia na igreja de Antioquia profetas e mestres: Barnabé, Simeão, por sobrenome Níger, Lúcio de Cirene, Manaém, colaço de Herodes, o tetrarca, e Saulo.
2 Y jun kꞌij antok niquiꞌan ayuno chi niquiyaꞌ rukꞌij ri Ajaf Dios, ri Espíritu Santo xuꞌej chica: Quiꞌbꞌanaꞌ nombrar ri Bernabé y ri Saulo chi niquiꞌan ri samaj ri richin reꞌ i-vayuon, xchaꞌ.
2 E, servindo eles ao Senhor e jejuando, disse o Espírito Santo: Separai-me, agora, Barnabé e Saulo para a obra a que os tenho chamado.
3 Y antok quibꞌanun chic ri ayuno y oración, jareꞌ antok xquiyaꞌ quikꞌaꞌ pa quiveꞌ ri Bernabé y ri Saulo, chi ncaꞌa.
3 Então, jejuando, e orando, e impondo sobre eles as mãos, os despediram.
4 Ri Bernabé y ri Saulo xaꞌtak-el ruma ri Espíritu Santo y ja xaꞌa Seleucia. Y chireꞌ xaꞌuoc-el chupan jun barco chi xaꞌkꞌax-apa chupan ri isla rubꞌinan Chipre.
4 Enviados, pois, pelo Espírito Santo, desceram a Selêucia e dali navegaram para Chipre.
5 Y antok icꞌo chic pa tanamet Salamina ri cꞌo chupan Chipre, xquitzijuoj-ka ri ruchꞌabꞌal ri Dios pa tak sinagogas quichin ri israelitas. Ri Bernabé y ri Saulo quicꞌuan jun chi ncaꞌrutoꞌ y reꞌ ja ri Juan.
5 Chegados a Salamina, anunciavam a palavra de Deus nas sinagogas judaicas; tinham também João como auxiliar.
6 Ri Chipre jun isla. Rumareꞌ, antok ri Bernabé, ri Saulo y ri Juan xaꞌkꞌax chupan ri lugar reꞌ, xaꞌbꞌaka cꞌa jucꞌan chic ruchiꞌ ri isla chupan ri tanamet Pafos. Y xquil jun ache israelita rubꞌinan Barjesús, jun aj-itz. Ri ache reꞌ jun falso profeta.
6 Havendo atravessado toda a ilha até Pafos, encontraram certo judeu, mágico, falso profeta, de nome Barjesus,
7 Y ri aj-itz reꞌ nisamaj riqꞌuin ri gobernador Sergio Paulo, ri gobernador reꞌ cꞌo runoꞌj. Ri gobernador xutak quiyoxic ri Bernabé y ri Saulo, ruma nrajoꞌ nraꞌxaj ri ruchꞌabꞌal ri Dios.
7 o qual estava com o procônsul Sérgio Paulo, que era homem inteligente. Este, tendo chamado Barnabé e Saulo, diligenciava para ouvir a palavra de Deus.
8 Pero ri aj-itz, ri niꞌeꞌx jeꞌ Elimas cha, can nutej rukꞌij ncaꞌrukꞌat, ruma man nrajoꞌ ta chi ri Sergio Paulo nucukubꞌaꞌ rucꞌuꞌx riqꞌuin ri Jesucristo.
8 Mas opunha-se-lhes Elimas, o mágico (porque assim se interpreta o seu nome), procurando afastar da fé o procônsul.
9 Pero ri Saulo, ri rubꞌinan jeꞌ Pablo, can nojnak ránima riqꞌuin ri Espíritu Santo, xutzꞌat pa roch ri aj-itz,
9 Todavia, Saulo, também chamado Paulo, cheio do Espírito Santo, fixando nele os olhos, disse:
10 y xuꞌej cha: ¡Atreꞌ xa nojnak avánima riqꞌuin nojiel roch tzꞌakoy-tzij y riqꞌuin nojiel itziel tak kax! ¡Xa at jun ralcꞌual ri diablo, ruma itziel natzꞌat nojiel ri otz! ¿Can man ncatanieꞌ ta chi man choj ta naꞌan cha ri rubꞌiey ri Ajaf Dios?
10 Ó filho do diabo, cheio de todo o engano e de toda a malícia, inimigo de toda a justiça, não cessarás de perverter os retos caminhos do Senhor?
11 Vacame cꞌa, ri Ajaf Dios xcaruꞌon castigar; xa man xcatzuꞌn ta jun tiempo y man xtatzꞌat ta roch ri kꞌij. Y joꞌc quireꞌ xuꞌej ri Pablo, can ja man xtzuꞌn ta chic ri ache aj-itz. Rumareꞌ jajaꞌ nucanuj jun chi nucꞌuan chukꞌaꞌ.
11 Pois, agora, eis aí está sobre ti a mão do Senhor, e ficarás cego, não vendo o sol por algum tempo. No mesmo instante, caiu sobre ele névoa e escuridade, e, andando à roda, procurava quem o guiasse pela mão.
12 Antok ri Sergio Paulo ri gobernador xutzꞌat ri xbꞌanataj riqꞌuin ri aj-itz, can xchapataj chirij ri ruchꞌabꞌal ri Ajaf. Y xunimaj ri Dios chupan ri kꞌij reꞌ.
12 Então, o procônsul, vendo o que sucedera, creu, maravilhado com a doutrina do Senhor.
13 Y ri Pablo y ri i-bꞌanak riqꞌuin xquiyaꞌ can ri tanamet Pafos, xaꞌkꞌax-apa paroꞌ ri yaꞌ chi xaꞌa pa tanamet Perge ri cꞌo Panfilia. Pero ri Juan xaꞌruyaꞌ can y xtzalaj Jerusalén.
13 E, navegando de Pafos, Paulo e seus companheiros dirigiram-se a Perge da Panfília. João, porém, apartando-se deles, voltou para Jerusalém.
14 Y antok ri Pablo y ri Bernabé i-kꞌaxnak chic ri Perge, xaꞌa cꞌa jun chic tanamet ri rubꞌinan jeꞌ Antioquía. Y ri tanamet reꞌ Pisidia cꞌo-ve. Y chupan ri kꞌij richin uxlanien, ijejeꞌ xaꞌa pa sinagoga y xaꞌtzꞌuye-apa.
14 Mas eles, atravessando de Perge para a Antioquia da Pisídia, indo num sábado à sinagoga, assentaram-se.
15 Y después antok xꞌan leer ri ley richin ri Moisés y ri quitzꞌibꞌan can ri profetas ojier can tiempo, ri achiꞌaꞌ principales ri icꞌo chupan ri sinagoga reꞌ, xquitak-apa jun quiqꞌuin ri Pablo y ri Bernabé, chi xbꞌaruꞌej chica: Achiꞌaꞌ israelitas, xa cꞌo ntivajoꞌ ntiꞌej chica ri quimaluon-quiꞌ vaveꞌ chi nquiꞌan animar, otz chi ntiꞌej, xchaꞌ ri xalka quiqꞌuin.
15 Depois da leitura da lei e dos profetas, os chefes da sinagoga mandaram dizer-lhes: Irmãos, se tendes alguma palavra de exortação para o povo, dizei-a.
16 Y ri Pablo can ja xpiꞌieꞌ, y xuꞌon seña cha rukꞌaꞌ chiquivach chi man jun chic tichꞌoꞌ y xuꞌej cꞌa chica:
16 Paulo, levantando-se e fazendo com a mão sinal de silêncio, disse: Varões israelitas e vós outros que também temeis a Deus, ouvi.
17 Ri Ka-Dios ojreꞌ israelitas can xaꞌruchaꞌ cꞌa ri kateꞌt-kamamaꞌ ri xaꞌcꞌujieꞌ ojier can, y xuꞌon chica chi xaꞌuoc jun nem tanamet antok cꞌa icꞌo Egipto, ri nación ri man quichin ta ijejeꞌ. Ri Dios can riqꞌuin ri ru-poder xaꞌralasaj-pa chireꞌ.
17 O Deus deste povo de Israel escolheu nossos pais e exaltou o povo durante sua peregrinação na terra do Egito, donde os tirou com braço poderoso;
18 Y jun laꞌk cuarenta junaꞌ ri xquiꞌan chupan ri desierto, ri Dios xucochꞌ nojiel ri xquiꞌan.
18 e suportou-lhes os maus costumes por cerca de quarenta anos no deserto;
19 Y xaꞌruqꞌuis ri vinak ri icꞌo chupan ri siete (vukuꞌ) naciones ri icꞌo chupan ri Canaán, y jareꞌ ri ulief ri xuyaꞌ can pa quikꞌaꞌ ri kateꞌt-kamamaꞌ ri xaꞌcꞌujieꞌ ojier can.
19 e, havendo destruído sete nações na terra de Canaã, deu-lhes essa terra por herança,
20 Después ri Dios xaꞌruyaꞌ jueces pa quiveꞌ. Jun laꞌk cuatrocientos cincuenta junaꞌ xaꞌcꞌujieꞌ ri jueces pa quiveꞌ. Y ri ruqꞌuisbꞌal juez ri xcꞌujieꞌ, ja ri profeta Samuel.
20 vencidos cerca de quatrocentos e cinquenta anos. Depois disto, lhes deu juízes, até o profeta Samuel.
21 Pero ijejeꞌ jun rey ri xcajoꞌ chi xaꞌruꞌon gobernar. Y ri Dios can xuya-ve cꞌa ri qui-rey. Y cuarenta junaꞌ xaꞌruꞌon gobernar ri jun rey ri xubꞌinaj Saúl. Ri Saúl reꞌ rucꞌajuol ri Cis, rumáma can ri Benjamín.
21 Então, eles pediram um rei, e Deus lhes deparou Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, e isto pelo espaço de quarenta anos.
22 Y antok ri Dios xrajoꞌ chi ri Saúl xiel-el, xuyaꞌ can ri David chi xuoc rey. Ri Dios can xuꞌej cꞌa chirij ri rey David: Xinvil ri David ri rucꞌajuol ri Isaí, ri can nika chinoch, jajaꞌ xtuꞌon nojiel ri nivajoꞌ inreꞌ. Quireꞌ xuꞌej ri Dios.
22 E, tendo tirado a este, levantou-lhes o rei Davi, do qual também, dando testemunho, disse: Achei Davi, filho de Jessé, homem segundo o meu coração, que fará toda a minha vontade.
23 Y jun cꞌa chiquivach ri rumáma ri rey David, ja ri Jesús. Incheꞌl ri ranun prometer ri Dios, xupilisaj-pa ri Jesús ri nicalo kichin ojreꞌ ri israelitas.
23 Da descendência deste, conforme a promessa, trouxe Deus a Israel o Salvador, que é Jesus,
24 Y antok majaꞌ talka ri Jesús, ri Juan el Bautista xuꞌej chica ri kavanakil israelitas chi titzalaj-pa cánima riqꞌuin ri Dios y tiquibꞌanaꞌ ri nrajoꞌ jajaꞌ, y caꞌan bautizar.
24 havendo João, primeiro, pregado a todo o povo de Israel, antes da manifestação dele, batismo de arrependimento.
25 Y antok ri Juan ya nuqꞌuis ri samaj ri xyoꞌx cha ruma ri Dios, jajaꞌ xuꞌej: ¿In chica inreꞌ ntiꞌan pensar ixreꞌ? Ruma, man inreꞌ ta ri Cristo. Ruma ri Cristo majaꞌ tutzꞌom samaj chiꞌicajol. Jajaꞌ can cꞌo rukꞌij, rumareꞌ nixta nucꞌul chi inreꞌ niquir ri ximbꞌal-roch ri ruxajabꞌ, xchaꞌ ri Juan.
25 Mas, ao completar João a sua carreira, dizia: Não sou quem supondes; mas após mim vem aquele de cujos pés não sou digno de desatar as sandálias.
26 Ixreꞌ nuvanakil israelitas, ri ix rumáma can ri Abraham, y ixreꞌ ri man ix israelitas ta, ri ntixiꞌij-iviꞌ ntiꞌan pecado choch ri Dios, niꞌej chiva chi ri ruchꞌabꞌal ri Dios can ivichin ixreꞌ yoꞌn-pa, ri nichꞌoꞌ chirij ri chica modo nquixcolotaj.
26 Irmãos, descendência de Abraão e vós outros os que temeis a Deus, a nós nos foi enviada a palavra desta salvação.
27 Xa ja ri vinak ri icꞌo Jerusalén y ri achiꞌaꞌ ri ncaꞌbꞌano gobernar chiquicajol, xa ijejeꞌ ri man xaꞌnaꞌien ta chica ri Jesús, y man quibꞌanun ta jeꞌ entender ri ruchꞌabꞌal ri Dios ri tzꞌibꞌan can cuma ri profetas ojier can tiempo, ri niꞌan leer nojiel kꞌij richin uxlanien ri pa tak sinagogas. Rumareꞌ, antok ijejeꞌ xquiꞌej chi tiquimisas ri Jesús, can xquiꞌan incheꞌl nuꞌej ri ruchꞌabꞌal ri Dios.
27 Pois os que habitavam em Jerusalém e as suas autoridades, não conhecendo Jesus nem os ensinos dos profetas que se leem todos os sábados, quando o condenaram, cumpriram as profecias;
28 Y mesque man jun ruchꞌoꞌj ri Jesús xquil chi niquimisas, ijejeꞌ xquicꞌutuj cha ri Pilato chi tiquimisas.
28 e, embora não achassem nenhuma causa de morte, pediram a Pilatos que ele fosse morto.
29 Y antok xuꞌon cumplir nojiel ri tzꞌibꞌan can chupan ri ruchꞌabꞌal ri Dios chirij ri rucamic ri Jesús, xbꞌaquikasaj-pa choch ri cruz, y xbꞌaquimukuꞌ.
29 Depois de cumprirem tudo o que a respeito dele estava escrito, tirando-o do madeiro, puseram-no em um túmulo.
30 Pero ri Dios xuꞌon cha ri Jesús chi xcꞌastaj-pa chiquicajol ri quiminakiꞌ.
30 Mas Deus o ressuscitou dentre os mortos;
31 Y ri Jesús qꞌuiy kꞌij xucꞌut-riꞌ chiquivach ri xaꞌa riqꞌuin antok xiel-el Galilea y xꞌa cꞌa Jerusalén. Y ri xaꞌtzꞌato richin, jareꞌ ri niquitzijuoj chica ri vinak.
31 e foi visto muitos dias pelos que, com ele, subiram da Galileia para Jerusalém, os quais são agora as suas testemunhas perante o povo.
32 Y ojreꞌ nakatzijuoj chiva ri evangelio, ri nichꞌoꞌ chirij ri ranun prometer ri Dios chica ri kateꞌt-kamamaꞌ ojier can.
32 Nós vos anunciamos o evangelho da promessa feita a nossos pais,
33 Ruma xa ja chakavach ojreꞌ ri oj quimáma can ijejeꞌ xuꞌon cumplir ri ruꞌeꞌn ri Dios ojier can; ruma jajaꞌ xuꞌon chi xcꞌastaj-pa ri Jesús chiquicajol ri quiminakiꞌ, can incheꞌl ri nuꞌej chupan ri rucaꞌn Salmo: Atreꞌ ri at Nucꞌajuol, inreꞌ niyaꞌ acꞌaslien vacame, nichaꞌ.
33 como Deus a cumpriu plenamente a nós, seus filhos, ressuscitando a Jesus, como também está escrito no Salmo segundo: Tu és meu Filho, eu, hoje, te gerei.
34 Y ri ruchꞌabꞌal ri Dios nuꞌej jeꞌ: Y ri nuꞌeꞌn cha ri David chi niyaꞌ, can ketzij, y can niyaꞌ chiva ixreꞌ, nichaꞌ. Quireꞌ xuꞌej ri Dios chi nucꞌut chakavach chi ri Jesús can xcꞌasos ruma jajaꞌ chiquicajol ri quiminakiꞌ, y man chic xticon ta.
34 E, que Deus o ressuscitou dentre os mortos para que jamais voltasse à corrupção, desta maneira o disse: E cumprirei a vosso favor as santas e fiéis promessas feitas a Davi.
35 Y ri David nuꞌej chic chupan jun Salmo: Man xtayaꞌ ta lugar cha ri Santo Acꞌajuol chi nikꞌay ri ru-cuerpo. Quireꞌ ruꞌeꞌn can ri David.
35 Por isso, também diz em outro Salmo: Não permitirás que o teu Santo veja corrupção.
36 Pero ri David, antok ruqꞌuisuon chic ri samaj ri ruyoꞌn-pa ri Dios cha, xcon, y xbꞌamuk ri pacheꞌ i-mukun-ve ri rateꞌt-rumamaꞌ, y can xkꞌay-ve ri ru-cuerpo.
36 Porque, na verdade, tendo Davi servido à sua própria geração, conforme o desígnio de Deus, adormeceu, foi para junto de seus pais e viu corrupção.
37 Pero ri ru-cuerpo ri Jesús man xkꞌay ta, ruma ri Dios can xuꞌon cha chi xcꞌastaj-pa chiquicajol ri quiminakiꞌ.
37 Porém aquele a quem Deus ressuscitou não viu corrupção.
38 Rumareꞌ nuvanakil israelitas, tivatamaj cꞌa chi ruma ri Jesús ri nitzijos chiva, niꞌan perdonar ri i-pecados.
38 Tomai, pois, irmãos, conhecimento de que se vos anuncia remissão de pecados por intermédio deste;
39 Ruma ri ley ri xyoꞌx cha ri Moisés man xtiquir ta xuꞌon chiva chi man jun chic i-pecado choch ri Dios. Man incheꞌl ta ri nuꞌon ri Jesús. Y quinojiel ri xcaꞌniman richin, ntiel chi man jun chic qui-pecado choch ri Dios.
39 e, por meio dele, todo o que crê é justificado de todas as coisas das quais vós não pudestes ser justificados pela lei de Moisés.
40 Can tibꞌanaꞌ cuenta-iviꞌ, chi quireꞌ man pan iveꞌ ta ixreꞌ xtika-ve ri quitzꞌibꞌan can ri profetas ojier can tiempo. Chupan ri quitzꞌibꞌan can ijejeꞌ, ri Dios nuꞌej:
40 Notai, pois, que não vos sobrevenha o que está dito nos profetas:
41 Ixreꞌ ri nquixtzeꞌn chirij ri nuchꞌabꞌal, titzꞌataꞌ cꞌa ri nem castigo ri xtika pan iveꞌ y xquixqꞌuis cꞌa.
41 Vede, ó desprezadores, maravilhai-vos e desvanecei, porque eu realizo, em vossos dias, obra tal que não crereis se alguém vo-la contar.
42 Y antok ri Pablo y ri Bernabé xaꞌiel-pa chireꞌ chupan ri qui-sinagoga ri israelitas, ri vinak ri man israelitas ta xquiꞌej chica: Tibꞌanaꞌ favor chi nquixpa chic vukubꞌix, chi quireꞌ nakaxaj chic jun bꞌay ri tzij ri nticꞌam-pa.
42 Ao saírem eles, rogaram-lhes que, no sábado seguinte, lhes falassem estas mesmas palavras.
43 Y antok ri vinak ri quimaluon-quiꞌ chireꞌ xaꞌa, iqꞌuiy ri xaꞌa chiquij ri Pablo y ri Bernabé; icꞌo israelitas, y icꞌo ri man israelitas ta ri niquiꞌan jeꞌ ri nuꞌej ri ley richin ri Moisés, ruma niquiyaꞌ jeꞌ rukꞌij ri Dios. Y ri Pablo y ri Bernabé xquiꞌej chica chi tiquiyaꞌ cánima riqꞌuin ri Dios ruma xuꞌon jun nem favor chica chi xaꞌrucol.
43 Despedida a sinagoga, muitos dos judeus e dos prosélitos piedosos seguiram Paulo e Barnabé, e estes, falando-lhes, os persuadiam a perseverar na graça de Deus.
44 Y chupan ri kꞌij richin uxlanien ri jun chic semana, xa jubꞌaꞌ ma quinojiel ri vinak ri icꞌo chireꞌ pa tanamet ri xquimol-quiꞌ chi nicaꞌxaj ri ruchꞌabꞌal ri Dios.
44 No sábado seguinte, afluiu quase toda a cidade para ouvir a palavra de Deus.
45 Rumareꞌ, antok ri vinak israelitas ri man niquinimaj ta ri Jesús xquitzꞌat chi iqꞌuiy vinak xaꞌlka, itziel xquinaꞌ, y niquiꞌej chi ri nuꞌej ri Pablo xa man ja ta ri ketzij, y itziel xaꞌchꞌoꞌ chirij ri nuꞌej.
45 Mas os judeus, vendo as multidões, tomaram-se de inveja e, blasfemando, contradiziam o que Paulo falava.
46 Pero ri Pablo y ri Bernabé man xquixiꞌij ta quiꞌ chiquivach chi xquiꞌej chica: Can nicꞌatzin chi naꞌay chiva ixreꞌ ix kavanakil nakatzijuoj-ve ri ruchꞌabꞌal ri Dios, pero ixreꞌ xa man nika ta chivach. Y ruma quireꞌ ntiꞌan, can kꞌalaj chi man otz ta niyoꞌx chiva ixreꞌ ri cꞌaslien ri man niqꞌuis ta. Rumareꞌ quiqꞌuin ri vinak ri man israelitas ta nkuꞌa-ve.
46 Então, Paulo e Barnabé, falando ousadamente, disseram: Cumpria que a vós outros, em primeiro lugar, fosse pregada a palavra de Deus; mas, posto que a rejeitais e a vós mesmos vos julgais indignos da vida eterna, eis aí que nos volvemos para os gentios.
47 Y ja ri Ajaf Dios xꞌeꞌn chika:
47 Porque o Senhor assim no-lo determinou: Eu te constituí para luz dos gentios, a fim de que sejas para salvação até aos confins da terra.
48 Y antok ri vinak ri man israelitas ta xcaꞌxaj ri tzij ri xꞌeꞌx, can xquicuot cánima y xquiyaꞌ rukꞌij ri ruchꞌabꞌal ri Ajaf Dios. Y quinojiel ri i-choꞌn ruma ri Dios chi niquil ri cꞌaslien ri man niqꞌuis ta, xquinimaj.
48 Os gentios, ouvindo isto, regozijavam-se e glorificavam a palavra do Senhor, e creram todos os que haviam sido destinados para a vida eterna.
49 Y ri ruchꞌabꞌal ri Ajaf Dios xbꞌatzijos chupan nojiel lugar ri cꞌo cierca ri Antioquía.
49 E divulgava-se a palavra do Senhor por toda aquela região.
50 Pero ri vinak israelitas ri man niquinimaj ta ri Jesús, xaꞌquitakcheꞌj ri ixokiꞌ ri man israelitas ta, ri niquiyaꞌ rukꞌij ri Dios y cꞌo quikꞌij chiquivach ri vinak, y xaꞌquitakcheꞌj jeꞌ ri achiꞌaꞌ ri principales chiquicajol ri vinak chi ncaꞌquikotaj-el ri Pablo y ri Bernabé chupan ri quitanamit. Y can quire-ve xquiꞌan chica.
50 Mas os judeus instigaram as mulheres piedosas de alta posição e os principais da cidade e levantaram perseguição contra Paulo e Barnabé, expulsando-os do seu território.
51 Rumareꞌ ijejeꞌ xquitotaꞌ can ri pokolaj ri cꞌo pa tak cakan chiquivach ri vinak, chi quireꞌ ticatamaj chi man otz ta ri niquiꞌan. Y xaꞌa cꞌa ri tanamet Iconio.
51 E estes, sacudindo contra aqueles o pó dos pés, partiram para Icônio.
52 Y quinojiel ri ru-discípulos ri Jesucristo ri icꞌo chireꞌ Antioquía ri cꞌo chupan ri Pisidia, can nojnak-ve cánima riqꞌuin ri Espíritu Santo, y ncaꞌquicuot altíra.
52 Os discípulos, porém, transbordavam de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.